Nairobi (Caasimada Online) — Gudddoomiye ku-xigeenkii hore ee amniga iyo siyaasadda ee gobolka Banaadir, Cali Cabdi Wardheere (Cali Yare) ayaa qeylo-dhaan kasoo saaray dil argagax leh oo dhawaan ka dhacay gobolka Mudug.

Dilkaan oo la sheegay inay haween hubeysan ay u geysteen nin xanuusan, ayaa sii hurin kara colaadda beelaha ee gobolkaasi, taasi oo uu walaac xooggan ka muujiyey guddoomiyihii hore.

Cali Yare ayaa ku baaqay in si lamid ah sidii loogu istaagay cadaalad raadinta kiiska Luul ee gacanta loogu soo dhigay Sayid Cali, si mideysan oo Soomaalinnimo ku dheehan tahay gacanta loogu soo dhigo eedeysanayaasha dilka ku lugta laheyd kadibna sharciga la horkeeno.

“Waxaa ka dhalan kara in dadka walaalaha iyo dariska ah ay waxyeelo kale oo fool xun sii kala gaarto sida xalayba dhacday oo lagu dilay Ayaanle Cabdisalaan oo ay tahay in gacanta lagu soo dhigo kuwii fuliyay sharcigana la horkeeno si loogu ciqaabo jarriimada ay geesteen,” ayuu Cali Yare ki yiri qoraalka uu soo saaray.

Hoos ka aqriso qoraalka Cali Yare;

Waxay u badantahay in Farxiyo Maxamuud Cigaal ay tahay qofka fulisay dilka ninkii xanuunsanaa.

Si u dhaganta sidii Sayid Cali Macalin Daa’uud waa in si mideeysan oo soomaalinnimo ku dheehantahay gacanta loogu soo dhigo gabadha eedeeysanaha ah iyo intii kale ee dilka ku lugta laheeyd ka dibna sharciga la horkeeno.

Garsoorka Puntland ama kan federaalka ah hadba kii ay labada reer ku wada qancaan ayay tahay in la horkeeno.

Waxaan maqlayaa in ay dhanka Ethiopia aaday marna dhanka SSC.

Sidii aan horayba usheegay dhacdadaas foosha xun ee aan horay gayiga soomaaliyeed uga dhicin in inta nin la qabto haween iyo caruur lagu wareejiyo oo ay qashaan – waliba nin xanuunsan.

Waxaa ka dhalan kara in dadka walaalaha iyo dariska ah ay waxyeelo kale oo fool xun sii kala gaarto sida xalayba dhacday oo lagu dilay Ayaanle Abdisalaan oo ay tahay in gacanta lagu soo dhigo kuwii fuliyay sharcigana la horkeeno si loogu ciqaabo jarriimada ay geesteen.

Waxaan helay raadkeeda, waanan daba socon doonaa meelkasta oo ay gasho inta gacanta lagu soo dhigayo.

Muqdisho (Caasimada Online) – Maxkamadda Gobolka Banaadir ayaa maanta la hor geeyey oday 75 sano jir ah oo loo heysto maal-gelinta argagixisada Al-Shabaab, waxaana lagu riday xukun deg deg ah.

Cali Xuseen Isxaaq ayey maxkamaddu ku xukuntay 7 sano oo xarig ah iyo ganaax lacageed oo $3,000 oo dollar ah, kadib markii lagu helay dembi ah maalgelin argagixiso iyo lacag dhaqis.

Xafiiska xeer ilaaliyaha guud ee Qaranka ayaa ninkaan odaga ah ee la xukumay ku soo deeyey in akoonkiisa gaarka ah Khawaarijrta loo marsiiyey lacag dhan nus milyan.

Sidoo kale waxaa ninkaan lagu eedeeyey inuu ku lugyeeshay dembi lacag dhaqis ah, Soomaaliya waxaa ka jira sharci adag oo baarlamaanku ansixiyey oo Meesha looga saarayo lacag dhaqidda iyo maalgelinta argagixisada.

Guddoomiyaha Maxkamadda Gobolka Banaadir Saalax Dabaan ayaa ku dhawaaqay xukunka Maxkamadda, wuxuuna sheegay in ninkaas odaga ah uu ku cadaaday dembiga loo heysto ee lacag dhaqidda iyo maal-gelinta argagisada ah.

Dembiyada ayaa labo loo kala qaaday, waxaana midka lacag dhaqidda uu noqday 3 sano oo xabsi ah, halka kan maalgelinta argagixsada uu noqday 4 sano, sidaas ayuu 7 sano oo xabsi ah ku muteystay odagaan 70 jirka ah.

Sidoo kale waxaa laga rabaa inuu bixiyo 3,000 oo dollar oo ganaax ah, sida u uku soo baxay xukunka maxkamadda oo Guddoomiyaha Maxkamadda Gobolka Banaadir Saalax Dabaan u uku dhawaaqay maanta.

Dowladda federaalka ayaa cunaqabateyn culus ku soo rogtay argagixisada, waxaana aad loola socdaa dhaqdhaqaaqa akoonada, iyadoo ciqaab adag la marsiiyo qofkii la ogaado in akoonkiisa ay lacag u martay kooxaha Khawaarijta ah.

Hoos ka daawo xukunka

Manama (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xamsa Cabdi Barre, oo dalka Baxrayn kaga qeyb galaya Meertada 33-aad ee Golaha Jaamacadda Carabta, ayaa kulan doceed la yeeshay Madaxweynaha Jamhuuriyadda Jabuuti Mudane Ismaaciil Cumar Geelle.

Kulanka Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda JFS iyo Madaxweynaha Jabuuti, ayaa diiradda lagu saaray,  Xariirka iyo iskaashiga labada dal, arrimaha amniga gobolka, iyo sidii la isaga kaashan lahaa danaha wadajirka ah ee ay wadaagaan Soomaaliya iyo Jabuuti.

Dhinaca kale, Ra’iisul Wasaaraha ayaa kulan doceed kula yeeshay dalka Baxrayn, Ra’iisul Wasaaraha dalka Kuwait Sheekh Axmed Cabdallah Al-Ahmad Al-Sabaax.

Labada Ra’iisul Wasaare ayaa ka wada hadlay xiriirka  iyo iskaashiga  ay wadaagaan labada dal iyo sidii loo sii adkayn lahaa iskaashiga ku saleysan walaaltinimada ee ka dhaxeeya Soomaaliya iyo Kuwait.

Kulamadaan waxaa ka sii horeeyey mid Xamsa uu la yeeshay Madaxweynaha Dalka Ciraaq, Mudane Abdul Latif Rashid oo ay ka wada hadleen xoojinta xiriirka labada dal iyo sidii la isaga kaashan lahaa dhinaca amniga iyo danaha wadajirka ah ee ka dhaxeeya labada shacab ee walaalaha ah, isla markaana la isku dhaafsan lahaa khibradaha dhanka amniga, maadaama ay labada dalba halganka kula jiraan ciribtirka  kooxaha argagixisada ah ee dhibaatada ku haya ummadda muslimiinta ah ee ku nool labada dal.

Kulanka ayaa sidoo kale diirradda lagu saaray, danaha labada dal ee faa’iidada u leh labada shacabka, gaar ahaan dhinacyada dhaqaalaha, dhaqanka, waxbarashada iyo caafimaadka.

Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda JFS Mudane Xamsa Cabdi Barre, ayaa sheegay in Soomaaliya iyo Ciraaq uu ka dhaxeeyo xiriir soo jireen ah oo ku saleysan danaha ay wadaagaan labada dal, kaas oo muhiim tahay in la sii xoojiyo.

Manama (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka ayaa sheegtay in dalalka Carabtu ay ku garab taagan yihiin Soomaliya doonisteeda kursiga aan jogtada ahayn ee golaha ammaanka ee Qaramada Midoobey oo tartan adag ay ugu jirto sidii ay xubin uga noqon lahayd.

Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya Xamsa Cabdi Barre oo maanta khudbad ka jeediyey shirka 33-aad ee madaxda Jaamacadda Carabta ay ku yeesheen magaalada Manama ee dalka Baxrayn ayaa geeyey qadiyada Soomaaliya ee doonista kursigaas.

Ra’iisul Wasaare Xamsa ayaa ka hadlay caqabadaha iyo duurafaha ku xeeran dalalka Carabta iyo muhiimadda ay leedahay in la mideeyo dadaallada lagu wajahayo.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa adkeeyey mowqifka taariikhiga ah ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, shacab iyo dowlad-ba ay ka taagan yihiin qadiyadda Falastiin.

Xamza ayaa sheegay in murugo ay Soomaaliya ku hayso xasuuqa iyo barakicinta lagu hayo reer Falastiin, isaga oo ku baaqay in deg-deg loo joojiyo, lana fuliyo go’aammada Golaha loo dhan yahay ee Qaramada Midoobey.

Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre, ayaa la wadaagay, Madaxda Boqorrada, Madaxweyneyaasha iyo Amiirrada Carbeed xaaladda dalkeenna, guulaha laga gaaray dagaalka ka dhanka ah Khawaarijta, dib-u-habaynta laamaha amniga iyo xasilinta dalka.

Sidoo kale Ra’iisul Wasaaraha ayaa si adag uga hadlay faro-gelinta ka dhanka ah madaxbannaanida qarannimada Soomaaliya ee ay ku kacday dowladda Addis-ababa, isagoo golaha ka codsaday inay arrintaas ka soo saaraan mowqif adag.

“Itoobiya wali kama waantoobin damaceedeen gurrucnaa iyo faro-gelinteedii ka dhan ahayd arrimaha Gudaha Soomaaliyeed, iyaga oo isku dayeya in ay jid u bixiyaan heshiiska sharci darrada ah ee dhibaato ku ah amniga dalalka Carabta, midka heer gobol iyo marinnada muhiimka ah ee Badda Cas iyo Baabul Mandab”.

Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda oo ka warbixiyey fursadaha maalgashi iyo kheyraadka ceegaaga dhulkeenna ee u baahan in la soo saaro ama si wanaagsan looga faa’iideysto, ayaa Hoggamiyeyaasha dalalka Jaamacadda Carabta ugu baaqay in ay taageeraan dowladnimada Soomaaliya, dhiirrigeliyaanna maalgashigeeda.

Madaxda Carabta ayaa Soomaaliya u balan qaaday inay ku taageerayaan doonisteeda kursiga aan jogtada ahayn ee golaha ammaanka ee Qaramada Midoobey.

Muqdisho (Caasimada Online) – Maamulka garoonka diyaaradaha Aadan Cadde ee magaalada Muqdisho ayaa deg deg uga jawaabay fadeexad banaanka usoo baxday maanta, taasi oo la xiriirtay heerka nadaafad iyo tayo xumo ee musqulaha garoonka.

Guddoomiyaha Hay’adda Hormuud Salaan Foundation Cabdullaahi Nuur Cismaan oo saaka qoraal soo saaray, kaasi oo uu kusoo lifaaqay sawirro uu kasoo qaaday musqulaha garoonka, ayaa waxaa laga dheehan karayey in garoonka ka jirtay nadaafad darro tii ugu xumayd.

Arrintan oo sawir foolxun ka bixineysay dalkeenna ayaa waxaa markiiba maanta ka jawaabay maamulka garoonka, kuwaasi oo horey u dayacay balse saaka markii uu banaanka yimid sawirada xaaladda ka jirta halkaasi ay dib u habeyn iyo beddelis ku bilaabay musqulaha garoonka oo cabasho badan ka taagneyd.

“Mahadsan yihiin maamulka Aiport iyo Shirkada Favori. Waa mahadsan yihiin maamulka Aaden Adde International Airport iyo shirkada maamusha ee Favori, oo isla maanta ka hawlgalay inay bedelaan Musqlihii AirPort ee cabasho badan ka taagnayd, saakayna aan ka sameeyey qoraal yar,” ayuu yiri Guddoomiye Cabdullaahi Nuur Cismaan oo isagu saaka sii daayey sawirada iyo xaaladdii xumeyd ee ka taagneyd garoonka.

Inkasta oo cabashada ay muddo jirtay haddana qoraalka guddoomiyaha hay’adda Hormuud Salaan Foundation oo si weyn ay u baahisay warbaahin ay Caasimada Online kamid tahay ayaa soo dadajisay tallaabada ay qaaday shirkadda gacanta ku haysa garoonka Aadan Cadde ee Favori.

Guddoomiyaha Hormuud Salaan Foundation ayaa markale iftiimiyay meelo weli u baahan wax ka qabasho iyo kuwo u baahan joogteyn kadib tallaabada ay isla maanta qaadeen maamulka garoonka.

“Waxaan ka rajeeynaa maamulka iyo Shirkada Favori ineey ku dedaalaan qodobadaan;”

1. Inay hagaajiyaan Nadaafada Musqulaha oo kormeer iyo joogteyn lagu sameeyo.
2. In Musqulaha loo sameeyo Tubada lagu Istijoodo, lana soo dhigo Warqadaha loo Isticmaalo musqulaha.
3. In la hubiyo in aanay Saabuunta Gacmaha lagu dhaqdo ka go’in.
4. In la hagaajiyo Nalalka Musqulaha oo marar badan haleeysan
5. Dhanka kale Gudaha AirPort Mowlaca yar ee ku yaal ee lagu dukado in la hagaajiyo, gogol fiicana lasoo dhigo.

Muqdisho (Caasimada Online) – Shirka Golaha Wadatashiga Qaranka oo ka socdo xarunta Villa Soomaaliya, uuna guddoominayo Madaxweynaha Jamhuuriyadda Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta waxaa ku biiray xubno cusub oo kamid ah yahay wasiirka gaashaandhiga Soomaaliya.

Golaha ayaa kulankooddii saddexaad ee maanta waxay warbixin uga dhageysteen Wasaaradda gaashaandhigga iyo Taliska ciidanka xoogga dalka.

Taliska ciidanka xoogga dalka ayaa soo bandhigay qorshaha xoreynta dalka iyo guulaha laga gaaray wajiga koowaad ee howl-galka lagu xoreeyey deegaanno badan oo ay gacanta ku haysay kooxda Al-Shabaab.

Warbixinta taliska ciidanka ayaa intaas kusii dartay in magaalooyinkii iyo deegaannaddii ugu badnaa oo ka tirsan dowlad-goboleedyada HirShabelle iyo Galmudug laga fara-maroojiyay kooxda, iyada oo la kaashanayo shacabka hubeysan.

Kulankan ayaa waxaa ka qeyb-galay ra’iisul wasaare ku-xigeenka XFS Saalax Axmed Jaamac, madaxweyneyaasha dowlad-Goboleedyada, Jubbaland Axmed Madoobe, Koonfur-Galbeed Cabdicasiis Lafta-gareen, Galmudug Axmed Qoor-Qoor, HirShabeelle Cali Guudlaawe Xuseen iyo guddoomiyaha gobolka Banaadir ahna Duqa Muqdisho Mr. Madaale.

Golaha ayaa sidan oo kale kulankooddii shalay warbixin uga dhageystay hoggaamiyaha SSC-Khaatumo Cabdiqaadir Firdhiye, kaas oo bandhigay xaaladaha amni iyo bulsho ee deegaannada SSC ayaa ku bogaadiyey madaxweyne Xasan adkeynta iyo ilaalinta gobonimada, madax-bannaanida iyo midnimada dhuleed ee JFS Soomaaliya.

SSC-Khaatumo oo kal horey ay dowladda federaalka Soomaaliya siisay aqoonsi KMG ah ayaa dhisatay xukuumad, waxaana uu Mr. Firdhiye la wadaagay madaxda shirka xaaladda deegaanadaasi iyo isbedeladdii u dambeeyay ee dhacay.

Firdhiye ayaa tan iyo markii uu Talaadaddii soo gaaray Muqdisho shirar la yeeshay xubnaha labada gole ee dowladda iyo madaxda maamul goboleedyada, waxaana maalinta berri lagu wadaa inuu u ambabaxo dalka Talyaaniga.

Muqdisho (Caasimada Online) – Golaha wasiirada Soomaaliya oo maanta shirkoodii todobaadlaha ahaa ku yeeshay magaalada Muqdisho ayaa waxaa la horgeeyay warbixin xasaasi ah oo ku saabsan wejiga labaad ee dagaalka Al-Shabaab iyo heshiis difaac oo dhawaan ay Soomaaliya lasoo gashay dowladda Kenya.

Shirka Golaha Wasiirrada oo uu shir-guddoomiyay ku-simaha ra’iisul wasaaraha ahna ra’iisul wasaare ku-xigeenka XFS Salah Jama ayaa ugu horrayn warbixinta amniga looga dhagaystay wasiirrada amniga iyo gaashaandhigga.

Wasiirada labada wasaaradood ayaa waxay golaha la wadaageen abaabulka iyo diyaar-garowga wejiga labaad ee dagaalka ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab, xilli bilihii dambe uu ku yimid gaabis, kaasi oo maalmahan dhiig cusub lagu shubayo

Sidoo kale golaha ayaa waxaa loo qeybiyay heshiis iskaashi dhanka difaaca ah oo u dhaxeeya dalalka Soomaaliya iyo Kenya, ayada oo nuqulka heshiiska loo qeybiyay xubnaha, sida ay ogaatay Caasimada Online.

Golaha Wasiirrada Xukuumadda Federaalka Soomaaliya ayaa ugu dambeyntiina waxaa loo qeybiyay siyaasadda dowladda ee baraha Soomaaliyeed, kaasi oo ay soo gudbisay wasaaradda waxbarashada Soomaaliya.

Golaha ayaa toddobaadyadii u dambeeyay ansixiyay heshiisyaddii u badnaa ee dowladda Soomaaliya ay lasoo gashay dalalka saaxiibka la’ah, kaasi oo ugu cuslaa heshiiska difaac ee Turkiga kula wareegayo ammaanka badda Soomaaliya, xilli ay taagan tahay xiisadda Muqdisho iyo Addis Ababa.

Si kastaba, Soomaaliya ayaa muddooyinkii ugu dambeysay sameyneysay horumar dhanka iskaashiga dibedda ah, waxayna dalal waaweyn lasoo gashay heshiisyo muhiim ah iyo kuwa kale oo quseeya difaaca guud ee dalka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha Hay’adda Hormuud Salaan Foundation, Mudane Cabdullahi Nuur Cismaan oo qoraal soo saaray ayaa bannaanka keenay fadeexad ka taagan garoonka diyaaradaha Aadan Cadde ee magaalada Muqdisho.

Cabdullahu Nuur oo qoraal soo dhigay bartiisa Facebook-ga ayaa sheegay in xaalad aan caadi ahayn oo adag ay ka jirto musqulaha garoonka, isaga oo soo bandhigay sawirradooda.

Sidoo kale waxa uu tilmaamay in nadaafad darro tii ugu xumayd ay ka jirto garoonka, gaar ahaan musqulaha loogu tala-galay dadweynaha, isaga oo ku tilmaamay arrin halisteeda leh.

Mas’uulkan ayaa sheegay in dayac badan uu ka jiro gudaha garoonka diyaaradaha Muqdisho, isaga oo xusay inuu hoos u dhigi karo sumcadda dalka, maadaama garoonka uu yahay muraayad.

“Musqulaha Garoonka Aaden Abdulle  International Airport, sidaan haloo dhaamo, marar badan ayaan arkay iyagoo xitaa sidaan kasii liito. Markii aad ku fadhiisato waa kula liq-liqanayaa oo waxaad ka baqeeysaa ineey kula dhacdo, qalabka waa duugoobay, warqadi musqusha malahan, mararka qaar waxaad arkeeysaa biyaha oo go,an, warqadna ama Toilet Tissue aanay oolin,” ayuu guddoomiyaha ku yiri qoraalka uu soo saaray.

Cabdullahu Nuur Cismaan ayaa ugu baaqay dowladda federaalka inay soo faro-geliso arrintaasi, islamarkaana ay la xisaabtano shirkadda gacanta ku hayso garoonka magaalada Muqdisho.

Arrintan ayuu tilmaamay inay ceeb ku tahay Soomaalida oo dhan, maadaama garoonka uu yahay albaabka laga soo galo dalka.

“Sida aan ognahay waxaa maamula Shirkad Private ah , sidaa darteed dowlada Somaliya, gaar ahaan maamulka garoonka waa ineey kormeer iyo joogtey ku hayaan xaalada musqulaha iyo garoonka ,maadaama garoonka yahay albaabkii laga soo galayey dalkeena,” ayuu sii raaciyay guddoomiyaha hay’adda Hormuud Salaam Foundation.

Ugu dambeyn wuxuu hoosta ka xariiqay in shacabka Soomaaliyeed iyo dadka ajaaniibta ah ee isticmaala garoonka ay xaq u leeyihiin inay heelaan musqulo nadiif ah

“Mida kale dadka Soomaaliyeed iyo Ajaanibtaba waxaa aay xaq u leeyihiin ineey helaan musqulo nadiif ah oo shaqeeynaya si la mid garoomada kale ee dunida iyo gobolka. Xaalada musqulaha – sawiradaan waa hadeer,” ayuu mar kale yiri Cabdullaahi Nuur.

Arrintan ayaa fadeexo weyn ku ah ku ah dalkeenna, waxaana loo baahan yahay in laga wada dhiidhiyo, si ay wax uga qabato cidda ay quseyso oo ay ugu horreyso dowladda federaalka, oo sida muuqata dayacday isla xisaabtanka ka saaran garoonka, oo ay gacanta ku hayso shirkad gaar loo leeyahay.

Muqdisho (Caasimada Online) – Taliyaha ciidanka Xoogga dalka Soomaaliyeed S/gaas Ibraahim Sheekh Muxudiin ayaa Dowladda Mareykanka kala wareegay gaadiid dagaal oo loogu talagalay ciidamada kumaandooska xoogga dalka ee Danab.

Gaadiidkaan ayaa loogu talagalay inay ku howlgalaan guutada 16-aad ee kumaandooska Danab, waxaana Taliyaha ciidanka xoogga dalka Soomaaliyeed uu kula wareegay magaalada Muqdisho.

Sii hayaha xilka safiirka Dowladda Mareykanka ee Soomaaliya Shane L. Dixon, ayaa taliyaha ciidanka Xooga dalka Soomaaliyeed ku wareejiyay gaadiidkaan oo ah kuwa dagaalka looguna talagalay Danab.

Taliyaha ciidanka xoogga dalka ayaa Dowladda Mareykanka uga mahad-caliyay kaalinta muuqata oo ay ka qaadatay dib u dhiska ciidamada iyo sida ay u garab taaganyihiin ciidamada Soomaaliya.

Gaadiidkaan Mareykanku siiyey ciidamada Soomaaliya ayaa ah labo nooc oo kala ah Cabdibile iyo Ambalaas nooca ciidamada ah oo inta badan lagu qaato dhaawacyada iyo daawooyinka.

Taliyaha ciidanka Danab ayaa ku sugnaa goobtii siihayaha safiirka Mareykanka uu gaadiidkaan kula wareejiyey Taliyaha ciidanka xoogga dalka oo sheegay in gaadiidkaan ay uga faa’iideysa doonaan dagaalka Khawaarijta.

Toddobaadyadii lasoo dhaafay waxaa jiray kiis ka dhashay raashin laga xaday qeyb ka mid ah ciidmaada Danab oo la ogaaday, taasi oo keentay in Mareykanku hakad geliyo xuquuqdii uu sii jiray Danab.

Wararkii u dambeeyey ee la xiriira kiiskaas waxay sheegayaan in la fasaxay saraakiishii loo xiray kiiskaas, kadib markii ay arrintu lugaha la gashay xafiisyo waaweyn iyo masuuliyiin xasaasi ah.

Mareykanka ayaa weli gacanta ku haya ciidamada Danab oo maamula, wax kastana siiya, dhowaan waxaa la ogaaday in xuquuqdii urur ka tirsan Danab la iibsaday oo suuqa la geystay, taas oo si weyn uga careysiisay Mareykanka.

Garoowe (Caasimada Online) – Wasiirka wasaaradda warfaafinta maamul goboleedka Soomaaliyeed ee Puntland, Maxamuud Caydiid Dirir oo wareysi gaar ah siiyay VOA ayaa ka hadlay arrimo ku aadan shirka Golaha Wadatashiga Qaran ee ka socda gudaha magaalada Muqdisho, kaas oo ay ka maqan tahay Puntland oo uu weli khilaaf kala dhexeeyo dowladda.

Wasiirka ayaa ugu horreyntii weerar afka ah ku qaaday dowladda federaalka ee uu hoggaamiyo madaxweyne Xasan Sheekh, isaga oo ku eedeeyay inay wado gacan bidixeyn.

Sidoo kale wuxuu soo hadal qaaday shirka haatan ka socda magaalada Muqdisho, wuxuuna tilmaamay in waxba aysan kasoo bixi doonin, sida uu hadalka u dhigay.

“Intii uu Xasan xilka kusoo noqday waxaaa iska socday talada gacan bidixda ah oo aan waxba kasoo baxayn, odayaal sheekeystay waayey” ayuu yiri wasiirka warfaafinta.

Waxaa kale oo uu tilmaamay in ay doonayaan in marka hore la qabto wada-hadallo dhab ah oo lagu dhammeynayo khilaafaadka jira, si looga gudbo xaaladda adag ee taagan.

“Annagu waxaan taaganahay si caafimaad qabta haloo hadlo, wadaadada xagaas joogana waxay rabaan wax lala cararayo oo dadka kale aan loo ogoleyn” ayuu yiri.

Maxamuud Caydiid Dirir wuxuu hoosta ka xariiqay in aysan quseyn dhammaan qodobada kasoo baxa shirka Golaha Wadatashiga Qaran, maadaama ay iyagu ka maqan yihiin.

“Waxa kasoo baxa shirkaas nama quseeyo ninkii wacday ayay u taallaa annaga wax shaqo ah kuma lihin” ayuu kusii daray wasiirku.

Sidoo kale wuxuu sii raaciyay “Waxaan dooneynaa dowlad Soomaaliyeed oo taaba qaada oo federaal ah, loona siman yahay”.

Puntland ayaa si weyn uga hortimid wax ka beddelka dastuurka KMG ah oo ay horay ugu dhaqaaqday Villa Soomaaliya, ayna ansixiyeen xildhibaanada labada gole ee baarlamaanka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha dowladda federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo si gaar ah ula hadlayay dhalinyarada Soomaaliyeed ayaa war culus kasoo saaray waxa ka socda aaladaha baraha bulshada, gaar ahaan TikTok.

Xasan Sheekh Maxamuud oo hadal ka jeediyay munaasabad lagu xusayay maalinta dhalinyarada Soomaaliyeed oo shalay ku beegnayd ayaa u caqli celiyay dhalinyarada, wuxuuna ugu baaqay in baraha bulshada aysan ku faafin wax aan habooneen.

Madaxweynaha ayaa si gaar ah dhalinyarada uga codsaday in Social Media-yaha aysan u adeegsan caayda dadka kale, isaga oo kula taliyay in sidoo kale ay joojiyaan Prankiyada.

“Dhalinyaro caajiska iska daaya, aflagaadada, caaytinta iyo Prankiga Tiktoka dhexdiisa ah iska daaya, haddaa hadasho ood ka faa’iideysato Social Media-yaha wax fiican sheeg” ayuu yiri.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in dhaqamada xun iyo sameynta waxyaalaha aan wanaagsaneyn ay dhaawacayaan dhaqanka wanaagsan iyo diinteenna Islaamka.

“Haka soo muuqan baraha bulshada adiga oo caaytamaya adoo dhaqan xumo ka hadlaya, adiga oo waxaan diinta iyo dadnimada ku habooneen ka hadlaya ogow mar haddii aad soo gasho Social Media-yaha waa ku jiree, xitaa haddii aad ka tirto Page-kaaga” ayuu ku daray.

Waxaa kale oo uu sii raaciyay madaxweynuhu “Ilmahaaga irsaaqad ha uga jarin waddo qaloocan, ilaahey ayaa israaqaya oo kafaala qaaday”.

Hadalkan ayaa kusoo aadayo, ayada oo muddooyinkii u dambeeyay ay soo kordhayeen dadka sida khaldan u isticmaala baraha bulshada, waxaana qaarkood ay si xun uga hadlaan arrimaha qabyaaladda, kuwa kalena waxay ku faafiyaan dhaqan xumo, kuwaas oo qaarkood ay soo xirtay dowladda federaalka, kadib tallaabo ay qaadeen ciidanka Booliska.

Dhuusamareeb (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa ciidamo horleh u dirtay Galmudug, kuwaas oo maanta gaaray gobolka Galgaduud, waxayna tani u muuqataa inay dowladdu dhiig cusub ku shubeyso dagaalka ay kula jirto Al-Shabaab.

Ciidamadan ayaa waxaa hoggaaminayo taliyaha ururka 86-aad ee guutada 77-aad laba xiddigle Cabdi Nuur Qadaaye, waxayna ugu horreyntii tageen magaalada Masagawaa oo kamid ah deegaanadii ugu dambeeyay ee laga xoreeyay maleeshiyaadka Al-Shabaab.

Sidoo kale waxaa ciidamadan soo dhaweyn u sameeyay taliyaha ururka 85-aad Laba Xiddigle Cabdiwahaab Axmed Macalin iyo xubna ka tirsan hogaanmiyaasha Macawiisleyda.

Ujeedka ciidamadan cusub loo geeyay gobolka Galgaduud ayaa ah inay ka qayb-qaataan howlgallada xoreynta ee ka socda halkaas, si looga saaro kooxda Al-Shabaab.

Warsaxaafadeed kasoo baxay dowladda federaalka ayaa lagu sheegay in ciidamadan ay ka qayb-qaadan ciribtirka Al-Shabaabka ku sugan gobollada dhexe.

“Ciidankan ayaa qeyb ka ah howlgallada dalka looga cirib tirayo Argagixisada ayaa magalada Masawagaa waxaa kusoo dhaweeyay Taliyaha ururka 85-aad Laba X/le Cabdiwahaab Axmed Macalin iyo xubna ka tirsan hoggaanmiyeyaasha Macawiisleyda ee Bariga Galgaduud” ayaa lagu yiri warsaxaafadeedka.

Sidoo kale waxaa lasii raaciyay “Saraakiisha ayaa tegida magaalada ka dib waxa ay kormeer iyo salaan ugu tageen ciidamada Macawiisleyda Rugaha kala duwan ee ay kaga sugan yihiin magaslada”.

Gobollada Galgaduud iyo Mudug waxaa ka socda howlgallo waqti badan qaatay oo ay iska kaashanayaan ciidanka Xoogga  iyo kuwa deegaanka, waxaana lagu wajahan Al-Shabaab.