27.9 C
Mogadishu
Saturday, May 9, 2026

Puntland releases Turkish arms ship After UAE steps in

BOSASO, Somalia – The semi-autonomous Somali region of Puntland on Monday released the Turkish-owned vessel MV Sea World, laden with a sensitive arms shipment, ending a week-long standoff that triggered diplomatic tensions and underscored the fragile balance between Somalia’s central government, its regions, and their international partners.

The vessel, MV Sea World, was formally handed over to Turkish officials following high-level diplomatic intervention by the United Arab Emirates (UAE), a key ally of Puntland’s leadership.

The transfer was sealed during a meeting in Bosaso—Puntland’s bustling commercial capital—between the region’s president, Said Abdullahi Deni, and a visiting Turkish delegation led by Ankara’s ambassador to Somalia, Alper Aktaş.

“The Puntland Government, based on the evidence presented by the Turkish government and the investigation conducted on the ship and its cargo, has decided to transfer the responsibility of the MV Sea World and its assets to the Government of Turkey,” the Puntland presidency announced in a statement.

This move effectively resolves a tense dispute that erupted last week when Puntland’s maritime forces seized the ship in its territorial waters, raising concerns over the shipment’s ownership and intended destination.

A week of diplomatic tensions

The cargo aboard MV Sea World, described as a “very heavy weapons shipment,” quickly became the focus of diplomatic debate. Somalia’s federal government in Mogadishu publicly defended the shipment, stating it was intended for Camp TÜRKSOM—a major Turkish-run military training base in the capital—as well as for licensed Somali businessmen.

However, Puntland authorities—who have long had a delicate and often strained relationship with the federal government—opted to launch their own investigation. They detained the vessel at the strategic Port of Bosaso along the Gulf of Aden.

Sources suggest the seizure stemmed from Puntland’s desire to assert its regional authority and concerns over the risk of weapons being diverted—an ongoing worry in a country still battling insurgent threats. Resolution came only after Turkey submitted what Puntland officials called “complete evidence” confirming its ownership of both the ship and the cargo.

Maritime tracking data showed the MV Sea World had departed from a Turkish port weeks earlier and transited the Red Sea before reaching Somali waters. While specific details of the cargo were not disclosed, officials confirmed the shipment included small arms, ammunition, and military-grade communication systems.

This incident sheds light on the tangled web of alliances that shape Somali politics. Turkey remains a key strategic partner to Somalia’s federal government, having invested heavily in development and security. Camp TÜRKSOM, Ankara’s most extensive overseas military base, plays a vital role in training Somalia’s national army in its fight against the al-Shabaab insurgency.

By contrast, the UAE has historically enjoyed strong ties with Somalia’s federal member states, including Puntland, often placing it at odds with the Turkish-backed government in Mogadishu.

The UAE’s successful mediation—facilitated through its close relationship with President Deni—was a notable diplomatic win. It may even hint at a thaw in the long-standing rivalry between Turkey and the UAE in the Horn of Africa, a region critical to global maritime trade routes.

“This incident demonstrates the persistent mistrust between Somalia’s federal and regional authorities,” said Ahmed Abdi, a Horn of Africa security analyst. “But it also shows how external powers like the UAE and Turkey can act as pressure valves in a region where unresolved power-sharing issues can easily escalate.”

Somalia’s post-embargo era

The seizure and its diplomatic resolution come at a pivotal moment for Somalia’s security landscape. In December 2023, the UN Security Council lifted a 30-year-long arms embargo on the Somali government, aiming to empower its fight against al-Shabaab.

While this change grants the federal government the freedom to import weapons for its forces, regional administrations like Puntland remain highly cautious. They’re determined to ensure all arms shipments are properly vetted and securely handled—to avoid the risk of weapons falling into the wrong hands or upsetting the country’s fragile federal balance.

The episode also reflects broader tensions in Somalia’s evolving federalism. As Mogadishu gains new leeway in foreign military partnerships, federal member states like Puntland are asserting their right to oversight—especially when arms shipments cross into their territories without prior coordination. For observers, the incident is a reminder that Somalia’s post-embargo reality still requires clear rules, transparency, and trust.

The peaceful handover of MV Sea World reflects a shared preference among key players for de-escalation. It signals a careful balancing act—protecting national security while navigating the intricate political landscape that defines Somalia today.

 

Koox hubaysan oo weerar ku qaaday guriga wariye Cabdulqaadir Maxamed Cabdulle

Muqdisho (Caasimada Online) – Abbaare 9:00 fiidnimo xilliga Muqdisho ayaa koox hubaysan oo watay mooto nooca loo yaqaan “Fekoon”, oo ka koobnayd saddex ruux, ay tageen illinka hore ee guriga uu degan yahay wariyaha, oo ku yaalla degmada Kaaraan.

Mid ka mid ah raggaas ayaa rasaas ku furay wariyaha, xilli uu ka degganaa mooto Bajaaj isla markaana uu guriga gelayay. Halkaas waxaa dhaawac ka soo gaaray wiil uu la dhashay, oo fadhiyay albaabka.

Ciidammada amniga ayaa tegay halka ay wax ka dhaceen, iyaga oo sheegay in kooxda mootada saarneyd ay baxsatay oo aan weli gacanta lagu dhigin. Ciidammadu waxay xuseen in ay raggaasi ahaayeen Al-Shabaab.

Wariye Cabdulqaadir OK ayaa u sheegay Goobjoog Media Group in Alle ka badbaadiyay isku day dil ah, isaga oo intaas ku daray in uu mar walba dareemayay in Al-Shabaab iyo cid kasta oo dhibsanaysa shaqada uu u hayo umadda ay isku dayayaan in ay dilaan.

Wariye Cabdulqaadir Maxamed Cabdulle ayaa ka mid ah suxufiyiinta la kulmay weeraro kooxaha argagixisada ah, waxaana horey loogu geystay dhaawacyo culus.

Daawo: Ciidanka Xoogga oo toos u fashilinaya laba gaari oo qaraxyo lagu soo raray

Bariire (Caasimada Online) – Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed oo iskaashanaya ciidamada Uganda ee UPF ayaa si geesinimo leh uga hortagay laba gaari oo qaraxyo laga soo buuxiyay, kuwaas oo Khawaarijta Al-Shabaab ay doonayeen in lagu beegsado fariisimaha ciidamada ee duleedka deegaanka Bariire ee gobolka Shabeellaha Hoose.

Waxaa lasoo bandhigay muuqaalka labada gaari oo cabaar kala dambeeyey, gaariga koowaad ayaa isku dayey inuu xoog uga gudbo godad waaweyn oo ciidanku ay u sii qodeen, siu u ugu dhaco.

Ciidamada ayaa dhowr daqiiqo xabado ku waday gaariga koowaad, waana qarxi diiday, sababtoo ah Al-Shabaab waxay u diyaariyeen in ilaa bartilmaameedka uu gaaro aysan xabaddu wax u dhibin gaarigooda.

Nasiib wanaag, gaarigii ayaa kasoo gudbi waayey difaaca, muuqaalka waxaa laga dhex arkayaa ciidamada oo kala cararaya rasaas badana ku ridaya gaariga oo ku soo dhawaaday, balse ka soo gudbi waayey difaacoodii ugu dambeeyey.

Askari difaaca kore saaraa ayaa soo riday qori Saban ah, halkaas ayu uku qarxay gaariga koowaad, waxaana suurtagal ah in firirkiisa uu gaaray ciidamada oo aad ugu dhawaa, sida muuqaalka koowaad laga arki karo.

Intaas kadib, ciidamadii oo diyaarsan waxaa yimid gaarigii labaad, si lamid ah kii hore oo la qarxiyey ayuu isku soo maqiiqay, wuxuu ka soo gudbay difaacii uu dhaafi waayey kii hore.

Hase ahaatee, si iskiis ah ayuu u istaagay, iyadoo aad u moodo in darawalkii waday la toogtay, waxayna ciidanku u qarxiyeen si lamid ah kii hore.

Howlgalkaas oo qayb ka ah dadaallada ka socda gobolka Sh/Hoose ee sifeynta argagixisada, ayaa lagu burburiyay labadii gaari oo ahaa nooca (Leylo Calaawi) ay Soomaalidu dhahaan, kuwaas oo Al-Shabaab ay u qorsheeyeen inay ku gubaan xerada ciidamada xoogga dalka iyo kuwa AUSSOM ay ku leeyihiin duleedka deegaanka Bariire ee gobolka Sh/Hoose.

Taliyaha Ciidanka Dhulka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, Jeneraal Sahal Cabdullaahi Cumar, oo la hadlay Telefishinka Dowladda ee SNTV, ayaa sheegay in ka hortagga gaadiidka qaraxyada ah uu muujinayo feejignaanta iyo waaya-aragnimada ciidamada, wuxuuna intaas ku daray in howlgallada nadiifinta ay sii socon doonaan ilaa laga baabi’iyo khatarta Khawaarijta ee gobolka Shabeellaha Hoose.

Hoos ka daawo Muuqaalka.

Midowga Afrika oo taageero u muujiyay Axmed Madoobe

0

Kismaayo (Caasimada Online) – Madaxweynaha Dowlad-goboleedka Jubaland, Axmed Madoobe ayaa maanta ku qaabilay xarunta Madaxtooyada Ergayga Gaarka ah ee Midowga Afrika u qaabilsan Soomaaliya, Amb. El Hadji Ibrahima Diene iyo wafdi uu hoggaaminayay oo booqasho rasmi ah ku yimid Jubaland.

Wafdigan oo ay ka mid yihiin saraakiil sare oo ka tirsan Hawl-galka AUSSOM, ayaa kulan muhiim ah la yeeshay Madaxweynaha Jubaland. Kulankan ayaa diirada lagu saaray xaaladda guud ee siyaasadda dalka, arrimaha amniga iyo dagaalka ka dhanka ah kooxaha argagixisada.

Intii uu kulanku socday, Ergayga Midowga Afrika ayaa muujiyay taageero buuxda oo uu u hayo Jubaland, isaga oo si gaar ah u bogaadiyay dadaallada dowladda deegaankaas ay ku xoreynayso deegaanada ay argagixisadu kaga sugan tahay Jubaland.

Sidoo kale, Danjire Diene ayaa tilmaamay in ciidanka maamulka Jubaland ay muujiyeen karti iyo dadaal weyn, kuwaas oo horseeday xasilinta goobihii dhawaan laga xoreeyay kooxaha nabad-diidka ah. Wuxuuna ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay in la sii xoojiyo iskaashiga ka dhaxeeya AUSSOM iyo Jubaland.

Ugu dambeyntii, kulankan ayey labada dhinac ku gaareen xoojinta wada-shaqeyn u dhaxeysa Jubaland iyo Midowga Afrika, si loo sii dardargeliyo howl-gallada lagu xaqiijinayo amniga guud ee Soomaaliya.

Ergayga Gaarka ah ee Midowga Afrika u qaabilsan Soomaaliya, Amb. El Hadji Ibrahima Diene ayaa kulankii kan ka horreeyay magaalada Muqdisho kula yeeshay Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya, Xamza Cabdi Barre.

Danjiraha cusub ee dhowaan la soo magacaabay ayaa haatan ku dadaalaya sidii uu xiriiro dhow ula yeelan lahaa madaxda Soomaalida, isla markaana aysan saameyn ugu yeelan laheyn siyaasadaha isdiidan howl-galka Midowga Afrika iyo qorshaha kala-guurka ee ciidamada qalabka sida.

DF oo ku dhawaaqday in dalka uu galay xaalad adag

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha Hay’adda SODMA, Maxamuud Macallin ayaa sheegay in deeqihii uu jaray Mareykanka iyo dalal kale ay sababeen xaalado bani’aadannimo oo ka jira gudaha dalka, iyadoo dowladda soo wajahday dhaqaale la’aan baahsan.

“Xaalad adag ayaa ka jirta dalka. Mareykanka iyo dowladihii kaleba waa jareen dhaqaalahoodii. MCH-yadii lagu bixin jiray daawooyinkana waa la xiray,” ayuu yiri Guddoomiye Maxamuud Macallin Cabdulle.

Guddoomiyaha Hay’adda Maareynta Masiibooyinka Soomaaliyeed waxa uu muujiyay muhiimadda isku tashiga gudaha, isagoo culimada iyo ganacsatada ugu baaqay in ay u istaagaan caawinta dadka ay saameeyeen yaraanta gargaarka caalamiga ah.

“Caalamkii waa jaray dhaqaalihii, ee culimadu ha kaalmayso dadka. Xaalad adag ayaa jirta,” ayuu yiri Maxamuud Macallin oo wareysi gaar ah siiyay Shabelle TV.

Arrimahan ayaa kusoo beegmaya xilli ay abaaro baahsan ka jiraan qeybo badan oo dalka ah, isla markaana ay dhibaatooyinka bani’aadannimo 70% saameeyeen haweenka iyo carruurta.

Sida ay sheegtay Qaramada Midoobay, ku dhawaad lix milyan oo Soomaali ah ayaa u baahan doona gargaar bani’aadannimo sanadka 2025.

Hase yeeshee, inkasta oo ay jirto maalgelin yaraan joogto ah, haddana waxaa lagama maarmaan ah in la helo isku tashi gudaha si wax looga qabto xaaladda bani’aadannimo ee kasii dareysa.

Puntland oo dowlada Turkey ku wareejisay markabkii hubka

0

Boosaaso (Caasimada Online) – Maamulka Puntland ayaa ugu dambeyn maanta sii daayay markabkii hubka siday, iyadoo markabka iyo shixnadii saarnayd ku wareejisay dowladda Turkiga.

Wareejinta markabka MV Sea World ayaa looga dhawaaqay kulan goordhoweyd dhexmaray Madaxweynaha Puntland, Saciid Cabdullaahi Deni iyo wafdi ka socday dowladda Turkiga oo uu hoggaaminayo Safiirka Turkiga ee Soomaaliya, Alper Aktaş.

Safarka wafdiga dowladda Turkiga ayaa daba socday xiriir muddo u dhexeeyey Puntland iyo Turkiga oo la xariira Markabka MV Sea World iyo shixnadda saaran.

Wafdiga Turkida ayaa maamulka Puntland la wadaagay cadeymo dhameystiran oo muujinaya in ay leeyihiin dhammaan hantida saaran markabka hubka ee dhawaan u gacan galay maamulka.

“Dowladda Puntland oo ka duulaysa cadeymaha ay soo gudbisay dowladda Turkiga iyo baaritaankii lagu sameeyay markabka iyo shixnada uu sido ayaa go’aansatay in masuuliyada Markabka MV Sea World iyo hantida saaranba lagu wareejiyo Dowladda Turkiga,” ayaa lagu yiri bayaan kasoo baxay Madaxtooyadda Puntland.

Puntland ayaa muddooyinkii dambe baaris ku haysay markabkan, oo dowladda federaalka Soomaaliya ay sheegtay inuu u rarnaa xerada TÜRKSOM iyo ganacsato Soomaaliyeed.

Si kastaba, sii-deynta markabkan ayaa ku timid dadaal diblumaasiyadeed heer sare ah oo Imaaraadka u sameeyay Turkiga, maadaama uu si weyn ugu dhow yahay Saciid Deni, taas oo ugu dambeyntiina keentay in markabka iyo hubka uu siday lagu wareejiyo Turkida.

Markabka oo wada shixnado hub ah oo aad u culus ayaa doodihiisu socdeen todobaadkii ugu dambeeyey kadib markii uu maamulka Puntland shaki ka muujiyay sax ahaanshaha cidda uu u rarnaa, taas oo haatan meesha ka baxday.

Firdhiye oo si cajiib ah ugu caqli celiyay Somaliland

Laascaanood (Caasimada Online) – Hoggaamiyaha maamulka cusub ee Waqooyi Bari Soomaaliya Cabduqaadir Axmed Aw Cali (Firdhiye) oo khudbad xasaasi ah ka jeediyay magaalada Laascaanood, kadib dhismaha dhameystirka maamulkaan ayaa si cajiib ah ugu caqli celiyay Somaliland oo ay horay ugu dagaalameen qaybo kamid ah gobolka Sool.

Firdhiye ayaa farriin culus u diray maamulka fadhigiisu yahay Hargeysa, wuxuuna ugu baaqay inay ka shaqeeyaan nabadda, isaga oo sheegay in dagaalka oo sii socdo aanu keeni karin natiijo la mahadiyo.

Sidoo kale, wuxuu ka hadlay arrinta midnimada dalka, wuxuuna hoosta ka xariiqay inay tahay lama taabtaan, ayna marnaba ogolaan doonin inay kala go’do Soomaaliya.

“Waa masuuliyad Eebbe inaga saaray, laynagu eegayo; meesha aynu joogno haddii looga ololaynayo in Soomaaliya la kala gooyo, cidina isku hayn karimayso. Sidoo kale, haddii aan laga doonayn kala goynta, cid kala goyn kartaa ma jirto,” ayuu yiri hoggaamiye Firdhiye.

Waxaa kale oo uu intaasi ku daray in maamulka cusub ee laga yagleeyay Sool, Sanaag iyo Togdheer uu ku yimid rabitaanka shcabka, isla markaana uu u taagan midnimada dalka.

Cabdulqaadir Firdhiye ayaa sidoo kale Somaliland uga digay inay kusii socoto dhabaha dagaalka, isaga oo sheegay in aysan mahdin doono, haddii aanay ka waan-toobin.

“Walaalaha soo bu’aya waxaan leeyahay: waar nabadda ayaa naas la nuugo leh. Colaadda, dagaalka iyo dirirtana hore ayaynu u soo aragnay. Waxa aad u hanqaltaagaysaan ee aad isleedihiin xaqiijiya ma jiri karaan,” ayuu raaciyay hoggaamiyaha maamulka Waqooyi Bari.

Si kastaba, Abuuritaanka maamulkan cusub waa natiijo toos ah oo ka dhalatay colaad dhiig badani ku daatay oo ka qaraxday magaalada Laascaanood, oo ah xarunta gobolka Sool, dabayaaqadii 2022.

Dibadbaxyo looga soo horjeeday dilal is-daba-joog ah oo loo geystay shakhsiyaad deegaanka caan ka ahaa ayaa isku beddelay halgan hubeysan oo ballaaran bishii Febraayo 2023, kaas oo dhex maray ciidamada ammaanka ee Somaliland iyo ciidamadii cusbaa ee SSC-Khaatumo.

Xog: Turkiga oo wafdi sare u diray Saciid Deni kadib qabsashadii markabka

0

Boosaaso (Caasimada Online) – Wafdi culus oo ka socda dowladda Turkiga ayaa maanta gaaray gudaha magaalada Boosaaso ee xarunta gobolka Bari, halkaas oo weli lagu hayo markabkii hubka siday ee kusoo socday xerada TurkSom ee magaalada Muqdisho.

Sida ay ogaatay Caasimada Online, xubnaha wafdiga ayaa isugu jiro mas’uuliyiin sar sare oo ka socda xarunta safaaradda Turkiga ee Muqdisho iyo saraakiil ciidan, waxaana halkaas kusoo dhoweeyay mas’uuliyiin ka tirsan dowlad-goboleedka Soomaaliyeed ee Puntland.

Ujeedka wafdiga ka socda Turkiga ee kusii jeeda Boosaaso ayaa ah in wada-hadallo ay la yeeshaan Madaxweynaha Puntland Siciid Cabdullahi Deni, iyaga oo kala hadlaya arrimaha la xariira Markabka Sea World ee huriyay xiisadda u dhexeysa maamulkaas iyo dowladda.

Markabka oo wada shixnado hub ah oo aad u culus  ayaa doodihiisa ay socdeen todobaadkii ugu dambeeyey, waxaana haatan laga wada hadlayaa sii deyntiisa, si usoo gaaro Muqdisho.

Puntland ayaa haatan isu diyaarinaysa inay sii deyso markabkan siday qalab ciidan ee loogu talagalay Ciidamada Xoogga Dalka Soomaaliyeed, kaddib dhexdhexaadin diblomaasiyadeed oo heer sare ah oo Imaaraadka Carabta uu u sameeyay Turkiga, sida ay ilo-wareedyo dowladda ka tirsan u sheegeen Caasimada Online.

Sida ay sheegeen ilo-wareedyo ka tirsan maamulka Puntland qorshaha sii deynta markabka ayaa yimid kaddib cadaadis toos ah oo ka yimid safaaradda Imaaraadka ee Muqdisho.

Sidoo kale, safaaradda ayaa la sheegay inay soo faragelisay kaddib markii Ankara ay cabasho kulul u gudbisay, iyadoo u aragtay qabashada gargaarkeeda militari ee ay fulisay Puntland—oo ah dowlad-goboleed Soomaaliyeed—mid meel ka dhac weyn ku ah.

Dhacdadani waxay tusaale muuqda u tahay isbeddelka ku yimid isbahaysiyada gobolka. Turkiga iyo Imaaraadka oo mar isku khilaafsanaa dagaallo wakaaladeed sida kii Liibiya, ayaa tan iyo markaas dib u hagaajiyay xiriirkooda, taasoo ay sii adkeeyeen booqashooyin heer sare ah iyo heshiisyo iskaashi oo balaayiin dollar ah.

In Ankara ay awood u yeelatay inay ku tiirsanaato Abu Dhabi si ay cadaadis u saarto Madaxweynaha Puntland, Siciid Cabdullaahi Deni—oo ah xulufo dhow la ah Imaaraadka—waxay muujinaysaa heerka uu gaaray heshiiskooda.

Yaasiin Fareey oo ciidan la tegay xaafadda Siinaay iyo xiisad xooggan oo taagan

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Waxaa saaka xaalad kacsanaan ah iyo dhaq-dhaqaaq ciidan laga dareemayaa suuqa Siinaay ee magaalada Muqdisho, halkaas oo ay maalmahaan ka taagneyd xiisad la xiriirta dhulka oo ay isku hayaan dowladda iyo dadka deegaanka.

Warar soo baxaya ayaa sheegaya in saaka suuqa uu tegay Xildhibaan Yaasiin Fareey oo ka tirsan Baarlamaanka Soomaaliya, isaga oo wata ciidamo badan iyo gaadiid dagaal, waxaana uu gudaha u galay suuqa, halkaas oo ay haatan ka taagan tahay xiisad culus.

Yaasiin Fareey ayaa doonaya inuu difaaco dhulkaas oo ay dagan yihiin dad shacab ah, isla markaana maalmahaan ka cabanayay dhul boob ay sheegeen in lagu hayo suuqa.

Xaaladda ayaa ah mid cakiran, waxaana sidoo kale bannaanka suuqa iyana ku sugan ciidamo ka tirsan kuwa dowladda Soomaaliya oo halkaas ka wada abaabul xooggan.

Dadka deegaanka ayaa cabsi ka muujinayo in dagaal uu ka qarxo goobta, waxaana haawana suuqa, iyada oo ay joogaan ciidamo iska soo horjeedo.

Muuqaallo lagu baahiyay baraha bulshada ayaa muujinayo Yaasiin Fareey iyo ciidamo uu wato oo dhex socda gudaha Suuqa iyo gaadiid dagaal oo goobta yaalla, taas oo keentay in saaka xaalad ay dareemaan dadka deegaanka ee ku sugan aagga Siinaay ee Muqdisho.

Shalay sidoo kale waxaa suuqa tegay xildhibaanno ka tirsan Golaha Shacabka oo meel fagaare ah kula hadlay dadka deegaanka, iyaga oo ka horyimid dhul boobka lagu hayo shacabka, waxayna ugu baaqeen inay sii wadaan dibadbaxooda, ayna garab istaaga yihiin.

Horay waxaa usoo baxa warar ku aadan in la’iibinayo suuqa, iyada oo si toos ah loo beec geeyay dhulka uu ku yaallo suuqa, waxaana booskiiba qiimihiisa lagu sheegay $ 45,000 illaa 80,000 oo Dollarka Mareykanka ah.

Arrintan ayaa sii kordhisa walaaca ay qabaan ganacsatada suuqa iyo dadka deegaanka, maadaama dhulkan ay haatan la wareegayaan ganacsato kale oo waawayn, waxayna taasi keentay kacdoonka dadka deegaanka iyo xildhibaannda ku metala baarlamaanka dalka.

Nin ay Al-Shabaab marsan jirtay malaayiin $ oo la xiray

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidamada dowladda ayaa xabsiga dhigay Ramadaan Caydaruus Cali, kaasi oo Xafiiska Xeer Ilaaliyaha Guud ee Qaranka uu kusoo eedeeyay maalgelinta kooxda Al-Shabaab.

Ninkan oo isla maanta la horgeeyay Maxkamadda Gobolka Banaadir ayaa loo haystaa dambiyada maalgelinta argagixisada iyo lacag dhaqidda.

Xeer Ilaalinta ayaa sheegtay in Ramadaan uu akoonkiisa marsiiyay lacago badan oo lagu maalgelinayay argagixisada, si loogu adeegsado falal ka dhan ah amniga.

Maxkamaddu waxay amartay in Ramadaan Caydaruus lagu sii hayo xabsiga, kadib markii ay ku qanacday warbixin hordhac ah oo uu Xafiiska Xeer Ilaaliyaha Guud u gudbiyay.

“Maxkamaddu, kadib markii ay ku qanacday warbixinta hor-dhaca ah ee xafiiska, waxay ku amartay in lagu hayo xabsi ku meel gaar ah inta baaritaanka kiiska laga dhammaystirayo,” ayaa lagu yiri qoraal kasoo baxay Xeer Ilaalinta.

Xeer Ilaaliyaha Guud ee Qaranka ayaa si adag ugu digay cid kasta oo ku lug leh maalgelinta argagixisada ama u fududeysa kooxda inay helaan lacagaha baadda ah ee ay ka ururiyaan ganacsatada iyo shacabka Muqdisho.

“Xafiiska waxa ka go’an inuu si adag ula dagaalamo Maalgelinta Argagixisada iyo Lacag Dhaqista, isaga oo uga digaya cid kasta oo ku howlan arrimahan in la marsiin doono caddaaladda,” ayaa lagu yiri qoraalka Xeer Ilaalinta.

Dagaalka ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab waxaa qeyb muhiim ah ka ah midka dhinaca dhaqaalaha, maadaama ay kooxdu malaayiin doollar ka hesho cabsi-gelinta shacabka.

PUNTLAND oo hanjabaad halis ah u jeedisay madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud

Minneapolis (Caasimada Online) – Wasiiru-Dowlaha Qorshaynta Puntland, Faarax Aw Cismaan, ayaa u hanjabay Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud, isaga oo ku eedeeyay in uu si toos ah uga shaqeynayo burburinta Puntland iyo hurinta colaado ka dhex qarxa maamul goboleedyada dalka.

Wasiirka ayaa hadalkan jeediyay xuska 1-da Agoosto oo ay soo qabanqaabiyeen jaaliyadda Puntland ee ku nool dalka Maraykanka. Waxa uu sheegay in Madaxweyne Xasan Sheekh uu ka leexday ballanqaadkii uu shacabka u sameeyay ee ahaa “Soomaali heshiis ah, dunidana heshiis la ah,” isaga oo ku eedeeyay in madaxweynaha uu si toos ah mas’uul uga yahay dhiig ka daatay gudaha Jubbaland iyo Puntland.

“Madaxweyne Xasan Sheekh waa lagaala xisaabtamayaa dhiigga ku daatay Raas-Kambooni iyo Dhahar. Dhibic kasta oo daadatay adiga ayaa mas’uul ka ah,” ayuu ku hanjabay Wasiir Faarax.

Wasiirku waxa uu si gaar ah farta ugu fiiqay dagaalladii dhowaan ka dhacay magaalada Dhahar ee gobolka Sanaag, kuwaas oo sababay dhimasho iyo dhaawac kadib markii ciidamo taabacsan maamulka cusub Waqooyi-bari ay isku dhaceen kuwa Puntland. Puntland ayaa horey ugu eedeysay dowladda Federaalka in ay taageereyso maamulkaasi, isla markaana ay hurineyso colaad ka dhan ah midnimada Puntland.

“Waan ka xumahay in dadkii aan u dirsanay Xamar si ay u difaacaan danta Puntland ay maanta noqdeen kuwa ka shaqeynaya kala qaybinta Puntland. Qori dab leh ayay la dhex wareegayaan Soomaalida,” ayuu raaciyay.

Wasiirka ayaa nasiib darro ku tilmaamay in siyaasiyiin iyo xildhibaano ka soo jeeda Puntland ay si dadban uga qayb qaateen burburinta hay’adihii maamul goboleedka, isagoo ku eedeeyay in ay ka tageen masuuliyaddii ka saarnayd difaaca xuquuqda Puntland ee dowladda Federaalka.

Khudbadda Wasiir Faarax ayaa kusoo beegmeysa iyadoo xiisado siyaasadeed iyo amni ay ka jiraan gobolka Sanaag, gaar ahaan degmada Dhahar, halkaas oo Puntland ay sheegtay in la isku dayayo in lagu xiro maamulka Waqooyi-bari ee ay Dowladda Federaalka aqoonsatay.

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa bishii Oktoobar 2023 si rasmi ah u aqoonsatay maamulka ku-meelgaarka ah SSC-Khaatumo, kaddib heshiis ay Muqdisho kula saxiixatay odayaasha dhaqanka ee gobollada Sool, Sanaag iyo Cayn. Puntland waxay talaabadaasi ku tilmaantay mid sharci darro ah oo ka dhan ah qodobada Dastuurka KMG ah.

Xiisadda ayaa sii kululaatay bishii Luulyo 2025, kadib markii dagaal culus uu ka dhacay magaalada Dhahar, taasoo keentay in maamulka Puntland si toos ah u eedeeyo Villa Somalia. Puntland waxay ku tilmaantay faragelinta dowladda mid baalmarsan dastuurka iyo nidaamka federaalka.

Dhinaca kale, khilaafkan wuxuu kusoo beegmayaa iyadoo Puntland ay bishii Maarso 2024 si rasmi ah u shaacisay in aysan ka tirsanayn hay’adaha dowladda Federaalka, kaddib markii Villa Somalia ay meelmarisay wax ka beddelka dastuurka KMG ah oo aan lagu darin talo iyo oggolaansho gobollada qaarkood, sida ay ku dooday Garoowe.

Falanqeeyeyaasha siyaasadeed ayaa ka digay in khilaafka sii daba dheeraada uu wiiqi karo dadaallada dib-u-heshiisiinta qaranka, islamarkaana uu sababi karo kala fogaansho maamul oo horseeda burbur siyaasadeed iyo amni.

Musharraxiin ka horyimid doorashada Waqooyi-Bari kadib arrin ay sameysay DF

Muqdisho (Caasimada Online) – Musharraxiinta u taagan xilka Madaxweynaha maamulka cusub ee Waqooyi Bari ayaa si wadajir ah u soo saaray bayaan ay si kulul ugu cambaareeyeen faragelin ay sheegeen in dowladda federaalka, gaar ahaan Wasiirka Arrimaha Gudaha Cali Yuusuf Cali (Cali Xoosh), uu ku hayo hannaanka doorashada xildhibaanada baarlamaanka maamulkaasi.

Bayaanka oo nuqul ka mid ah ay heshay Caasimada Online ayaa lagu sheegay in “Guddiga Hubinta iyo Ansixinta Xildhibaanada oo uu magacaabay Wasiirka Arrimaha Gudaha aan lagu dhisin hab waafaqsan dastuurka iyo nidaamka dowlad-dhisidda, islamarkaana uusan metelin saamileyda deegaanka.”

Sida lagu caddeeyay bayaanka, “Wasiirka Arrimaha Gudaha wuxuu si toos ah ugu adeegayaa musharrax gaar ah, isagoo marin habaabinaya geeddi-socodka dhismaha maamulka si uu u gaaro natiijo horay loo sii qorsheeyay.”

Musharraxiintu waxay sheegayaan in guddigaasi uu yahay mid “si gaar ah u adeegaya dano gaar ah, taasoo dhaawacaysa kalsoonida bulshada, beesha caalamka iyo hufnaanta nidaamka doorasho ee maamulka Waqooyi Bari.”

Bayaanka ayaa sidoo kale lagu sheegay in “hab-dhaqanka wasiirka uu sababi karo khilaaf beeleedyo furan, burbur ku yimaada rajada dhismaha maamulka cusub, iyo kalsooni darro soo wajahda shacabka iyo beesha caalamka.”

Musharraxiinta ayaa si cad u sheegay in aysan aqbali doonin doorasho si gaar ah loogu daneynayo musharrax gaar ah, islamarkaana “aysan suuragal ahayn in la aqbalo hannaan aan lagu dhisneyn wada-tashi iyo heshiis siyaasadeed oo ay la wada yihiin saamileyda deegaanka.”

Bayaanka ayaa intaas ku daray in “ismimada dhaqanka, culimada iyo odayaasha dhaqanka looga fadhiyo in ay kaalin muuqata ka qaataan xoojinta geeddi-socodka doorashada iyo in laga hortago faragelinta ka imaaneysa dowladda dhexe.”

Musharraxiinta ayaa ugu dambeyn digniin culus u diray dowladda Federaalka, iyagoo sheegay in “mas’uuliyadda wax kasta oo ka dhasha faragelinta hannaanka doorashada ay si buuxda u saaran doonto dowladda dhexe, si gaar ahna Wasiirka Arrimaha Gudaha Cali Yuusuf Cali (Cali Xoosh).”

Musharraxiinta bayaanka si wadajir ah u saxiixay waxaa ka mid ah:
Cabdirisaaq Khaliif Axmed, Jamaal Maxamed Xasan, Bashiir Xaaji Cali (Jamaal), Cabdisitaar Sh. Cumar (Maxamed Dhagacadde), Maxamuud Yuusuf Xasan (Gurey), Eng. Maxamed Maxamuud (Beyle), iyo Axmed Cabdi Xuseen (Saakin).

Bayaanadooda ayaa kusoo beegmaya iyadoo maamulka cusub ee Waqooyi Bari si rasmi ah loo dhisay 30-kii Luulyo 2025, kadib shir ballaaran oo ka dhacay magaalada Laascaanood, halkaasoo lagu ansixiyay dastuurka maamulka.Wasiirka Arrimaha Gudaha ayaa shirkaasi ku hoggaaminayay matalaadda dowladda federaalka.

Maamulka cusub wuxuu wajahayaa culeysyo siyaasadeed, iyadoo Puntland si adag uga hortimid, iyadoo ku andacootay in dhul ahaan uu ka tirsanyahay maamulka Puntland. Puntland ayaa bayaan ay soo saartay ku sheegtay in “dowladda federaalka ay jebineyso dastuurka dalka iyadoo si qasab ah u dhexgaleysa deegaan siyaasadeed oo aanay u bisleyn doorasho rasmi ah.”

Somaliland-na dhankeeda waxay ku tilmaantay dhismaha maamulka SSC “mid sharci darro ah oo ku xad-gudbaya xuduudaha Somaliland.”  

Dil kale oo xalay ka dhacay magaalada Hargeysa iyo booliska oo war ka soo saaray

Hargeysa (Caasimada Online) – Faah-faahin dheeraad ah ayaa ka soo baxaysa dil xalay ka dhacay magaalada Hargeysa ee caasimadda Somaliland, xilli toddobaadyadii la soo dhaafay ay magaalada kusoo badanayeen dilalka qorsheysan.

Dilkan oo ka dhacay degmada Macallin Haaruun ee magaalada Hargeysa ayaa loo geystay Maxamed Saleebaan Quule, wuxuuna dhacay xilli saqdhexe ah, sida ay inoo sheegeen dadka deegaanka.

Marxuumka ayaa ahaa ilaaliye dhisme ka socday halkaasi, lamana oga sababta ka dambeysa dilkiisa.

Taliska Booliska Somaliland oo war kasoo saaray dilkan ayaa sheegay in ciidamadu si degdeg ah uga hawl-galeen kiiska markii lagu soo wargeliyay.

“Waxaan ku jirnaa baadhitaan dheeraad ah, wixii kasoo baxana waxaanu la wadaagi doonaa bulshada,” ayaa lagu yiri qoraal kooban oo kasoo baxay Taliska Booliska Somaliland.

Boolisku waxa ay shacabka ka codsadeen in ay la wadaagaan cid kasta oo haysta xog dheeraad ah. “Waxaan ku boorinaynaa bulshada Somaliland in ay xogaha rasmiga ah ka sugaan Ciidanka Booliska JSL,” ayaa lagu yiri qoraalka kasoo baxay taliska.

Toddobaadyadii u dambeeyay waxaa caasimadda kusoo badanayay kiisaska dilalka, iyadoo dilalkan loo adeegsaday bastoolado, tooriyo iyo agab kale. Waxaa ugu cuslaa dil dhacay 20-kii bishaan goor habeennimo ah bartamaha magaalada Hargeysa, kaas oo nin hubeysan uu ku toogtay laba qof.

Waxaa xusid mudan in Booliska Somaliland ay dadaal badan geliyeen soo qabashada gacan ku dhiiglayaasha, kuwaasoo badankood la qabtay, marka laga reebo gacan ku dhiiglaha bartamaha suuqa ku toogtay labada wiil.

Dilkaas oo ahaa mid qorsheysan, gacan ku dhiiglaha markii uu falka geystay, isla markiiba wuu ka baxsaday goobta. Hargeysa oo kamid ahayd magaalooyinka Soomaaliyeed ee ugu nabdoon ayaa haatan wajahaysa dilal qorsheysan.

Mareykanka oo xog cusub ka bixiyay duqeyntii Bariire

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Taliska ciidamada Mareykanka ee AFRICOM ayaa faah-faahin dheeraad ah ka bixiyay duqeyn culus oo Jimcihii lasoo dhaafay ay ka fuliyeen agagaarka deegaanka Bariire oo qiyaastii 30 mayl galbeed ka xiga magaalada Muqdisho.

Deegaankan oo ka tirsan gobolka Shabeellaha Hoose ayaa waxaa ku dagaalamay ciidamada dowladda oo garab ka helaya kuwa AUSSOM iyo maleeshiyaadka Al-Shabaab, waxaana kadib xigtay duqeynta oo lalal beegsaday maleeshiyaadka argagixisada ah.

Mareykanka ayaa shaaca ka qaaday in duqeynta ay fuliyen ay ku taageerayeen ciidamada Xoogga dalka Soomaaliyeed ee howlgallada ka wada halkaasi, welina ay sii wadi doonaan.

Qoraalka kasoo baxay taiska AFRICOM laguma shaacin khasaaraha rasmiga ah ee gaaray Al-Shabaab, waxaana weli socdo qiimeyn ay wadaan dowladaha Mareykanka iyo Somalia.

Mareykanka ayaa wali sii xoojinaya taageerada uu siiyo dowladda federaalka, isaga oo ka taageero dhanka milatariga iyo fulinta duqeymo lagu cuuryaaminayo argagixisada.

Sanadkan dowladda Mareykanka ayaa gudaha Soomaaliya ka fulisay illaa 55 weerar oo lagu beegsaday kooxaha argagixisada ah, welina wuxuu sii wadaa howlgalkiisa.

Xaaladda Bariire ayaa weli kacsan, waxaana mar kale maanta oo Isniin ah ka dhacay dagaal khasaar lagu gaarsiiyay Al-Shabaab, kaas oo ay qaadeen ciidanka dowladda iyo kuwa AUSSOM.

Saraakiil ka tirsan milatariga Soomaaliya ayaa sheegay in howlgallada socda lagu dilay xubno badan Shabaab ah, welina uu socdo baacsigooda, sida ay hadalka u dhigeen.

Shabeellaha Hoose ayaa kamid ah meelaha ay ku xoogan yihiin xubnaha kooxda Al-Shabaab, waxaana ay kasoo abaabulaan weerarada ay ka fuliyaan gudaha caasimada

Maxaa maanta ka socda gobolka Jubada Hoose?

0

Afmadow (Caasimada Online) – Ciidanka gaarka ah ee DANAB iyo Daraawiishta Jubbaland ayaa si wadajir ah u fuliyay howl-gal ballaarin ah oo laga sameeyay waddada isku xirta Janaay Cabdalla iyo Afmadow ee gobolka Jubada Hoose.

Howl-galkan ayaa ka mid ahaa dadaallada lagu horumarinayo isu socodka gaadiidka, iyadoo la xoojinayo ammaanka guud ee gobolka.

Ujeeddada ugu weyn ee dib u habayntan ayaa ahayd in la yareeyo saxmadda gaadiidka isla markaana la sugo badqabka waddooyinka, kuwaasoo marar badan bartilmaameed u noqday qaraxyo miino oo sababay khasaare rayid.

Deegaannada sida gaar ah uu saameeyay howl-galka waddo ballaarinta ah waxaa ka mid ah Orgiyoow, Qumbi, iyo tuulooyinka ku teedsan deegaanka Dhasheeg Waammo.

Saraakiisha ammaanka dowlad-goboleedka Jubbaland iyo kuwa federaalka, gaar ahaan qaybta 43-aad ee ciidanka xoogga dalka ayaa goob-joog ka ahaa habsami u socodka howl-galka.

Ballaarinta waddooyinkan ayaa loo arkaa tallaabo muhiim ah oo lagu adkeynayo isku socodka bulshada iyo xoojinta la-dagaalanka khataraha amni ee ka jira gobolka.

Muddooyinkii u dambeeyay ciidamada huwanta oo kaashanayaa saaxiibada caalamiga ah ayaa sare u qaaday howl-gallada ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab ee koonfurta iyo bartamaha dalka.

Waa ayo FOG? – Ciidamada kireysan ee Mareykanka ee ka dagaalama Gaza illaa Sudan

Washington (Caasimada Online) – Laga soo bilaabo furimaha dagaalka ee Ukraine ilaa xuduudaha Gaza iyo goobaha colaadaha ee Suudaan, koox Maraykan ah oo qarsoodi ah, una tababaran qaab militari (paramilitary), ayaa si aan la dareemin uga soo dhex muuqatay goobahan, iyadoo ka tagtay raadad muran dhaliyay isla markaana kicisay su’aalo ku saabsan dabeecadda dagaallada casriga ah.

Kooxda Forward Observations Group (FOG), oo isu dhigta shirkad iibisa dhar iyo qalab u eg kuwa ciidanka, ayaa la sheegay inay si qarsoodi ah uga hawlgasho qaar ka mid ah colaadaha ugu halista badan adduunka, sida ay fashiliyeen warbixinno sirdoon iyo baaritaanno saxaafadeed.

Kooxdan oo uu aasaasay Derrick Bales, oo ahaan jiray askari ka tirsan ciidanka lugta ee Maraykanka, ayaa ku hawlgasha xaalad sharci oo aan caddayn, taasoo ka duwan shirkadaha millatariga ee gaarka loo leeyahay ee caadiga ah, mana laha wax xiriir rasmi ah oo ay la leedahay dawladda Maraykanka.

Hase yeeshee, hawlaheeda—oo ay ka mid yihiin tababarro dagaal oo heer sare ah, sahaminta goobaha dagaalka, iyo gudbinta khibradaha—ayaa muujinaya inay u dhaqmeyso sidii qalab aan rasmi ahayn oo ka qaybqaata loollanno juqraafi-siyaasadeed oo isku murugsan, iyadoo ka shaqaysa meel ka baxsan ilaalinta sharciga ee caadiga ah.

Saamaynta sii kordheysa ee kooxdan ayaa tilmaamaysa waa cusub oo dagaallo wakiilnimo ah, iyadoo xubnaheeda lagu warramay inay isku mar ka qayb qaataan furimo badan oo kala duwan.

Xiriiro midigta-fog iyo eedeymo hub kiimiko ah

Joogitaanka FOG ayaa si weyn u soo shaac baxay kaddib duullaankii ballaarnaa ee Ruushku ku qaaday Ukraine sannadkii 2022, inkastoo hawlaheedii ugu horreeyay ee halkaas ay dib ugu noqonayaan colaaddii hore ee gobolka Donbas ee 2014. Kooxdu waxay si weyn ugu lug lahayd tababarka iyo la-talinta ciidamada gaarka ah ee Ukraine, oo ay ku jiraan cutubyo ka tirsan Hay’adda Nabad-sugidda Ukraine (SBU) iyo guutada muranka badan dhalisay ee Azov Brigade.

Xiriirka ay kooxdu la leedahay kooxaha midigta-fog ayaa dhaliyay dhaleecayn kulul. Bishii May 2021, warbixin ay daabacday Vice News ayaa si faahfaahsan u sheegtay sida Bales uu bartiisa Instagram-ka u soo dhigay sawirro uu kula jiro Vadim Lapaev, oo ah dagaalyahan ay hay’adda baaritaannada ee Bellingcat ku tilmaantay inuu yahay Naazi la xiriira dhaqdhaqaaqa Azov. Sawirro kale oo safarkaas laga qaaday ayaa muujinayay Bales oo la jira dagaalyahanno sita calaamado lala xiriiriyo kooxaha Neo-Nazi-ga.

Bales, oo ah Madow Maraykan ah, ayaa safarkii 2021 ku difaacay inuu ahaa cilmi-baaris uu u waday buug uu qorayay. Warqad uu u diray Vice News, wuxuu ku sheegay inuusan ka warqabin taariikhda shakhsiyaadka uu la socday, uuna kaliya “saddex saacadood” ku qaatay saldhig ay leedahay kooxda Right Sector, oo ah maleeshiyo waddaniyiin ah oo midigta-fog ah. Wuxuu beeniyay inuu lahaa ujeeddo cunsuriyadeed, wuxuuna ka qoomameeyay dhibaatadii ka dhalatay arrintaas.

Dhaqdhaqaaqyada kooxda ayaa sidoo kale soo jiitay dareenka Moscow. Bishii Maarso 2022, Wasaaradda Difaaca ee Ruushka waxay ku eedeysay FOG inay ka caawisay ciidamada Ukraine diyaarinta weerar hub kiimiko ah si eedda loogu leexiyo Ruushka.

Wasaaradda Arrimaha Dibedda ee Maraykanka ayaa si adag u beenisay eedeyntaas, iyadoo ku tilmaantay “been cad” iyo mid la soo dhoodhoobay oo loogu talagalay in lagu abuuro marmarsiiyo been ah oo lagu qiil dayo tallaabooyinka Ruushka. Waligeed lama soo bandhigin wax caddayn ah oo lagu taageerayo sheegashada Ruushka.

Buuraha Carpathian ee Ukraine ilaa Khartoum

Khibraddii lagu soo bisleeyay Ukraine ayaa lagu warramay in loo dhoofiyay qaarado kale. Baaritaan ay bishii Luulyo 2025 samaysay hay’adda warbaahinta Faransiiska ah ee Intelligence Online ayaa lagu sheegay in dagaalyahanno ay FOG ku tababartay Buuraha Carpathian ee Ukraine kaddib loo daadgureeyay waddamo Afrikaan ah, oo ay ku jirto Suudaan.

Sida lagu sheegay warbixinta, xubno ka tirsan FOG ayaa ku lug lahaa taageeridda Ciidamada Gurmadka Degdegga ah ee Suudaan (RSF), oo ah koox u tababaran sida ciidanka kuna jirta dagaal sokeeye oo ba’an oo ay kula jirto Ciidamada Qalabka Sida ee Suudaan. Taageeradan ayaa la sheegay inay si toos ah u bixisay FOG ama ay fuliyeen xubno ay tababartay, iyadoo lagu warramayo in lagu gambanayay “iskaashi bini’aadannimo.”

Hawlgalladan ayaa iftiiminaya shabakad saameyn oo isku murugsan, iyadoo warbixintu ay tilmaamayso in FOG ay suuragal tahay inay u shaqeyso sidii hanti sirdoon oo goobta joogta (field asset) oo ay leedahay sirdoonka Ukraine, taasoo sii cakiraysa shabakadda faragelinta shisheeye ee colaadda Suudaan.

Joogitaanka Gaza iyo wehlinta ciidanka Israel

Dhawaanahan, xubno ka tirsan FOG ayaa la diiwaan-geliyay iyagoo jooga goobta xilligii uu socday weerarkii milatari ee Israel ku qaadday Marinka Gaza. In kasta oo ay kooxdu sheeganeyso inay tahay “summad qaab-nololeed millatari” oo aan dagaallamin, haddana caddaymuhu waxay muujinayaan inay leeyihiin door firfircoon.

Baaritaan ay bishii Nofeembar 2023 samaysay majaladda Foreign Policy ayaa xaqiijiyay joogitaanka shaqaale Maraykan ah oo hubeysan oo lala xiriirinayo FOG. Baraha bulshada ee kooxda ayaa lagu soo bandhigay sawirro muujinaya xubno ku lebisan dhar dagaal oo dhammaystiran, oo sita hub casri ah, kuwaasoo ku sugan deegaanno Israel ah oo xuduud la leh Gaza, sida Kibbutz Be’eri.

Falanqeyn dheeri ah oo ay sameeyeen cilmi-baarayaal dabagala hubka, oo ay ku jirto barta internetka ee caanka ah ee “War Noir”, ayaa lagu aqoonsaday qalab ay isticmaalayeen xubnaha FOG gudaha Gaza, oo ay ku jiraan qoryaha M4 carbines iyo bambooyinka gacanta ee Israel lagu sameeyo, kuwaas oo yaallay meel u muuqatay saldhig hawlgal.

In kasta oo baaxadda iyo nooca hawlaha FOG ee Gaza ay weli mugdi ku jiraan, caddaymaha muuqaalka ahi waxay tilmaamayaan in xubnaheedu ay la dhex-galeen ama si dhow ula shaqeynayeen ciidamada Israel. Joogitaanka koox noocan oo kale ah waxay dhalineysaa su’aalo xasaasi ah oo ku saabsan doorka dagaalyahannada ajnabiga ah iyo shirkadaha gaarka ah ee u tababaran sida ciidanka ay ku leeyihiin colaadda.

In kasta oo ay waddo hawlgallo qarsoodi ah, haddana FOG ayaa la sheegay inay tababarro ku qaadatay xarumo milatari oo rasmi ah oo Maraykanku leeyahay sida Fort Bragg, North Carolina, taasoo madmadow gelinaysa xadka u dhexeeya ganacsiga gaarka loo leeyahay iyo hay’adaha ammaanka ee dawladda, isla markaana sii adkaynaysa maqaamkeeda ah inay tahay cudud muhiim ah, balse aan lala xisaabtami karin, oo ka qayb qaadata iska hor-imaadyada caalamiga ah ee casriga ah.

Muhaajiriin ka tegay Geeska Afrika oo ku la’day xeebaha Yemen iyo kuwo la la’yahay

Qaahira (Caasimada Online) — Doonni ayaa Axaddii ku degtay biyaha ka baxsan xeebaha dalka Yemen, waxaana ku dhintay 68 qof oo muhaajiriin Afrikaan ah, halka 74 kalena la la’ yahay, sida ay sheegtay hay’adda Qaramada Midoobay u qaabilsan socdaalka.

Musiibadan ayaa noqonaysa tii ugu dambaysay ee silsilado shilal doonyo ah oo ka dhacay xeebaha Yemen, kuwaas oo ay ku dhinteen boqollaal muhaajiriin Afrikaan ah oo ka soo cararaya colaado iyo saboolnimo, iyagoo rajeynaya inay gaaraan wadamada Khaliijka ee hodanka ah.

Doonta oo ay saarnaayeen 154 muhaajiriin Itoobiyaan ah, ayaa subaxnimadii Axadda ku degtay Gacanka Cadmeed ee ka soo horjeeda gobolka Abyan ee koonfurta Yemen, sida uu wakaaladda wararka ee Associated Press u sheegay Abdusattor Esoev, madaxa Hay’adda Socdaalka Adduunka (IOM) ee Yemen.

Wuxuu intaas ku daray in meydadka 54 muhaajiriin ah ay ku soo caariyeen degmada Khanfar, halka 14 kale meydkooda laga helay lana geeyay qolka meydadka ee isbitaal ku yaalla Zinjibar, caasimadda gobolka Abyan ee ku teedsan xeebta koonfureed ee Yemen.

Shilkaas waxaa ka badbaaday 12 muhaajiriin oo kaliya, inta kalena waa la la’ yahay waxaana loo badinayaa inay dhinteen, sida uu sheegay Esoev.

War-saxaafadeed ay soo saareen, ayay taliska amniga ee gobolka Abyan ku sheegeen inay wadaan hawlgal ballaaran oo baadigoob iyo samatabixin ah, marka la eego tirada badan ee muhaajiriinta dhimatay iyo kuwa la la’ yahay. Waxaa kale oo lagu xusay in meydad badan laga helay iyagoo ku kala firirsan aag ballaaran oo xeebta ah.

In kasta oo dalka Yemen uu ka socdo dagaal sokeeye oo muddo ka badan toban sano soo jiray, haddana waa marin muhiim u ah muhaajiriinta ka imaanaya Bariga Afrika iyo Geeska Afrika ee isku dayaya inay shaqo u doontaan wadamada Khaliijka.

Muhaajiriinta waxaa qaada dadka wax tahriibiya, kuwaas oo saara doonyo inta badan halis ah oo dadku ku badan yahay, iyagoo uga gudbinaya Badda Cas ama Gacanka Cadmeed.

Boqollaal muhaajiriin ah ayaa ku dhintay ama ku la’aa shilal doonyo oo ka dhacay xeebaha Yemen bilihii la soo dhaafay. Bishii Maarso, laba muhaajiriin ah ayaa dhintay, 186 kalena waa la waayay kaddib markii afar doonyood ay ku degeen meel u dhow xeebaha Yemen iyo Jabuuti, sida ay sheegtay hay’adda IOM.

In ka badan 60,000 oo muhaajiriin ah ayaa yimid dalka Yemen sannadkii 2024, taasoo ka hoosaysa 97,200 oo timid sannadkii 2023. Hoos u dhacan ayaa loo aanaynayaa kormeerka oo lagu kordhiyay biyaha, sida lagu sheegay warbixin ay IOM soo saartay bishii Maarso.

Puntland threatens Somali President as tensions rise

MINNEAPOLIS, USA – A senior minister from Somalia’s semi-autonomous state of Puntland has publicly threatened President Hassan Sheikh Mohamud, accusing him of deliberately destabilizing the region and fueling deadly conflicts, a significant escalation in the political standoff between Puntland and the central government in Mogadishu.

In a fiery address to the Puntland diaspora community in the US, State Minister for Planning Farah Aw Osman threatened that the Somali president would face “accountability” for bloodshed.

“President Hassan Sheikh Mohamud will be held accountable for the blood spilled in Ras Kamboni and Dhahar. You are responsible for every single drop,” said Osman, directly linking the president to recent and past violence.

The minister’s remarks tap into a deepening political crisis that analysts warn could fracture Somalia’s fragile federal system and derail efforts toward national reconciliation. The relationship between Garowe, Puntland’s capital, and Mogadishu has disintegrated over constitutional disputes and territorial authority.

Flashpoint in Sanaag

Osman’s accusations follow recent deadly clashes in July 2025 in the town of Dhahar, located in the contested Sanaag region. The fighting involved Puntland state forces and militias aligned with the newly-formed Northeast administration, an entity that the federal government officially recognized in October 2023.

Puntland, which has administered parts of Sanaag for decades, vehemently opposes the federal government’s backing of formerly SSC-Khaatumo, viewing it as a direct assault on its territorial integrity and an attempt to sow division.

“I regret that the people we sent to Mogadishu to defend Puntland’s interests have now become those working to divide it,” Osman added, criticizing politicians from Puntland who serve in the federal government. “They are carrying a lit torch among the Somali people.”

The conflict over territory is a symptom of a more profound constitutional disagreement. In a dramatic move in March 2024, the Puntland government announced it was withdrawing its recognition of and ceasing cooperation with federal institutions.

The decision came after President Mohamud signed into law controversial constitutional amendments that Puntland said were passed without the necessary consensus from all federal member states.

The changes, which include a shift towards a presidential system and give the president power to dismiss the prime minister, were seen by Puntland’s leadership as an illegal power grab by Mogadishu.

Puntland, which was established as an autonomous state in 1998, has been a cornerstone of Somalia’s federal experiment but has consistently demanded greater autonomy and a clear framework for power and resource sharing.

Historical grievances 

The minister’s reference to “Ras Kamboni,” a town in the southern Jubaland state, alludes to historical grievances over the formation of federal states, suggesting a pattern of central government interference during President Mohamud’s first term (2012-2017) and continuing into his current one.

The current crisis revolves around the status of the Sool, Sanaag, and Cayn (SSC) regions. These territories are historically disputed between Puntland and the self-declared Republic of Somaliland.

Following a local uprising against Somaliland’s authority, leaders from the SSC regions declared their administration, seeking to be recognized as a separate federal member state under Mogadishu’s direct authority. The federal government’s formal recognition of this interim administration in late 2023 was a pivotal moment that set it on a collision course with Puntland.

Political analysts have expressed grave concern that the escalating war of words could translate into wider armed conflict, undermining the ongoing fight against the Al-Shabaab insurgency and jeopardizing the fragile stability achieved in recent years.

Odayaal iyo aqoonyahano Soomaali ah oo warqad yaab leh u diray Abiy Ahmed

Addis-Ababa (Caasimada Online) – Codsi-qoraal ah, oo ay xafiiska Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Ahmed u gudbiyeen, koox isugu jirta odayaal, aqoonyahanno, iyo hoggaamiyeyaal bulsho oo ka soo jeeda Dowlad Deegaanka Soomaalida, ayaa looga codsaday dowladda federaalka in ay soo farageliso si looga hortago wax ay qorayaashu ku tilmaameen “burbur maamul oo dhammaystiran” oo ka jira deegaanka xilliga hoggaanka Madaxweyne Mustafe Maxamed Cumar.

Codsigan oo ka kooban siddeed bog, ayna heshay warbaahinta The Reporter, ayaa lagu faahfaahiyay eedaymo ay ka mid yihiin musuq-maasuq baahsan, xawilaad lacageed oo sharci-darro ah, eex qabyaaladeed, iyo khataro amni oo sii kordhaya oo ka jira deegaanka. Codsiga oo ay qoreen in ka badan laba dersin qof, oo ay ku jiraan hoggaamiyeyaal beeleed, culimmo diin, iyo aqoonyahanno ka soo jeeda deegaanka Soomaalida, ayaa xafiiska Ra’iisul Wasaaraha la gudbiyey 28-kii Luuliyo, 2025.

Eedaymaha warqadda ku xusan ayaa tilmaamaya “burbur isku-dubaridan” oo saameeyay maamulkii dowliga ahaa, hay’adihii sharci-fulinta, iyo nabadgelyada, iyadoo mas’uuliyiinta deegaanka lagu eedeeyay inay awooddooda ugu adeegteen dano gaar ah, iyagoo iska indha-tiraya danta guud ee bulshada.

Waxyaabaha udub-dhexaadka u ah dacwaddan waxaa ka mid ah eedaymo ku saabsan musuq-maasuq baaxad leh oo nidaamsan oo la sheegay inuu ka dhex jiro xukuumadda deegaanka. Qorayaasha codsigu waxay ku andacoonayaan in in ka badan 150 mashruuc oo kaabeyaasha dadweynaha ah, oo isugu jira nidaamyo biyo-gelin iyo xarumo wax-soosaarka beeraha, la hakiyay inkastoo si buuxda loogu bixiyay lacagtii qandaraaslayaasha. Waxay ku doodayaan in arrintani ay caddeyn u tahay jiritaanka “shabakad musu-qmaasuq oo ay ku midoobeen qandaraaslayaal iyo mas’uuliyiin.”

Mashaariicda codsiga lagu xusay waxaa ka mid ah mashruuca biyo-gelinta Qabridahare, oo la sheegay in la joojiyay ka dib markii lagu bixiyay in ka badan 300 oo milyan oo Birr. Sida warqaddu caddaynayso, waxaa sidoo kale la dayacay mashaariic kale oo kaabeyaasha biyaha ah oo laga hirgelinayay magaalooyinka Jigjiga iyo Baarey, in ka badan 30 mashruuc oo lagu qabanayay biyaha roobka, iyo shan xarumood oo loogu talo-galay warshadaynta wax-soosaarka beeraha, kuwaas oo dhammaantood la iska daayay ka dib markii la bixiyay dhaqaalihii ku baxayay.

Codsigu wuxuu mas’uuliyadda fashilkan dusha uga tuurayaa dhaqan-gelin la’aanta sharciga qandaraasyada, eexda iyo nin-jeclaysiga loo adeegsado doorashada qandaraaslayaasha, iyo madax-bannaanida la’aanta xafiiska hanti-dhawrka deegaanka, arrimahaas oo suurtageliyay baaxadda lunsiga maaliyadeed ee la soo warinayo.

Warqadda ayaa sidoo kale shaaca ka qaaday in mas’uuliyiin sarsare oo deegaanka ah iyo shakhsiyaad kale oo saameyn ku leh maamulka ay ku lug leeyihiin xawilaado sharci-darro ah oo sii mara magaalada Tog Wajaale—oo ah marinka ganacsi ee ugu muhiimsan ee loo maro Somaliland, gaar ahaan dekedda Berbera. Lacagahaas ayaa la sheegay in lagu maalgeliyo guryo, silsilado hoteello, iyo hanti kale oo qaali ah oo dibadda laga iibsaday.

“Baaxadda hantida dadweynaha ee la lunsanayo iyadoo uu ogyahay Madaxweyne Mustafe waa mid aad u ballaaran,” ayaa lagu yiri codsiga, iyadoo la xusay in maalgeshi ganacsi lagu sameeyay waddamada Kenya, Imaaraadka Carabta, Canada, iyo Turkiga.

Dokumeentigu wuxuu ku eedaynayaa sarkaalka borotokoolka madaxweynaha iyo shaqaale ka tirsan xafiiska maaliyadda inay maamulaan akoonno banki oo qarsoodi ah, kuwaas oo loo adeegsado in lagu lunsado dhaqaalihii horumarinta deegaanka oo loogu beddelo hanti ma-guurto ah oo dibadda ah. Waxaa sidoo kale loogu baaqay in baaritaan hanti-dhawr oo qoto dheer uu sameeyo heer federaal, lana qaado tallaabooyin dacwado ciqaabeed ah.

Qayb kale oo dacwadda ka mid ah ayaa si faahfaahsan uga hadlaysa sida maamulka deegaanku hubka ugu qaybiyay beelo gaar ah, iyadoo la faquuqayo kuwa kale. Dokumeentigu wuxuu sidoo kale ku eedaynayaa maamulka inuu sii hurinayo colaado iyo xurgufo beeleed oo soo jireen ah.

“Eexda qabiilka ku salaysan iyo hubaynta shacabka waxay sii qoto-dheereeyeen kala qaybsanaanta, iyagoo khatar gelinaya nabadda iyo amniga qaranka,” ayaa lagu yiri warqadda.

Warqaddu waxay xiriir ka dhexaysiinaysaa fashilka maamul iyo isku dhacyo waaweyn oo ka dhacay Wardheer, Birqod, Mooyaale, iyo Shilaabo, waxayna ku qiyaasaysaa in in ka badan 500 oo qof oo rayid ah ay ku dhinteen dhacdooyinkaas, sababo la xiriira colaado hubaysan oo uu maamulku oggolaaday ama uu ka aamusay.

“Maamulka hadda jira wuxuu wiiqay dadaallo dib-u-heshiineed oo socday tobannaan sano, gaar ahaan kuwa u dhexeeyay bulshooyinka Soomaalida iyo Canfarta,” ayaa lagu xusay dukumeentiga. Wuxuu xukuumadda deegaanka ku eedeeyay inay dano siyaasadeed awgood dib u soo noolaysay khilaafyo xuduudeed oo muddo hurday.

In kasta oo ay jiraan warar rasmi ah oo uu maamulku ku beeninayo jiritaanka xiisadaha beelaha, haddana qorayaasha codsigu waxay ku doodayaan in habka dib-u-habaynta maamulka ee socda uu noqday mid lagu abaalmariyo shakhsiyaadka daacadda ah, laguna cabburiyo kuwa ka aragtida duwan, iyadoo la sheegay in degmooyin dhan dib loogu qaabeeyay saldhig daacadnimo siyaasadeed.

Dacwaddu waxay kaloo soo jeedinaysaa digniin culus oo ku saabsan khataraha dibadda ee sii kordhaya, iyadoo maamulka ku eedeynaysa in kormeerka liita iyo maamul-xumida xuduudaha ay u sahashay dagaalyahannada Al-Shabaab inay gudaha Itoobiya u soo gudbaan.

“Waxay [hoggaamiyeyaasha deegaanku] muujiyeen taxadar la’aan baaxad leh oo u gogol-xaartay in xagjiriintu ay si dhuumasho ah ku soo galaan kuna dhex-hawlgalaan deegaanka Soomaalida, taasoo halis ku ah qaranimada Itoobiya,” ayaa lagu yiri dukumeentiga.

Inkastoo mas’uuliyiin deegaanka ka tirsan oo la hadlay warbaahinta The Reporter ay meesha ka saareen walaaca laga qabo soo dhex-galka cadowga, haddana codsigu wuxuu ku boorrinayaa dowladda federaalka ah inaysan dhayalsan “qaab-dhismeedka amniga deegaanka ee sii burburaya.”

“Arrintani kuma koobna dembiyada xuduudaha ka tallaaba, balse waxay si toos ah u taabanaysaa amniga qaranka. Waxa ka dhacaya deegaanka Soomaalida kuma eka halkaas—saamayntoodu waxay gaarayaan guud ahaan Itoobiya,” ayaa lagu yiri warqadda.

Codsigu wuxuu kaloo ku eedaynayaa maamulka deegaanka inuu hay’adaha amniga u adeegsaday caburinta bannaanbaxyada dadweynaha, gaar ahaan kuwa ay dhigayaan dhallinyarada iyo kooxaha mucaaradka.

“Xukuumadda deegaanku kama aysan bixin jawaab-celin maamul ama mid siyaasadeed oo ku habboon dalabaadka shacabka, balse waxay adeegsatay caburin—iyadoo xirtay dhallinyaro, haween, iyo odayaal, ayna kula kacday jirdil iyo falal kale oo anshaxa ka baxsan,” ayaa lagu yiri.

Jawaabta maamulka deegaanka

Maxamed Aadan, madaxa xafiiska isgaarsiinta ee maamulka deegaanka Soomaalida, oo la hadlay warbaahinta The Reporter, ayaa ku gacan-sayray eedaymaha lagu soo bandhigay codsiga, isagoo ku sifeeyay kuwo siyaasadaysan.

“Eedaymaha musuq-maasuqa waa kuwo gebi ahaanba been abuur ah. Haddii qof sheeganayo in musuq-maasuq jiro, waa inuu keenaa xog iyo caddeyn. Sidaas sahal kuma soo tuuri kartid ereyga ‘musuqmaasuq’,” ayuu yiri.

Maxamed wuxuu qorayaasha codsiga ku tilmaamay “shakhsiyaad qaba cabashooyin gaar ah,” isagoo shaki geliyay matalaaddooda, kuna eedeeyay inay xiriir la leeyihiin xisbiyada mucaaradka iyo dhinacyo kale oo dano gaar ah ka leh deegaanka.

“Odayaal ma ahan. Waa shakhsiyaad is-abaabulay. Fikirkoodu wax shaqo ah kuma lahan xoojinta nabadda iyo horumarka deegaanka,” ayuu yiri, isagoo ku adkaystay in aragtidoodu aysan ka tarjumaynin rabitaanka shacabka deegaanka.

Maxamed wuxuu sidoo kale beeniyay eedaymaha la xiriira eexda iyo hubaynta beelaha.

“Ma jirto wax xiisad ah oo beelaha u dhaxaysa. Xaqiiqadu waa taas cagsigeeda. Dadku si diirran ayay u soo dhoweeyeen isbeddellada dhacay,” ayuu ku andacooday.

Marka la eego khataraha dibadda, madaxa isgaarsiintu wuxuu qiray inay jireen dhacdooyin hore oo Al-Shabaab ay ku lug lahayd, balse wuxuu ku adkaystay in “xuduuduhu hadda yihiin kuwo ammaan ah, ciidanka difaacana la geeyay, aysanna jirin wax khatar ah oo hadda taagan.”

Wuxuu sheegay in maamulka deegaanku aanu dhayalsan arrimaha argagixisada.

“Waxa ugu horreeya ee aan cidina illaawi karin waa in Al-Shabaab ay tahay urur argagixiso oo caalami ah. Ma ahan arrin si dhuumasho ah ku dhex-faafta sida arrin beeleed oo kale. Waa koox argagixiso oo caalamku aqoonsan yahay. Dadkan sheeganaya inay odayaal yihiin kama tirsana hay’adaheenna sirdoonka iyo amniga,” ayuu yiri Maxamed.

Codsiga ayaa lagu soo gabagabeeyay baaq loo jeedinayo dowladda federaalka oo ah inay soo farageliso deegaanka, waxaana la dalbaday in isbeddel lagu sameeyo hoggaanka sare ee maamulka. Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha kama uusan soo jawaab celin codsi falcelin oo loo diray.

US trains Somali elite forces in ‘hearts and minds’ war

Mogadishu, Somalia – In a quiet training room far from the front lines, the new doctrine for Somalia’s war against Islamist insurgents is taking shape: victory, soldiers are being taught, will be won not just with bullets, but by winning the trust of the people.

Thirty members of Somalia’s elite, US-mentored Danab Brigade, recently completed a two-week course in Civil-Military Operations (CMO), a strategic shift aimed at undermining the Al-Shabaab insurgency by placing the protection and support of civilians at the heart of military planning.

The training, conducted in Somalia by instructors from the U.S. Joint Special Operations University, focused on what one instructor called the “center of gravity” in the long-running conflict.

“In insurgency and terrorism, the center of gravity is always the population,” explained instructor Jack Guy. “This course helps students understand how to operate by, with, and through the people.”

The initiative comes as the Somali National Army (SNA), alongside African Union peacekeepers and local clan militias, continues a grinding offensive against Al-Shabaab, an al-Qaeda affiliate that has waged a brutal insurgency for over 15 years.

While the group has lost significant territory, it maintains control over rural areas. It continues to launch deadly attacks on military and civilian targets across the nation.

A new front in a long war

For years, the conflict has been defined by kinetic military operations. This new training signals a more profound commitment to a population-centric counterinsurgency strategy, which military experts see as crucial to achieving lasting stability.

Al-Shabaab often embeds itself within communities, using a mixture of coercion and rudimentary service provision to maintain influence. Winning local populations over to the government’s side is seen as essential to cutting off the group’s support base and intelligence networks.

Students in the CMO course learned to blend military objectives with community engagement through a mix of theory and practical exercises, including a simulated negotiation with village elders to solve complex local problems.

“We’re not just fighting an enemy—we’re protecting our people and planning for a peaceful future,” said Sadam, a Danab soldier who participated in the training. He noted that the techniques he learned for building rapport “changed my view when it comes to civilian cooperation.”

The Danab (“Lightning”) Brigade, a force of around 3,000 soldiers, is widely considered the most effective unit in the SNA. Forged through years of intensive training by U.S. special operations forces, it serves as the country’s premier counter-terrorism force, often leading major operations against high-value Al-Shabaab targets.

Women’s inclusion a ‘critical’ component

In a significant milestone for the Somali military, the course included four female soldiers. One was appointed class leader on the first day, a move her instructors said underscored her capabilities.

“She’s very, very competent and capable,” said Basil Catanzaro, an instructor who has been working with Somali forces since 2022. He stressed that the inclusion of women is a strategic imperative, not just a social goal.

“Having women soldiers who can engage and understand the population is critical,” Catanzaro stated. “Fifty percent of the population is women—their inclusion is not optional, it’s essential.”

Female soldiers can often access and communicate with women and children in conservative communities in ways that male soldiers cannot, providing a vital channel for intelligence gathering and building trust.

The Somali soldiers left a deep impression on the veteran American instructors.

“They are the most civil and composed people we’ve worked with,” said instructor Mike Warmack. “Even under pressure, they demonstrated grace, discipline, and a deep commitment to their mission.”

Catanzaro acknowledged the heavy price his students have paid in the conflict. “Some of them have been wounded or even killed,” he said. “Their resilience is nothing short of inspiring.”

A partnership for peace

The training is part of a broader security partnership between the United States and Somalia, which has deepened since President Joe Biden redeployed several hundred U.S. troops to the country in 2022 to advise and assist local forces. U.S. Africa Command (AFRICOM) also provides critical intelligence and occasional air support, including drone strikes, against Al-Shabaab.

While the junior soldiers who attended the course will not immediately be shaping high-level policy, the skills they acquired are designed to create a ripple effect throughout the army, fostering a new generation of leaders who see civilian engagement as fundamental to their mission.

The partnership, instructors said, sends a message that extends beyond military tactics.

“Our engagement sends a clear message to the Somali National Army,” said Catanzaro. “They are not alone in this fight. We travel thousands of miles not just to teach, but to stand with them—as partners in pursuit of peace.”