Muqdisho (Caasimada Online) – Tirada dadka Soomaaliyeed ee gudaha dalka ku isticmaala internetka ayaa hadda gaartay 10.7 milyan, taasoo u dhiganta 55% guud ahaan bulshada Soomaaliya.

Inkasta oo horumar muuqda laga sameeyay adeegyada internetka, haddana Soomaaliya weli waxaa lagu tilmaamaa dal leh adeegyo dijitaal oo kooban, iyadoo caalamka kaga jirta kaalinta 191-aad marka la eego adeegyada dowladda ee onlaynka ah, inkastoo heerka Afrika uu ka sarreeyo.

Adeegga Starlink oo la hirgeliyay bishii August 2025 ayaa lagu wadaa inuu si weyn u ballaariyo helitaanka internetka dalka oo dhan.

Dowladda Soomaaliya ayaa dhowaan soo saartay Istaraatiijiyadda Dijitaalka ee 2025–2030, taasoo ujeedkeedu yahay in la ballaariyo internetka, la xoojiyo adeegyada dowladda ee onlaynka ah, lana dhiirrigeliyo hal-abuur iyo shaqo-abuur cusub.

Qorshahan ayaa sida ay dowladda sheegtay diiradda saari doona horumarinta waxbarashada, caafimaadka, beeraha iyo maaliyadda.

Istaraatiijiyaddan cusub ay mideyn doonto dhammaan mashaariicda dijitaalka ah ee dalka, taasoo uu tilmaamay inay gacan ka geysan doonto kororka dhaqaalaha dijitaalka ah ee Soomaaliya, sida uu sheegay Wasiirka Isgaarsiinta iyo Tiknoolajiyadda, Maxamed Aadan Muxumed Cali.

Wasiirka ayaa tilmaamay in Istaraatiijiyadda Isbeddelka Dhijitaalka ay noqon doonto hagaha guud ee mideynaya dhammaan hindisayaasha la xiriira ICT-da ee ka socda qaybaha kala duwan ee dalka.

Sidoo kale wuxuu xusay sida ay dowladda uga go’an tahay isku-duwidda siyaasadaha, maalgelinta kaabayaasha dhijitaalka ah iyo horumarinta awoodda shaqaalaha si loo dardar-geliyo adeeg bixinta iyo kobaca dhaqaalaha.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta Madaxtooyada Qaranka ku qaabilay xubnaha cusub ee shalay la doortay.

Xubnahan ayaa Soomaaliya ku metelaya Baarlamaanka Urur-goboleedka Iskaashiga Dhaqaalaha Bariga Afrika (EAC).

Madaxweyne Xasan ayaa xusay in xildhibaannada cusub ay dusha u riteen masuuliyad qaran oo culus, taas oo lagu difaacayo danaha iyo aragtida Soomaaliya ee ku aaddan iskaashiga dhaqaale iyo wada-shaqaynta dalalka Bariga Afrika.

Sidoo kale, wuxuu kula dardaarmay xildhibaannada inay muujiyaan hoggaan, xirfad iyo waddaniyad sare, isla markaana ay si dhab ah ugu adeegaan danta guud ee shacabka Soomaaliyeed.

Madaxweynaha ayaa xubnahan ku adkeeyay in mar walba ay ka shaqeeyaan sidii codka iyo mowqifka Soomaaliya si muuqda uga dhex muuqan lahaa Baarlamaanka Bulshada Bariga Afrika.

Xildhibaannadan oo gaaraya sagaal xubnood ayaa sidoo kale maanta kulamo la qaatay Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya iyo Guddoomiyaha Golaha Shacabka, kuwaas oo lagu booriyay inay si firfircoon uga shaqeeyaan difaaca danaha iyo horumarinta codka Soomaaliya ee EAC, isla markaana ay ku dadaalaan xoojinta xiriirka, mideynta iyo horumarka gobolka.

Shalay ayey ahayd markii Xildhibaannada labada gole ee Baarlamaanka Soomaaliya ay xarunta Villa Hargeysa ku doorteen xubnahan cusub ee Soomaaliya ku metelaya Baarlamaanka Bulshada Bariga Afrika.

Xildhibaannadan ayaa laga sugayaa inay kor u qaadaan magaca iyo doorka Soomaaliya ee siyaasadda, dhaqaalaha iyo bulshada Bariga Afrika, isla markaana ay ku dadaalaan mideynta iyo horumarka gobolka.

Si kastaba ha ahaatee, doorashada xubnahan ayaa ka dhigan in Soomaaliya ay ku guuleysatay buuxinta kuraasta xildhibaannada ee laga rabay, taas oo kordhisay tirada xubnaha Baarlamaanka Bulshada Bariga Afrika oo haatan noqotay 82 xildhibaan.

Sidoo kale, Soomaaliya ayaa la filayaa inay soo magacowdo garsoore ka mid noqon doona xubnaha Garsoorayaasha Maxkamadda Caddaaladda Bariga Afrika.

Soomaaliya oo ka mid noqoshadeeda Bariga Afrika ay madaxda ururka si rasmi ah u ansixiyeen bishii Nofeembar ee sanadkii hore, ayaa waxaa sidoo kale laga doonayaa inay soo magacowdo Wasiirka Horumarinta Bariga Afrika.

Muqdisho (Caasimada Online) – Waxaa maanta magaalada Muqdisho looga dhawaaqay isbaheysi siyaasadeed oo ay yeesheen illaa 23 urur siyaasadeed oo kamid ah ururradii uu dhawaan diiwan-geliyay guddiga doorashooyinka qaranka.

Shirweyne u qabsoomay ururradan ayaa war-saxaafadeed laga soo saaray ku shaaciyay in ay u midoobeen sidii ay doorashada soo aadan ugu yeelan lahaayeen saameyn xooggan.

“Maanta waa maalin weyn oo shir iskugu yimaadeen ururro siyaasadeed oo Soomaali ah, ururradaasi oo si mideysan u go’aansaday in ay yeesheen isbaheysi siyaasadeed oo xooggan oo u adeegaya danta guud ee qaranka Soomaaliyeed,” ayaa lagu yiri war-saxaafadeedka kasoo baxay isbaheysiga ururradan.

Ururradan oo ay hogaaminayaan Ra’iisul Wasaarihii hore Cumar Cabdirashiid, Guddoomiyayaashii hore ee baarlamaanka Shariif Xasan iyo Maxamed Mursal ayaa waxay shaaciyeen inay ku heshiiyeen isbaheysi ku saleysan hal barnaamij siyaasadeed iyo mideynta aragtida iyo himilooyinka ururrada.

Ururradan ayaa si mideysan ah u galaya doorashada heer deegaan, heer maamul goboleed iyo heer federaal, iyadoo la xaqiijinayo midnimada dalka, sida ay sheegeen.

“Heshiiskan waxaa qeyb ka ah in la dhiso guddiga fulinta ee isbaheysiga oo hagi doona howlaha siyaasadeed iyo farsamo,” ayaa lagu yiri qodob kamid ah heshiiska ururradan. Isbaheysigan ayaa sidoo kale ku heshiiyay “in go’aamada muhiimka ah ee la gaarayo lagu ansixiyo aqlabiyad saddex meelood, laba meelood ah, si loo hubiyo hufnaanta iyo wadatashig”.

Isbaheysigan cusub ayaa bogaadiyay madaxda iyo howl-wadeennada guddiga doorashooyinka qaranka, iyagoo ku adkeeyay “muhiimadda ay leedahay in la ilaaliyo hufnaanta, cadaaladda iyo madax-banaanida geedi socodka doorashada, si shacabka Soomaaliyeed ay ugu qancaan natiijada doorashada”.

Sidoo kale, waxay ku booriyeen guddiga in la hubiyo daah-furnaanta iyo kalsoonida ku saabsan qalabka doorashada, iyo hay’addaha qaabilsan baaritaanka iyo kormeerka habraacyada doorashada.

“Isbahaysigan cusub waa tallaabo geesinimo leh oo muujineysa in ururrada siyaasadeed ee Soomaaliyeed diyaar u yihiin in ay meel iska dhigaan kala duwanaanta iyo tartanka waxtarka laheyn ayna si mideysan uga shaqeeyaan midnimada iyo dowladnimada Soomaaliya, dimuqraadiyada dhab ah oo qof walba ka qeyb qaato iyo ilaalinta danaha shacabka Soomaaliyeed,” ayaa lagu yiri war-saxaafadeedka ay 23 urur ku shaaciyeen isbaheysigooda cusub.

Hoos ka daawo muuqaalka

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Xamza Cabdi Barre ayaa maanta la kulmay Xildhibaannada Soomaaliya ku matali doona baarlamaanka urur-goboleedka iskaashiga dhaqaalaha bariga Afrika ee shalay la doortay.

Xamza ayaa marka hore xubnahan ugu hambalyeeyay xilka culus ee ay u qaadeen shacabka Soomaaliyeed, si ay ugu matalaan danahooda ku aaddan wax-wada-qabsiga urur-goboleedka iskaashiga dhaqaalaha bariga Afrika.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa sheegay in doorashada xildhibaannadani ay tahay guul muhiim u ah Soomaaliya, taas oo muujinaysa doorka uu dalkeennu ku leeyahay ururrada iyo siyaasadda gobolka bariga Afrika.

Mudane Xamza ayaa ku dhiirri-geliyay xildhibaannada cusub in ay si firfircoon uga shaqeeyaan difaaca danaha, iyo horumarinta codka Soomaaliya ee EAC, isla markaana ay ku dadaalaan xoojinta xiriirka, mideynta iyo horumarka gobolka.

Xildhibaannada Labada Gole ee Baarlamaanka Soomaaliya ayaa shalay kulan wadajir ah oo ku yeesheen xarunta Villa Hargeysa ku doortay xubnaha Soomaaliya ku metalaya baarlamaanka bulshada bariga Afrika.

Doorashadaas oo qaadatay saacado ayaa waxay mudaneyaasha labada aqal ee baarlamaanka ku doorteen 9-ka xubnood ee Soomaaliya ay ku yeelan doonto baarlamaanka bulshada bariga Afrika. Xubnaha la doortay ayaa waxaa ku jirta 4 haween ah, halka 5 xubnood ee kale ay yihiin rag.

Xildhibaannadan ayaa waxaa laga sugayaa in ay kor u qaadaan magaca iyo doorka Soomaaliya ee siyaasadda, dhaqaale iyo bulsho ee bariga Afrika, isla markaana ay ku dadaalaan mideynta iyo horumarka gobolka.

Si kastaba, doorashada xubnahan ayaa ka dhigan in Soomaaliya ayaa ku guuleystay buuxinta kuraasta xildhibaannada ee laga rabay, taas oo kordhineysa tirada xubnaha baarlamaanka bulshada bariga Afrika, oo haatan noqotay 82 xildhibaan.

Soomaaliya ayaa sidoo kale la filayaa in ay soo magacowdo garsoore ka mid noqon doona xubnaha garsoorayaasha ee maxkamada caddaaladda bariga Afrika.

Soomaaliya oo ka mid noqoshadeeda Bariga Afrika ay madaxda ururka ay si rasmi ah u ansixiyeen bishii November ee sanadkii aanu soo dhaafnay ayaa waxaa sidoo kale laga doonayaa in ay soo magacaabaan wasiirka horumarinta bariga Afrika.

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka Gaashaandhigga Soomaaliya, Axmed Macallin Fiqi oo qoraal soo saaray ayaa ku jees-jeesay xubnaha mucaaradka ee la magac baxay Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed, kadib markii ay ku fashilmeen inay qabtaan dibadbaxii ay muddada dheer qorsheynayeen ee looga soo horjeeday barakicinta shacabka.

Dibadbaxa ayaa qorshuhu aha in maanta uu qabsoomo, balse ma dhicin waxaana sidaan oo kale laba jeer oo hore loo baajiyay sababo amni, sida ay sheegeen xubnaha mucaaradka.

Fiqi ayaa qoraalkiisa ku sheegay in shacabka Soomaaliyeed ay qaateen go’aan taariikhi ah, ayna iska diideen ka qayb-galka dibad-baxa, sida uu hadalka u dhigay.

Wasiirka ayaa sidoo kale shacabka ku amaanay wada shaqeynta dowladda iyo sida ay uga go’an tahay in la adkeeyo amniga caasimada.

“Waa mahadsan yihiin Shacabka Muqdisho oo maantay qaatay go’aan taariikhi ah, muujiyay taageerada ay u hayaan dawladooda, iska diiday in loo isticmaalo dano siyaasadeed iyo ujeedooyin gurracan.  Shacabka Soomaaliyeed dawladoodu waxay ka shaqaynaysaa nabadooda, horumarkooda iyo in ay doortaan madaxdooda iyo cidda ku matalaysa siyaasadda,” ayuu yiri Wasiirka Gaashaandhigga Xukuumadda Soomaaliya.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in dadka ku nool Muqdisho ay diyaar u yihiin inay u dareeraan doorashooyinka qof iyo cod ah, si ay usoo doortaan hoggaankooda beri.

“Horay ayaan u sheegnay in hal malyan oo qof oo Muqdihso joogtaa ay bisha soo socota doorasho u dareerayaan, aysanna u soo baxayn cid diidan xaqooda dastuuriga in ay helaan,” ayuu siii raaciyay wasiirku.

Si kastaba, ma jiro wax hadal ah oo kasoo baxay dhinaca mucaaradka oo ku aadan baaqashada dibadbaxooda, kaas oo qaban qaabadiisu dheeraatay, balse qabsoomi la’.

Muqdisho (Caasimada Online) – Shirka todobaadlaha ah ee Golaha Wasiirada Soomaaliya oo uu maanta guddoomiyay Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamud ayaa waxaa lagu ansixiyey soo jeedinta Wasaaradda Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee ku aaddan in afar diblumaasi loo dalacsiiyo darajada Safiir iyo qunsul.

Danjireyaasha la ansixiyey ayaa kala ah; Mudane Axmed Cabdullaahi Axmed oo loo dalacsiiyey Safiir, Mudane Shirwac Cabdullaahi Ibraahim oo isna loo dalacsiiyey Safiir, Mudane Xasan Xuseen Xasan waxaa isna loo dalacsiiyey Safiir buuxa iyo Mudane Guuleed Warsame Rooti oo loo dalacsiiyey Qunsul.

Sidoo kale Madaxweyne Xasan Sheekh oo kulanka ka hadlay ayaa sidoo kale ku ammaanay Xukuumadda DanQaran guulihii waaweynaa ee ay xaqiijisay muddadii ay jirtay, isaga oo ku boorriyey in ay sii xoojiyaan dadaallada ku aaddan dowlad-dhiska iyo horumarinta adeegyada muhiimka u ah dalka, sida lagu sheegay bayaan kasoo baxay xafiiska Xamza.

Hoos ka akhriso warsaxaafadeedka oo dhammeystiran;-

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, oo guddoomiyey kulanka toddobaadlaha ah ee Golaha Wasiirrada Xukuumadda JFS, ayaa ku ammaanay Xukuumadda DanQaran guulihii waaweynaa ee ay xaqiijisay muddadii ay jirtay, isaga oo ku boorriyey in ay sii xoojiyaan dadaallada ku aaddan dowlad-dhiska iyo horumarinta adeegyada muhiimka u ah dalka.

Kulanka, ayaa lagu soo bandhigay guulaha laga gaaray dhinacyada amniga,dib-u-xoreynta, dhaqaalaha, dowlad-dhiska iyo kororka dhakhliga oo loogu maalgeliyo adeegyada bulshada, sida caafimaadka iyo waxbarashada.

Madaxweynaha ayaa kula dardaarmay golaha in ay xoogga saaraan xaqiijinta dimoqraadiyeynta dalka, si shacabka Soomaaliyeed talada loogu celiyo, una soo doortaan hoggaankooda, taas oo xoojinaysa muuqaalka dowladnimada iyo wadajirka Qaranka Soomaaliyeed.

Shirka Golaha Wasiirrada, ayaa lagu ansixiyey soo jeedinta Wasaaradda Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee ku aaddan in afar diblumaasi loo dalacsiiyo darajada Safiir iyo qunsul.

Danjireyaasha la ansixiyey ayaa kala ah;

1. Mudane Axmed Cabdullaahi Axmed (Waxaa loo dalacsiiyey Safiir)
2. Mudane Shirwac Cabdullaahi Ibraahim (Waxaa loo dalacsiiyey Safiir)
3. Mudane Xasan Xuseen Xasan (Waxaa loo dalacsiiyey Safiir)
4. Mudane Guuleed Warsame Rooti (Waxaa loo dalacsiiyey Qunsul)

Wasaaradaha Amniga Gudaha iyo Gaashaandhigga, ayaa golaha u soo bandhigay warbixinno la xiriira amniga, iyada oo la xusay in lixdii bilood ee la soo dhaafay lagu dilay tiradii ugu badnayd ee Khawaarijta argagixisada, lana xoojiyay qalabeynta iyo tababarka ciidamada Qaranka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidanka Booliska Soomaaliya ayaa maanta magaalada Muqdisho kusoo bandhigay konteenar halis ah oo ay ku jiraan maandooriyayaal laga soo dajiyay dekedda wayn ee Muqdisho, isla markaana la doonayay in la iib geeyo.

Afhayeenka Booliiska, Cabdifataax Aadan Xasan oo warbaahinta kula hadlay gudaha dekedda Muqdisho, ayaa shaaca ka qaaday in ciidamada ammaanku ku guuleysteen helitaanka maandooriyaha kadib markii ay heleen xog sirdoon oo horseeday in la qabto.

Cabdifitaax ayaa xaqiijiyay in maandooriyaha lagu soo dhex qariyay daawooyin, balse ay ku ogaadeen fatashaad ay ku sameeyeen, sidaasna lagu qabtay.

Waxa uu sheegay in konteenarka laga dhex helay kaniiniyo loo isticmaalayo daroogo, kuwaas oo ka mid ah daawooyinka mamnuuca ah ee halista ku haya bulshada, gaar ahaan dhallinyarada.

“Alaabtaan aad u jeedaan waa daawo, isla markaana waa sun daawada waxaa loogu talagalay in qiyaas laga isticmaalo laakiin magaalada Muqdisho waxaa kusoo badatay in daawadii loo isticmaalo maandooriye ahaan” ayuu yiri Afhayeenka Booliska Soomaaliya.

Sidoo kale wuxuu u mahad-celiyay ciidanka ammaanka iyo maamulka dekadda, maadaama ay muujiyeen feejignaan dheeri ah, ayna ka hortageen in maandooriyahaan uu gudbo.

“Waxaa lagu soo dhex qariay Paracetamol baakad ku jira, si loo dhaafiyo dekedda Muqdisho laakiin maamulka iyo laamaha amiga oo aad u feejigan ayaa waxa ay qabteen wixii gudaha ku jiray inay ogaadaan” ayuu mar kale Cabdifitaax Aadan Xasan.

Waxaa kale oo uu ku daray “Taas waxay noo suuragelisay maandooriyahan oo kunteenarkan buuxa ah in gacanta lagu soo dhigo, waxaana u mahadcelinayaa cid kasta oo ka qayb qaadatay”.

Afhayeenka Booliska ayaa sidoo kale xusay in kiiskan loo soo xiray eedeysanayaal, isla markaana la horgeyn doono maxkamad, si looga qaado tallaabo sharci ah.

“Eedeysanayaasha qaar waa la hayaa oo baaris ayaa ku socota, milkiilayaashii waraaqaha is dhaafsaday ee labada dekadood soo gudbiyay waa lagu daba jiraa” ayuu sii raaciyay.

Waa markii labaad oo muddo laba bil gudahood oo uu Booliska Soomaaliya qabanayo maandooriye halis ah oo laga soo dajiyay dekedda wayn ee magaalada Muqdisho

Muqdisho (Caasimada Online) – Sheekh Cali Maxamuud Xasan (Cali Wajiis) oo kamid ah golaha sare ee Culimada Soomaaliyeed ayaa weerar afka ah ku qaaday xubnaha mucaaradka ee la magac baxay Madasha Samatabixinta, isaga oo ugu baaqay inay qayb ka noqdaan doorashooyinka dalka.

Sheekha ayaa tilmaamay in kursiga uu Alle bixiyo sidaas darteedna loo baahan yahay inay iimaanka is geliyaan, sida uu hadalka u dhigay.

Sidoo kale wuxuu tusaale usoo qaatay doorashooyinkii kala duwanaa ee ka dhacay dalka oo uu mar kastaa kusoo baxayay Madaxweyne aan ahayn midka joogo, laga soo bilaabo 2012, ilaa 2022.

“Kursiga illaah baa bixiya, mucaaradow iimaanka is galiya gudiga doorashada aamina, doorashadii 2012 Sheekh Shariif kuma soo bixin Xasan Sheekh ayaa ku soo baxay isaga oo aan wax talo ah ku laheyn, 2017 Farmaajo oo aan talo ku laheyn ayaa ku soo baxay” ayuu yiri Sheekh Cali Wajiis.

Sidoo kale wuxuu intaasi kusii daay “Wax kasta oo la haayo inta la dhigo marxladda doorashada hala soo wada aado Axsaabta hala diiwaan-geliyo” ayuu sii raaciyay.

Sheekh Cali Wajiis oo hadalkiisa sii wata ayaa boggaadiyay shaqada guddiga doorashooyinka, wuxuuna tilmaamay in ka culimo ahaan ay u hambalyeynayaan.

“Haddii aan nahay golaha sare ee culimada Soomaaliyeed annaga oo DFS uu hoggaaminayo Dr Xasan Sheekh Maxmauud ugu hambalyeyneyno si gaar ah guddiga doorashooyinka waxaan leenahay guddiga hala aamino” ayuu mar kale yiri Sheekha

Hadalkan ayaa kusoo aadayo, iyada oo weli dood xooggan ay ka taagan tahay hannaanka doorashooyinka dalka, oo ay isku hayaan dowladda federaalka iyo mucaaradka dalka, taas oo sii daba dheereysay khilaafaadka gudaha ee dalka.

Waxaa sidoo kale maqan maamullada Jubbaland iyo Puntland oo la safan Madasha Samatabixinta, taas oo iyana sii adkeyneyso xiisadda siyaasadeed ee dalka.

Doolow (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa qaaday tallaabo culus oo la xiriirta xiisadda ka taagan gobolka Gedo oo ay weli isku hayaan ciidamada Xoogga dalka iyo kuwa Daraawiishta Jubbland.

Warar kala duwan ayaa kasoo baxay wafdi culus oo isugu jiro saraakiil ka kala tirsan Xoogga dalka iyo NISA oo Arbacadii gaaray gudaha degmada Doolow, halkaas oo ay ka sameeyeen dhaq-dhaqaaq culus oo durbaba saameyntiisa si weyn looga dareemay gobolka.

Saraakiisha ka baxay Muqdisho ee tegay Doolow waxaa hoggaaminayo taliyaha ciidanka dhulka Jeneraal Sahal Cabdullaahi Cumar (Khaalid), waxaana markii hore ay isku dayeen inay ka dagaan garoonka magaalada, balse waa ka hortegay ciidanka Jubbaland ee jooga halkaasi, kadibna waxa ay ku qasbanaadeen inay ka tagaan Doolow dhinaca Itoobiya.

Wafdigan saraakiisha ah ayaa intaas kadib kulamo la bilaabay ciidanka Itoobiya ee dagan degmada Doolow, waxayna kala hadleen amniga guud ee Gedo, gaar ahaan sidii la isaga kaashan lahaa nabadeynta gobolkaasi.

Wararka ayaa intaasi kusii daraya in qorshaha dowladda uu yahay in ciidamo dheeraad ah ay ku daabusho magaaladaas oo ay joogaan ciidanka Jubbaland iyo maamul taabacsan Axme Madoobe, taas oo mar kale soo celin karta xiisadda dagaal ee labada dhinac.

Xaaladda ayaa kacsan, waxaana dhaq-dhaqaaqyo ciidan iyo kuwa siyaasadeed laga dareemayaa qaybo kamid ah Gedo oo mar kale ay isku wajahayaan dowladda iyo Jubbaland.

Doolow oo hadda noqotay furinta dagaalka cusub ee labada dhinac ayaa ku taalla xadka Soomaaliya iyo Itoobiya, waana goob muhiim ah oo Itoobiya amnigeeda ka difaacato.

Arrintan ayaa u muuqata inay daba socoto safarkii dhawaan madaxweyne Xasan Sheekh uu ku tagay Adis Ababa, halkaas oo uu kula soo kulmay Ra’iisul wasaare Abiy Axmed oo ay ka wada-hadleen xiisadda ka taagan maamulka Jubbaland gaar ahaan xaaladda gobolka Gedo.

Si kastaba, Dhaqdhaqaaqyaday ayaa kusoo aadaya, xilli maalmihii la soo dhaafay ay soo baxayeen warar sheegaya in dowladdu ay maamul cusub ka dhiseyso Gedo, kaas oo haysta sharciyad, si meesha looga saaro maamulka Axmed  Maxamed Islaam (Axmed Madoobe).

Awdheegle (Caasimada Online) – Faah-faahinno dheeraad ah ayaa waxaa laga helayaa fal argagax leh oo ay maleeshiyaadka Al-Shabaab ka gaysteen deegaan hoostaga degmada Awdheegle ee gobolka Shabeellaha Hoose, halkaas oo ay la wareegeen ciidanka dowladda.

Kooxda ayaa lasoo wariyay kahor inta aanay ka bixin aagga degmada Awdheegle in ay dab qabasadsiiyeen guud ahaan deegaanka Malable oo ka tirsan degmadaasi, waxaana khasaare ba’an uu soo gaaray dadka shacabka ah oo u badan beeraley.

Muuqaal uu baahiyay Telefishinka Qaranka ayaa lagu soo bandhigay baaxadda dhibaatada ka dhalatay burburka iyo dabka ay qabadsiyeen maleeshiyaad Shabaab deegaanka oo gebi ahaan dhulka lala simay.

Sarkaal ka tirsan ciidanka Xoogga oo goobta ka hadlay ayaa sheegay in la burburiyay, masaajiidka deegaanka, isaga oo falkaas ku eedeeyay kooxda Al-Shabaab.

“Waxa gadaasheyda ka muuqdo waa masaajidkii lagu tukan jiray cibaadada Alle, salaadda lagu oogi jiray meel walba waa u jeedaan sida uu u burbursan yahay waxaana wayeeleeyay nimankii Khawaarijta ahaa” ayuu yiri sarkaalka u hadlay ciidanka ee gaaray Malable.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in la gubay dalagii kasoo go’ay beeraha oo ay shacabku lahaayeen iyo gaadiidkoodii, sida uu ku sheegay wareysiga.

“Waxay gubeen raashin ay shacab soo gureen oo foostooyinkan ku jiray, waxaa kale oo ay dab qabadsiiyeen gaadiidka cagafta ee beeraha” ayuu sii raaciyay.

Waxaa kale oo uu kusii daray “Haddii aan nahay ciidamada qalabka sida waxaan u taaganahay difaacidda naftiina, maalkiina iyo dhiigiina meel walba oo sidaan oo kale idin kuugu kor dagan yihiin waa idinka dul qaadi doonaa, mana jiri doonto cid gumeysan doonto dadkeenna”

Dhawaan ayay ahayd markii sidaan oo kale ay Al-Shabaab u gubeen qaybo kamid ah degmada Awdheegle oo muddo ay ka talinayeen, taas oo saameyn ku yeelatay shacabka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha Baarlamaanka Soomaaliya, Sheekh Mudane Aadan Maxamed Nuur (Aadan Madoobe) ayaa maanta xafiiskiisa ku qaabilay Xildhibaanadda Soomaaliya ku metalaya Baarlamaanka Urur Goboleedka Iskaashiga Dhaqaalaha Bariga Afrika, kuwaas oo ay shalay doorteen labada aqal ee Baarlamaanka.

Kulanka oo ay goobjoog ahaayeen xubno ka tirsan labada gole ayaa diiradda lagu saaray shaqada hortaalla Xildhibaannada Soomaaliya ee ku biiraya Baarlamaanka EAC.

Sheekh Aadan Madoobe oo kulanka furay ayaa ugu horreyn Xildhibaanadda ugu hambalyeeyay mas’uuliyadda cusub ee loo doortay, waxa uuna sheegay in ummadda Soomaaliyeed ay ka sugeyso wax qabad muuqda iyo matalaad dhab ah.

Dhankooda qaar ka mid ah Xildhibaanadda Soomaaliya ku meteli doona Urur Gobaleedka Iskaashiga Dhaqaalaha Bariga Afrika ayaa Xildhibaanadda labada aqal ee Baarlamaanka dalka uga mahadceliyay sida kalsoonida leh ee ay ugu doorteen in ay Soomaaliya ku metelaan Baarlamaanka Urur Goboleedka Iskaashiga Bariga Afrika.

Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe) oo kulanka soo xiray ayaa Xildhibaanadda cusub ee Soomaaliya ku meteli doona Urur Gobaleedkae Iskaashiga Dhaqaalaha Bariga Afrika kula dardaarmay mas’uuliyadda ka saaran in ay si dhab ah qaranka Soomaaliyeed ugu matalaan Baarlamaanka

Xildhibaannadan oo gaaraya illaa 9 Mudane ayaa waxaa laga sugayaa in ay kor u qaadaan magaca iyo doorka Soomaaliya ee siyaasadda, dhaqaale iyo bulsho ee Bariga Afrika, isla markaana ay ku dadaalaan mideynta iyo horumarka gobolka.

Doorashada xubnahan ayaa ka dhigan in Soomaaliya ayaa ku guuleystay buuxinta kuraasta xildhibaannada ee laga rabay, taas oo kordhineysa tirada xubnaha baarlamaanka bulshada bariga Afrika, oo haatan noqotay 82 xildhibaan.

Sidoo kale, Soomaaliya ayaa la filayaa in ay soo magacowdo garsoore ka mid noqon doona xubnaha garsoorayaasha ee maxkamada caddaaladda bariga Afrika.

Soomaaliya oo ka mid noqoshadeeda Bariga Afrika ay madaxda ururka ay si rasmi ah u ansixiyeen bishii November ee sanadkii aanu soo dhaafnay ayaa waxaa sidoo kale laga doonayaa in ay soo magacaabaan wasiirka horumarinta bariga Afrika.

Si kastaba, Soomaaliya ayaa haatan si weyn uga qayb-qaadata dhaq-dhaqaaqa urur goboleedkan, waxaana dhawaan ay marti gelisay shirweynaha EACCON 2025 oo Muqdisho ka dhacay, kaas oo ay ka qayb-galeen in ka badan 350 ergo oo ka kala socota dalalka ku mideysan urur-goboleedka iskaashiga dhaqaalaha bariga Afrika (EAC).

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaannada Labada Gole ee Baarlamaanka Soomaaliya oo maanta kulan wadajir ah ku yeeshay xarunta Villa Hargeysa ayaa doortay xubnaha Soomaaliya ku metalaya baarlamaanka bulshada bariga Afrika.

Doorashadan oo qaadatay saacado ayaa waxay mudaneyaasha labada aqal ee baarlamaanka ku doorteen 9-ka xubnood ee Soomaaliya ay ku yeelan doonto baarlamaanka bulshada bariga Afrika.

Xubnaha la doortay ayaa waxaa ku jirta 4 haween ah, halka 5 xubnood ee kale ay yihiin rag. Xildhibaannada la doortay ayaa kala ah;

1. Xuseen Xasan Maxamed
2. Fadumo Cabdullaahi
3. Sahra Cali Xasan
4. Cabdisalaam Hadliye
5. Fahma Axmed Nuur
6. Abuukar Mardaadi
7. Feysal Cabdi Rooble
8. Ilhaan Cali Garas
9. Cabdiraxmaan Bashiir Shariif

Doorashada xubnaha ayaa ka dhigan in Soomaaliya ayaa ku guuleystay buuxinta kuraasta xildhibaannada ee laga rabay, taas oo kordhineysa tirada xubnaha baarlamaanka bulshada bariga Afrika, oo haatan noqotay 82 xildhibaan.

Sidoo kale, Soomaaliya ayaa la filayaa in ay soo magacowdo garsoore ka mid noqon doona xubnaha garsoorayaasha ee maxkamada caddaaladda bariga Afrika.

Soomaaliya oo ka mid noqoshadeeda Bariga Afrika ay madaxda ururka ay si rasmi ah u ansixiyeen bishii November ee sanadkii aanu soo dhaafnay ayaa waxaa sidoo kale laga doonayaa in ay soo magacaabaan wasiirka horumarinta bariga Afrika.

Si kastaba, Soomaaliya ayaa haatan si weyn uga qayb-qaadata dhaq-dhaqaaqa urur goboleedkan, waxaana dhawaan ay marti gelisay shirweynaha EACCON 2025 oo Muqdisho ka dhacay, kaas oo ay ka qayb-galeen in ka badan 350 ergo oo ka kala socota dalalka ku mideysan urur-goboleedka iskaashiga dhaqaalaha bariga Afrika (EAC).