Zwolle (Caasimada Online) – Jaaliyadda Soomaalida Netherlands ee SFON ayaa magaalada Zwolle ee dalka Holland ku qabatay shirweyne looga hadlayay la-dagaallanka cunsuriyadda iyo nacaybka sii kordhaya ee loo qabo dadka soo-galootiga ah.

Kulankaas waxaa ka soo qeyb galay wakiillo ka socday Dowladda Hoose ee Zwolle, xildhibaanno ka tirsan baarlamaanka, hay’adaha xuquuqul-insaanka, saraakiil matalayay booliska, iyo hay’adda ugu weyn ee ka hortagga cunsuriyadda, oo loo yaqaan Discriminatie.

Shirka ayaa diiradda lagu saaray hannaan looga hortegi karo cunsuriyadda iyo nacaybka loo qabo qaxootiga iyo ajaaniibta, gaar ahaan dadka asal ahaan ka soo jeeda Soomaaliya iyo qowmiyadaha kale. Muddooyinkii dambe waxaa dalka Holland ku soo badanayay xadgudubyo lagula kaco dadkaas.

Guddoomiyaha Jaaliyadda Soomaalida SFON, Abdiadir Ali Nuune, oo ugu horreyn u mahadceliyay ka soo qeyb-galayaashii shirka, ayaa ka hadlay muhiimadda ay leedahay in si wadajir ah looga hortago xadgudubyada lagula kaco dadka asal ahaan ka soo jeeda ajaaniibta, oo ay Soomaalidu ka mid tahay.

Guddoomiye Nuune ayaa sidoo kale sheegay in muddooyinkii dambe xubno ka tirsan Baarlamaanka Holland ay doodahooda ku saleeyaan nacaybka qaxootiga, taas oo uu sheegay inay dhiirrigelin u noqotay kooxaha naceybka faafiya, isla markaana ay ku dhiirradeen inay gubaan xeryaha qaxootiga.

Wuxuu ku tilmaamay arrintaas mid aan la aqbali karin, isagoo bulshada ku boorriyay inay ka feejignaadaan falalka noocaas ah. Hase yeeshee, wuxuu xusay in dadka Holland aan looga baran dhaqamada noocaas ah.

Sidoo kale, kulanka waxaa ka hadashay xubin sare oo ka socotay hay’adda la-dagaallanka cunsuriyadda ee Discriminatie. Waxay sharraxday sida ay u soo korortay cunsuriyaddu muddooyinkii dambe, iyo meelaha ugu badan ee lagu diiwaangeliyay, sida goobaha waxbarashada, shaqada iyo waddooyinka.

Waxay sidoo kale u mahadcelisay Jaaliyadda Soomaalida SFON, oo ay ku ammaantay diyaarinta munaasabaddan muhiimka ah.

Waxaa kaloo kulanka ka hadlay sarkaal ka socday booliska, kaas oo sheegay in cunsuriyaddu ay sharci ahaan ka mamnuuc tahay dalka, balse ay weli dhacaan falal la xiriira. Wuxuu sharraxay sida qofka la kulma cunsuriyad uu booliska ugu soo wargelin karo, isagoo carrabka ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay wada-shaqeynta jaaliyadda iyo booliska.

Kulanka ayaa si weyn loogu falanqeeyay saameynta ay cunsuriyaddu ku yeelato dadka qaxootiga ah, iyadoo si gaar ah loo soo hadal qaaday qaxootiga ka yimaada Afrika iyo Bariga Dhexe. Waxaa sidoo kale la isbarbar dhigay xaaladdooda iyo qaxootiga ka yimaada dalalka kale ee Yurub, sida Ukraine, kuwaas oo aan inta badan la kulmin heerka cunsuriyadda ay wajahaan dadka Afrikaanka ah iyo kuwa Bariga Dhexe ka soo jeeda.

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoonka sare ee labada Gole ee Baarlamaanka Soomaaliya oo maanta yeeshay kulan xasaasi ah ayaa diiradda ku saaray diyaar-garowga iyo ka-tashiga furitaanka Kalfadhigga 8-aad ee Baarlamaanka 11-aad ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, xilli dalka uu ku jiro marxalad xasaasi ah.

Kulanka waxaa sidoo kale goobjoog ka ahaa Xoghayaha Guud ee Golaha Shacabka iyo Ku-simaha Xoghayaha Guud ee Aqalka Sare, ahna Xoghaye Ku-xigeenka Aqalka Sare BJFS.

Guddoonka Labada Aqal ayaa yeeshay dood iyo falanqeyn qoto dheer oo ku saabsan muhiimadda dib u furista Kalfadhiga 8-aad, si Baarlamaanku u sii ambaqaado gudashada waajibaadkiisa dastuuriga ah.

Sidoo kale, waxaa kulanka lagu adkeeyey doorka muhiimka ah ee Baarlamaanku ku leeyahay horumarinta dowladnimada, xoojinta hay’adaha dastuuriga ah, iyo taageeridda dadaallada lagu xaqiijinayo nabadda, xasilloonida iyo horumarka dalka.

Intaas kadib guddoonka labada Aqal ayaa isku raacay furitaanka Kalfadhiga 8-aad ee Baarlamaanka 11aad, si uu u sii ambaqaado gudashada waajibaadkiisa dastuuriga ah, iyadoo taariikhda rasmiga ah ee furitaanka Kalfadhigan la shaacin doono maalmaha soo socda, gaar ahaan marka la dhammeystiro diyaar-garowga lagama maarmaanka ah iyo xaqiijinta kooram buuxa oo ay yeeshaan labada Aqal ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya.

Dhanka kale, Guddoonka sare ayaa muujiyey sida ay uga go’an tahay in Baarlamaanku si hufan, daahfuran iyo mas’uuliyad leh u guto waajibaadkiisa qaran, isla markaana uu dardargeliyo howlaha mudnaanta u leh shacabka Soomaaliyeed inta lagu jiro kalfadhiga cusub.

Kalfadhiggan 8-aad ayaa waxaa Baarlamaanka horyaalla shaqooyin muhiim ah, waxaana ugu horreeya in marka hore lasoo buuxiyo kursiga guddoomiyaha ee uu banneeyay Sheekh Aadan Madoobe oo loo doortay Madaxweynaha Koonfur Galbeed.

Waxaa sidoo kale laga sugayaa shaqo kale oo ku aaddan xaaladda cakiran ee dalka, gaar ahaan arimaha masiiriga ah, sida doorashooyinka dalka iyo wax ka beddelka dastuurka oo ay weli isku hayaan dowladda iyo Golaha Mustaqbalka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidamada Booliska Soomaaliya oo wada howlgallo lagula dagaalamayo falalka anshax xumada ee liddiga ku ah dhaqanka wanaagsan ee Soomaalida iyo Diinta Islaamka ayaa gacanta kusoo dhigay eedeysanayaal loo haysto inay muuqaallo anshax xumo ah ku faafiyeen baraha bulshada, gaar ahaan aaladda TikTok.

Qoraal kasoo baxay Taliska Booliska Soomaaliyeed ayaa lagu sheegay in laba wiil oo dhalinyaro ah lagu soo xiray saldhigga degmada Garasbaaley, isla markaana laga qaadi doono tallaabo adag oo sharciga waafaqsan.

‘Ciidanka Boliiska Caasimadda, gaar ahaan Saldhigga Garasbaaley, oo wada hawlgallo lagu ciribtirayo anshax-xumada iyo falalka lidka ku Kasoah dhaqanka suuban ee Islaamka iyo akhlaaqda wanaagsan ee bulshada Soomaaliyeed, ayaa gacanta ku soo dhigay laba eedaysane oo caadaysatay inay baraha bulshada, gaar ahaan TikTok, ku baahiyaan muuqaallo anshax-xumo ah,” ayaa lagu yiri war-warsaxaafadeedka.

Sidoo kale waxaa lasii raaciyay “Eedaysanayaasha waxaa loo gudbin doonaa maxkamadda awoodda u leh si sharciga loo waafajiyo”.

Dhanka kale, Boolsika Soomaaliya ayaa sheegay in weli uu ku raadjoogo raggii ka dambeeyay falkii xadgudubka ahaa ee dhawaan lagula kacay gabar Soomaaliyeed, xilli ay ku sugneyd goob lagu soo dhaweynayay gabar caan ka ah baraha bulshada.

“Boliisku wuxuu ku raad-joogaa dhowr eedaysane oo ku kacay fal dhaqan-xumo ah oo lagula kacay gabar Soomaaliyeed, Sidaa darteed, muwaadin haddii aad aragto ama hayso xog ku saabsan eedaysanayaashaas, fadlan xogta la wadaag saldhigga kuugu dhow ama kala xiriir lambarka 991,” ayaa mar kale lagu yiri qoraalka.

Dhinaca kale, Xeer Ilaalinta Qaranka ayaa dhankeeda wado baaris ku aadan dhacdadan, oo ay si weyn uga xumaadeen dadka Soomaaliyeed, kadib markii muuqaalka gabadha yar lagu baahiyay baraha bulshada, iyadoo toos loogu xagdudbayo.

“Xafiisku wuxuu si gaar ah baaris ugu wadaa dhacdo foolxun oo ka dhacday baraha bulshada, taas oo ay geysteen dhalinyaro kuwaas oo ku xadgudbay gabadh Soomaaliyeed oo ku sugan magaalada Muqdisho,” ayaa lagu yiri qoraal uu soo saaray Xeer Ilaaliyaha Guud ee Qaranka.

Sidoo kale, wuxuu xafiisku digniin adag u diray dhammaan shaqsiyaadka isticmaala baraha bulshada oo uu uga digay waxyaalaha dhaqan xumada ah.

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa jawaab kasoo saartay qorshaha mucaaradka ee doorashada, gaar ahaan nooca ay dhawaan soo bandhigeen, kadib markii xubnaha Golaha Mustaqbalka ay asnixiyeen hannaan doorasho toos ah oo ay sheegeen in dalka looga samatabixinayo marxaladda kala guurka siyaasadeed ee xilligan adag lagu jiro.

Wasiirka Warfaafinta Soomaaliya, Cabdifitaax Qaasim oo la hadlay warbaahinta ayaa sheegay in dowladda ay soo dhaweyneyso in marka hore mucaaradku aqbalaan in la aado doorasho toos ah oo fursadda la siinayo shacabka Soomaaliyeed, waxaase uu tilmaamay in laga wada-hadli doono qodobada kale ee muhiimka ah, gaar ahaan sida loo wajahayo.

“Maanta haddii la’isla yimid doorasho toosan waxa kale ee Details-ka waa wax laga wada-hadli karo oo tanaasul laga muujin karo,” ayuu yiri Wasiirka Warfaafinta Soomaaliya.

Sidoo kale, wuxuu tilmaamay in muhiim tahay in mucaaradku ay u madax banaanaadaan taladooda, isla markaana ay muhiim tahay inay ka fakiraan danaha iyo maslaxada guud ahaan shacabka Soomaaliyeed.

“Garoonka ayaad hadda ku jirtaan waad fiican tihiin laakiin waxaan rajeynayaa qaraaraadiina inay ahaadaan kuwa madax bannaan oo aad idinka leedihiin kadib way idin fududaaneysaa inaad fahantaan shacabka maslaxadiisa iyo maslaxada dalka,” ayuu mar kale yiri Wasiir Cabdifitaaxn Qaasim.

Jawaabta Dowladda Federaalka ayaa kusoo aadeyso, iyada oo maalin kahor Golaha Mustaqbalka oo soo bandhigay nooc doorasho oo toos ah ay caddeeyeen in go’aankooda uu ku yimid tanaasul ay sameeyeen, iyaga u turaya shacabka, si looga heshiiyo khilaafka taagan.

“Go’aanka Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed waxaa saldhig u ah tanaasul siyaasadeed iyo u turida shacabka Soomaaliyeed ee hammuunta u qaba in si deg-deg ah looga heshiiyo khilaafka doorashooyinka,” ayaa lagu yiri bayaanka ay horay usoo saareen Madasha Samatabixinta, Jubbaland iyo Puntland.

Xubnaha Golaha Mustaqbalka ayaa sidoo kale bayaankooda ku sheegay in hannaankan cusub uu iswaafajinayo xaqa muwaadiniinta Soomaaliyeed u leeyihiin inay si xor ah oo toos u doortaan wakiilladooda, iyadoo la ilaalinayo hab-qaybsiga matelaadda beelaha ee 4.5.

Arrimahan ayaa kusoo aadayo, xilli xasaasi ah, isla markaana ay socdaan dadaallo hoose oo ay garwadeen ka tahay beesha caalamka, kuwaas oo lagu dhex-dhexaadinayo dhinacyada isku haya siyaasadda dalka.

Soomaaliya ayaa hadda ku jirta marxalad xasaasi ah, iyada oo khilaafka mucaaradka iyo dowladda uu isku rogay gacan ka hadal, kadib dagaal dhawaan ku dhex-maray xaafado ka tirsan Muqdisho, kaas oo dhaliyay khasaare xooggan.

Baydhaba (Caasimada Online) – Faah-faahinno dheeraad ah ayaa kasoo baxaya dagaal mar kale ka dhacay duleedka magaalada Baydhaba, kaas oo u dhexeeyay ciidamo taabacsan Madaxweynihii hor ee Koonfur Galbeed, Mudane Cabdicasiis Xasan Maxamed (Lafta-gareen) iyo kuwa dowladda ee ku sugan halkaasi.

Wararka ayaa sheegaya in ciidamada daacadda u ah Lafta-gareen ay si kadis ah u weerareen fariisin ay ciidamada dowladda ku leeyihiin bannaanka magaalada, waxaana kadib xigay iska hor imaad toos ah oo dhex-maray labada dhinac, kaas oo socday muddo daqiiqado ah.

Ilo deegaanka ah ayaa innoo sheegay in dhawaqa rasaasta laga maqlayay gudaha magaalada, isla markaana dhinacyadu ay is waydaarsadeen hubka noocyadiisa, taas oo keentay in cabsi ay dareemaan shacabka Baydhaba.

Illaa iyo hadda ma cadda khasaaraha rasmiga ah ee ka dhashay dagaalkaas, mana jiro weli wax war ah oo kasoo baxay maamulka Koonfur Galbeed.

Ciidamada weerarka qaaday oo horay looga saaray gudaha Baydhaba ayaa muddooyinkan isku uruursanayay deegaannada hoos yimaada magaalada, halkaas oo marar badan ay kasoo duubeen muuqaallo hanjabaad ah oo ku aadanaa doorashadii dhacday Koonfur Galbeed ee uu kusoo baxay Sheekh Aadan Madoobe oo taageero buuxda ay siisay Dowladda Soomaaliya.

Xaaladda saaka ee magaalada ayaa deggan, inkastoo la hadal hayo dagaallada soo noq-noqday ee u dhexeeya labada dhinac.

Si kastaba, dagaalkan ayaa kusoo aaday, iyadoo habeen hore Muqdisho laga sagootiyay hoggaamiyaha cusub ee maamulka Koonfur Galbeed, kadib markii munaasabad casho sharaf ah loo oogu sameeyay Xarunta Madaxtooyada Qaranka.

Addis-Ababa (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya, Abiy Ahmed, ayaa guul weyn ka soo hooyay doorashadii guud ee dalka ka dhacday, kadib markii xisbigiisu uu sii haystay aqlabiyadda rasmiga ah ee baarlamaanka. Doorashadaas waxaa hareeyay iskahorimaadyo, eedeymo la xiriira cadaadis siyaasadeed, iyo ka qeybgal aad u hooseeyay oo ay sameeyeen xisbiyada mucaaradka.

Xisbiga Barwaaqada ee Abiy ayaa ku guuleystay 438 ka mid ah 501 kursi oo lagu tartamay. Natiijadan ayaa ka dhigan in xisbigu dhisi doono dowladda cusub, iyadoo Abiy loo dhaarin doono muddo-xileed kale billowga bisha Oktoobar. Arrintan ayaa dhiirrigelin u ah taageerayaasha Abiy, kuwaas oo aaminsan inuu sii wadi doono guulaha dhaqaale ee uu hormuudka ka ahaa.

Laakiin dhinacyada qaar ayaa ka cabsi qaba in kala qeybsanaanta gudaha iyo caqabadaha amni ee haysata Itoobiya, oo ah dalka labaad ee ugu dadka badan Afrika, ay ka sii dari karaan inta uu Abiy hoggaanka hayo.

Hoggaamiyahan 49-jirka ah ayaa markii ugu horreysay talada dalka qabtay sannadkii 2018, kadib dibadbaxyo waaweyn oo looga soo horjeeday dowladda. Markii hore waxaa lagu ammaanay dadaalkiisii ahaa inuu bogsiiyo kala qeybsanaanta bulshada, inkasta oo tallaabooyinkiisu ay caro geliyeen siyaasiyiinta ka soo jeeda gobolka waqooyi ee Tigray, kuwaas oo dalka maamulayay in ka badan labaatankii sano ee ka horreeyay.

Sannad kaddib, wuxuu ku guuleystay Billadda Nabadda ee Nobel-ka, gaar ahaan dadaalkii uu ku soo afjaray colaaddii muddada dheer kala dhexeysay Itoobiya iyo dalka deriska la ah ee Eritrea.

Laakiin khubarada amniga ayaa ka cabsi qaba in dalku dib ugu laaban karo dagaal, halka kacdoonnada rabshadaha wata ee dhimashada sababay ee ka jira gobollada Amxaarada iyo Oromada aysan u muuqan kuwo dhammaanaya.

Maalintii doorashada, 143 xarun codbixin ayaa la furi waayay labada gobol ee ugu dadka badan dalka, sababo la xiriira walaac amni oo ka dhashay kooxo hubeysan oo la dagaallamaya dowladda. Maleeshiyada Fano ee Amxaarada iyo Jabhadda Xoreynta Oromada ee hubeysan, OLA, ayaa labaduba diiday doorashada iyo natiijadeedaba. Xaaladdu sidoo kale waa mid walaac laga qabo gobolka Tigray, oo weli ka soo kabanaya dagaal sokeeye oo laba sano qaatay, kaas oo dhammaaday sannadkii 2022.

Gobolka Tigray iyo lixda milyan ee qof ee ku nool, oo ay ku jiraan 38 deegaan doorasho, ayaa gebi ahaanba laga saaray hannaanka doorashada, iyadoo laga cabsi qabay in dagaal kale uu dib u qarxo. Tigray waxay xuduud la leedahay Eritrea, waxaana intii uu dagaalku socday ciidamada Eritrea ay xulufo la ahaayeen ciidamada dowladda Itoobiya. Ciidamada Eritrea waxaa lagu eedeeyay tacaddiyo baahsan oo ka dhan ah dadka rayidka ah ee Tigray, hase yeeshee eedeymahaas way beeniyeen.

Isku soo wada duuboo, xaaladda Itoobiya xilligan waa mid adag, iyadoo colaado baahsan ay ka jiraan gobollada Amxaarada, Oromada iyo Tigray. Kooxaha hubeysan ee gobolladaas ka dagaallama ayaa diidan nidaamka uu Abiy Ahmed ku hoggaamiyo Itoobiya, taas oo horseedi karta caqabado culus oo soo wajaha ra’iisul wasaaraha dib loo doortay.

Muqdisho (Caasimada Online) – Warbixin cusub oo ka soo baxday Jarmalka ayaa sheegtay in Israel ay raadineyso joogitaan badeed iyo mid militari oo ay ka hesho dekedda Berbera ee gobolka Somaliland, tallaabo haddii ay hirgasho siin karta ciidamada badda Israel marin istaraatiiji ah oo ku wajahan Gacanka Cadmeed iyo xeebaha Yemen.

Warbaahinta difaaca ee Defence Network ayaa ku warrantay in xiriirka cusub ee ka dhex abuurmay Israel iyo maamulka Somaliland uu suurto-gelin karo in ciidamada badda Israel ay adeegsadaan Berbera, gaar ahaan howlgalada la xiriira maraakiibta quusta ee nooca Dolphin, oo ah gujisyo Jarmalku u dhisay Israel.

Warbixinta, oo soo xiganeysa ilo shisheeye, ayaa sheegtay in Israel ay si firfircoon u dooneyso inay dhisto joogitaan badeed iyo mid militari oo ay ku yeelato dekedda Berbera. Hase yeeshee, waxay intaas ku dartay in aysan jirin xaqiijin rasmi ah oo muujineysa in gujisyada Dolphin si joogto ah loo geyn doono Berbera ama ay si joogto ah uga howl geli doonaan dekeddaas.

Arrintan ayaa soo baxday maalmo kadib markii mas’uuliyiin ka tirsan maamulka Somaliland ay xaqiijiyeen in Israel ay tababar siiso qaar ka mid ah ciidamada booliska iyo kuwa militariga ee maamulkaas, balse ay beeniyeen in ay socdaan wadahadallo ku saabsan saldhig militari oo Israel ka furato Somaliland.

“Ma jiro joogitaan militari oo Israel ku leedahay Somaliland, mana jiraan saldhigyo ciidan oo Israel leedahay,” ayuu yiri Wasiirka Difaaca Somaliland, Maxamed Yuusuf Cali, xilli uu la hadlayay Reuters intii lagu guda jiray safar ay Israel ku tageen wafdi uu hoggaaminayay madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi Cirro.

“Laakiin Israel way caawineysaa Somaliland… waxay naga taageereysaa tababarka qaar ka mid ah booliska iyo militariga,” ayuu raaciyay.

Dowladda Israel weli si rasmi ah ugama hadlin warbixinta la xiriirta Berbera. Defence Network ayaa sheegtay in ilo Israel ah ay ka gaabsadeen inay ka falceliyaan wararka warbaahinta dibadda, balse ay tilmaameen muhiimadda goobta Berbera oo si toos ah uga soo horjeedda Yemen.

Dekedda Berbera waxay ku taalla Gacanka Cadmeed, meel u dhow marin-biyoodka Bab al-Mandab, oo ka mid ah marinnada ugu mashquulka badan dunida. Marin-biyoodkaas ayaa isku xira Badweynta Hindiya, Badda Cas iyo Kanaalka Suweys, wuxuuna muhiim u yahay ganacsiga iyo dhaq-dhaqaaqa ciidamada badda ee dalal badan.

Muhiimadda Berbera ayaa sii kordhay tan iyo markii Xuutiyiinta Yemen, oo Iran taageerto, ay bilaabeen weerarro ay ku qaadaan maraakiibta maraya Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed, iyo sidoo kale gantaallo iyo diyaarado aan duuliye lahayn oo ay ku weeraraan Israel tan iyo bilowgii dagaalka Gaza.

Xiriirka Israel iyo Somaliland ayaa si degdeg ah u kordhay bilihii u dambeeyay, kadib markii Israel ay bishii Diseembar ku dhawaaqday inay aqoonsatay Somaliland, tallaabo ay dowladda Soomaaliya si adag uga hortimid.

Muqdisho ayaa sheegtay in Somaliland ay tahay qeyb ka mid ah dhulka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, waxayna tallaabada Israel ku tilmaamtay “weerar ula kac ah” oo lagu qaaday madax-bannaanida iyo midnimada Soomaaliya.

Intii uu socday safarka wafdiga Somaliland ee Israel, Wasiirka Difaaca Israel, Israel Katz, ayaa sheegay in Israel iyo Somaliland ay muddo sanado ah lahaayeen iskaashi qarsoodi ah.

“Sanado badan waxaan si qarsoodi ah uga wada shaqeynaynay howlgallo taxane ah oo weli sir ahaan doona,” ayuu yiri Katz, sida lagu sheegay hadal ka soo baxay xafiiskiisa.

“Hadda waxaan dooneynaa inaan iskaashigeenna amni gaarsiino heerar cusub, si ay uga faa’iideystaan labada dhinac iyo xasilloonida gobolka,” ayuu raaciyay.

Madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Cirro, ayaa dhankiisa Israel ka dalbaday maalgashi ballaaran oo ku saabsan beeraha, xoolaha, maaraynta biyaha, tamarta dib loo cusbooneysiin karo, caafimaadka iyo amniga internet-ka.

“Somaliland way u furan tahay ganacsi, waxayna diyaar u tahay maalgashi Israel ka yimaada,” ayuu ka sheegay munaasabad lagu qabtay Tel Aviv.

Berbera waxay ka mid tahay hantida dhaqaale ee ugu muhiimsan ee maamulka Somaliland ku tiirsan yahay. Shirkadda DP World ee laga leeyahay Dubai ayaa maalgelin weyn ku sameysay ballaarinta dekedda, halka Hargeysa ay dekeddaas u bandhigto marin ganacsi oo u adeegaya Itoobiya iyo guud ahaan Geeska Afrika.

Warbixinta Defence Network ayaa sidoo kale xoogga saartay gujisyada Dolphin ee Israel, kuwaas oo lagu tilmaamo qaar ka mid ah hubka ugu xasaasisan ee ciidamada Israel haystaan.

Gujisyadaas waxaa dhisay Jarmalka, waxayna ka mid yihiin maraakiibta quusta ee awoodda u leh inay muddo dheer badda hoosteeda ku jiraan. Noocyada dambe ee Dolphin waxaa lagu qalabeeyay nidaam u oggolaanaya in ay muddo dheer ku shaqeeyaan badda hoosteeda iyaga oo aan si degdeg ah dusha uga soo bixin.

Israel si rasmi ah ugama hadasho dhammaan awoodaha militari ee maraakiibteeda quusta, balse falanqeeyayaasha militariga ee dibadda ayaa muddo dheer sheegayay in gujisyada Dolphin ay awood u yeelan karaan inay qaadaan gantaallo riddadoodu dheer tahay, taasoo Israel siin karta awood weerar oo badda laga fuliyo.

Defence Network ayaa sheegtay in maraakiibtan quusta ay door ka ciyaari karaan ururinta sirdoonka, la socodka xeebaha ay maamulaan dhinacyada ay Israel cadowga u aragto, iyo fulinta weerarro sax ah oo loo adeegsado gantaallo riddadoodu dheer tahay ama torpedoes.

Hase yeeshee, warbixintu waxay caddeysay in Israel aysan xaqiijin faahfaahinta hubka ay gujisyadeedu qaadaan, mana jiraan xog rasmi ah oo muujineysa in Berbera loo diyaariyay inay noqoto saldhig joogto ah oo ay ka howl galaan.

Warar hore ayaa sheegayay in Israel ay xilliyo xiisad sare la gashay Iran u dirtay ugu yaraan hal gujis oo Dolphin ah dhinaca Gacanka. Si kastaba, Israel aad bay uga gaabsataa inay ka hadasho dhaq-dhaqaaqa gujisyadeeda.

Warbixinta cusub waxay ku soo beegmeysaa xilli xiriirka Israel iyo Somaliland uu yeeshay weji militari iyo mid amni oo sii muuqda, balse maamulka Hargeysa uu weli ku adkeysanayo in uusan jirin heshiis saldhig ciidan oo Israel la galay.

Dowladda Soomaaliya ayaa dhankeeda ku adkeysaneysa in heshiis kasta oo militari, diblomaasiyadeed ama ganacsi oo la xiriira Somaliland uu u baahan yahay oggolaanshaha dowladda federaalka ee fadhigeedu yahay Muqdisho, maadaama gobolkaas uu yahay qeyb ka mid ah dhulka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Jowhar (Caasimada Online) – Maleeshiyada Al-Shabaab ayaa hawlo canshuur-qaadis ah ka wada deegaannada iyo tuulooyinka ku xeeran magaalada Jowhar, oo ah xarunta dowlad-goboleedka HirShabeelle, xilli lagu guda jiro xilli-roobaadka.

Kooxda ayaa ka faa’iideysaneysa xirnaanshaha waddooyinkii ay gaadiidku horay u isticmaali jireen, kuwaas oo biyo fariisteen, taasoo darawallada ku qasabtay inay maraan waddooyin qardo-jeex ah.

Gaadiidka ka taga magaalada Muqdisho ee ku wajahan Jowhar iyo gobollada dhexe ayaan xilligan si fudud u isticmaali karin waddada dheer ee isku xirta Balcad iyo Jowhar, sababo la xiriira waddooyinka oo biyo fariisad noqday. Taasi waxay darawallada ku qasabtay inay ka leexdaan waddadii laamiga ahayd, ayna isticmaalaan waddooyin macmal ah.

Dhibaatada ka dhalatay roobabka da’ay ayaa fursad u noqotay Al-Shabaab. Gaadiidka ka leexda waddada laamiga ah ee isku xirta Balcad iyo Jowhar ayaa waxaa dhexda u gala maleeshiyada kooxda, kuwaas oo lacago canshuur ah uga qaada waddooyinka ay darawalladu miciinka bideen.

Kooxda Al-Shabaab ayaa gaadiid kasta oo isticmaala waddooyinka qardo-jeexa ah ee u dhexeeya Balcad iyo Jowhar ku canshuurta lacago kala duwan, iyadoo qiimeynta ku saleysa nooca gaadiidka iyo rarka saaran.

Darawallada ka cawday canshuuraha Al-Shabaab ayaa sheegay in lagu canshuuro waddada kala-goyska ah, inta aan la gaarin deegaanka Qalimoow oo u dhexeeya Balcad iyo Jowhar.

Sidoo kale, kooxda Al-Shabaab ayaa muddooyinkii dambe si xooggan u maamuleysay deegaannada ku xeeran xarunta HirShabeelle ee Jowhar. Deegaannadaas waxaa ka mid ah Xawaadleey, Shanloow, Yaaqle, Lama-koore, Far-barako, Mukay Dheere, Mareereey iyo deegaano kale oo dhammaantood hoos yimaada degmada Jowhar.

Arrintan ayaa imaneysa xilli aysan weli muuqan qorshe cad ama howlgallo ballaaran oo lagu furayo waddooyinka u dhexeeya magaalooyinka Balcad iyo Jowhar, iyadoo la og yahay in Al-Shabaab ay marar badan dhexda u gasho ciidamada dowladda iyo kuwa HirShabeelle ee isticmaala waddooyinkaas.

Inkastoo ciidamada dowladda iyo kuwa HirShabeelle ay weli wadaan dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab, haddana kooxda ayaa dib ugu soo laabatay deegaano muhiim ah oo horay looga saaray.

Ciidanka Xoogga Dalka, oo kaashanaya saaxiibada caalamiga ah ee ka taageera duqeymaha cirka iyo ciidamada deegaanka, ayaa weli HirShabeelle ka wada howlgallo joogto ah oo ka dhan ah Al-Shabaab.

Muqdisho (Caasimada Online) – Xoghayaha Madasha Samatabixinta Mucaaradka, Maxamed Aadan Jimcaale (Koofi) oo qoraal soo saaray ayaa jawaab adag siiyay Madaxweynaha Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo xalay ka hadlay hubka culus ee lagu dhex wato caasimadda.

Madaxweynaha ayaa khudbad uu jeediyay kaga hadlay arrinta hubka, wuxuuna sheegay in isaga oo 5 jeer ka badbaaday isku dil uu haddana iska diiday in lagu waardiyeeyo gaadiid dagaal iyo hubka noocyadiisa kala duwan.

Sidoo kale, Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa farriin culus u diray madaxda kale iyo mucaaradka oo uu ugu baaqay inay hubka iska dhigaan, maadaama uu haatan soo hagaagay amniga magaalada caasimada ah ee Muqdisho.

“Ma ahayn dadka ku xarakooda hubka iyo qoryaha haddana weli ma ahi, waxaana taaganahay hubka hala dhigo. Mas’uul ayaan ahay 5 jeer ayaa cadowga Khawaarijta inay i dilaan isku dayeen oo la wada ogyahay magaalada Muqdisho iyo bannaakeeda intaba saas oo ay tahay maanta waxaan joogaa baabuur ciidan ah oo qoryo ka raaracaan inaanu i daba kicin oo i ilaalin,” ayuu yiri Madaxweynuhu.

Waxaa kle oo uu kusii daray “Dadka baabuurka, hubka iyo qorayaha ay xaragada ka noqotay war markaad fiican tahay ayaa lagu arkaayee ee marka balaayo tahay laguma arko”.

Intaas kadib waxaa soo jawaabay Maxamed Aadan Jimcaale (Koofi) oo kamid ah xubnaha mucaaradka, wuxuuna warka Madaxweynaha ku tilmaamay inuu lamid yahay daawo dhacday oo kale, sida uu hadalka u dhigay.

“Warka Xasan Sheekh wuxuu la mid yahay daawo dhacday oo suuqa taalla, qofkii qaata waxay ka jaran tahay caafimaadkiisa iyo mustaqbalkiisa!”.

Dhanka kale, waxaa jira go’aan kale oo maanta kasoo baxay dowladda oo ku aadan mamnuucidda hubka culus ee lagu dhex wato magaalada Muqdisho, kaas oo uu shaaciyay Wasiirka Amniga, Cabdullahi Sheekh Ismaaciil (Fartaag).

“Soomaaliya waa ka gudubtay in Wasiirada wataan hub waa wayn, waxaa kaliya ku filan laba askari oo wata hub fudud, sida Bastooladaha” ayuu yiri Wasiirku.

Maalmihii u dambeeyay ciidamada dowladda aya waday howlgal ballaaran oo hub ka dhigis ah, iyadoo inta badan lagu beegsaday xubnaha mucaaradka ee dhawaan magaalada Muqdisho dagaalka kula galay hay’adaha ammaanka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya oo soo saartay go’aan culus ayaa mamnuucday in maanta kadib hub culus lagu dhex wato magaaada Muqdisho, kaas oo si isku mid ah u saameynaya mas’uuliyiinta xilalka haya iyo kuwa mucaaradka.

Wasiirka Amniga Gudaha Soomaaliya, Mudane Cabdullahi Sheekh Ismaaciil (Fartaag) oo maanta guddoomiyay shir muhiim ah ayaa soo hadal qaaday arrinta hubka, wuxuuna sheegay in si rasmi ah looga joojiyay Muqdisho.

Fartaag ayaa sheegay in haatan uu soo hagaagay amniga caasimada, isla markaana muhiimaddu ay tahay in loo hogaansamo amarka soo baxay, si looga looga hortago in muuqaallo aan wanaagsaneyn laga gudbiyo dalka.

Sidoo kale, wuxuu intaas ku daray in xittaa Golaha Wasiirrada ay isticmaali doonaan ilaalo kooban, isla markaana lagu waardiyeyn doono Bistoolado.

“Soomaaliya waa ka gudubtay in Wasiirada wataan hub waa wayn, waxaa kaliya ku filan laba askari oo wata hub fudud, sida Bastooladaha” ayuu yiri Wasiirku.

Dhanka kale, waxa uu hoosta ka xariiqay inuu socdo qorshe guud oo lagu dhimmayo tirada ilaalada gaarka ah ee la socota masuuliyiinta dowladda iyo gaadiidka dagaalka ee ay isticmaalaan ma’uuliyiinta iyo xubnaha mucaaradka.

Maalmihii u dambeeyay dowladda Soomaaliya ayaa wadday howlgal ballaaran oo hub ka dhigis ah, iyadoo inta badan lagu beegsaday xubnaha mucaaradka ee dhawaan dagaalka culus Muqdisho kula galay ciidamada ammaanka.

Si kastaba, tallaabadan ayaa kusoo aadeyso, xilli xasaasi ah oo ay taagan xiisad culus oo u dhexeyso Villa Somalia iyo mucaaradka oo isku hayan hannaanka loo wajahayo doorashooyinka iyo wax ka beddelka Dastuurka.

Nairobi (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo maanta booqasho shaqo ku gaaray dalka Kenya ayaa goordhow kulan muhiim ah la yeeshay dhiggiisa dalkaas Mudane William Ruto.

Kulanka oo ka dhacay beer ku taalla magaalada Narok ayaa labada Madaxweyne waxay diiradda ku saareen arrimo ay kamid yihiin xoojinta xiriirka laba geesoodka ah ee ka dhexeeya Soomaaliya iyo Kenya, iyagoo adkeeyay muhiimadda ay leedahay sii wadista iskaashiga iyo wadashaqaynta labada dal.

Sidoo kale waxaa kulanka madaxda Soomaaliya iyo Kenya lagu soo qaaday ilaalinta nabadda, xasilloonida iyo guud ahaan horumarka gobolka, sida ay shaacisay Madaxtooyada Soomaaliya oo baahisay muuqaalka labada Madaxweyne.

Dhanka kale, Madaxweynaha Soomaaliya ayaa la filayaa in inta uu joogo dalka Kenya inuu la shiro wakiillo ka socda hay’adaha caalamiga ah ee sida dhow ula socda xaaladda siyaasadeed ee Soomaaliya, inkastoo aan si rasmi ah loo shaacin ajandaha kulamadaas.

Kenya ayaa ka mid ah waddamada dariska ah ee xiriirka wanaagsan la leh Soomaaliya, waxayna sidoo kale ka qayb-qaadataa howlgalka AUSSOM ee Midowga Afrika, kaas oo xooga saaro amniga iyo la dagaallanka Al-Shabaab.

Safarkan ayaa ku soo aadaya xilli ay mucaaradka Soomaaliya ku baaqeen qabashada doorashooyin toos ah oo degdeg ah, iyagoo dalbanaya in la helo hannaan doorasho oo ay ku wada qanacsan yihiin dhinacyada siyaasadda dalka.

Doodaha ku saabsan nooca doorashada iyo hannaanka siyaasadeed ee dalka ayaa toddobaadyadii la soo dhaafay sii xoogeysanayay, iyadoo dowladda federaalka iyo mucaaradkuba ay soo bandhigayaan aragtiyo kala duwan oo ku saabsan mustaqbalka doorashooyinka Soomaaliya.

Muqdisho (Caasimada Online) – Xafiiska Xeer Ilaaliyaha Guud ee Qaranka oo warsaxaafadeed soo saaray ayaa ka hadlay falkii lagu dhibaateeyay gabar Soomaaliyeed oo ku sugneyd goob fagaare ah oo lagu soo dhaweynayay mid kamid gabdhaha isticmaala baraha bulshada oo kusoo laabatay Muqdisho.

Xeer Ilaalinta ayaa shaaca ka qaaday inay wado baaris ku aadan dhacdadaas, oo ay si weyn uga xumaadeen dadka Soomaaliyeed, kadib markii muqaalka gabadha yar lagu baahiyay baraha bulshada, iyadoo toos loogu xagdudbayo.

“Xafiisku wuxuu si gaar ah baaris ugu wadaa dhacdo foolxun oo ka dhacday baraha bulshada, taas oo ay geysteen dhalinyaro kuwaas oo ku xadgudbay gabadh Soomaaliyeed oo ku sugan magaalada Muqdisho,” ayaa lagu yiri qoraalka.

Sidoo kale, Xafiiska Xeer Ilaaliyaha Guud ayaa sheegay in tallaabo adag oo sharciga waafaqsan laga qaadi doono cid kasta oo lagu helo kiiskaasi.

Waxaa kale oo uu xafiisku digniin adag u diray dhammaan shaqsiyaadka isticmaala baraha bulshada oo uu uga digay waxyaalaha dhaqan xumada ah.

Dhinaca kale, Taliyaha Qaybta Guud ee Booliska Gobolka Banaadir, Macallin Mahdi ayaa farriin u diray dadweynaha Soomaaliyeed, wuxuuna ugu baaqay inay la raadinayaan dambiileyaasha oo ay baadi goobayaan laamaha amniga.

Macallin Mahdi ayaa sheegay inay ka go’an tahay in cadaaladda la horgeeyo ragga sameeyay xadgudubka, si looga qaado tallaabo waafaqsan sharciga.

“Muwaadin, haddii aad la kulanto ama aad hesho xog ku saabsan dhalinyaradii ku kacay falkii Anshax xumada ahaay ee lagula kacay, gabar Soomaaliyeed, fadla soo wac 991 amm199,” ayuu isna yiri Taliye Macallin Mahdi.

Muqdisho (Caasimada Online) – Soomaaliya ayaa maanta diiwaangelisay dhacdo taariikhi ah oo geli doonto kaydka dowladnimada, kadib markii guddoomiyaha kumeel gaarka ah ee baarlamaanka, ahna guddoomiye ku xigeenka koowaad ee Golaha Shacabka, Sacdiya Yaasiin Xaaji Samatar ay maanta markii ugu horreysay noqotay ku-simaha Madaxweynaha, maadaama uu safar galay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud oo saaka u amba-baxay dalka Kenya, halkaasi oo la filayo inuu kula kulmo dhiggiisa Wiliam Ruto.

Marwo Sacdiya ayaa hadda hoggaamineysa dalka, waxayna shaqada sii qaban doontaa iyada oo ah ku-sime, maadaama uu dalka ka maqan yahay Madaxweynaha.

Tani ayaa ka dhigan markii ugu horreysay ee taariikhda in Soomaaliya ay haweeney ka noqoto ku-sime Madaxweyne, waxayna Sacdiya fursadan ku heshay markii ay shalay la wareegtay xilka guddoomiyaha baarlamaanka oo uu si kumeel gaar ah ugu wareejiyay Sheekh Aadan Madoobe oo maalmo kahor loo doortay hoggaamiyaha Maamul-goboleedka Koonfur Galbeed.

Sacdiya Yaasiin ayaa isla markiiba qaaday tallaabadii ugu horreysay, waxayna bayaan kasoo saartay dagaalka ka socda degmada Jalalaqsi ee gobolka Hiiraan, iyada oo baaq nabadeed u dirtay beelaha dagaalamaya.

“Dagaalka murugada leh ee dhex maray dad walaalo ah oo isku deegaan ah kana dhacay Degmada Jalalaqsi ee Gobolka Hiiraan waa arrin culus oo aan la iska indho tiri karin, lagamana aamusi karo, waxa uuna dhaawacayaa nabadda, wadajirka bulshada iyo mustaqbalka shacabka deegaanka” ayey tiri Guddoomiye Sacdiya Yaasiin Xaaji Samatar.

Waxaa kale oo ay sii raacisay “Annaga oo ah Gudoonka Golaha shacabka, waxaan caddeynaynaa inaan garab taagannahay dadaal kasta oo lagu joojinayo dhiigga daadanaya, laguna xoojinayo nabadda iyo walaaltinimada shacabka deegaanka”

Ugu dambeyn, waxa ay sheegtay inay waajib tahay in la ilaaliyo nabadda, lana joojiyo waxkasta oo horseedi kara colaad horleh, sidoo kalena danta guud iyo wada noolaanshaha bulshada ay ka muhiimsanyihiin wax walba

Hargeysa (Caasimada Online) – Idiris Aadan Raage oo ahaa wakiilka Somaliland u fadhiya dalka Yemen ayaa lagu afduubtay gudaha magaalada Sanca, sida ay sheegeen qoyska Idiris.

Ehelada Idiris ayaa sheegay in mas’uulkan uu ku jiro xabsi tan iyo 13-kii June, iyadoo illaa iyo hadda aan la helin wax xiriir ah ama xog rasmi ah oo ku saabsan halka lagu hayo iyo xaaladdiisa caafimaad iyo amni toona.

Qoyska ayaa sidoo kale sheegay in tan iyo markii la xiray aan loo oggolaan inuu la xiriiro qoyskiisa, isla markaana aysan jirin cid si rasmi ah ugu sheegtay sababta ka dambeysa xariggiisa.

“Idiris wuxuu ahaa wakiil rasmi ah oo haysta ruqsad sharci ah oo uu ku gudanayay waajibaadkiisa, taas oo kiiskan siinaysa dhinac diblomaasiyadeed oo u baahan hufnaan iyo faahfaahin dheeraad ah,” ayey sheegeen ehelada mas’uulkan.

Ilaa hadda, mas’uuliyiinta Yemen ma aysan soo saarin wax war ah oo ku saabsan sababta loo xiray wakiilka Somaliland ama tallaabooyinka sharci ee laga qaaday, taas oo sii kordhisay walaaca qoyskiisa iyo dadka la socda xaaladdiisa.

Qoyska Idiris Aadan Raage ayaa ugu baaqay hay’adaha ay khusayso inay si degdeg ah u sheegaan halka uu ku sugan yahay iyo xaaladdiisa, loona oggolaado inuu la xiriiro ehelkiisa, iyagoo ku adkeeyay in arrinta loo maareeyo si waafaqsan sharciga iyo mabaadi’da bani’aadannimada.

Xarigga Idiris ayaa kusoo beegmaya xilli uu sii xoogeystay xiriirka Somaliland iyo Israa’iil, isla markaana uu Madaxweynaha Somaliland safar ku tegay Israa’iil, isagoo magaalada Qudus ka furay xafiis uu ku sheegay safaaradda Somaliland ee Israa’iil.

Si kastaba, illaa iyo hadda ma jirto wax faah-faahin rasmi ah oo ka soo baxday dowladda Yemen oo xaqiijineysa ama sharaxeysa xarigga Idiris Aadan Raage, waxaana xaaladda mas’uulkan weli hareeyay su’aalo iyo hubanti la’aan ku saabsan halka uu ku sugan yahay iyo sababta loo xiray.

Nairobi (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud ayaa safar aan hore loo shaacin ugu ambabaxay dalka Kenya, sida ay ogaatay Caasimada Online.

Madaxweynaha ayaa lagu wadaa inuu halkaas kulammo kula yeesho madaxda dalkaas iyo mas’uuliyiin ka socota beesha caalamka.

Wararka laga helayo ilo diblomaasiyadeed ayaa sheegaya in safarkan uu diiradda saarayo arrimo la xiriira amniga, siyaasadda gudaha Soomaaliya iyo xaaladda guud ee gobolka, xilli ay jiraan dhaq-dhaqaaqyo siyaasadeed oo sii xoogeysanaya.

Madaxweynaha ayaa la filayaa inuu magaalada Nairobi kula kulmo madax ka tirsan dowladda Kenya iyo wakiillo ka socda hay’adaha caalamiga ah ee sida dhow ula socda xaaladda siyaasadeed ee Soomaaliya, inkastoo aan si rasmi ah loo shaacin ajandaha kulamadaas.

Safarkan ayaa ku soo aadaya xilli ay mucaaradka Soomaaliya ku baaqeen qabashada doorashooyin toos ah oo degdeg ah, iyagoo dalbanaya in la helo hannaan doorasho oo ay ku wada qanacsan yihiin dhinacyada siyaasadda dalka.

Doodaha ku saabsan nooca doorashada iyo hannaanka siyaasadeed ee dalka ayaa toddobaadyadii la soo dhaafay sii xoogeysanayay, iyadoo dowladda federaalka iyo mucaaradkuba ay soo bandhigayaan aragtiyo kala duwan oo ku saabsan mustaqbalka doorashooyinka Soomaaliya.

Ilaa iyo hadda, Villa Soomaaliya kama aysan soo saarin war rasmi ah oo ku saabsan safarka madaxweynaha ee Kenya iyo ujeeddooyinka rasmiga ah ee ka dambeeya. Hase yeeshee, safarkan ayaa imanaya xilli dalka uu wajahayo xiisad siyaasadeed oo xasaasi ah iyo muranka la xiriira doorashooyinka.

Si kastaba, Soomaaliya iyo Kenya ayaa leh xiriir wanaagsan oo labada dhinacba muhiimad gaar ah u leh, gaar ahaan dhinacyada amniga, ganacsiga, siyaasadda iyo waxbarashada.

Dhuusamareeb (Caasimada Onlien) – Waxaa magaalada Dhuusamareeb weli ka socda wada-hadallo xasaasi ah oo galay maalintii labaad, kuwaas oo u dhexeeya Madaxweynaha Dowlad-Goboleedka Galmudug, Axmed Cabdi Kaariye Qoorqoor, iyo Taliyaha Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka ee NISA, Mahad Maxamed Salaad.

Wada-hadalladan oo socday shalay iyo maanta ayaan weli laga gaarin wax natiijo ah oo la taaban karo, iyadoo dhinacyadu ay isku mari la’ yihiin habka loo maareynayo xilliga kala-guurka ah ee Galmudug iyo in Qoorqoor uu ka tanaasulo tartanka doorashada madaxweynaha Galmudug.

Madaxweynaha Galmudug ayaa ku adkeysanaya inuu diyaar u yahay tartan doorasho oo furan, isagoo caddeeyay inuu soo dhoweynayo musharrax kasta oo la tartamaya, balse uusan marnaba ka tanaasuli doonin ka qeybgalka tartanka madaxtinnimada.

Labada dhinac ayaa weli isku khilaafsan hannaanka iyo mudeynta doorashada soo socota, taas oo keentay in wada-hadalladu ay jiitamaan.

Maadaama aan weli wax isku soo dhowaansho ah laga gaarin is-afgaradka, labada dhinac ayaa ku ballamay inay kulamo kale isugu soo laabtaan maalinta berri ah, si loo sii ambaqaado wada-hadallada, loona raadiyo xal siyaasadeed oo lagu kalsoonaan karo.

Dhinaca kale, khilaafkan taagan ayaa si toos ah u saameeyay qorshihii safarka Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Xamse Cabdi Barre, ee uu ku tegi lahaa magaalada Dhuusamareeb.

Wararka ay heshay Caasimada Online ayaa sheegaya in Taliyaha NISA, Mahad Salaad, oo la sheegay inuu taageerayo musharraxa Villa Somalia ee madaxtinnimada Galmudug, ganacsade Liibaan Shuluq, uu doonayo in Qoorqoor looga dhaadhiciyo inuu ka tanaasulo musharraxnimadiisa, iyadoo taas beddelkeeda loo bandhigayo shuruudo iyo ballanqaadyo dhaqaale. Arrintan ayaa weli la isku fahmi la’ yahay.

Waxaa markii saddexaad dib u dhac ku yimid safarka Ra’iisul Wasaaraha, iyadoo imaatinkiisa lagu xiray in marka hore xal waara laga gaaro wada-hadallada u dhexeeya Qoorqoor iyo Mahad Salaad.

Siyaasadda Galmudug ayaa hadda mareysa marxalad xasaasi ah, waxaana isha ku haya shacabka iyo madaxda heer federaal, iyadoo la dhowrayo isbeddelka ay keeni karaan kulamada berri loo qorsheeyay.