24.9 C
Mogadishu
Wednesday, June 24, 2026

Germany blocks deportation of Würzburg attacker to Somalia

MUNICH, Germany — German prosecutors have blocked the deportation of the Würzburg attacker to Somalia, officials confirmed. The man, who killed three people in a 2021 stabbing rampage, will remain in psychiatric care indefinitely over fears he might return to Germany.

The Attorney General’s Office in Munich announced on October 31 that releasing the man, Abdirahman Jibril A., for deportation is not possible “for the protection of the general public.”

An expert report found a “high risk of his re-entry to Germany” if he were deported. Prosecutors added that authorities in Somalia would likely release him, creating a risk of “further serious criminal offences.”

The Würzburg attack took place on June 25, 2021. Abdirahman Jibril A. took a large knife from a department store, killed three women (aged 24, 49, and 82), and wounded nine other people.

In July 2022, a court found him not criminally responsible due to a diagnosis of paranoid schizophrenia and ordered his indefinite commitment to a psychiatric facility, according to court records.

Attacker ‘remains a danger’

He will remain in the forensic psychiatric ward at a hospital in Lohr, near Würzburg. The Munich prosecutor’s office said he is still considered a danger to society.

The Bavarian State Office for Asylum and Repatriation had explored the possibility of deporting the Somali man. That move required the prosecutor’s consent, which has now been formally denied.

His court-appointed defense lawyer, Hanjo Schrepfer, told the German press agency dpa that he considers the decision “correct” and “appropriate.”

Schrepfer said the progress of the man’s therapy must be monitored. He added that, “strictly speaking,” therapy cannot yet start because the defendant “still has not admitted guilt.”

The 2021 attack

The rampage began around 5:00 p.m. inside a Woolworth on Würzburg’s Barbarossaplatz. The attacker, then 31, took a large kitchen knife from a shelf and stabbed shoppers.

He killed three women: Steffi W., 24, who was buying a dress for a friend’s wedding; Christiane H., 49, who died shielding her 11-year-old daughter; and Johanna H., 82, who reportedly tried to intervene.

He then left the store and attacked people on the street, wounding nine others, several of them life-threateningly. Witnesses said he yelled “Allahu akbar,” prompting initial fears of a terrorist motive.

Bystanders chased him with chairs and sticks, cornering him. A police officer shot him in the leg and arrested him.

Attacker’s background

Abdirahman Jibril A. arrived in Germany from Italy in May 2015 during the European refugee crisis. He applied for asylum, saying Islamist militias in Somalia persecuted him.

Authorities denied his asylum request but granted subsidiary protection — a status for people who do not qualify for asylum yet face serious harm if returned.

Before the attack, he lived in a homeless shelter in Würzburg and had a record of violent altercations and erratic behavior. He had threatened others with knives several times. Months before the killings, a hospital briefly committed him to a psychiatric ward and later released him.

At his 2022 trial, prosecutors and court experts said they found no evidence of terrorist links. Assessors testified that he had paranoid schizophrenia and experienced “auditory hallucinations” or “internal voices” that commanded him to kill.

The court ruled him not criminally responsible and ordered indefinite commitment to a secure psychiatric facility rather than prison.

This week’s decision by prosecutors blocks his deportation and keeps him in German psychiatric care based on the ongoing risk assessment.

Malaysia security fears grow over alleged Mossad activity

Kuala Lumpur, Malaysia — Malaysia security fears grow over alleged Mossad activity following a series of high-profile arrests, covert operations, and cyberattacks that have placed the nation’s security agencies on high alert.

The incidents have fueled concerns over potential Israeli intelligence infiltration, prompting heightened scrutiny from police and government officials in the Muslim-majority nation, which does not have diplomatic relations with Israel.

The most prominent case concluded in February 2025. Israeli national Shalom Avitan was sentenced to seven years in prison after pleading guilty to firearms charges. Avitan, 39, was arrested on March 27, 2024, at a Kuala Lumpur hotel. He had entered Malaysia on a French passport and was found with six handguns and 200 rounds of ammunition.

Following his arrest, Inspector-General of Police Razarudin Husain said authorities were investigating the possibility of espionage. The police chief noted Avitan could be a “threat” to Malaysian leaders or members of Hamas.

While Israeli media reported Avitan was a criminal gang member targeting a rival, Malaysian courts proceeded. Avitan’s guilty plea on February 26, 2025, led to a seven-year sentence. His lawyer told Reuters the sentence would run from the date of his March 2024 arrest.

Several Malaysians, including a married couple, were also indicted for allegedly supplying the weapons to Avitan. Police said the firearms were smuggled from Thailand.

Israeli infiltration in Malaysia

The Avitan case is the latest in a pattern of suspected Mossad operations in Malaysia that have alarmed officials.

In October 2022, Malaysia’s Ministry of Home Affairs revealed that Mossad agents had used Malaysian nationals to conduct a kidnapping. According to reports in the New Straits Times and Al-Jazeera, the operatives abducted a Palestinian computer programmer from Gaza on September 28. He was identified as Omar al-Balbaisi.

A second Palestinian man escaped and alerted police. The report said the man was taken to a chalet, beaten, and interrogated via video call by men believed to be Israelis.

The interrogators reportedly questioned al-Balbaisi about his alleged links to Hamas and his expertise in hacking. This included his reported success in hacking Israel’s Iron Dome missile defense system years prior. Malaysian intelligence, reportedly with Turkish assistance, rescued al-Balbaisi 24 hours later.

The Palestinian Interior Ministry publicly thanked Malaysian authorities for exposing the “Mossad cell.” Investigations reportedly revealed the cell was also spying on airports and government electronic companies.

Malaysia, a vocal critic of Israeli policies, has no diplomatic ties with Israel and is home to about 600 Palestinian refugees, according to the UNHCR. In 2018, Palestinian engineer Fadi al-Batsh was shot dead in Kuala Lumpur in an assassination Hamas attributed to Mossad. Israel denied the accusation.

The 2018 assassination of al-Batsh, a 35-year-old electrical engineer, remains a key reference point for the current security fears. Al-Batsh was killed by two gunmen on a motorcycle while walking to dawn prayers.

Hamas’s military wing claimed him as a member and commander. Israel’s then-defense minister, Avigdor Lieberman, denied Mossad involvement. But he stated al-Batsh was a rocket expert and “no saint.”

Cyberattacks and public anxiety

This apparent Israeli eye on Malaysia has extended to the digital realm. The government’s National Cyber Coordination and Command Centre linked a wave of cyberattacks to Malaysia’s political stance on the war in Gaza.

Targeted companies reportedly include telecom giant Maxis, palm oil firm Aminia, and the regional headquarters of IT giant Dell. These suspected Mossad operations in Malaysia have broadened from physical to digital targets.

Smaller incidents have also stoked public anxiety. In October 2025, police in Malacca investigated a pickup truck bearing a Hebrew sticker. The sticker read “Malaysia is our homeland.”

The 59-year-old Malaysian driver claimed he bought the sticker 13 years ago. He said he changed the original wording from “Israel” to “Malaysia.” While authorities sought linguistic experts, the incident reflected heightened public suspicion.

The government is handling the issue with caution. Prime Minister Anwar Ibrahim stated in June 2024 that the Israeli Mossad was active in the country through weapons and drug smuggling networks, according to media reports. He noted some citizens had been recruited for espionage.

However, officials fear that excessive media focus could incite panic or undermine domestic stability in the multi-ethnic nation. Security sources have also warned about the country’s large population of over 3 million immigrants and refugees. Many face poor economic conditions and are “easy prey for recruitment.”

Despite the lack of diplomatic ties, the two countries have a small underground trade. However, Malaysia barred the Israeli shipping company Zim from its ports in December 2023. The government continues to call for Israel’s expulsion from the UN, citing violations of international law.

Somaliland president seeks ‘fair’ ties in Turkey meeting

Hargeisa, Somalia — Somaliland’s president has asked Turkey for “fair” treatment in its relations, a pointed request highlighting Ankara’s deep strategic ties with Somalia, which claims the self-declared republic as its territory.

President Abdirahman Mohamed Abdillahi “Irro” delivered the message to Turkey’s Consul General, Ozan Pekin, during a meeting at the presidential palace in Hargeisa on Monday, according to a statement from Irro’s office.

The meeting is part of a broader diplomatic push by President Irro, who took office in December 2024, to secure international partnerships for Somaliland.

The region declared independence from Somalia in 1991 but has not gained formal recognition from any country.

Turkey’s Somalia policy

Turkey is a primary military and economic partner of the Federal Government of Somalia in Mogadishu, a relationship that underpins Ankara’s policy in the Horn of Africa.

According to official statements and reports from international bodies, Turkish investment and aid to Somalia have exceeded $1 billion since a landmark 2011 visit by President Recep Tayyip Erdoğan.

The two nations further cemented the partnership in early 2024 by signing a 10-year defense and economic cooperation agreement. It grants Turkey authority to defend Somalia’s coastline—which Mogadishu says includes Somaliland’s—and to explore offshore oil and gas.

During Monday’s meeting, President Irro sought to position Somaliland as a separate and reliable partner, independent of Ankara’s commitments to Mogadishu.

According to the presidency, Irro stressed that Somaliland was not “in the least upset” by the extensive support Turkey provides to Somalia.

“Somaliland deserves to be treated fairly by Turkey,” Irro stated, describing his nation as an “independent, peaceful, and democratic country” that is “genuinely ready for cooperation with the international community.”

The meeting, also attended by Deputy Consul Anil Koray Kocaman, focused on strengthening diplomatic, trade, and investment relations, as well as development projects that Turkey carries out in Somaliland.

Turkey pledges increased aid

Consul General Pekin, who began his diplomatic posting in Hargeisa in September 2025, thanked Irro for the reception and relayed warm greetings from President Erdoğan and Foreign Minister Hakan Fidan, according to the statement.

Pekin reportedly praised the new administration for recent domestic achievements. These included “pacifying the Eastern Regions,” a reference to stabilization efforts following conflict, the “successful” conclusion of the Erigavo Peace Conference, and a recent Somaliland Investment Conference.

He described these as “important successes that show the political and leadership maturity of Somaliland.”

Crucially, the consul appeared to acknowledge Hargeisa’s central complaint, according to the presidential statement.

“The consul noted that Turkey’s aid had previously been very low, considering the important role the Republic of Somaliland plays in the Horn of Africa,” the statement said.

In response, Pekin pledged to “work actively” to strengthen the relationship and increase the “efficiency and development aid” that the Turkish government allocates to Somaliland.

The Somaliland presidency said the meeting concluded with “understanding and new optimism” for strengthening cooperation. 

Baaris madax-bannaan oo lagu sameeyay qalabka doorashada + Natiijada

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Shirkadda caalamiga ah ee Certi Trust ayaa baaritaan madax-bannaan ku soo sameysay systemka diiwaangelinta codbixiyeyaasha ee Guddiga Doorashooyinka Qaranka, iyada oo soo bandhigtay warbixin guud oo ay ku sheegtay in lagu kalsoonaan karo dhammaan qalabka doorashada ee guddiga.

Guddoomiyaha Guddiga Doorashooyinka Cabdikariin Axmed Xasan oo madasha ka hadlay ayaa sheegay in baarista lagu sameeyay qalabka ay ku timid, kadib dalab ka yimid qaar kamid ah ururada siyaasadda, si loo hubiyo hufnaanta doorashooyinka qof iyo codka ah.

“Waxaan howlgelinay Company madax bannaan oo naga siiyay inaan shaqa gelin karno qalabka doorashada, wuxuuna dalabkaas ka yimid ururrada siyaasadda qayb kamid ah waxayna dalbadeen in baaritaan madax bannaan lagu sameeyo qalabka oo laba qaybood ah qaybta diiwaangelinta iyo qaybta xaqiijinta qofka diiwaangashan” ayuu yiri Cabdikariin.

Sidoo kale guddoomiyaha ayaa sheegay in shirkadda sameysay baarista ay kusoo baxday imtixaan, isla markaana natiijada ay ku gaareeyn guul wayn oo la taaban karo.

“Labada qaybood waxaan u magacownay Company oo kasoo baxay saddex shirkadood oo aan tartan siinay, waxaana maanta ku guuleysanay in ummadda Soomaaliyeed aan usoo bandhigno natiijada” ayuu sii raaciyay.

Dhinaca kale, waxa uu ka hadlay waxyaabaha u qabsoomay muddada ku dhow sanadka ee ay ka shaqeynayeen howlaha doorashooyinka iyo diiwaangelinta dadweynaha, isaga oo sheegay inay ka gaareen horumar la taaban karo.

“Walaalayaal haddii aan nahay Guddiga Madaxa bannaan Doorashooyinka iyo Sohdimaha 11 bilood ayaa noo dhammaatay waxaa noo hirgalay inaan darbiyo fara badan jabino oo ay ugu horreyso inaan diiwaangelinay ururro kor u dhaafayo lixdan” ayuu mar kale yiri guddoomiyuhu.

Dhankiisa Maareeyaha Hay’adda Dhowrista Xogta Qaranka, Mudane Maxamed Cali Coloow oo goobta ka hadlay ayaa sheegay in lagu kalsoonaan karo guddiga iyo system-kaba.

“Maanta waxaa xaqiiq noqotay in Guddiga Doorashooyinka Qaranka uu yahay guddi lagu kalsoonaan karo systemka diiwaangelinta codbixiyeyaasha kadib markii baaris madax-banaan lagu sameeyay” ayuu isna yiri Maareeye Maxamed Cali Coloow.

Fanaanadda Hodan Afrika, gabadheedii iyo 29 kale oo geeriyooday kadib markii…

0

Paris (Caasimada Online) – Musiibo kale ayaa maanta ka dhacday badda Mediterranean-ka, kadib markii dooni sidday dhalinyarro Soomaaliyeed oo muhaajiriin ahaa ay ku degtay xeebaha Jasiiradda Mayooto, taasoo sababtay geerida in ka badan 30 qof.

Dhalinyaradan ayaa ku safrayay dooni yar, waxaana ay kusii jeedeen dhinaca iyo dalka Faransiiska, sida ay sheegayaan wararka hordhaca ah ee haatan soo baxaya.

Dadka dhintay ee la xaqiijiyay waxaa kamid ah Fanaanaddii caanka ahayd ee Hodan Afrika, gabadheedii iyo 29 kale oo la socday doonta qarqoontay, taas oo ku degtay gudaha badda.

Doonta ayaa la sheegay inay la kulantay xaalad adag, waxaana la rumeysan yahay in inta badan ay dhinteen rakaabkii la socday oo dhammaan ahaa muhaajiriin ku socday Yurub.

Ciidamada ilaalada xeebaha ayaa haatan bilaabay baaritaan rasmi ah oo lagu ogaanayo xogta shilkan halista badan dhaliyay ee ay ku dhammaadee dhalinyaradaasi.

Badda Mediterranean-ka ayaa sii ahaaneysa marin halis badan oo ay tahriibayaal badan isticmaalaan, iyaga oo doonaya in ay gaaraan qaaradda Yurub.

Qof walba oo safar halis ah gelaya waxa uu xambaarsan yahay rajo nololeed, balse mararka qaar rajooyinkaas waxa ay ku dhammaadaan geeri iyo go’doon.

Musiibadan waxay mar kale iftiiminaysaa baahida loo qabo xal waara oo ku saabsan tahriibka dhalinyarada, si looga hortago in noloshooda khatarta gelinayaan iyaga oo raadinaya nolol ka wanaagsan tan dalka. Dowladda, bulshada caalamka, iyo hay’adaha samafalka ayaa loo baahan yahay inay si wadajir ah u wajahaan arrinkan.

DF oo qaaday tallaabo ka dhan ah xarumaha socdaalka ee maamul-goboleedyada

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa maanta qaaday tallaabo kale oo saameyneysa xarumaha socdaalka ee Maamul-goboleedyada dalka, waxayna soo saartay amar culus oo saameynaya xarumaha socdaalka ee gobollada dalka.

Warqad kasoo baxday Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda ayaa waxaa lagu sheegay in si KMG ah loo hakiyay adeegga bixinta fiisaha dal-ku-joogga ee gobollada, iyada oo xustay in go’aankan uu dhaqan-galayo 05 Novermber 2025 oo maalinta berri ah ku beegan.

Xarumaha Hay’adda Socdaalka ee Maamulllada ayaa horay u bixin jiray fiisaha dal-ku-jooga ee la siiya ajaaniibta, waxaana hadda la dul dhigay amarkan kasoo baxay xarunta dhexe ee Hay’adda.

Sababta waxaa lagu sheegay in sare loo qaadayo tayada adeegga, isla markaana lasoo saarayo tilmaamayaal cusub iyo habraacyo lagu hormarinayo adeegga, sida lagu sheegay warsaxaafadeedka.

Waxaa kale oo Hay’adda Socdaalku intaasi kusii dartay in shaqada adeegga fiisaha ay sii socon doonto, isla markaana laga qaadan doono xarunta dhexe ee magaalada Muqdisho.

“Haddaba go’aankan wuxuu ka dhaqan-galayaa dhammaan xarumaha socdaalka ee Laamaha Gobollada, iyadoo dhammaan fiisooyinka la xiriira dal-ku-joogga laga bixin doono xarunta dhexe ee Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda ee magaalada Muqdisho” ayaa lagu yiri warsaxaafadeedka.

Horay dowladda Soomaaliya ayaa usoo saartay go’aan saameeyay Maamul-goboleedyada iyo Somaliland, kadib markii ay soo kordhisay adeegga e-Visa oo qaab online ah ay kusoo dalbanayaan ajaaniibta iyo muwaadiniinta Soomaaliyeed ee kusoo laabanayo dalka.

Si kastaba, ha’ahaatee tani sii kordhineysa culeyska dhaqaale ee ay haatan la kulmayaan dadka Soomaaliyeed, gaar ahaan kuwa qurbaha ku nool ee soo laabanayo.

Booliska Muqdisho oo gudaha u galay xarun qarsoodi ah oo…

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidamada Booliska oo kaashanaya Golaha Mihnadlayaasha Caafimaadka Qaranka ayaa maanta gudaha u galay xarun caafimaad oo qarsoodi ah, kuna taallay degmada Dayniile ee gobolka Banaadir, taas oo ka shaqeyneysay arrimo halis ah.

Afhayeenka Booliska Soomaaliyeed, Cabdifitaax Aadan Xasan oo qabtay shir jaraa’id ayaa sheegay in guri ku yaalla xaafad ka mid ah Dayniile ay ogaadeen in ilmaha looga soo rido haweenka uurka leh, isla markaana albaabada la’isugu dhuftay, lana soo xiray dadkii lahaa.

“Waa guri loo furtay in ilmaha looga soo rido haweenka ma oran karno dhaqtar, sababtoo ah xaddigii bani’aadanimo waa la dhaafay” ayuu yiri afhayeenka ciidanka Booliska.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in xaruntan ay lahayd magacyo badan, isla markaana ay ka shaqeyneysay dhibaateynta bulshada, gaar ahaan in lasoo rido oo la dilo ilmaha uurka ku jira.

‘Xaruntan boqol magac ayay leedahay Facebook ayaaba loo sameystay, waxaana uu qoran waxaan diyaar u nahay inaan ka caawino haddii aad rabto inaad ilmaha iska soo rido in iyadaas la xayeysiiyo waa dambi in ilma lasoo ridaana waa dambi xag Ilaahey” ayuu raaciyay.

Waxaa kale oo uu intaasi kusii daray in lasoo xiray ninkii ku shaqeynayay xaruntaas, loona gudbiyay C.I.D, si loogu sameeyo baaritaanno dheeraad ah.

“Ninkii meeshaan ka shaqeynaayay hadda waa xiran waxaa baaris ku haysa C.I.D, sida aad aragteen maxbuuska, gurigaan ayuuna ku shaqeynayay” ayuu mar kale yiri afhayeenku.

Dhankiisa Xog-hayaha Golaha Mihnadlayaasha Caafimaadka Qaranka Maxamed Maxamuud Cadow ayaa yiri “Golaha Mihnadlayaasha Caafimaadka Qaranka wuxuu u taaganyahay Badbaadada Ummadda Soomaaliyeed xarun caafimaad sheegan karta oo dalka ka howlgali karta ma jirto iyadoon Golaha warqad ka heysan”.

Daawo: DF oo abaabul xoogleh ka wada Shabeellaha Hoose

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa haatan sii laba jibaartay abaabulka xooggan ee ay ka waddo gobolka Shabeellaha Hoose oo ay howlgalo xoreyn ah ka wadaan ciidamada Xoogga dalka oo kaashanayaa saaxibada caalamiga ah.

Abaabulkan ayaa waxaa horkacayo taliyaha ciidanka dhulka Sarreeye Guuto Sahal Cabdullaahi Cumar (Khaalid) oo maanta tegay furimaha hore ee dagaalka, si uu dhiirogeliyo geesiyaasha ciidanka Xoogga ee halkaas kula dagaalamaya Al-Shabaab.

Taliyaha ayaa booqday deegaannada la xoreeyay, sida  Bariire, Sabiid iyo Caanoole oo ay haatan si buuxda u maamulayaan ciidanka dowladda.

Sidoo kale waxa uu kormeeray buundooyinka saddexdaasi deeggaan oo haatan dhismayaal ay ku socdaan, kadib markii ay burburiyeen maleeshiyaadka kooxda Al-Shabaab.

Sahal ayaa sidoo kale wada kulamo uu la qaadanayo ciidamada iyo saraakiishooda, isaga oo kala hadlayo xoojinta difaacyadooda iyo in ay sii laba jibaaraan dagaalka Al-Shabaab.

Howlgallo kuwaan lamid ah ayaa sidoo kale ka socda aagga degmada Awdheegle iyo deegaannada ku hareereysan oo dhawaan lagala wareegay kooxaha Khawaarijta.

Shabeellaha Hoose ayaa kamid ah meelaha ay ku xoogan tahay kooxda, waxaana badanaa ay kasoo abaabushaa weerarada ay ka fuliso magaalada caasimada ah ee Muqdisho.

Si kastaba, Dowladda Federaalka oo ka gaashaaman dhagarta Al-Shabaab ayaa haatan sii xoojisay howlgallada socda, waxayna sidoo kale ciidamo dheeraad ah dhigtay daafaha caasimada, si ay uga hortagaan in lasoo galiyo qaraxyo iyo waxyaabo liddi ku ah amniga.

SHARIIF oo u dacwooday dowladda Norway + Sawirro

0

Oslo (Caasimada Online) – Madaxweynihii hore ee dowladdii KMG ahayd Shariif Sheekh Axmed oo haatan ku sugan magaalada Oslo ee dalka Norway ayaa maanta kulan gaar ah la yeeshay Xog-hayaha Arrimaha Dibadda ee dalka Norway mudane Andreas Motzfeldt Kravik oo ay ka wada-hadleen arrimo quseeya xaaladda Soomaaliya, gaar ahaan doorashooyinka.

Shariif oo warsaxaafadeed soo saaray ayaa sheegay in Andreas Motzfeldt uu kala hadlay sidii ay u dhici lahayd doorasho heshiis lagu yahay oo waqtigeeda lagu qabto, si looga gudbo marxaladda kala guurka ah ee haatan lagu jiro.

Madaxweynihii hore ayaa carrabka ku adkeeyay haddii aan la helin heshiis doorasho in ay keeni karto in dalka uu galo xasillooni darro siyaasadeed, ayna ka digayaan.

Sidoo kale waxaa kulankan lagu soo qaaday arrimaha ammaanka, gaar ahaan dagaalka lagula jiro kooxdaha argagixisada, si looga ciribtiro dalka oo dhan.

“Waxaan Magaaladda Oslo kulan kuwada qaadanay Xog-hayaha Arrimaha Dibadda ee dalka Norway mudane Andreas Motzfeldt Kravik. Waxaan kulankeenna diiradda ku saarnay la dagaalanka kooxaha argagixisadda iyo sida ay muhiim u tahay hannaan doorasho oo heshiis lagu yahay islamarkaana wakhtigeedda ku dhacda, si looga hortago in dalkeenna Soomaaliya uu lugaha la galo hubanti la’aan hay’addaha dastuuriga ah, taasoo haddii aan laga heshiin arrimaha doorashooyinka abuuri karta xasillooni darro siyaaasadeed” ayuu yiri Shariif.

Mudane Shariif Sheekh Axmed oo hadalkiisa sii wata ayaa Norway uga mahadceliyay sida ay usoo dhaweysay Soomaalida faraha badan ee ku nool dalkaas, iyo taageeradeeda ku aadan Soomaaliya.

“Waxaan dowladda Norway uga mahad-celiyay soo dhaweynta iyo dib u dejinta ay u sameysay muwaadiniinta Soomaaliyeed ee ku nool dalkeeda, anigoo sidoo kale boggaadiyay gargaarka bini’aadanimo ee gudaha Soomaaliya ay ka wado iyo kaalinta ay ka qaadanayso dib u dhiska dowladnimadda soomaaliya” ayuu mar kale yiri Shariif.

Horay Shariifka ayaa ula kulmay jaaliyadda Soomaaliyeed ee Norway, isaga oo la wadaagay warbixin guud ah oo ku aadan xaaladda siyaasadeed ee Soomaaliya, iyo muranka taagan.

Dhaq-dhaaqyadan siyaasadeed ayaa kusoo aadayo, iyada oo weli ay taagan tahay xiisadda culus ee ka dhalatay hannaanka doorashooyinka oo ay isku hayaan Villa Soomaaliya, mucaaradka, Jubbland iyo Puntland.

Xamza iyo Muungaab oo qaaday tallaabo ka farxisay reer Muqdisho + Sawirro

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya, Xamza Cabdi Barre iyo Guddoomiyaha Gobolka Banaadir, Xasan Maxamed Xuseen (Muungaab) ayaa maanta dhagax-dhigay laamiga dheer ee degmada Wadajir, gaar ahaan xaafadda Buulo-xuubeey.

Waddadan oo si weyn loogu baahnaa ayaa waxa la shesgay in dhismaheeda uu abuuri doono fursado shaqo iyo ganacsi, iyadoo kor u qaadaysa bilicda iyo horumarka ka jira caasimadda.

Ra’iisul Wasaare Xamza ayaa tilmaamay in dhismaha waddooyinka caasimadda ay door weyn ka qaadanayaan, amniga, isku socodka dadka, gaadiidka iyo guud ahaan adeegyada kala duwan.

“Jidka Buulo-xuubeey oo leh taariikh dheer, waxa uu kamid yahay waddooyinka ugu mudan caasimadda, waxaanna ku yaalla xarumo fara-badan oo muhiim u ah isku-socodka gaadiidka, dadka iyo ganacsiga,” yuu yiri Ra’iisul Wasaare Xamza.

Ra’iisul Wasaaraha oo ku bogaadiyey maamulka gobolka Banaadir dhismaha waddooyinka iyo horumarinta adegyada bulshada, ayaa faray in la dardargeliyo qorshayaasha kor loogu qaadayo bilicda, nadaafadda iyo faya-dhowrka caasimadda.

Dhamaan kharashka ku baxaya dhismaha waddadan ayaa waxaa bixineysa Dowladda Hoose ee Xamar, iyadoo shirkadda dhismaha loo wareejiyay raatada koowaad ee qarashka.

Duqa Muqdisho ayaa goobta ka sheegay in waddadan loo dhisi doono si ka duwan qaabkii hore, oo aysan biyo fariisan doonin isla markaana burburka soo noqnoqda ee hore ka dhacay aan la arki doonin.

Waxa uu tilmaamay in la diyaariyay qorshe ka hortagaya in waddada biyaha ku ururaan, iyadoo la dhisi doono biyo-mareenno, si dadka ku nool hareeraha waddada aysan biyaha ugu laaban.

Sidoo kale, Duqa ayaa shaaca ka qaaday in waddooyin badan la dhameystiray, qaarna hadda socdaan, dhawaanna la qorsheynayo in la gudbiyo jidka warshadaha, soddanka, iyo waddooyinka kale ee muhiimka ah.

Dowladda Hoose ayaa sheegtay inay ka go’an tahay in waddooyinka magaalada lagu dhiso qaab waara oo horumarineed, laguna fududeeyo isu socodka bulshada iyo ganacsiga.

Puntland oo ku dhawaaqday inay bilowday howl-gallo cusub oo ka dhan ah afar jiho

0

Garoowe (Caasimada Online) – Ciidanka Booliska Puntland ayaa maanta si rasmi ah ugu dhawaaqay in ay bilaabeen hawl-gallo ballaaran oo ka dhan ah hubka sharci-darrada ah iyo maandooriyaha.

Booliska oo wargelin muhiim ah u diray shacabka reer Puntland ayaa sheegay in la bilaabay hawl-gallo amni oo ballaaran oo lagu xaqiijinayo xasilloonida, ilaalinta sharciga iyo badbaadada guud ee bulshada.

“Hawl-galladani waa qayb ka mid ah qorshaha istiraatiijiga ah ee xoojinta amniga dalka, laguna bartilmaameedsanayo falalka amni-darrada, hubka sharci-darrada ah, iyo dhaqdhaqaaq kasta oo lid ku ah nabadda iyo kala dambeynta bulshada,” ayaa lagu yiri qoraal kasoo baxay Taliska Booliska Puntland.

Taliska ayaa si gaar ah wuxuu digniin ugu diray afartan jiho:

• Qof kasta oo hub sharci-darro ah ku dhex qaata magaalooyinka.

• Qof kasta oo wata gaadiid aan taariko lahayn ama aan diiwaan-gelin rasmi ah heysan.

• Qof kasta oo isticmaala, iibiyo, ama ku lug yeesha maandooriyeyaasha.

• Qof kasta oo isku ekeysiiya ciidan ama si sharci-darro ah u adeegsada dharka iyo astaamaha ciidamada amniga.

Ciidanka Booliska ayaa caddeeyay in tallaabo sharciga waafaqsan oo adag laga qaadi doono cid kasta oo ku kacda falal amni-darro, khatar ku ah amniga bulshada, ama carqalad ku ah hawlgallada amniga ee socda.

“Shacabka Puntland waxaa lagu boorinayaa inay si dhow ula shaqeeyaan ciidamada amniga, kana qayb qaataan ilaalinta xasilloonida iyo dawladnimada,” ayaa lagu yiri qoraalka booliska.

Sidoo kale waxa lagi yiri Amniga Puntland waa masuuliyad qaran iyo mid bulsho oo wadajir ah.Haddii aad aragto fal dambiyeed, qof laga shakiyey, ama xaalad amni oo halis ah, la soo xiriir Ciidanka Booliska Puntland adigoo wacaya 999.”

Ciidanka Booliska Puntland ayaa sheegay inay 24/7 diyaar u yihiin si ay u gutaan waajibaadkooda ilaalinta sharciga, difaaca shacabka iyo sugidda nabadda maamulka.

Hawl-galladan cusub ayaa imanaya xilli dib-u-habayn ballaaran lagu sameeyey booliska maamulka Puntland, isla markaana ay magaalada Garoowe soo gaareen ciidamo cusub oo ka tirsan booliska Puntland, kuwaas oo la wareegaya ammaanka guud ee caasimadda.

Ciidamada cusub oo ah jiil aqoonyahano ah, tababar iyo anshax sare leh, ayuu taliska booliska sheegay inay u taagan in ay dalkooda iyo dadkooda u shaqeeyaan daacadnimo, kalsooni iyo dulqaad.

Sidoo kale waa ciidamo matalaya ruuxda dawladnimo, una taagan xaqiijinta amniga iyo ilaalinta sharciga, sida uu sheegay talisku. Ciidankan la wareegay amniga caasimadda maamulka Puntland ayaa bishii October wuxuu Madaxweyne Saciid Deni uu tababar ugu soo xiray kulliyadda Carmo.

Shil naxdin leh oo ka dhacay Muqdisho + Khasaaraha

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Faahfaahino dheeraad ah ayaa laga helayaa shil naxdin leh oo maanta ka dhacay magaalada Muqdisho, kadib markii gaari nooca xamuulka ah uu jiiray saddex darawal oo ka mid ah wadayaasha mootada labada lugood leh ee loo yaqaan Fekon.

Shilka ayaa si gaar ah uga dhacay waddada loo yaqaan 21-ka October ee degmada Waaberi, waxaana la sheegay in wadihii gaariga xamuulka ah uu goobta ka baxsaday.

Saddexda darawal ee Fekon-ka watay ayaa laba ka mid ah naftu uga baxday isla goobta, halka midkii saddexaad uu dhaawac kasoo gaaray shilkaas.

Qofka dhaawacmay ayaa loo qaaday mid ka mid ah goobaha caafimaadka ee magaalada Muqdisho si loo siiyo daryeel, halka meydadka labada qof ee dhimatay laga qaaday goobta si loo raadiyo ehelkooda.

Shilka kadib, muddo kooban ayaa waddadaas la xiray, balse markii dambe dib ayaa loo furay.

Ciidamada ammaanka dowladda ayaa bilaabay howlgal lagu raadinayo darawalka gaariga xamuulka ah ee baxsaday, waxaana kiiska loo gudbiyay saldhigga degmada Waaberi maadaama halkaas uu shilku ka dhacay.

Shilalka noocan oo kale ah ayaa inta badan lagu eedeeyaa darawallada oo khibrad yar leh ama si xad-dhaaf ah u kaxeeya gaadiidka, taas oo keenta inay lumiyaan xakamaynta marka ay wajahaan xaalado halis ah.

Arrimaha qayb ka ah shilalka noocan ah oo ku badan caasimadda Muqdisho waxaa ka mid ah gawaarida xamuulka ah oo lagu raro culeys ka badan inta ay qaadi karaan, iyo gaadiidkaas oo intooda badan ah kuwo duqoobay.

DF oo dacwad ka gudbisay xubno ka tirsan guddiga…

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasaaradda Dhallinyarada iyo Isboortiga ee Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa shaacisay in ay tallaabo sharci ah qaadday, kaddib markii ay Xafiiska Xeer Ilaaliyaha Guud ee Qaranka u gudbisay dacwad ka dhan ah xubno ka tirsan Guddiga Olombikada Soomaaliyeed (GOS).

Wasaaradda ayaa sheegtay in go’aankan uu yimid kadib markii la xaqiijiyay eedeymo ku saabsan musuq-maasuq, tahriibin iyo ku takrifal awoodeed oo ka dhex dhacay Guddiga Olombikada, iyadoo arrintaas ay sababtay in la qaado talaabooyin waafaqsan sharciga isboortiga dalka.

Qoraal kasoo baxay Wasaaradda ayaa lagu sheegay in xubnaha dacwadda lagu oogay ay ka mid yihiin Guddoomiyaha GOS Axmed Cabdi Xasan (Wataac), Guddoomiye Ku-xigeenka Duraan Axmed Faarax, Xoghayaha Guud Maxamed Cabdow Xaaji, iyo Kaaliyaha Xoghayaha Faarax Cali Macalin.

Wasaaradda ayaa intaas ku dartay in eedeysanayaasha lagu soo oogay ay mari doonaan habraaca garsoorka dalka, isla markaana natiijada baarista iyo tallaabooyinka xiga lagu wargelin doono bulshada si hufan oo daahfuran.

Dhanka kale, Guddoomiyaha Guddiga Olombikada Soomaaliyeed Axmed Cabdi Xasan (Wataac) oo la hadlay warbaahinta ayaa sheegay in Wasiirka Dhallinyarada uu cadaadis ku hayo guddiga.

Guddoomiyaha ayaa ku andacooday in uu doonayo in si sharci-darro ah loogu wareejiyo xarunta ay hadda ku shaqeeyaan.

“Wasiirka oo ka tirsan qoyska madaxweynaha wuxuu dhibaato xooggan ku haaya gudigeena oo ah mid madax-banaan oo is doorta, mushaarna aan ka qaadan dowladda.”

Wataac ayaa intaas ku daray in xaruntii Wasaaradda ee hore loo sheegay in laga maarmay ay hadda gacanta u gashay ganacsato dano gaar ah leh, taas oo uu ku tilmaamay arrin muujinaysa in faragelin lagu hayo madax-bannaanida guddigooda.

Wasiirka Wasaaradda Dhallinyarada iyo Ciyaaraha ayaa maalin ka hor shaqo-joojin ku sameeyay Guddoomiyaha iyo Xoghayaha Guddiga Olombikada Soomaaliyeed (GOS) Mr Axmed Cabdi Xasan wataac iyo Xoghaye Maxamed Cabdow Xaaji, kadib markii lagu eedeeyay hab-dhaqan ka hor imaanaya nidaamka, anshaxa iyo shuruucda maamulka ciyaaraha dalka.

“Go’aankan ayaa ka dambeeyay baaritaanno hordhac ah oo muujiyey in masuuliyiintan ay ku kaceen falal liddi ku ah mas’uuliyadda loo igmaday, kuwaas oo sababay kalsooni-darro ku timid xiriirka u dhexeeya wasaaradda iyo guddi-hoosaadyada ka tirsan hey’adaha ciyaaraha qaranka,” ayaa lagu yiri warqadda shaqo joojinta ee kasoo baxday xafiiska Wasiirka Dhalinyarada.

Tallaabadan ayuu Wasiir Maxamed Cabdulqaadir ku tilmaamay mid looga gol leeyahay in lagu hagaajiyo hufnaanta, isla xisaabtanka, iyo madax-bannaanida ururrada ciyaaraha ee Soomaaliya.

Omar Fateh mise Jacob Frey – Yaa maanta ku guuleysanaya doorashada Minneapolis?

Minneapolis (Caasimada Online) – Afar musharax oo waaweyn ayaa ku tartamaya codadka doorashada duqa magaalada Minneapolis ee dhaceysa maanta oo Talaado ah, balse waxaa ugu cad cad laba musharax.

Duqa magaalada Jacob Frey, Senetarka gobolka Omar Fateh, DeWayne Davis iyo Jazz Hampton ayaa dhammaantood rajeynaya inay guuleystaan. Afartooduba waa xubno ka tirsan xisbiga Dimoqraadiga.

Xisbiga Dimoqraadiga ee Minneapolis (Minneapolis DFL) ma taageerayo musharax gaar ah oo u tartamaya duqa magaalada ee doorashadan, mana samayn tan iyo 2009.

Fateh ayaa markii hore ku guuleystay taageerada xisbiga, balse waa laga laabtay kaddib markii guddi ka tirsan xisbiga Minnesota DFL (Minnesota DFL) ay heleen “khaladaad waaweyn” oo ku saabsan habraaca codbixinta intii lagu jiray shirkii xisbiga ee deegaanka ee 19-kii Luulyo. Tallaabadan ayaa la qaaday inkastoo uu jiray racfaan uu Minneapolis DFL ku doonayay in lagu daayo taageerada Fateh.

Guud ahaan, waxaa warqadda codbixinta ee Minneapolis ku qoran 15 musharax oo u tartamaya xilka duqa magaalada, iyo sidoo kale dhammaan 13-ka kursi ee xaafadaha (wards) magaalada. Cod bixiyeyaasha waxay sidoo kale dooran doonaan xubnaha Guddiga Qiyaasta iyo Canshuuraha (Board of Estimate and Taxation) iyo guddiyada Guddiga Jardiinooyinka iyo Madadaallada (Park and Recreation Board).

Duqa Minneapolis Jacob Frey, oo Dimoqraadi ah, ayaa ka mid ah 15-ka musharax ee ku jira warqadda codbixinta. Ninka la tartamaya ee ugu dhaqaalaha badan uguna caansan waa Senetarka gobolka Omar Fateh, kaasoo ku tilmaama naftiisa inuu yahay hantiwadaag dimoqraadi ah (democratic socialist).

Sen. Omar Fateh wuxuu doonayaa inuu la shaqeeyo dadka deegaanka si “loo gaaro magaalada firfircoon ee la jecel yahay ee aan ognahay in Minneapolis ay noqon karto.” Wuxuu ballanqaaday inuu maalgelin doono dadka deegaanka halkii laga maalgelin lahaa danaha shirkadaha waaweyn, uuna dhisi doono magaalo u shaqeysa qof walba.

“Mayor Frey iyo xaaladda taagan (status quo) waxay ku fashilmeen dadka deegaanka Minneapolis,” ayaa lagu yiri bogga ololihiisa. “Waxaan u qalannaa hoggaan ka dhigaya in dadku ay doonayaan inay sii degganaadaan halkan, carruur ku korisaan, ganacsina ka bilaabaan.”

Fateh oo Soomaali ah waxaa loo arkaa inuu yahay musharaxa ugu horreeya ee kooxda la tartamaysa Frey. Waxaa lala barbardhigay Zohran Mamdani, oo ah hantiwadaag dimoqraadi ah oo kale oo la filayo inuu ku guuleysto tartanka duqa magaalada New York City.

Magaalada Minneapolis waxay sanadkii 2009 hirgelisay nidaamka codbixinta doorashada kala-horeysiinta (ranked choice voting), kaasoo u oggolaanaya cod bixiyeyaasha inay ku doortaan ilaa saddex musharax iyagoo u kala horreysiinaya sida ay u kala jecel yihiin warqaddooda codbixinta.

Haddii uusan jirin musharax hela aqlabiyadda codadka doorashada koowaad, musharaxiinta ugu codka liita waa la reebaa. Waxaa ku jira musharaxa hela tirada ugu yar ee codadka doorashada koowaad iyo kuwa aan haysan waddo xisaabeed oo ay ku guuleysan karaan.

Codadka musharaxiintaas la reebay waxaa dib loogu meeleeyaa xulashooyinka xiga ee ugu sarreeya ee cod bixiyeyaasha. Habraacaasi wuu sii soconayaa ilaa uu musharax ka helo 50% codadka.

Nidaamkan codbixinta awgiis, musharaxiinta ugu waaweyn ee la tartamaya Frey waxay ku midoobeen istaraatiijiyad ah “qof walba laakiin isaga maahee” (anyone-but-him).

Frey wuxuu ahaa qofka ugu dhaqaalaha badan soo ururiyay tartanka wuxuuna haystaa taageerada guddi siyaasadeed (political action committee) oo maalgelinaya xayaysiisyo dhijitaal ah oo lagu dhaleeceynayo Fateh. Frey wuxuu sidoo kale taageero ka haystaa barasaabka gobolka Tim Walz iyo Senetor-ka Federaalka Amy Klobuchar. Fateh waxaa taageertay Xildhibaan Ilhan Omar, oo Minneapolis ku matasha Aqalka Koongareeska.

Fateh, oo ay dhaleen muhaajiriin Soomaali ah, ayaa laga yaabaa inuu taageero ka helo bulshada Soomaaliyeed ee Mareykanka ee tirada badan ee magaalada, gaar ahaan xaafadaha sida Cedar-Riverside. Degmada uu Senetarka ka yahay waxaa ka mid ah xudunta bulshada Soomaaliyeed ee magaalada. Si kastaba, Soomaalida dhexdooda ayaa waxaa hareeyey khilaaf ku dhisan qabyaalad, taasi oo laga yaabo in ay dhaawacdo.

Tartan kasta oo duqa magaalada ah tan iyo 2013 wuxuu gaaray ugu yaraan wareeg labaad oo ah nidaamka codbixinta kala-horeysiinta. Sanadkii 2021, Frey wuxuu ku guuleystay laba wareeg oo tirin ah kaddib, doorashadaas oo dib loogu dooranayay.

Sannadkii 2017, markii Frey uu xilka ka tuuray duqii markaas joogay, waxay qaadatay lix wareeg oo tirin ah. Sanadkii 2013, waxay qaadatay 34 wareeg in lagu dhawaaqo Betsy Hodges inay tahay guuleystaha tartanka duqa magaalada.

Kulamo xasaasi ah oo dhex-maray wakiilo ka kala socday Al-Shabaab iyo Ansar Allah

New York (Caasimada Online) – Qaramada Midoobay ayaa kashiftay xog sirdoon oo cusub taasoo muujinaysa iskaashi sii kordhaya oo dhex maray kooxda hubaysan ee Ansar Allah ama Xuutiyiinta ee Yemen iyo dhaqdhaqaaqa Al-Shabaab ee Soomaaliya, ee xiriirka la leh Al-Qaeda.

Sida lagu sheegay warbixin soo baxday Febraayo 2025, balse dhowaan uu dib u eegay Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay, wakiillo ka kala socday labada kooxood ayaa kulamo ku yeeshay Soomaaliya intii u dhaxaysay Luulyo iyo Sebtembar 2024, xilli ay taagnayd xiisadda Badda Cas.

Warbixinta ayaa si faahfaahsan u sheegtay sida Xuutiyiintu la sheegay inay u fududeeyeen tahriibinta hub casri ah, oo ay ku jiraan diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Iran samaysay (drones) iyo gantaallada dhulka laga rido oo la gaarsiiyay Al-Shabaab. Taas beddelkeeda, waxaa la soo warinayaa in dagaalyahanno ka tirsan Al-Shabaab loo qaaday dalka Yemen si loogu tababaro adeegsiga iyo dayactirka qalabkan.

Khubaro ka tirsan Qaramada Midoobay ayaa ka digay in iskaashigan uu astaan u yahay isbeddel istiraatiiji ah oo ku yimid isku-xirka kooxaha jihaad-doonka ah ee Geeska Afrika iyo Jasiiradda Carabta.

In kasta oo uu jiro khilaaf xagga caqiidada ah—Al-Shabaab waxay ku dhaqmaan aragtida Salafi-Jihaadiga (Salafi jihadism) halka Xuutiyiintu ay raacsan yihiin mad-habta Shiicada Zaydiga ah (Zaidi Shia Islam)—labada kooxood waxay u muuqdaan inay si xeeladaysan isu bahaysanayaan si ay uga hortagaan cadowga ay wadaagaan ayna u ballaariyaan baaxadda howlgaladooda.

Warbixinta ayaa sidoo kale xustay in saamaynta sii kordhaysa ee Xuutiyiinta ee gobolka Badda Cas ay u sahashay inay dhistaan shabakado saadka iyo isgaarsiinta ah oo taageera howlgalada mintidiinta ee xuduudaha isaga gudba.

Horumarradan ayaa walaac ku abuuray dowladaha Reer Galbeedka iyo kuwa gobolka, gaar ahaan marka la eego suurtagalnimada weerarro isku dubaridan oo lagu qaado marinnada badaha iyo danaha caalamiga ah.

Falanqeeyayaasha arrimaha amniga ayaa aaminsan in isbahaysigan uu kicin karo jawaab celin xooggan oo ka timaada Mareykanka iyo xulafadiisa, gaar ahaan xilli ay Xuutiyiintu sii wadaan beegsiga maraakiibta ganacsiga iyo goobaha militariga ee Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed.

Qaramada Midoobay ayaa ku baaqday in la kordhiyo kormeerka iyo is-dhaafsiga xogaha sirdoonka si looga hortago khatartan soo ifbaxaysa, iyadoo xoogga saartay baahida loo qabo iskaashi heer gobol ah si looga hortago xasillooni darro intaas ka badan. 

CC Shakuur oo u caqli celiyay Soomaalida qabyaalladda guusha ugu diidan FATEH

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame oo ka mid ah siyaasiyiinta mucaaradka ee dalka ayaa si adag uga hadlay dadka Soomaaliyeed ee u diidan guusha Omar Fateh, oo ah wiil Soomaali ah oo u taagan xilka duqa magaalada Minneapolis ee dalka Mareykanka.

Cabdiraxmaan ayaa mar hore wax laga xumaado ku tilmaamay in dad Soomaaliyeed ay guusha u diidan yihiin Omar Fateh, oo u tartamaya xil aysan weli Soomaali qaban.

Sidoo kale wuxuu ayaan-daro ku tilmaamay in dad Soomaaliyeed ay wiilkaas libintiisa ku hor istaagaan haybta reerkiisa, iyadoo qolo kalena guushiisa ku diidan tahay isirkiisa Soomaali iyo diintiisa Islaamka.

“Cumar Faatax, hankiisa iyo heerka uu joogo wuxuu ku gaaray fursada taala dalka Maraykanka iyo qiyamka ku dhisan in qofka uu ku soo bixi karo karti, isku-kalsooni iyo soocnimada qofka uu yahay,” ayuu yiri Cabdiraxmaan Cabdishakuur.

Waxa uu intaas kusii daray: “Sidaas oo ay tahayna wuxuu ka soo tilaabay caqabo badan oo ka hiilinayey, sida isirka, diinta, nolosha qaxootinimo iyo in aanba isku dayga looga horaynin. Hadafkiisu waa gaarista himiladiisa Maayarka Minneapolis, ololehiisuna waa waxqabadka bulshada dooranaysa”.

Sidoo kale wuxuu xusay in Cumar uu ka gudbay caqabado badan oo ay kamid yihiin kala sooc isir, diin, nolol qaxooti iyo caqabadaha ka dhasha fursad la’aanta.

“Libintiisu waxay dhiiragelinaysaa jiil isaga ka danbeeya ee isirka Soomaali ku abtirsada. Waase ayaandaro in dad Soomaaliyeed ay libintiisa ku hor istaagaan haybta reerkiisa, iyadoo qolo kale guushiisa ku diidan tahay isirkiisa Soomaali iyo diintiisa Islaamka.”

Doorashada duqa Minneapolis ayaa maanta oo Talaado ah dhacaysa, waxaana ku tartamaya afar musharax oo ay ugu cadcad yihiin Omar Fateh iyo duqa hadda xilka haya ee Jacob Frey, kuwaas oo dhamaantood ka soo jeeda xibsiga Dimuqraadiga.

Waa kuma Omar Fateh?

Omar Fateh, oo 35 jir ah, waa siyaasi ka tirsan xisbiga Dimoqraadiga oo hadda ku jira xilligiisii labaad ee uu yahay senatarka gobolka ee degmada 62-aad ee Minnesota, isagoo sidoo kalena u tartamaya xilka duqa magaalada Minneapolis.

Wuxuu ku dhashay Washington, D.C., Fateh wuxuu sheegay inuu yahay wiil ay dhaleen waalidiin soogalooti ah oo ka yimid Soomaaliya, isla markaana uu dhowaan noqon doono aabbe.

Wuxuu shahaadada Master-ka (heerka labaad ee jaamacadda) ee maamulka dadweynaha ka qaatay Jaamacadda George Mason University ee gobolka Virginia, wuxuuna u soo noqday khabiir arrimaha bulshada ee Minneapolis, isku-duwaha mashaariicda ee Wasaaradda Gaadiidka gobolka, iyo falanqeeye ganacsi oo ka tirsanaa Jaamacadda Minnesota.

Markii loo doortay senatarka gobolka sanadkii 2020, Fateh wuxuu noqday Muslimkii ugu horreeyay iyo qofkii ugu horreeyay oo Soomaali-Mareykan ah ee ku biira Aqalka Sare ee Minnesota. Wuxuu horey olale aan guuleysan ugu galay kursiga aqalka sare sanadkii 2018, isagoo doorashadii is-reereebka ee xisbiga Dimoqraadiga looga guuleystay, waxaana ka adkaatay wakiilkii hore ee gobolka Hodan Hassan.

Maxay yihiin ballan-qaadyadiisa?

Tartankiisa duqa magaalada, Fateh wuxuu isku aqoonsanayaa inuu yahay hanta-wadaag dimoqraadi ah (democratic socialist) kaasoo, ballanqaadyadiisa siyaasadeed ay ka mid yihiin, inuu hagaajin doono difaaca darawallada shirkadaha gaadiidka dadweynaha ee Uber iyo Lyft, la dagaallami doono tacaddiyada booliska, iyo inuu kordhin doono guryaha la awoodi karo kiradooda.

Wuxuu ballan-qaaday inuu mushaarka ugu yar ee magaalada ka dhigi doono $20 saacaddii marka la gaaro 2028, kaasoo hadda ah $15.97. Mushaarka ugu yar ee gobolka Minnesota ayaa hadda ah $11.13.

Sidoo kale, wuxuu ballanqaaday inuu si adag uga hor istaagi doono maamulka madaxweynaha hadda talada haya ee Donald Trump, taasoo ay ka mid tahay inaan loo oggolaan doonin booliska magaalada inay la shaqeeyaan Hay’adda Socdaalka iyo La-dagaallanka Muhaajiriinta Mareykanka (U.S. Immigration and Customs Enforcement – ICE).

“Haddii ay tahay howlgal socdaal iyo haddii kaleba, dadkeennu waxay mudan yihiin duq magaalo oo ka hor istaaga Donald Trump oo yiraahda, ‘maya, taas kama dhacayso bulshadeenna dhexdeeda.'”

Muxuu yahay shirka uu maanta R/W Xamza ka furay Muqdisho? + Sawirro

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xamza Cabdi Barre ayaa maanta furay Shirka Madasha Hab-maamulka Internet-ka (Somali Internet Governance Forum).

Ra’iisul Wasaaraha ayaa carrabka ku adkeeyey muhiimadda uu leeyahay in shirkan ay ka soo baxaan qodobo wax ku ool ah oo lagu horumarin karo maamulka iyo nidaamka isticmaalka Internet-ka ee dalka.

Xamza ayaa sheegay in Soomaaliya looga baahan yahay in ay la jaanqaaddo dalalka kale ee caalamka, kuwaas oo nidaam iyo sharci cad u dejiyey isticmaalka Internet-ka, si looga hortago xadgudubyada iyo falalka ka baxsan anshaxa dijitaalka ah.

“Shirka Madasha Hab-maamulka Internet-ka, waa in ay ka soo baxaan qodobbo wax ku ool ah oo aan la tagi karno shirarka caalamiga ah ee tiknoloojiyadda looga hadlayo,” ayuu yiri Ra’iisul Wasaare Xamza

“Dalalka dunida Internet-ka waa la nidaamiyey, iskama isticmaali karaan, waxaa loo sameeyey sharciyo qofkii ku xadgudba uu dambiile noqonayo, dadkeennu nasiib darro waxa ay u isticmaaleen si ka duwan sida caalamku u isticmaalo, waana waajib in arrintan wax laga beddelo.” ayuu hadalkiisa sii raaciyay Ra’iisul Wasaaraha.

Mudane Xamza ayaa tilmaamay muhiimadda ay leedahay ilaalinta midnimada qaranka, isaga oo ku booriyey dhammaan shacabka iyo shirkadaha gaarka loo leeyahay in ay ka wada shaqeeyaan horumarinta dalka iyaga oo dhowraya danta guud.

Sidoo kale wuxuu ugu baaqay shirkadaha Internet-ka in ay si caddaalad ah ugu wada faa’iideeyaan bulshada, kana fogaadaan tartan aan faa’iido u lahayn horumarka guud ee dalka.

Ugu dambeyn, Ra’iisul Wasaaraha ayaa xusay in xukuumadda Dan-Qaran ay sii xoojin doonto dadaallada lagu dhisayo sharciyo iyo hannaan casri ah oo lagu maamulo Internet-ka, si loo hubiyo amniga dijitaalka ah, xuquuqda isticmaalayaasha, iyo horumarinta dhaqaalaha dhijitaalka ah ee dalkeenna.

War ka cusub fadeexadda muuqaalkii ceebeyey Israel iyo gabadhii ka dambeysay

Tel Aviv (Caasimada Online) — Booliska Israel ayaa xiray haweeneydii horrey u qaabilsaneyd xeer ilaalinta militariga, kaddib fadeexad ka dhalatay muuqaal la faafiyay oo muujinayay tacaddiyo loo geystay maxaabiis Falastiiniyiin ah, tallaabadaas oo sii hurisay kiis kala qaybiyay Israel, isla markaana cambaareyn kala kulmay ra’iisul wasaaraha.

Saraakiishu waxay sheegeen in S/Gaas Yifat Tomer-Yerushalmi la xiray habeenimadii Isniinta. Waxay qiratay inay faafisay muuqaalka tacaddiga la sheegay ee ka dhacay saldhig militari.

Sidoo kale waxaa kiiskan lala xiriiriyay oo la xiray xeer ilaaliye kale oo hore, Gaashaanle Matan Solomesh.

Xariggoodu wuxuu soo afjaray dhacdooyin is xigxigay oo dhacay dhammaadka asbuuca, oo ay ku jirtay waqti kooban oo la waayay Tomer-Yerushalmi maalintii Axadda, taasoo dhalisay baaritaan ballaaran kaddib markii gaarigeeda la helay isagoo yaalla xeebta Tel Aviv.

Faafinta muuqaalka Sde Teiman

Kiisku wuxuu salka ku hayaa muuqaal laga duubay kaamiradaha ilaalada ee saldhigga militariga Sde Teiman, oo ah xarun lagu hayo Falastiiniyiin lagu qabtay intii uu socday dagaalka Gaza, kuna taalla koonfurta Israel.

Muuqaalkan, oo uu baahiyay telefishinka Channel 12 ee Israel bishii Ogosto 2024, ayaa u muuqday mid muujinaya askar tacaddi u geysanaysa maxbuus Falastiini ah.

In kasta oo falkaas la sheegay ay qarinayeen ciidamo gaashaammo sitay, haddana muuqaalku wuxuu kiciyay carro caalami ah iyo dibadbaxyo ka dhacay gudaha Israel.

Xeer ilaaliyeyaasha militariga ayaa markii dambe bishii Febraayo eedeymo u soo jeediyay shan askari oo keyd ah, iyagoo ku eedeeyay inay tacaddi daran u geysteen maxbuuska, falkaas oo ka dhashay dhacdo dhacday 5-tii Luulyo, 2024.

Warqadda dacwadda ayaa lagu sifeeyay “in maxbuuska lagula kacay tacaddi daran, oo ay ku jirto in walax af leh laga geliyay dabadiisa.” Waxay intaas ku dartay in tacaddigu uu sababay “dhaawac jireed oo halis ah,” oo ay ku jiraan feero jaban, sanbabka oo dalool galay, iyo dillaac gudaha ah oo futada ah.

Xarunta Sde Teiman waxaa loo furay in lagu hayo tiradii badneyd ee maxaabiista Falastiiniyiinta ee lagu soo qabqabtay dagaalka Gaza. Kooxaha u dooda xuquuqda aadanaha ayaa ku andacooday in xaruntaas ay ka dhaceen xadgudubyo baahsan.

Ra’iisul Wasaare Benjamin Netanyahu wuxuu ku tilmaamay faafinta muuqaalka “weerarkii ugu darnaa ee sumcad dilis ah” ee Israel lagu qaado taariikhdeeda. Faafitaanka muuqaalka iyo baaritaankii xigay waxay sii huriyeen khilaaf siyaasadeed oo xooggan.

Is-casilaad iyo xarig

Tomer-Yerushalmi waxay ku jirtay fasax ka hor inta aysan is-casilin Jimcihii, iyadoo warqad ay daabaceen warbaahinta Israel ku qiratay in xafiiskeedu uu ansixiyay sii deynta muuqaalkaas sannadkii hore.

Maalintii Axadda, waxaa la soo sheegay in la waayay dhowr saacadood. Qoyskeeda ayaa la xiriiray booliska, waxaana gaarigeeda laga helay Xeebta Hatzuk.

Warbaahinta afka Cibraaniga ku hadasha ayaa tebisay inay warqad kaga tagtay guriga, taasoo dhalisay baaritaan ballaaran oo ay sameeyeen booliska iyo ciidamada militariga.

Mas’uuliyiinta ayaa saacado kaddib helay iyadoo badqabta oo ku sugan magaalada Herzliya ee u dhow. Wax yar kaddibna waa la xiray.

Maxkamad ku taalla Tel Aviv ayaa amartay in la sii hayo ilaa duhurkii Arbacada, sida ay tebisay warbaahinta dadweynaha ee Kan.

Warbixintu waxay sheegtay in looga shakisan yahay “wax isdaba marin iyo ku takri fal aaminaad, ku takri fal awoodeed, carqaladeyn caddaaladeed iyo faafin macluumaad uu hayay shaqaale dowladeed.” Solomesh, oo ahaa madixii hore ee xeer ilaalinta militariga, ayaa isna wajahaya tuhunno la xiriira.

Wasiirka Amniga Qaranka, Itamar Ben-Gvir, oo ah siyaasi mayal adag oo dhaleeceeyay baaritaanka lagu hayo askarta, ayaa qoraal uu soo dhigay barta Telegram ku xaqiijiyay xarigga Tomer-Yerushalmi.

‘Kicin’ iyo saameyn siyaasadeed

Fadeexadda faafinta muuqaalka Israel waxay daaha ka rogtay kala qaybsanaan qoto dheer oo Israel jirta. Tomer-Yerushalmi waxay weerar kulul kala kulantay siyaasiyiinta mayalka adag iyo taageerayaashooda, kuwaasoo ku eedeeyay khiyaano iyo “inay dacaayad been abuur ah ka faafisay” askarta.

Kaddib markii la waayay, hoggaamiyeyaasha mucaaradka ayaa ku eedeeyay jawiga siyaasadeed ee jira inuu sabab u ahaa dhibaatada soo gaartay.

Hoggaamiyaha Xisbiga Dimoqraadiga, Yair Golan, wuxuu sheegay inay la kulantay “isla habkii ‘khaa’innimo’ loogu shaabadeyn jiray” Yitzhak Rabin. Ra’iisul wasaarihii hore ee la dilay ayaa toddobaadkan ku beegan sanadguuradii 30-aad ee dilkiisa.

Madaxweyne Isaac Herzog ayaa ku baaqay deggenaansho. “‘Erayada xakamaha ka baxa waxay hurinayaan dab halis ah, nolosha ayayna khatar gelinayaan,’ ayuu ku soo qoray barta X, oo horey loo oran jiray Twitter. ‘Hadda waxaa lama huraan ah in xaaladda la dejiyo.'”

Nour Odeh oo Al Jazeera uga soo warramaysa Ramallah, ayaa sheegtay in diiradda la saaray qofkii muuqaalka faafiyay ay hoos u dhigtay dambigii asalka ahaa. “‘Waa hab lagu weecinayo dareenka oo looga jeedinayo xaqiiqda ah in dambiyadan ay dhacayaan,’ ayay tiri Odeh.”

Wasiirka Difaaca Israel Katz ayaa Axaddii la kulmay Taliyaha Ciidanka Difaaca Israel (IDF) Herzi Halevi, si ay uga wada hadlaan magacaabista qareen guud oo cusub oo loo magacaabayo militariga.

Wararku waxay sheegayaan in Katz uu doorbidayo musharrax “ka baxsan nidaamka” si uu u maareeyo saameynta ka dhalatay fadeexadda faafinta muuqaalka.

Halevi wuxuu sheegay inuu “kalsooni buuxda” ku qabo xafiiska sharciga ee militariga inuu “si xooggan uga soo kaban doono dhacdadan adag” ayna sii wadi doonaan shaqadooda si waafaqsan sharciga.

Xamaas ma waxa ay Gaza ku wareejineysaa Turkiga?

0

Gaza (Caasimada Online) – Warbaahinta Al-Ain ee fadhigeedu yahay Imaaraadka Carabta ayaa toddobaadkan sheegtay in Turkey ay muujinayso calaamado ah in Xamaas ay ku wareejin karto maamulka Gaza.

Ankara waxay doonaysaa inay door weyn ka ciyaarto Gaza. Ayadoo qayb ka ah dadaalkan, waxay kulamo ku qabanaysaa Istanbul si looga doodo maamulka mustaqbalka iyo dib-u-dhiska Gaza.

Waxay sidoo kale ka hadashay ciidamada caalamiga ah ee xasilinta ee la filayo in loo sameeyo Gaza. Wasiirka Arrimaha Dibedda Turkey, Hakan Fidan, ayaa Isniintii sheegay in waddamadu ay “weli ka shaqeynayaan sharciyad uga timaada Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay oo ku aaddan ciidan caalami ah oo xasilin ah oo la geeyo Gaza, ayna go’aan ka gaari doonaan geyn kasta oo ciidan ah marka qaab-dhismeedka la dhammeeyo,” sida ay xustay wakaaladda wararka ee Reuters.

Fidan wuxuu hadalkan jeediyay xilli ay wasiirro ka socda dalal Muslim ah ay u yimaadeen kulan ka dhacayay Istanbul. Sida ay wararku sheegayaan, waxaa la filayay in Saudi Arabia, Qatar, Imaaraadka Carabta, Jordan, Pakistan, iyo Indonesia ay wakiillo u soo diraan Turkey.

“Waddamadu… waxay go’aan ka gaari doonaan geyn kasta oo ciidan ah marka qaab-dhismeedka la dhammeeyo,” ayay warisay warbaahinta Al-Ain.

“Xamaas diyaar ayay u tahay inay awoodda wareejiso,” ayay sidoo kale sheegtay. “Fidan wuxuu ku sharraxay shir jaraa’id oo uu qabtay gabagabadii kulanka in Xamaas ay diyaar u tahay inay maamulka Gaza ku wareejiso guddi ay soo dhisaan Falastiiniyiinta.”

“Waxay u muuqataa in Xamaas ay si dhab ah uga go’an tahay inay u hoggaansanto heshiiska,” ayuu Madaxweynaha Turkey, Recep Tayyip Erdogan, u sheegay ergo ka socotay Ururka Dowladaha Islaamka xilli ay u yimaadeen Istanbul kulan gooni ah.

In kasta oo ay tani muhiim tahay, waxay haddana muujinaysaa gaabiska ku yimid horumarka Gaza.

Heshiiska xabbad-joojinta waxaa lagu heshiiyay Oktoobar 8, ka dibna xabbad-joojintu waxay dhaqan gashay Oktoobar 13. Tan iyo xilligaas, Xamaas waxay wareejisay la haystayaashii noolaa iyo sidoo kale meydadka labaatan la hayste oo dhintay.

Doorka Turkey ee Gaza waxaa Israel looga arkaa mid muran dhaliyay. Tani waa sababtoo ah Ankara waxay si weyn u dhaleecaysay Israel, iyadoo gaartay heer ay kicin ka dhan ah Jerusalem ka samayso.

Turkey waa xubin ka tirsan NATO, sidaas darteedna waa saaxiibka Mareykanka. Taliska Dhexe ee Ciidanka Mareykanka (US Central Command) wuxuu xarun isku-dubbarid ah ka sameeyay Israel si diiradda loogu saaro Gaza. Marka, doorka Ankara ay ku yeelan karto xasilinta weli ma cadda.

Turkey oo la kulantay wakiillo ka socda dalalka Muslimiinta iyo Carabta

Turkey waxay horey u martigelisay Xamaas, waxayna u muuqatay inay taageerto. Sidaa darteed, waa wax la iska filan karo in Ankara ay saameyn ku leedahay Xamaas, lagana soo dhoweyn doono Gaza. Si kastaba ha ahaatee, taasi waxay ka dhignaan kartaa inay Xamaas ka caawin doonto inay daaha gadaashiisa kaga sii ahaato awoodda.

Warbixinta Al-Ain waxay sheegtay in wasiirrada arrimo dibedda iyo wakiillo ka socda dhowr waddan oo Carbeed iyo Muslimiin ah ay ka qaybgaleen kulanka Ankara.

Turkey waxay sheegtay “in arrinta dib-u-dhiska Gaza ay tahay in lagu dadaalo si uu marinku u soo kabto, iyadoo ku nuuxnuuxsatay baahida loo qabo in Israel ay si degdeg ah u joojiso weerarrada ay ku hayso Marinka Gaza.”

Wasiirka arrimaha dibedda ee Ankara ayaa sidoo kale “ku baaqay muhiimadda ay leedahay in la helo midnimo Falastiini, isagoo sheegay in aan la oggolaan karin tallaabo kasta oo carqaladayn karta geeddi-socodka nabadda. Wuxuu xusay in kulanka looga hadlay Ciidanka Caalamiga ah ee Xasilinta, isagoo ugu baaqay Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay inay qeexaan howlgalka ciidankaas,” ayay warisay Al-Ain.

Turkey waxay raadinaysaa door ballaaran oo ay ku yeelato Gaza, waxayna doonaysaa inay aragto horumar laga gaaro arrimo kala duwan oo halkaas ka jira. Waxay sidoo kale aaminsan tahay in Xamaas ay u hoggaansantay xabbad-joojinta.

Waxaa muhiim ah in la xasuusto in Turkey iyo Qatar ay yihiin xulafo isku dhow, labadooduba ay horey u martigeliyeen Xamaas ugana soo shaqeeyeen.  

Cirro oo si lama filaan ah uga hadlay taageerada Turkiga ee DF iyo dalab cusub

0

Hargeysa (Caasimada Online) – Madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdilaahi (Cirro) ayaa maanta Madaxtooyada Somaliland ku qaabilay Qunsulka Guud (Consul General) ee Dowladda Turkiga u qaabilsan Somaliland, Ozan Pekin iyo ku-xigeenkiisa, Anil Koray Kocaman.

Kulanka ayaa lagaga wada-hadlay arrimo muhiim ah oo labada dhinac u dhexeeya, gaar ahaan xoojinta iyo kor u qaadista xiriirka diblomaasiyadeed, ganacsiga iyo maalgashiga iyo mashaariicda horumarineed ee Turkigu ka fuliyo Somaliland.

Intii kulanka socday, Cirro ayaa xusay in Somaliland aanay haba yaraatee ka xumayn waxa uu Turkigu siiyo Dowladda Soomaaliya, laakiin Somaliland ay mudan tahay in si cadaalad ah Turkigu ula macaamilo, maadaama uu sheegay inay tahay dal madax-bannaan, nabad ah, dimuqraadi ah, isla markaana si dhab ah diyaar ugu ah iskaashiga beesha caalamka.

Dhankiisa, Qusulka Guud ee Turkiga u qaabilsan Somaliland, Ozan Pekin ayaa Madaxweynaha Somaliland uga mahad-naqay qaabilaadda, isla markaana u gudbiyey salaan diirran oo uu uga sido Madaxweynaha Turkiga, Recep Tayyip Erdoğan, iyo Wasiirka Arrimaha Dibedda, Hakan Fidan.

Qusulkan oo shaqada bilaabay bishii September 2025-ka ayaa Cirro ku ammaanay nabadaynta Gobollada Bariga, Gogoshii Nabadda ee Ceerigaabo oo guul ku dhammaatay iyo qabsoomidda Shirweynihii Maalgashiga Somaliland.

Arrimahan ayauu ku tilmaamay guulo muhiim ah oo muujinaya bisaylka siyaasadeed iyo ka hoggaamineed ee Somaliland.

Qunsulka ayaa ballan-qaaday in uu si firfircoon uga shaqayn doono xoojinta xidhiidhka u dhexeeya labada dhinac iyo kordhinta waxtarka iyo kaalmada horumarineed ee ay Dowladda Turkigu u qoondaynayso Somaliland, sida lagu yiri qoraal kasoo baxay Madaxtooyada Somaliland.

“Qusulku ayaa xusay in ay hadda ka hore ahayd mid aad u hoosaysa kaalmada Turkigu, marka loo eego kaalinta muhiimka ah ee ay Jamhuuriyadda Somaliland ku leedahay Gobolka Geeska Afrika.”

Kulanka Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland iyo Qunsulka Guud ee Turkiga u qaabilsan Somaliland ayaa ku soo dhammaaday is-faham, iyo yididiilo cusub oo ku aaddan xoojinta wada-shaqaynta labada dal, sida ay sheegtay Madaxtooyaddu.