Hargeysa (Caasimada Online) – Dowladda Mareykanka ayaa diginin kasoo saratay rabshadaha ka taagan Somaliland ee ka dhashay is-mari waaga ka taagan qabashada doorashada madaxweynaha ee u dhaxeeya mucaaradka iyo xukuumadda.

Dibadbaxyo ay rabshado ka dhasheen ayaa maanta ka dhacay magaalada Hargeysa iyo deegaanno kale oo ka tirsan Somaliland, halkaasi oo ciidamada ay rasaas ku fureen dibadbaxayaal taageersan mucaaradka.

“Waxaan si xooggan ugu baaqeynaa hoggaamiyeyaasha xukuumadda iyo mucaaradka Somaliland inay ka fogaadaan rabshdaha inta ay socdaan dibadbaxyada, ayna si deg deg ah ugu laabtaan wada-hadallada siyaasadeed,” ayaa lagu yiri qoraal kasoo baxay safaaradda Mareykanka ee Muqdisho. 

“Guuldarada in heshiis laga laga gaaro doorashooyinka waxay halis ku tahay guulaha ay Somaliland ka gaartay dawladnimada dimoqraadiga ah,” ayey ka digtay safaaradda. 

Xiisadda siyaasadeed ee Somaliland ayaa salka ku haysa in mucaaradka iyo xukuumadda isku mari la’yihiin qabashada doorashada madaxweynaha, taasi oo dhalisay in mucaaradka ay ku baaqaan dibadbaxyo. 

Dowladda ayaa u oggolaatay xisbiyada mucaaradka inay ku dibadbaxaan meelo kooban oo la cayimay, taas oo ay xisbiyada mucaaradku ka hor yimaadeen.

Meelo ka mid ah magaalooyinka Somaliland ayaa laga soo sheegay in boolisku ay isku dayeen inay xakameeyaan dibadbaxyada.

Waxaa sidoo kale la sheegayaa in qadka internet-ka laga jaray Somaliland, oo aysan dadku adeegsan karin baraha bulshada iyo adeegyada kale ee ku xiran internet-ka.

Dowladda weli war rasmi ah kama soo saarin xaaladda ugu dambeysa, balse waxay horay uga digtay in ay dadku ku dibadbaxaan meelo ka baxsan baraha cayiman ee la shaaciyay.

Afgooye (Caasimada Online) – Faahfaahino dheeraad ah ayaa waxaa laga helayaa khasaaraha ka dhashay qarax maanta ka dhacay degmada Afgooye ee gobolka Shabeelaha Hoose.

Qaraxa oo jugtiisa si weyn looga maqlay xaafadaha magaalada Afgooye ayaa waxaa lagu soo warramayaa in lala eegtay guddoomiye ku xigeenkii hore ee amniga degmadaasi Xuseen Jibriil, sida ay innoo xaqiijiyeen dad goobjoogayaal ah.

Wararka ayaa sheegaya in qaraxa uu haleelay gaari uu watay mas’uulkaasi, waxaana la soo wariyey in uu ku dhintay weerarkan oo ay durbo sheegatay kooxda Al-Shabaab.

Ilo wareedyo lagu kalsoonyahay ayaa sidoo kale innoo sheegay in qaraxa loo adeegsaday mootada nooca loo yaqaano Feken-ta, taas oo lagu dhuftay gaari uu watay marxuumka.

Ciidamo ka tirsan kuwa ammaanka ayaa sidoo kale gaaray meesha ay wax ka dhaceen, waxayna sameeyeen baaritaano dheeraad ah oo ku aadan dhacdadaasi, balse ma jirto illaa iyo hadda wax faahfaahin ah oo ay ka bixiyeen qaraxa iyo sidoo kale howlgallada xigay.

Weerarkaan loo adeegsaday qaraxa ayaa qayb ka noqonayo falal ammaan darri oo maalmihii u dambeeyey ka dhacayey magaaladaasi.

Afgooye ayaa waxaa inta badan ka dhaca weerar toos ah, qaraxyo iyo dilal qorsheysan oo ay magaaladaas ka fuliyaan dagaalyahannada kooxda Al-Shabaab.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka, Xamza Cabdi Barre ayaa caawa soo saaray go’aamo culus oo la xiriira ilaalinta ‘nidaamka shaqada iyo hantida Qaranka’ sida lagu shaaciyey warqad ka soo baxday xafiiskiisa.

Ra’iisul Wasaare Xamza Barre ayaa soo saaray seddax qodob oo sida ku cad qoraalkiisa uu u arkay inay muhiim u yihiin ilaalinta ku dhaqanka shuruucda dalka.

Qodobadaas ayaa kala ah:

1 – In dhamaan xubnaha golaha wasiirrada ee XFS ay ilaaliyaan ku dhaqanka dastuurka iyo shuruucda kale ee dalka markii ay gudanayaan waajibaadkooda shaqo.

2 – Waxaa ka reebay magacaabidda iyo shaqo ka joojinta saraakiisha darajooyinka sare ee aan waafaqsaneyn dastuurka iyo sharciga shaqaalaha rayidka ah ee dowladda.

3 – Masuuliyiintu inta aysan xil magacaabis sameyn ama aysan kala bedalin masuuliyiinta hey’adaha ay madaxda ka yihiin, waa inay waafajiyaan sharciga isla markaana ay la tashi kala sameeyaan xafiiska Ra’iisul Wasaaraha.

Amarkaan uu Ra’iisul Wasaaruhu dul dhigay masuuliyiinta dowladda ee wasiirradu ay ugu horeeyaan wuxuu ku soo aadayaa, iyadoo maalmaan ay xowli u socoto xil wareejinta wasiirradii hore, kuwo cusubna ay xafiisyada la wareegayaan.

Kismaayo (Caasimada Online) – Madaxda sare ee dowlad goboleedka Jubbaland ayaa shir deg-deg ah ka yeeshay amniga magaalada Kismaayo, kadib qaraxyadii ay Al-Shabaab ka fulisay deegaanno dhaca duleedka magaalada Kismaayo ee gobolka Jubbada Hoose.

Qaraxyada oo gaarayey illaa 12 ayaa ahaa kuwa miinooyin ah oo ay kooxdu ku aastay waddooyinka isku xira deegaannada Miyiga ee galbeedka magaallo xeebeedka Kismaayo.

Shirkaan oo uu guddoomiyey madaxweyne ku xigeenka Jubbaland, Maxamuud Sayid Aadan ayaa waxaa goobjoog ahaa guddiga amniga iyo sidoo kale saraakiisha maamulkaasi, waxaana diiradda lagu saaray wax ka qabashada amni darrada & weerarada Al-Shabaab.

Maxamuud Sayid Aadan oo ka warbixiyey shirkaasi ayaa shaaciyey in Al-Shabaab ay la timid xeelad cusub oo ay ku dhibaateynayaan dadka shacabka ah, wuxuuna tilmaamay inay cambaareynayaan weeraradii qaraxyada ahaa ee ka dhacay galbeedka degmada Kismaayo.

“Wuxuu ahaa shir deg deg ah oo ay sababtay dhacdadii shalay ka dhacday miyiga galbeedka magaalada Kismaayo, taas oo nimankii argagixisada ahaa ay la yimaadeen caado nagu cusub oo ugub ah, kadib markii ay miineeyeen waddooyin ay dadka shacabka ah isticmaalayeen, taas oo ay ka dhalatay qaraxyo 12 miino oo qaraxday. Waa arrin nagu cusub dhulkaas waa dhul miyi ah shacabka ama xoolo dhaqatada ay ku nool yihiin, isaga gooshaan, ciidamo daganeyn waddo ciidan aheyn,” ayuu yiri madaxweyn ku xigeenku.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in qaraxyadaas ay ku dhinteen, kuna dhaawacmeen dad shacab ah, sidoo kalena lagu laayey xoolo fara badan oo ay lahaayeen qoysas reer Miyi ah.

“Waxaa halkaas ku dhintay dad shacab ah iyo xoolo fara badan oo Geel iyo Lo’ba leh, waana wax loo dul-qaadan karin in maalinba caado cusub ay la soo baxaan oo hadda ay ku halaagayaan dadkii Miyiga ku noolaa,” ayuu markale yiri Maxamuud Sayid Aadan.

Ugu dambeyn Jubbaland ayaa ku dhowaaqday go’aan culus oo ka dhan ah Al-Shabaab, wuxuuna madaxweyne ku xigeenka shaaciyey inay qaadi doonaan tallaabooyin deg-deg ah.

“Waxaa la go’aamiyey in tallaabo deg-deg ah la qaado, si dadkas loo xoreyn lahaa oo mushkiladda ku dhex-nool,” ayuu hadalkiisa ku soo gabagabeeyey.

Al-Shabaab ayaa weli ku xoogan gobollada Jubbooyinka, waxayna weeraro khasaare geysta ka fulisaa deegaanada Jubbaland iyo sidoo kale xadka ay wadaagaan Soomaaliya & Kenya.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul wasaaraha xukuumadda federaalka ah ee Soomaaliya, Mudane Xamza Cabdi Barre ayaa maanta xafiiskiisa kulan gaar ah kula yeeshay safiirka dowladda Sweden u qaabilsan arrimaha Soomaaliya, Per Lindgarde.

Labada mas’uul ayaa ka wada-hadlay arrimo ay ka mid yihiin xoojinta xiriirka iyo iskaashiga ka dhexeeya waddamada Soomaaliya iyo Sweden.

Danjire Per Lindgarde oo madasha ka hadlay ayaa ballan-qaad u sameeyey xukuumadda ra’iisul wasaare Xamza, wuxuuna sheegay in ay sii wadi doonaan taageerada Soomaaliya.

Sidoo kale safiirka dowladda Sweden ayaa ugu hambalyeeyey ra’iisul wasaaraha ansixinta golaha wasiirada oo ay todobaadkan codka kalsoonid ah siiyeen xubnaha baarlamaanka.

Dhankiisa ra’iisul wasaare Xamza Cabdi barre ayaa shaaca ka qaaday muhiimadda ay leedahay sidii la isu waafajin lahaa taageerada saaxiibada caalamiga ah iyo qorshooyinka dowladda federaalka Soomaaliya mudnaanta u leh oo ay ugu horreeyaan wax ka qabashada xaaladda amniga iyo sidii loogu gurman lahaa shacabka ay saameysay abaarta.

Sweden ayaa ka mid ah dalalka reer Yurub ee sid weyn u taageero dowladda federaalka Soomaaliya, waxayna howlo kala duwan ka fulisa gudaha dalka.

Soomaaliya ayaa xilligaan la daala-dhaceysa xaalado is-biirsaday, sida amniga iyo arrimo bani’aadabnimo oo ka dhashay abaaraha baahsan ee ku dhuftay gobollada dalka.

Baydhabo (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya gobolka Baay ee koonfurta Soomaaliya ayaa sheegaya in ciidamada ammaanka ee Koonfur Galbeed ay xoojiyeen ammaanka magaalada Baydhabo oo haatan xarun ku meel gaar u ah maamulkaasi.

Ciidamada ayaa dhaq-dhaqaaqyo iyo howlgallo lagu sugayo amniga ka wada gudaha magaaladaasi oo uu dhaawaan ka dhacay qarax ismiidaamin ahaa oo lagu dilay wasiirkii cadaaladda dowlad goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya iyo wiil uu dhalay.

Wasiirka amniga Koonfur Galbeed Maxamed Isxaaq Cabdi oo ay wehlinayeen gudoomiyaha degmada Baydhabo Cabdullaahi Cali Watiin, sarakiisha Ciidamada Booliska iyo Nabadsugida ayaa xalay kormeeray xaafado ka tirsan magaaladaasi, ayaga oo u kuur galiyey amniga.

Mas’uuliyiinta ayaa sidoo kale tegay fariisimaha ciidamada ee ku yaalla gudaha iyo duleedka magaalada Baydhabo, ayaga oo faray inay xoojiyaan amniga magaaladaasi.

Sidoo kale waxa ay baaq u direen dadka shacabka ah oo ay ka dalbadeen inay la shaqeeyaan ciidamada ammaanka, si looga hortago falalka amniga darrada ah.

Baydhabo ayaa waxaa inta badan ka dhaca falal amni darro ah oo isugu jiro qaraxyo iyo dilal qorsheysan oo ay kooxda Al-Shabaab ka fuliso halkaasi.

Sikastaba, Koonfur Galbeed ayaa wajaheyso xaaladdo amni iyo culeys ay ku heyso Al-Shabaab oo sidoo kale dhowaan qarax ku dilay guddoomiyihii Marka, Cabdullaahi Waafow.

Cadaado (Caasimada Online) – Madaxweynaha dowlad goboleedka Galmudug, Axmed Cabdi Kaariye (Qoor Qoor) ayaa maanta dufcaddii koowaad ee Booliska maamulkaasi tababar uga furay dugsiga tababarrada degmada Cadaado ee gobolka Galgaduud.

Qoor Qoor ayaa ugu horreyn dardaaran u jeediyey ciidamadaan cusub ee uu tababarka u furay, wuxuuna ku ammaanay go’aankooda ku aadan ku biirista Booliska Galmudug.

Sidoo kale wuxuu ugu baaqay saraakiisha tababarka siinaysa in ay u dhammeystiraan cutubyadan adeegyada ay u baahan yihiin si ay uga mid noqdaan ciidamada Booliska.

Madaxweynaha ayaa sidoo kale xusay in Booliska uu yahay ka warqabaha bulshada, ayna tahay inuu ilaaliyo amnigooda iyo sharafkooda.

“Ciidanka Booliska waa ciidnka si gaar ah uga warqaba waxyaaba Bulshada ay u baahantahay in gacanta lagu hayo amniga Bulshada, in la’ilaaliyo danta Bulshada, in la ilaaliyo maslaxadda Bulshada, waxa ay u baahantahay in la barto” sida uu yiri Qoor Qoor.

Madaxweynaha Galmudug ayaa dhanka kale  faray Macalimiinta tababarka bixineysa inay ku dadaalaan ciidamadaasi, ayna u dhammeystiraan shuruucda u degsan Booliska.

“Macalimiinta tababarka qeybihiisa kala duwan bixineysa, waxa aan rabnaa, in tababarka iyo barashada shuruucda Booliska si dhameestiran ciidankaan u qaataan” ayuu raaciyey.

Galmudug oo weli dagaal ay kula jirto Al-Shabaab ayaa haddane ku howlan dhismaha ciidamadeeda, si ay ugu filnaato amniga gobollada Galgaduud iyo Mudug.

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka cusub ee wasaaradda awqaafta iyo arrimaha diinta ee xukuumadda Soomaaliya Shwekh Mukhtaar Roobow Cali Abuu Mansuur ayaa hadal kooban ka jeediyey munaasabad uu maanta xilka kula wareegay.

Sheekh Mukhtaar Roobow ayaa balan qaaday in mudada uu joogo wasaaraddaan uu ku dadaali doono in si dhab ah uu u guto xilkiisa, isla markaana ay amaano ahaa doonaan waxa loo dhiibay.

“Waxaan ku dadaali doonaa in  culumada Soomaaliyeed aan isku heyno oo la tashano, waxaan dhageysa doonaa ra’yigooda, si midnimo ah ayaan ku wajihi doonaa khalad kasta oo diini ah oo jira,” ayuu yiri Mukhtaar Roobow.

Sidoo kale wuxuu sheegay inuu ka shaqey doono in wasaaradaan ay noqoto mid ka soo dhalaasha magaca ay wadato ee awqaafta iyo arrimaha diinta, “Wixii tabar bini’aadam ah oo la waban karo ayaan qaba doonaa,” ayuu yiri.

Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya Xamza Cabdi Barre ayaa goobjoog ahaa minaasabadii uu xilka kula wareegay Roobow, “Wasaaradaan ahmiyada ay leedahay magaceeda ayuu ka muuqdaa, anaguna islaam ayaan nahay, waxay wasaaradani noo xil saaran tahay inay noo ilaaliso caqiidadeena saxiixa ah,” ayuu yiri.

Sidoo kale Ra’iisul Wasaaraha ayaa Mukhtaar Roobow kula dardaarmay in wasaaradani ay jiheyso fahamka bulshada, “Culumadu waa inay noqoto caganta midi gee dowladdu ay amniga kaga shaqeyneyso, waxaan rabnaa in culumadu ay bulshada u sheegto qaladkooda, iyagoo ku saleynaya shareecada islaamka,” ayuu yiri Ra’iisul Wasaaruhu.

Ugu dambeyntii Ra’iisul Wasaare Xamse Barre ayaa culumada Soomaaliyeed ka dalbaday inay cadeeyaan mowqifkooda dagaalka Al-Shabaab oo bulshada ay si cad u dhahaan iska celiya ragaas, “Waa in culumadu ay dadak Soomaaliyeed yiraahdaan sidaan ayaad ku jiri doontaan hadii aadnaa amni gacmihiina ku sameysan.”

Hoos ka daawo

Maxaas (Caasimada Online) – Dowladda Soomaaliya ayaa shaacisay in ayadoo kaashaneysa Taliska ciidamada Mareykanka ee AFRICOM ay saddex weerar oo cirka ah ku qaaday kooxda Al-Shabaab, duqeymahaas ayaa ka dhacay deegaano u dhow magaalada Beledweyne ee bartamaha Soomaaliya.

Duqeymahaan oo dhacay 48-kii saac ee lasoo dhaafay qiimeynta hordhaca ah ee dowladda Soomaaliya iyo taliska AFRICOM ay ka soo saareen waxaa lagu sheegay in lagu dilay afar xubnood oo ka tirsanaa kooxda Al-Shabaab

Sidoo kale warbixintaan waxaa lagu cadeeyey aysan jirin wax khasaare ah dad rayid ah ka soo gaaray duqeymahaas oo ciidamada Mareykanka ayaa loo fasaxay inay ka fuliyaan deegaano ka tirsan gobolka Hiiraan.

“Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Taliska Mareykanka ee AFRICOM ayaa qaaday tallaabooyin waaweyn, si looga hortago waxyeelo soo gaarta rayidka. Dadaaladani waxay ka duwan yihiin weerarrada aan loo meel dayin in al-Shabaab ay si joogto ah ula dhaqmaan dadka rayidka ah,” ayaa lagu yiri bayaanka ay soo saartay wasaaradda warfaafinta Soomaaliya.

Qoraalka ayaa intaas ku sii daray, “Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Mareykanka waxaa ka go’an la dagaalanka Al-Shabaab, si looga hortago dhimashada dadka rayidka ah ee aan waxba galabsan. Ururada xagjirka ah ee rabshadaha, sida al-Shabaab waxay soo bandhigaan khataraha mustaqbalka fog ee Soomaalida, danaha gobolka iyo Maraykanka.”

Markii la soo tago bayaankaan, dadka ku nool deegaanada dhaca waqooyi-bari gobolka Hiiraan, waxay Caasimada Online u sheegeen in labadii maalmood ee lasoo dhaafay ay militeriga Soomaaliya gudaha u galeen deegaano badan oo Al-Shabaab ay horay u joogeen, sidoo kale ay maqleen duqeymo ay geysanayaan diyaaradaha dagaalka.

Deegaanada lagu weeraray Al-Shabaab oo hoos taga degmada Maxaas ee gobolka Hiiraan, dhibaatooyin badan ayey Al-Shabaab maalmihii lasoo dhaafay ugu geysteen shacabka, iyagoo ka burburiyey ceelashii ay biyaha ka cabi jireen, sidoo kalena gubay guryo ku yaallay deegaano hoos taga Maxaas.

Taasi waxay keentay in ciidanka xoogga dalka ay weerarro ku qaadaan, kana qabsadaan inta badan deegaanadii ay kooxdu ku dhibaateysay dadka rayidka ah, waxaana Al-Shabaab la iskugu daray duqeyn iyo dagaal toos ah, howlgalkaasna weli lagama heli faahfaahin dhameystiran.

Jowhar (Caasimada Online) – Qarax is-miidaamin ah ayaa goordhow ka dhacay magaalada Jowhar ee xarunta maamulka Hir-Shabeelle, waxaana qaraxaas faahfaahin ka bixiyey taliska booliska magaaladaas.

Qof isku soo xiray waxyaabaha qarxa ayaa is-miidaamiyey, waxaana geeriyooday kaligiis, halka dad kale oo askar isku dayday inay ka hor tagto is-miidaaminta ay ku dhawacmeen.

Taliyaha Saldhigga booliska degmada Jowhar oo la hadalay TV-ga Shabeelle ayaa sheegay in laba askari oo ninka is qarxiyey ka hor tegeysay iyo gabar kale ay ku dhaawacmeen qaraxaas.

“Magaalada bartamaheeda ayuu qaraxu ka dhacay, nin jaakad qaraxda soo xirtay ayaa rabay inuu isku qarxiyo dad shacab ah oo meel isugu tegay, ciidanka amniga ayaa dadaal badan sameeyey, dhaawacyadaas seddaxda ah markii laga soo tago dhimasho aan is-miidaamiyaha ahayn ma jirto,” ayuu yiri Taliyaha hadlay.

Goobta uu doonayey inuu isku qarxiyo ninkaas waxaa Hotel City oo ku yaalla bartamaha magaalada Jowhar, waxaana lagu celiyey banaankiisa, “Hotelka waxaa isugu tagay dad badan oo xaafadaha magaalada ka kala yimid, dhalinyaro badan ayaa isugu tagta oo waa hotel weyn, dadkaas ayuu rabay inuu dhibaateeyo,” ayuu yiri taliyaha booliska degmada Jowhar.

Waa qaraxii 3-aad oo is-miidaamin ah oo muddo 20 cesho gudahood ah ka dhaca magaalada Jawhar, waxayna qaraxyadaas geysteen khasaare dhimasho iyo dhaawacyo leh, kooxda Al-Shabaab ayaa sheegatay qaraxyadii hore.

Hoos ka dhageyso wareysiga taliyaha

Kampala (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud oo khudbad ka jeediyey Madasha Iskaashiga dhaqaale ee Soomaaliya iyo Uganda ayaa ka warbixiyey fursadaha iyo koboca dhaqaale ee labada dal ay ka faa’iidayaan hirgelinta iskaashiyada ay wada gaareen iyo xaqiijinta is-dhaafsiga ganacsiga iyo badeecadaha.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa dul istaagay guulaha laga dhaxlay heshiiskii dhexmaray Soomaaliya iyo Uganda sanadkii 2016-kii, oo horseeday in uu kobco isdhaafsiga dhaqaale ee labada dal, fududeynta socdaalka iyo duulimaadyada tooska ah, mataaneynta Jaamacadaha, iskaashiga xiriirka diblumaasiyadeed iyo amni, isagoo uga mahadceliyey dowladda iyo shacabka Uganda marti-gelinta madashan.

Furitaanka Shirkan oo ay wadajir u guddoomiyeen Madaxweynaha Soomaaliya iyo Madaxweynaha dalka Uganda Yoweri Museveni, ayaa ganacsatada labada dal waxay ka arrinsadeen sidii ay kor ugu qaadi lahaayeen maalgashiga, kaabeyaasha dhaqaalaha, shaqo abuurka dhallinyarada, xoojinta fursadaha haweenka, dhiirri gelinta ganacsiga gaarka loo leeyahay, warshadaha iyo hannaanka maaliyadeed.

Inta lagu guda jiray Madasha Ganacsiga Soomaaliya iyo Uganda, Wasiirka Ganacsiga Soomaaliya Jabriil Cabdirashiid ayaa heshiis ku saabsan iskaashiga dhaqaale la saxiixday dhiggiisa dalka Uganda Mwebesa Francis.

Sidoo kale Agaasimaha Wasaaradda Qorsheynta iyo Horumarinta Dhaqaalaha Soomaaliya Asad Yusuf iyo dhiggiisa Uganda Rwakakamba Morrison iyo Rugaha Ganacsi ee labada dal ay kala saxiixdeen heshiisyo kale oo ku saabsan fududeynta ganacsiga iyo isweydaarsiga khibradaha.

Ugu danbeyntii, Labada Madaxweyne ayaa faray wasiirrada labada dal in ay xaqiijiyaan dhaqan-gelinta heshiisyada iyo talooyinka ka soo baxa Madasha Dhaqaalaha Soomaaliya iyo Uganda, sidoo kalena ay ku sameeyaan dib-u-eegis joogta ah, si loogu kuurgalo horumarka laga gaaro hirgelintooda, loona sahmiyo dhinacyo kale oo labada dal ay iska kaashan karaan.

Furitaanka Madashan waxaa ku weheliyey Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud Wasiirrada Arrimaha Dibadda, Gaashaandhigga, Ganacsiga, Xildhibaanno ka tirsan Golaha Shacabka, Agaasimaha Guud ee Madaxtooyada iyo Danjiraha Soomaaliya ee dalka Uganda.

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka cusub ee Wasaarada Diinta iyo Awqaafta, Sheekh Mukhtaar Roobow ayaa maanta si rasmi ah xilka ula wareegay, kadib kalsooni siinta Golaha Shacabka ee 7-dii bishaan.

Munaasibada xil-wareejinta oo ka dhacday gudaha Wasaarada ayaa waxa uu Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya Mudane Xamza Cabdi Barre, xilka ugu kala wareejiyey Wasiirka cusub ee Wasaarada Diinta iyo Awqaafta Mudane Sheekh Mukhtaar Roobow Cali iyo Wasiirkii Hore ee Wasaaradda Mudane Sheekh Cumar Cali Rooble.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa ku boggaadiyey Wasiirkii Hore, wakhtiga uu ku bixiyey u khidmeynta dalkiisa iyo diintiisa iyo sida uu diyaarka ugu yahay in uu shaqadan ku garab istaago Wasiirka xilka kala wareegay.

Sidoo kale waxa ra’iisul wasaaraha xusay muhiimadda ay wasaaraddani u leedahay toosinta dowladnimada iyo ilaalinta diinta iyo dhaqanka suubban ee dadka Soomaaliyeed.

Xil-wareejintan ayaa qeyb ka aheyd xil-wareejino dhowr ah oo wasiirada cusub ay kula wareegayaan wasaaradaha loo soo magacaabay, si loo dardar-geliyo shaqada muhiimka ah ee hortaalla.

Sheekh Mukhtaar Roobow Cali (Abuu Mansuur) ayaa 2-dii bishaan si rasmi ah uga mid noqday Golaha Wasiirada cusub ee Ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre.

Sheekh Mukhtaar Roobow Cali (Abuu Mansuur) oo muddo u xirna dowladdii hore ee Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa waxaa loo magacaabay wasiirka wasaarada diinta iyo awqaafta.

Arrintaan ayaa waxaa la sheegay inay si weyn uga qayb-qaateen xildhibaanno ku dhow dhow guddoomiyaha golaha shacabka Soomaaliya, Mudane Sheekh Aadan Madoobe.

Addis Ababa (Caasimada Online) – Ayadoo muddooyinkii dambeeyey ay isa soo tarayeen madaxda maamul goboleedyada ee u safraya Itoobiya, gaar ahaan magaalada Addis Ababa ayaa waxaa arrintaasi ka dhashay walaac xoogan iyo hadal heyn ku aadan xiriirka Itoobiya iyo maamul goboleedyada qaar oo ku dhawaaqay iskaashi la xiriira amniga xuduuda.

Aqoonyahaan Axmednuur Aadan oo bartay maamulka dowliga ah ayaa shaaca ka qaaday in xiriirka Itoobiya & qaar ka mida maamul goboleedyada dalka uusan waxba soo kordhineyn, wuxuuna xusay in tegistooda magaalada Addis Ababa aysan ku fadhin micno aad u weyn.

“Waxaan is leeyahay tegistooda macno weyn ma keeneyso dalkaan nidaam ayuu leeyahay  Dastuuri ah laba Aqal oo xoog badan ayaa innoo dhisan oo madaxweynihii doortay, marka waxaan is leeyahay waqti uunbey iska luminayaane maamul goboleedyadu waxa xuduuda dhaafsan shaqo kuma lahan, si ufishal ahna heshiis uma geli karaan” ayuu yiri Axmednuur.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray inay tahay inuu shaqeeyo sirdoonka Soomaaliyeed, si wax looga qabto amniga dalka iyo kan xuduudaha, loona ilaaliyo qaranimada dalkeenna.

“Dowladda Itoobiya cilaaqaad ayaa naga dhexeeyo waa sax sirdoonka inuu shaqeeyo oo amnigeena shaqeeyo waa nalaga rabaa, laakiin iyadana si bareer ah oo cad maamul goboleedyadii marti-qaad uma aysan sameyn, qaabilaadda wixii hooseeyana illaa dowladdeena ka adkaato waa wax dhici kara,” ayuu hadalkiisa sii raaciyey.

Axmednuur Aadan ayaa sidoo kale tilmaamay in shaqada kaliya ee u taallo maamul goboleedyada dalka ay tahay deegaannadooda, isla-markaana wax kasta oo ka baxsan xuduudaha wadanka ay shaqo ku leedahay dowladda federaalka ah ee Soomaaliya.

“Maamullada federaalka ka midka ah shaqada ugu muhiimsan oo laga rabo waa deegaannadooda inay ka shaqeeyan. Wax xuduuda ka baxsan waa shaqadii ay laheyd dowladda federaalka ah,” ayuu markale wareysigaan ku yiri Aqoonyahan Axmed Nuur.

Hadalkaan ayaa ku soo aadayo, ayada oo haatan uu madaxweyne Koonfur Galbeed booqasho ku joogo dalka Itoobiya, kadib markii diyaarad milatari looga qaaday magaalada Baydhabo, waxayna arrintan lagu macneeyey in Addis Ababa ay dooneyso inay iskaashi la yeelato maamul goboleedyada,ayada oo la xifaaltameyso dowladda federaalka Soomaaliya.

Jilib (Caasimada Online) – Dagaalyahannada kooxda Al-Shabaab ayaa maanta fagaare ku yaalla degmada Jilib ee gobolka Jubbada Dhexe ku toogtay rag ay kooxdu ku eedeysay inay ahaayeen basaasiin u shaqeynayey sirdoonnada dowladaha Mareykanka, Kenya iyo Soomaaliya.

Raggaan la dilay oo gaaraya illaa 6 nin ayaa Al-Shabaab waxa ay shaacisay in ay mas’uul ka ahaayeen duqeymo kala duwan oo lagu beegsaday kooxda, kuwaas oo ka dhacay deegaanno ka tirsan gobollada Jubbooyinka oo dhaca koonfurta waddanka Soomaaliya.

Maxkamad hoostagta Al-Shabaab ayaa sheegtay in dhammaan ragga la dilay lagu helay eedeymaha loo soo jeediyey, kadibna xukunkii lagu ridday maanta lagu fuliyey.

Halkan hoose ka aqriso magacyada ragga la toogtay:-

1-Cabdirisaaq Ciise Axmed (Maqas) oo ay Al-Shabaab ku eedeysay inuu la shaqeynayey sirdoonka Mareykanka.

2-Xasan Gaarane Muuse (Dr Ayuub), oo ay Al-Shabaab ku eedeysay inuu la shaqeynayey sirdoonnada Mareykanka, Kenya iyo Soomaaliya, uuna qayb ka ahaa 20 duqeymood.

3-Cabdullaahi Cali Ismaaciil oo ay Al-Shabaab ku eedeysay inuu la shaqeynayey ciidamada uu Mareykanka tababaray ee Bangaraafta iyo kuwa Jubbaland.

4-Shire Yuusuf Xersi oo ay Al-Shabaab ku eedeysay inuu la shaqeynayey sirdoonka Mareykanka, uuna bixiyey xogta 10 ka mid ahaa saraakiisha Al-Shabaaba

5-Axmed Muqtaar Aadan oo ay Al-Shabaab ku eedeysay inuu la shaqeynayey ciidamada maamulka Jubbaland.

6-Ismaaciil Cabduweli Cismaan oo ay Al-Shabaab ku eedeysay inuu la shaqeynayey sirdoonka dowladda Mareykanka.

Kooxda Al-Shabaab ayaa maalmihii la soo dhaafay kordhisay dilalka toogashada, waxaana ugu dambeeyey todobadii qof ee bishii hore lagu dilay fagaare ku yaal deegaanka Buulaay ee gobolka Baay, kuwaas oo iyaguna lagu eedeeyey inay ahaayeen dad jawaasiis ahaa.

Si kastaba, dhacdooyinkaan ayaa ku soo beegmaya, xilli ay haatan kooxdu sare usii qaaday weerarada ay ka fuliso gudaha dalka iyo kuwa ay ku qaado waddamada Kenya iyo Itoobiya.