25.7 C
Mogadishu
Friday, June 19, 2026

Swan reappointed to head UN Transitional Mission in Somalia

New York, NY – United Nations Secretary-General António Guterres announced on Friday the reappointment of James Swan of the United States as his Special Representative for Somalia and Head of the United Nations Transitional Assistance Mission in Somalia (UNTMIS).

The announcement signifies the UN’s continued commitment to supporting Somalia through a crucial period of political transition.

Mr. Swan, a seasoned diplomat with a distinguished career focused on complex political situations in Africa, has been serving as the acting Special Representative for Somalia and Head of the United Nations Assistance Mission in Somalia (UNSOM)/UNTMIS since May 2024.

The Secretary-General expressed his appreciation for Mr. Swan’s dedication and welcomed his decision to continue leading the UN’s efforts in the country.

UN’s longstanding engagement in Somalia

The United Nations has maintained a significant presence in Somalia for decades, supporting peace, security, and development in the face of prolonged conflict and instability.

The United Nations Assistance Mission in Somalia (UNSOM) was established in 2013 with a mandate to support the country’s political process, including the development of democratic institutions, the promotion of human rights, and the coordination of international assistance.

More recently, UNSOM transitioned into the United Nations Transitional Assistance Mission in Somalia (UNTMIS).

This shift reflects the country’s evolving needs and a renewed focus on supporting Somalia’s state-building efforts, security sector reform, and preparations for future elections.

The “critical period” mentioned by the Secretary-General likely refers to ongoing efforts to consolidate peace and stability, navigate complex political dynamics, and address persistent challenges such as the threat from Al-Shabaab.

Swan: A diplomat with deep experience in the Region

Mr. Swan brings a wealth of experience to this critical role. His career includes extensive work in various African nations undergoing complex political transitions.

Prior to his current and previous roles as Special Representative for Somalia (2019-2022 and since May 2024), he served as the United States Ambassador to the Democratic Republic of the Congo (DRC) from 2013 to 2016 and as Special Representative for Somalia from 2011 to 2013. He also held the US Ambassador to Djibouti position from 2008 to 2011.

His earlier career within the US government includes serving as Deputy Assistant Secretary of State for African Affairs (2006-2008) and Director of African Analysis in the US State Department’s Bureau of Intelligence and Research (2005-2006).

Mr. Swan has also held diplomatic assignments in the DRC, the Republic of the Congo, Somalia, Cameroon, Nicaragua, and Haiti, demonstrating a longstanding engagement with challenging international environments.

Mr. Swan holds advanced degrees from Georgetown University, Johns Hopkins University, and the National War College in the United States. His fluency in English and French further enhances his ability to engage with various regional stakeholders.

Xasan Sheekh oo warqad cajiib ah u diray Donald Trump

Washington (Caasimada Online) – Dowladda Soomaaliya ayaa Maraykanka usoo bandhigtay “maamul gaar ah oo hawleed” oo ay ku maamulayaan dekedaha istaraatiijiga ah ee Gacanka Cadmeed si looga hortago in Washington aqoonsato gobollada gooni u goosadka ah ee dalka. Dalabkan ayaa yimid inkasta oo Muqdisho aysan si toos ah gacanta ugu hayn goobahaas.

Warqad uu Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud u diray Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump, kuna taariikheysa Maarso 16, oo ay heshay warbaahinta Semafor, ayaa lagu xusay in Soomaaliya ay Maraykanka usoo bandhigtay “hanti istaraatiiji ah” oo kor u qaadi karta saameynta Maraykanka ee gobolka, hubin karta marin aan hakad lahayn oo milatari iyo saadka ah, isla markaana looga hortagayo tartamayaasha shisheeye inay saldhig ka sameystaan marinka istaraatiijiga ah ee Gacanka Cadmeed.

Hase yeeshee, goobaha la soo bandhigay — dekedda iyo saldhigga Berbera ee Somaliland iyo dekedda iyo saldhigga Bosaso ee Puntland — kama hoos shaqeeyaan dowladda Soomaaliya, balse Muqdisho waxay u aragtaa dhammaan goobahaas inay ka mid yihiin dhulkeeda qaran.

Xiriirka taariikhiga ah ee Soomaaliya iyo Maraykanka

Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud waxa uu warqaddiisa ku xusay xiriirkii taariikhiga ahaa ee Soomaaliya iyo Maraykanka oo bilowday xilligii madaxweynihii hore ee Maraykanka Ronald Reagan, markaas oo xukuumaddii militariga ee Soomaaliya ay ogolaatay in Maraykanku uu isticmaalo saddex garoon oo kala ah Muqdisho, Kismaayo, iyo Berbera.

Madaxweynaha Soomaaliya ayaa sidoo kale ku adkeystay sida uu uga go’an yahay xoojinta iskaashiga labada dal, isagoo ku amaanay Maraykanka doorkiisa hoggaamineed ee xagga amniga iyo xasilloonida caalamiga ah.

“Maamulkaaga hoostiisa, Maraykanku wuxuu xoojiyay doorkiisa hoggaamineed ee xagga amniga iyo xasilloonida caalamiga ah. Waxaana aqoonsannahay muhiimadda ay leedahay in si wadajir ah loo horumariyo yoolalkaas Geeska Afrika iyo meelaha kale,” ayaa lagu yiri warqadda.

“Maanta, iyadoo la eegayo isbeddelada caalamiga ah ee sii socda, waxaan u aragnaa fursad cusub oo lagu xoojin karo iskaashigan si loo daboolo danaha labada dal, isla markaana loo ilaaliyo amniga Gacanka Cadmeed, Badda Cas, iyo guud ahaan gobolka,” ayuu Xasan Sheekh ku daray.

Madaxweyne Xasan Sheekh waxa uu sidoo kale muujiyay diyaar ahaanshaha Soomaaliya si loo bilaabo wadahadallo lagu horumarinayo qorshaha, wuxuuna Trump ka codsaday inuu usoo diro wafdi Maraykan ah oo yimaada Muqdisho “wakhti labada dhinac ku heshiin karaan.”

Cabsida DF ee ah inay lumiso taageerada Maraykanka

Warqadda ayaa timid iyadoo Soomaaliya ay dadaal ugu jirto inay gacanta ku hayso gobollada muhiimka ah ee xeebaha, iyadoo laga cabsi qabo in Maraykanku uu dib uga laabto taageeradiisa dhismaha dowladnimada Soomaaliya.

“Yaa u ogolaatay inay bixiyaan maamulaan goobahaas?” ayuu yiri Cameron Hudson, oo ah falanqeeye sare oo ka tirsan Barnaamijka Afrika ee Xarunta Daraasaadka Caalamiga ah iyo Istaraatiijiga. “Waxay arrintan u adeegsanayaan xeelad ay Maraykanka kaga helaan aqoonsi rasmi ah oo la siiyo dowladda Soomaaliya, taasoo sharciyad u siinaysa inay maamusho gobollada gooni u goosadka ah.”

Somaliland, oo ah gobol is-maamula oo Soomaaliya ka tirsan, ayaa muddo ka badan 30 sano doonaysay inay hesho aqoonsi caalami ah oo rasmi ah, waxayna fursad cusub ka aragtaa maamulka Trump.

Sida markii ugu horreysay la shaaciyay bishii December, xubno ka tirsan xukuumadda cusub ee Maraykanka ayaa muujiyay xiisaha ay u qabaan aqoonsiga Somaliland.

Tallaabadan ayaa Maraykanka u ogolaan karta inuu si rasmi ah u dhiso hawlgallo sirdoon oo joogto ah oo lagula socdo dhaq-dhaqaaqa hubka ee gobolka xasilloonida darani ka jirto, iyadoo sidoo kale la eegi karo dhaqdhaqaaqa Shiinaha ee gobolka.

Bishii Janaayo, guddi muhiim ah oo ka tirsan Aqalka Wakiillada Maraykanka oo ka shaqeeya xiriirka Maraykanka iyo Shiinaha ayaa ugu baaqay Waaxda Arrimaha Dibadda inay xafiis matalaad ah ka furato Somaliland.

Dekedaha istaraatiijiga ah ee Berbera iyo Boosaaso

Dekedda iyo saldhigga Berbera ee Somaliland ayaa ah meelaha ugu muhiimsan ee lagala socon karo dhaq-dhaqaaqa maraakiibta ganacsiga ee mara Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed, si gaar ahna looga hortago weerarrada Xuutiyiinta. Sanadkii 2022, Somaliland ayaa si iskeed ah Maraykanka ugu bandhigtay inay adeegsato dekedda Berbera si loogu beddelo aqoonsi rasmi ah.

Bishii hore, Wasiirka Arrimaha Dibadda Somaliland, Cabdiraxmaan Daahir Aadan, ayaa u sheegay warbaahinta dadweynaha ee Israel ee KAN in Somaliland ay diyaar u tahay inay qaabisho muwaadiniinta Gaza si ay u hesho aqoonsi caalami ah.

Puntland, oo xiriirkii u jartay Muqdisho bishii Maarso ee sanadkii hore kadib khilaafyo siyaasadeed oo soo jiitamayay, waxay gacanta ku haysaa dekedda Bosaso oo si istaraatiiji ah ugu taalla Gacanka Cadmeed, waana deked ganacsi oo muhiim ah.

Kooxda Daacish ayaa saldhig adag ka samaysatay gobolka buuraleyda ah ee Puntland, taasoo noqotay bartilmaameed ay beegsadaan duqeymaha Maraykanka iyo Imaaraadka Carabta. Bosaso waxay saldhig u noqotay howlgallada ciidamada difaaca Puntland ee lagula dagaallamayo kooxaha xagjirka ah.

Xiriirka Imaaraadka, DP World, iyo Somaliland

Waqtigan xaadirka ah, shirkadda DP World, oo ah shirkad caalami ah oo ka shaqaysa saadka lagana leeyahay Imaaraadka Carabta, ayaa gacanta ku haysa hawlgallada dekedaha Berbera iyo Boosaaso. Dowladda Imaaraadka oo taageero weyn siisay ololaha Somaliland ee aqoonsiga ayaa sidoo kale xiriir la leh Israel.

Dowladda Soomaaliya ayaa dadaal ugu jirta in ay Maraykanka ka hesho taageero sii socota, si looga hortago aqoonsiga gobollada gooni u goosadka ah. Iyada oo khilaafaad siyaasadeed ay ka taagan yihiin gudaha Soomaaliya, Muqdisho waxay u aragtaa in xoojinta xiriirka Maraykanka uu muhiim u yahay badbaadada midnimada qaranka.

Sida uu sheegay Cameron Hudson, Dowladda Soomaaliya waxay ka walaacsan tahay in Maraykanku uu xiriirka u jaro dowladda federaalka ah, islamarkaana uu soo afjaro mashruuca dib-u-dhiska dowladnimada ee socday muddo toban sano ah, si uu diiradda u saaro la dagaallanka argagixisada iyadoo la adeegsanayo saldhigyo muhiim ah oo istaraatiiji ah.

Hudson ayaa sheegay in fikradda ay qabaan xildhibaannada xisbiga Jamhuuriga ay tahay: “Soomaaliya ma aha dawlad shaqeysa, mana ahan mid dani noogu jirto inaan isku dayno inaan dhisno dawlad rasmi ah oo ka hanaqaada Soomaaliya. Waan fulin karnaa howlgallo lagula dagaallamayo argagixisada iyada oo aan la dhisin dowlad taabba-gal ah,” ayuu sharaxay.

Sidaas darteed, dowladda federaalka ah ee Soomaaliya waxay cabsi ka qabtaa in Maraykanku uu isbedel istaraatiiji ah sameeyo, taasoo horseedi karta in la iska indho-tiro dadaalladii lagu dhisayay dowladnimada, lana xoogga saaro howlgallo milatari oo ka dhan ah argagixisada Al-Shabaab iyo Daacish. Taasina waxay sii adkeyn kartaa xaaladda amni iyo siyaasadeed ee dalka.

Si kastaba ha ahaatee, xiisaha sii kordhaya ee Maraykanku u qabo Somaliland iyo Puntland waxa uu abuuri karaa khatar kale oo sii xumeyn karta xaaladda siyaasadeed ee Geeska Afrika.

Kiis xasaasi ah oo ka dhan ah Imaaraadka Carabta oo ka furmaya Maxkamadda ICJ

Hague (Caasimada Online) – Maxkamadda Caalamiga ah ee Caddaaladda (ICJ) ayaa Jimcaha manta ah sheegtay inay dhageysan doonto dacwad ay Suudaan ka gudbisay Imaaraadka Carabta, taasoo codsaneysa in la qaado tallaabo deg-deg ah oo looga hortagayo xadgudubyada lagu eedeeyay Imaaraadka ee ah inay hub siiso xoogagga sida militariga u tababaran, taasoo jabineysa waajibaadka ku xusan Heshiiska Xasuuqa (Genocide Convention).

Imaaraadka Carabta ayaan si deg-deg ah uga jawaabin eedeymahaas. Bishii hore, Imaaraadka wuxuu sheegay inuu doonayo in dacwadda Suudaan la tuuro, isagoo ku andacoonaya in cabashadaasi aysan lahayn “asal sharci ama xaqiiqo oo sugan.”

Suudaan waxay ku eedeysay Imaaraadka inuu hub siiyo xoogagga Dacmu Sariic ama Rapid Support Forces (RSF), kuwaas oo laba sano dagaal kula jiray ciidamada Suudaan – eedeymo ay Imaaraadka si adag u beeniyeen, balse khubarro Qaramada Midoobay iyo sharci-dejiyeyaal Mareykan ah ay rumeysan yihiin inay yihiin kuwo la rumeysan karo.

Eedeynta Suudaan ee Imaaraadka

Dacwadda Suudaan ee loo gudbiyay Maxkamadda Caalamiga ah ee Caddaaladda ee fadhigeedu yahay Hague waxay la xiriirtaa weerarro salka ku haya qowmiyad gaar ah oo RSF iyo maleeshiyaad ay la safan yihiin ay u geysteen qowmiyadda aan-Carabta ahayn ee Masalit ee ka dhacay Galbeedka Darfur sanadkii 2023.

Weerarradaas, oo si faahfaahsan ay u baahisay wakaaladda wararka ee Reuters, ayaa loo aqoonsaday xasuuq. Weerarradaas ayaa bishii Janaayo ay Mareykanka si rasmi ah ugu sifeeyeen xasuuq.

Suudaan waxay maxkamadda ka codsatay inay soo saarto amar degdeg ah oo ka hor istaagaya Imaaraadka inuu sii wado tallaabooyinka loo arko xasuuq ka socda Darfur.

Maxkamaddu waxay sheegtay inay dhageysan doonto codsiga Suudaan 10-ka April.

Maadaama dacwadaha ICJ ay qaataan sanado badan in la soo gabagabeeyo, dowladaha waxay codsan karaan tallaabooyin deg-deg ah si looga hortago in khilaafka sii fido inta go’aanka kama dambaysta ah laga gaarayo.

Suudaan waxay gashay dagaal dhimasho badan sababay bishii April 2023, kaddib markii xiisado muddo dheer u dhexeeyay ciidamada milatariga iyo xoogagga sida militariga u tababarn ay qarxeen, gaar ahaan caasimadda Khartoum, taasoo dagaalka sii fidisay gobollada kale.

Dagaalkaasi wuxuu dilay in ka badan 24,000 oo qof, halka in ka badan 14 milyan oo qof — oo u dhiganta 30% dadweynaha — ay guryahooda ka qaxeen, sida ay sheegtay Qaramada Midoobay. Waxaa la qiyaasayaa in 3.2 milyan oo Suudaani ah ay u qaxeen wadamada deriska ah.

Diyaarado hub u gudbiyay RSF

Kooxda Conflict Observatory, oo ay maalgeliso Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka isla markaana la socota xaaladda dagaalka Suudaan, ayaa soo bandhigtay caddeymo muujinaya diyaarado la rumeysan yahay inay hub u gudbinayeen RSF. Diyaaradahaas ayaa ka degayay garoonka diyaaradaha Aéroport International Maréchal Idriss Deby ee magaalada Amdjarass ee Chad.

Si kastaba ha ahaatee, Imaaraadka ayaa sheegay in duulimaadyadaasi ay la xiriireen taageerada isbitaallo maxalli ah.

Bishii Janaayo, Wasaaradda Maaliyadda Mareykanka waxay cunaqabateyn kusoo rogtay hoggaamiyaha RSF, Maxamed Xamdan Daqlo Muuse, oo loo yaqaan Hemedti, iyo toddobo shirkadood oo ay RSF leedahay oo ka howlgalayay Imaaraadka Carabta, kuwaas oo mid kamid ah lagu eedeeyay inay si sharci darro ah uga ganacsadaan dahabka laga dhoofiyo Suudaan.

Cunaqabateyntaas ayaa timid iyadoo Mareykanku uu ku dhawaaqay in RSF ay geysteen xasuuq.

Imaaraadka Carabta ayaa si isdaba joog ah loogu eedeeyay inuu hub siiyo RSF – eedeymo uu si adag u beeniyay, inkastoo ay jiraan caddeymo cagsigeeda ah.

Imaaraadka ayaa sheegay inuu mar walba ku baaqayay xabbad-joojin degdeg ah oo lagu soo afjaro dagaalka.

“Isticmaalka Suudaan ee dacwadda ICJ ma beddelayo mas’uuliyadda sharci iyo tan anshax ee ka saaran ciidamada qalabka sida iyo masiibada bani’aadannimo ee dalka ka jirta,” ayuu Imaaraadka yiri.

Go’aannada ay gaarto Maxkamadda Caalamiga ah ee Caddaaladda, oo sidoo kale loo yaqaan Maxkamadda Adduunka, waxay qaataan sanado badan in la gaaro go’aanka kama dambaysta ah, waxaana go’aannadaas sharciyan waajib ku ah dalalka ay khuseyso. 

Mashaariicda dib-u-dhiska ee Xasan Sheekh isku haleynayo

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud ayaa si xawli ah u wada hirgelinta mashaariic horumarineed oo ballaaran oo ku aaddan kaabeyaasha dhaqaalaha, si uu u xoojiyo taageerada siyaasadeed kahor doorashada madaxweynaha ee soo socota. Doorashadan oo la filayo in markii ugu horreysay taariikhda dalka ay noqoto mid qof iyo cod ah.

Si kastaba ha ahaatee, iyadoo wax ka yar laba sano ay ka harsan tahay doorashada la qorsheeyay, shaki ayaa ka taagan diyaar garowga farsamo iyo xasilloonida siyaasadeed ee dalka, taasoo keentay tuhun ku saabsan suurtagalnimada dib u dhigista doorashada.

Qaybo muhiim ah oo ka mid ah xoogagga siyaasadeed, oo ay ku jiraan dowlad-goboleedyada Puntland iyo Jubbaland—kuwaas oo si cad u diiday aqoonsiga dowladda federaalka ah ee Muqdisho—ayaa weli ka soo horjeeda dib-u-habaynta doorashada. Sidoo kale, xaaladda amni, gaar ahaan agagaarka Muqdisho, ayaa sii adkaynaysa diyaar garowga doorashada.

Dib u dhigidda doorashada waxay siin kartaa Madaxweyne Xasan Sheekh waqti dheeraad ah oo uu ku horumarin karo mashaariicda muhiimka ah ee kaabeyaasha dhaqaalaha, taasoo u sahlaysa inuu helo faa’iido siyaasadeed marka loo eego musharraxiinta kale, sida madaxweynihii hore Maxamed Cabdullaahi Farmaajo.

Tan iyo markii uu bishii December ee la soo dhaafay daah-furay mashruuca ballaaran ee “Muqdisho Cusub,” oo qiimihiisu dhan yahay $650 milyan, madaxweynuhu wuxuu si firfircoon ula macaamilayay saamilayda iyo la-hawlgalayaasha caalamiga ah ee Villa Somalia si uu u xoojiyo taageerada loona qeexo faahfaahinta mashruuca.

Mashaariicda kaabeyaasha dhaqaalaha

Mashaariicda ugu waaweyn waxaa ka mid ah dhismaha deked cusub oo laga qorsheynayo agagaarka Ceel-Macaan, oo qiyaastii 40 km waqooyi kaga beegan Muqdisho.

Goobtan istiraatiijiga ah, oo lagu xiri doonto Muqdisho iyada oo loo marayo waddo weyn oo cusub, waxaa sidoo kale lagu dari doonaa aag dhaqaale oo gaar ah oo ka tirsan Aagga Horumarinta Muqdisho (Mogadishu Development Zone).

Qiimeynta suurta-galnimada mashruucan waa la dhammeeyay, halka dhulkii lagu dhisi lahaa dekedda cusubna horey loo qoondeeyay.

Wadahadallo la xiriira mustaqbalka dekedda Muqdisho ee hadda jirta ayaa socda, iyadoo Itoobiya ay muujisay rabitaankeeda ah inay dib u cusboonaysiiso oo ballaariso dekedda si ay u hesho marin ka wanaagsan kan Badda Cas.

Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Ahmed ayaa arrintan si gaar ah ugala hadlay madaxda Soomaalida intii uu booqashada rasmiga ah ku joogay Muqdisho. Wadahadalladaas, oo ay qeyb ka yihiin mas’uuliyiin Itoobiyaan ah iyo xukuumadda Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre, ayaa weli socda.

Si kastaba ha ahaatee, isku xirnaanta dekedaha Soomaaliya iyo Itoobiya si ammaan ah oo wax ku ool ah ayaa weli ah caqabad, maadaama khataraha amni ee ka jira waddanka ay weli khatar badan yihiin.

Waxaa xusid mudan in horumarka laga sameynayo Ceel-Macaan uusan saameyn doonin dhismaha dekedda qoto dheer ee Hobyo, oo qiyaastii 500 km u jirta Muqdisho, mashruucaas oo ay gacanta ku hayso shirkadda Turkiga ah ee Metag.

Jabuuti, oo ah la-taliye rasmi ah oo Soomaaliya ka caawinaya arrimaha dekedaha, ayaa sidoo kale laga yaabaa inay saameyn ku yeelato qaab-dhismeedka maamul ee ugu dambeynta loo sameyn doono dekedda Hobyo.

Dowladda ayaa sidoo kale qorsheynaysa dhismaha garoon diyaaradeed oo caalami ah oo qayb ka ah mashruuca “Muqdisho Cusub.” Garoonkan cusub ayaa wax ka qaban doona caqabadaha amni iyo kaabeyaasha hadda jira, wuxuuna Muqdisho ka dhigi doonaa meel ku habboon shirkadaha duulimaadyada caalamiga ah.

Madaxweyne Xasan Sheekh, isagoo ku dayanayo guushii ay Qatar Airways ka gaartay horumarinta garoonka diyaaradaha Kigali ee Rwanda, ayaa bilaabay wada-hadallo uu la yeelanayo dowladda Qatar si loo xoojiyo xiriirka labada dal loona helo maalgelin dheeraad ah.

Soo noolaynta warshadaha suufka

Madaxweyne Xasan Sheekh wuxuu sidoo kale dadaal xoogan ku bixinayaa soo noolaynta warshadaha suufka ee Soomaaliya, kuwaas oo muujiyay rajo weyn sannadihii 1980-meeyadii, balse burburay kaddib dagaalkii sokeeye.

Warshadihii hore ee farsamaynta suufka ee Muqdisho, oo weli dhismo ahaan u adkeysan kara, ayaa dib loo hawlgelin karaa iyadoo laga faa’iideysanayo khibradda Turkiga oo caan ku ah farsamada dharka.

Si loo soo jiito maalgelinta caalamiga ah loona kordhiyo kalsoonida dhaqaale, Soomaaliya waxay si rasmi ah u bilowday geeddi-socodka xubinimo ee Bangiga Afrika ee Dhoofinta iyo Soo-dejinta (Afreximbank), iyadoo si rasmi ah u dhammaystirtay habraacyadii xubinimada bishii Maarso 24.

Soomaaliya oo hore u ahayd waddanka keliya ee Afrikaan ah oo aan xubin ka ahayn hay’addan muhiimka ah, waxay xubinimadeeda ku soo beegantay xilli Afreximbank uu bilaabay iskaashi cusub oo dhan $5 bilyan oo uu la yeeshay Arise IIP—oo uu hoggaamiyo ganacsadaha Hindiya ah Gagan Gupta—kaasoo diiradda saaraya horumarinta warshadaha dharka ee Afrika. Mashruucan wuxuu rajo weyn u leeyahay dib-u-soo nooleynta warshadaha suufka ee Soomaaliya.

Intaa waxaa dheer, aasaaska dhowaan la sameeyay ee Bangiga Horumarinta iyo Dib-u-dhiska Soomaaliya, oo la hagayo aqoonyahanno caalami ah, ayaa la filayaa inuu si weyn uga qayb qaato dadaallada dib-u-habaynta dhaqaalaha dalka.

Ilhaan oo dacwad xasaasi ah ka gudbinaysa saraakiisha sare ee difaaca Mareykanka

Washington (Caasimada Online) – Xildhibaan Ilhaan Cumar oo ka tirsan xisbiga Dimuqraadiga ee Minnesota ayaa lagu soo waramayaa inay diyaarineyso dacwad xil ka qaadis ah oo ka dhan ah saddex sarkaal oo sare oo ka tirsan Wasaaradda Gaashaandhigga Mareykanka, kuwaas oo lala xiriirinayo sir dhawaan la faafiyay.

Sirta la shaaciyay ayaa daaha ka rogtay wada-hadallo qarsoodi ah oo u dhexeeyay madax ka tirsan dowladda Maraykanka, kuwaas oo si gaar ah uga dooday weerarrada Yemen.

Xubnahan ayaa la sheegay inay caro ka muujiyeen taageerada Mareykanku siiyo xulafadiisa Yurub, iyagoo ku dooday in weerarrada Mareykanka ee Yemen ay sababi karaan kor u kaca qiimaha shidaalka.

Tan ayey sheegeen inay Mareykanka ka dhigayso mid difaacaya danta Yurub halkii uu ka ilaalin lahaa danihiisa gaarka ah.

Ilhaan Cumar ayaa bartilmaameedsanaysa Xoghayaha Difaaca Pete Hegseth, Lataliyaha Amniga Qaranka Michael Waltz, iyo Agaasimaha CIA John Ratcliffe, sida ay sheegtay warbaahinta Axios.

Waxay haatan wadaa dadaallo ay ku kasbaneyso taageerada xubnaha xisbigeeda ee Dimuqraadiga, si ay dacwaddan uga gudbiso Aqalka Koongareeska.

Sirta banaanka usoo baxday

Saraakiil sare oo ka tirsan maamulka madaxweyne Donald Trump ee Mareykanka ayaa ka wada-hadlay qorshayaal ciidan oo aad u xasaasi ah, iyagoo adeegsanaya group chat lagu abuuray App aan loo astayn xogta sirta ah, kaasi oo si khaldan loogu soo daray suxufi, sida uu Isniintii xaqiijiyay Aqalka Cad.

Brian Hughes, oo ah afhayeenka Golaha Amniga Qaranka ee Aqalka Cad, ayaa sheegay in fariimaha lagu shaaciyay warbixin gaar ah oo uu qoray Jeffrey Goldberg, tifaftiraha majalladda Atlantic, ay yihiin kuwo dhab ah. Waxa uu intaa ku daray in maamulka Trump uu baarayo sida lambarkan khaladka ah loogu soo daray group-ka.

Lambarkaasi khaladka lagu soo daray ayaa ahaa midka Jeffrey Goldberg, kaas oo warbixintiisa si faah-faahsan uga hadlay kulan muhiim ah oo siyaasadeed, kaas oo dhacay ka hor hawlgal ciidan oo dhacay Maarso 15, kaas oo lala beegsaday maleeshiyada Xuutiyiinta ee Yemen.

Goldberg ayaa sheegay in wada-hadalka lagu soo daray isagoo adeegsanaya barta fariimaha qarsoodiga ah ee Signal, waxaana kusoo daray Michael Waltz, la-taliyaha amniga qaranka ee madaxweyne Donald Trump.

Ka qayb-galayaasha kale ee muuqday waxaa kamid ahaa madaxweyne ku-xigeenka JD Vance, xoghayaha arrimaha dibadda Marco Rubio, xoghayaha difaaca Pete Hegseth, agaasimaha sirdoonka qaranka Tulsi Gabbard, agaasimaha CIA John Ratcliffe iyo kaaliyayaal kale oo sare, sida lagu sheegay warbixinta Atlantic.

Madaxweyne ku-xigeenka Mareykanka JD Vance ayaa ku sheegay wada-hadalka inuu aaminsan yahay in maamulka Trump uu samaynayo “qalad” isagoo billaabaya hawlgal milateri oo Maraykanku ku tilmaamay mid furan oo ka dhan ah Xuutiyiinta.

Madaxweyne ku-xigeenka ayaa tilmaamay in kaliya boqolkiiba 3 ganacsiga Maraykanka uu maro kanaalka Suweys, halkaas oo Xuutiyiintu ay ka beegsadeen maraakiibta ganacsiga ee dhex-marta Badda Cas, isagoo sheegay inay jirto “khatar dhab ah oo ah in dadweynaha Maraykanku aysan fahmin sababta hawlgalku muhiim u yahay.”

Hegseth ayaa ugu jawaabay isagoo sheegay inuu fahmayo walaaca Vance, kuna taageerayo inuu arrinta Trump kala hadlo.

Xoghayaha difaaca ayaa sidoo kale xusay inay adag tahay in shacabka loo sharxo hawlgalka, sababtoo ah “dadku ma yaqaaniin cidda ay yihiin Xuutiyiintu,” wuxuuna soo jeediyay in shacabka Maraykanka lagu qanciyo in “1) maamulka Biden uu ku fashilmay joojinta weerarrada iyo 2) in kooxda ay maalgaliso Iran.”

Waxaa muuqday in tani ay ahayd tilmaan ku saabsan fashilkii maamulka Biden ee ka hortagga weerarrada Xuutiyiinta iyo taageerada muddada dheer ee Tehran siiso kooxdaas.

Si ka duwan Vance, Hegseth ayaa soo jeediyay in tallaabo degdeg ah la qaado, isagoo sheegay inay jirto halis ah in qorshaha Trump uu bannaanka usoo baxo ama Israel ay marka hore weerarto kooxda, taasoo ka dhigaysa inay lumaan fursad ay ku bilaabaan arrintan sida ay iyagu doonayaan, sida uu sheegay Goldberg.

Afhayeenka Golaha Amniga Qaranka, Hughes, ayaa wada-hadalka ku tilmaamay inuu yahay “caddayn muujinaysa heerka sare ee isku-duwidda siyaasadeed iyo wada-shaqaynta maamulka Trump uu ku fulinayay istiraatiijiyaddiisa amniga qaranka.”

Si kastaba, shaacinta xogtan ayaa isla markiiba dhalisay su’aalo ku saabsan sida maamulka Trump uu uga hadlay arrimaha sirta ah iyo haddii tallaabo anshaxeed laga qaadi doono qofkii ku lug lahaa.

Saraakiisha sare ee maamulka Trump ayaa maalmahan ka digayay inay baaritaan ku sameyn doonaan xog sir ah oo loo dusiyay saxaafadda, iyagoo tusaale usoo qaatay warbixinno dhowr ah oo arrintan ku saabsan. Qaarkood ayaa sidoo kale muddo dheer dhaleeceynayay sida Dimoqraadiyiintu u maareeyeen xogta sirta ah xaalado hore.

Xogta dhaq-dhaqaaqa ay Sanbaloolshe iyo Yuusuf Dabageed ka wadaan HIIRAAN

0

Beledweyne (Caasimada Online) – Agaasimaha Hay’adda Nabad-sugidda iyo Sirdoonka Qaranka (NISA), Cabdullaahi Maxamed Cali (Sanbaloolshe), iyo Madaxweyne ku-xigeenka Hirshabeelle, Yuusuf Axmed Hagar, ayaa maanta degmada Moqokori kulan muhiim ah kula yeeshay odayaasha dhaqanka ee gobolka Hiiraan.

Kulankan ayaa diiradda lagu saaray xoojinta nabadda, sugidda amniga, iyo dardar-gelinta howl-gallada lagu xaqiijinayo xasilloonida deegaannada maamulka Hirshabeelle.

Madaxda dowlad-goboleedka iyo hay’adda sirdoonka ayaa kala hadlay odayaasha dhaqanka sidii la iskaga kaashan lahaa sugidda nabadgelyada iyo xoojinta wadashaqeynta bulshada iyo dowladda.

Yuusuf Dabageed ayaa shirka ka sheegay in Hirshabeelle ay ka go’an tahay xaqiijinta amniga iyo bilaabidda wejiga labaad ee howl-galka lagu xoreynayo deegaannada Shabeellaha Dhexe.

Madaxweyne ku-xigeenka wuxuu carrabka ku adkeeyay in qorshuhu yahay in si buuxda loo ciribtiro dhammaan kooxaha argagixisada ah ee ku sugan gobolka, si shacabka ay ugu noolaadaan nabad iyo horumar.

Dhankiisa, Taliyaha NISA, Cabdullaahi Maxamed Cali (Sanbaloolshe), ayaa xusay in hay’adda sirdoonka ay diyaarisay qorshayaal dhameystiran oo lagu xaqiijinayo sugidda amniga deegaannada Hirshabeelle, iyadoo diiradda la saarayo Shabeellaha Dhexe.

Wuxuu sheegay in howl-gallada xoreynta ay socdaan, ayna jiri doonaan tallaabooyin culus oo lagu dardar-gelinayo sidii gobolka si buuxda looga xoreyn lahaa kooxaha dhibaatada ku haya shacabka.

Odayaasha dhaqanka gobolka Hiiraan ayaa dhankooda ballan qaaday inay garab taagan yihiin dadaallada dowladda, iyagoo qiray inay diyaar u yihiin inay la shaqeeyaan hay’adaha amniga, si loo xaqiijiyo xasilloonida iyo horumarka deegaannada Hirshabeelle.

Shirka Moqokori ayaa qeyb ka ah dadaallada lagu xoojinayo amniga, isla markaana loogu gol leeyahay in gobolka Hiiraan iyo guud ahaan deegaanada ay uga sugan tahay kooxda Al-Shabaab laga sifeeyo.

Somaliland sees Kenya’s Kosovo nod as recognition hope

HARGEISA, Somaliland – Somaliland has warmly welcomed Kenya’s recognition of Kosovo, viewing the move as a significant encouragement for its own long-standing quest for international sovereignty, officials said Friday.

The self-declared republic, a former British protectorate that unilaterally declared independence from Somalia in 1991 following the collapse of the central government in Mogadishu, has yet to achieve widespread international recognition and is still considered by the global community as an autonomous region of Somalia.

In a statement, the Somaliland government said Kenya’s decision was a positive step, mainly from an African nation. Kosovo, a former Serbian province, declared its independence in 2008, a move that Serbia and some other countries still do not recognize.

Somaliland’s Foreign Minister and International Cooperation, Abdirahman Dahir Adan, told state media that Nairobi’s decision bolsters Hargeisa’s pursuit of international legitimacy, especially within the African continent.

“We commend the Republic of Kenya for their courageous step in recognizing the Republic of Kosovo. This decision strengthens our ongoing efforts to gain international recognition, particularly within Africa,” Aadan said.

Plea to the African Union and Kenya

He further asserted Somaliland’s stability and democratic credentials, arguing its potential contribution to regional peace and development. “Somaliland is an independent and sovereign state that can significantly contribute to peace and development in the region,” the minister stated.

Adan also directly appealed to Kenya to formally recognize Somaliland, emphasizing the robust bilateral ties and the presence of an estimated 10,000 Kenyans within its borders.

“We call upon Kenya and other nations in the Horn of Africa to acknowledge Somaliland’s right to recognition, as it is a democratic, peaceful country with a functioning government based on the will of its people,” he added.

Somaliland has been lobbying for recognition as an independent state for more than three decades. Despite holding regular democratic elections and maintaining relative stability in a region plagued by conflict, its efforts have been largely unsuccessful.

The international community generally adheres to the principle of Somalia’s territorial integrity.

Kenya’s recognition of Kosovo

On Thursday, Kenya officially recognized Kosovo, joining over 120 other countries that have already done so. Kosovo’s independence declaration followed years of conflict and the disintegration of Yugoslavia in the 1990s.

The population of Kosovo is approximately 1.6 million, with a majority of Muslims (around 94%).

Analysts suggest Kenya’s recognition could strengthen Kosovo’s bid for full membership in the United Nations.

While acknowledging the difference in the level of recognition already achieved by Kosovo, Somaliland sees Kenya’s move as a potential catalyst.

With strong relations established between Hargeisa and Nairobi, there is hope that this decision could encourage other African nations to reconsider their stance on Somaliland’s sovereignty.

The African Union has historically been reluctant to recognize breakaway states, fearing it could fuel further secessionist movements across the continent. However, Somaliland’s leaders argue that their case is unique, citing the region’s distinct colonial history as a former British protectorate, which sets it apart from the rest of Somalia under Italian rule.

In a 2001 referendum, over 97% of Somalilanders voted in favor of independence, reinforcing the region’s determination to chart its own course.

Booliska Soomaaliya oo raadinaya askari ku kacay ‘khiyaano qaran’

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Taliska Ciidanka Booliska Soomaaliyeed, gaar ahaan qeybta gobolka Banaadir, ayaa baadi-goobaya Ex-Abaanduule Cabdirasaaq Cali Macallin, oo baxsad ka ah cadaaladda.

Ninkan oo hore uga tirsanaa Ciidanka Booliska Soomaaliyeed ayaa, sida uu sheegay talisku, loo haystaa dambiyo kala duwan, oo ay ka mid tahay inuu ku kacay “khiyaano qaran”, islamarkaana uu haatan baxsad yahay.

“Taliska Ciidanka Booliska Soomaaliyeed wuxuu bulshada Soomaaliyeed ku wargelinayaa in uu baxsad yahay Ex-Abaanduule Cabdirasaaq Cali Macallin, oo hore uga tirsanaa Ciidanka Booliska Soomaaliyeed, aana loo tixgelin xubin ka tirsan Ciidanka Booliska ama hay’adaha kale ee amniga,” ayaa lagu yiri qoraal kasoo baxay taliska.

Boolisku wuxuu bulshada ka codsaday in qof kasta oo arka ama hela xog ku saabsan eedeysanahan uu si degdeg ah ula wadaago saldhigga booliska ee ku dhow ama laamaha amniga.

“Eedeysanahan baxsadka ah oo galay dembiyo kala duwan, kuna kacay qiyaano qaran, waxaan ka codsanaynaa cid kasta oo aragta ama hesha xog ku saabsan oo sahli karta soo qabashadiisa in ay la wadaagto saldhigga booliska ee kuugu dhow ama ay wargeliso laamaha amniga,” ayaa lagu yiri qoraalka Taliska Ciidanka Booliska Soomaaliyeed.

Sidoo kale, Boolisku wuxuu caddeeyay in qofkii gacan ka geysta soo qabashada eedeysanaha uu heli doono abaalmarin qiimo leh.

Talisku ma shaacin nooca khiyaano qaran ee uu ku kacay abaanduulahan hore, balse wuxuu xaqiijiyay in baadi-goobkiisa lagu jiro si cadaaladda loo horkeeno.

Mas’uul ka tirsan maamulka gobolka oo lagu dilay Muqdisho

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Faah-faahino dheeraad ah ayaa kasoo baxaya dil xalay ka dhacay magaalada Muqdisho, kaasoo lagu khaarijiyay Cabdullaahi Sheekh Axmed, guddoomiyihii Waaxda Xalane ee degmada Wadajir.

 

Sida wararku sheegayaan, koox hubeysan oo bastoolado ku hubeysnaa ayaa marxuumka rasaas kaga dhuftay qeybaha sare ee jirkiisa, iyagoo markiiba goobta ka baxsaday.

Maamulka degmada Wadajir oo ka hadlay falkan ayaa sheegay in marxuum Cabdullaahi Sheekh Axmed uu ahaa masuul si hagar la’aan ah ugu adeegayay horumarka degmada, kana mid ahaa tiirarka muhiimka ah ee maamulka.

“Marxuumku wuxuu ahaa shaqsi karti iyo daacadnimo ku suntan, horumarkana door weyn ka qaadanayay. Nasiib darro, gacan ka xaq daran ayaa dishay, balse dadaalkiisii iyo waxqabadkiisii weli waa la xasuusan doonaa,” ayaa lagu yiri qoraal kasoo baxay maamulka degmada Wadajir.

Sidoo kale waxaa lagu yiri bayaanka: “Maamulka degmada wuxuu ballan-qaadayaa in aan la aqbali doonin in falkaas foosha xun uu si sahlan ku dhaafo, waxaana la daba joogi doonaa arxanlaawayaashii ka dambeeyay dilka, si sharciga loo horkeeno, loogana guto cadaaladda marxuumka.”

Dilka guddoomiyihii Waaxda Xalane wuxuu kusoo beegmayaa xilli Muqdisho ay bilooyinkii la soo dhaafay hoos u dhacday tirada weerarrada qorsheysan ee lala beegsanayo masuuliyiinta dowladda iyo ciidamada ammaanka.

Hoos ka aqriso war-saxaafadeedka kasoo baxay maamulka degmada Wadajir:

Maamulka Degmada Wadajir waxa uu tacsi tiiraanyo leh u dirayaa ehelka, qaraabada, asxaabta iyo dhammaan shacabka Soomaaliyeed ee uu ka baxay Allaah u naxariistee Cabdullaahi Shiiq Axmed, Guddoomiyihii Waaxda Xalane ee Degmada Wadajir.

Marxuumku wuxuu ahaa halyeey karti iyo daacadnimo ku suntan, oo si hagar la’aan ah ugu shaqeynayay horumarka degmada. Wuxuu ahaa tiir adag oo ka mid ah maamulka, gacanta midigna u ahaa geeddi-socodka horumarka.

Nasiib darro, gacan ka xaq daran ayaa dishay, balse waxqabadkiisii iyo dedaalkiisii lama illaawi doono.

Maamulka Degmada Wadajir waxa uu ballan qaadayaa in aan la aqbali doonin in falkaas foosha xun uu si sahlan ku dhaafo, waxaana la daba joogi doonaa arxanlaawayaashii ka dambeeyay dilka, si sharciga loo horkeeno, loogana guto cadaaladda marxuumka.

Rabbi ha u naxariisto, Janatul Firdowsana ha ka waraabiyo, samir iyo iimaanna ha ka siiyo dhammaan ehelkiisa iyo shacabka Soomaaliyeed.

Somaliland oo sheegtay in tallaabada ay qaaday Kenya ay dhiiri-gelinayso aqoonsigeeda

0

Nairobi (Caasimada Online) – Xukuumadda Somaliland ayaa si diirran u soo dhaweysay go’aanka ay Kenya ku aqoonsatay Kosovo, oo ka go’day Serbia.

Somaliland ayaa tallaabadan ku tilmaantay mid dhiirrigelinaysa dadaallada ay ugu jirto helitaanka aqoonsi caalami ah, gaar ahaan mid ka yimaada dalalka Afrika.

Wasiirka Arrimaha Dibadda Somaliland, Cabdiraxmaan Daahir Aadan oo la hadlay warbaahinta dowladda, ayaa ugu baaqay Midowga Afrika in ay taageeraan madax-bannaanida Somaliland.

“Waanu bogaadinaynaa tallaabada ay Kenya qaaday ee ay ku aqoonsatay Kosovo. Go’aankan wuxuu xoojinayaa dadaalladayada ku aaddan helitaanka aqoonsi, gaar ahaan Afrika dhexdeeda,” ayuu yiri wasiirka.

Waxa uu intaas kusii daray: “Somaliland waa dal madax-bannaan oo wax badan ka tari kara nabadda iyo horumarka gobolka.”

Wasiirku waxa uu xusay in Somaliland ay aqoonsi u raadineyso si waafaqsan shuruucda caalamiga ah, isaga oo carrabka ku adkeeyay in ay ka go’an tahay xaqiijinta yoolkeeda.

Sidoo kale, Wasiirku waxa uu ugu baaqay dowladda Kenya in ay qaaddo tallaabo kale oo ay si rasmi ah ugu aqoonsato Somaliland, isaga oo xusay in labada dal uu ka dhexeeyo xiriir adag, isla markaana ay Somaliland hoy u tahay ku dhowaad 10,000 oo Kenyan ah.

“Waxaan ugu baaqayaa Kenya iyo dalalka kale ee Geeska Afrika in ay garawsadaan xaqa ay Somaliland u leedahay aqoonsi, maadaama ay tahay dal dimuqraadi ah, nabdoon, isla markaana leh dowlad shaqaynaysa oo ku dhisan rabitaanka shacabkeeda,” ayuu hadalkiisa sii raaciyay wasiirka arrimaha dibadda Somaliland.

Somaliland ayaa in ka badan 30 sano raadineysa aqoonsi caalami, kadib markii ay ku dhawaaqday in ay ka go’day Soomaaliya, balse wali ma aysan helin aqoonsi rasmi ah, wuxuuna caalamka u aqoonsan yahay maamul goboleed ka tirsan Soomaaliya.

Aqoonsiga Kenya ee Kosovo

Dowladda Kenya ayaa shalay si rasmi ah ugu biirtay dalalka aqoonsaday Jamhuuriyadda Kosovo oo ku taalla Bariga Qaaradda Yurub.

Kosovo waxay sannadkii 2008-dii ka go’day dalka Seerbiya, waxaana hadda aqoonsan in ka badan 120 waddan.

94% dadkeedu waa Muslimiin, tirada dadka ku noolna waxaa lagu qiyaasa 1.6 Million oo ruux.

Aqoonsiga Kenya ayaa wuxuu sii xoojin doonaa in Kosovo kursi buuxa ku yeelato Qaramada Midoobay.

Si kastaba, tallaabadan ayey Somaliland u aragta mid ku dhiirrigelinaysa ka miro-dhalinta dadaallada aqoonsi raadinta, maadaama uu haatan xiriir wanaagsan kala dhaxeeyo dowladda Kenya. Inkasta oo Kosovo iyo Somaliland ay isku khaanad ku jirin oo Kosovo ay hore u aqoonsadeen in ka badan 120 waddan.

President Hassan bets big on Somalia’s infrastructure

MOGADISHU, Somalia – Somalia’s President Hassan Sheikh Mohamoud (HSM) is fast-tracking significant infrastructure and economic initiatives to strengthen his political standing ahead of the next presidential elections, which he aims to hold via direct universal suffrage—a first in the nation’s history.

However, with just over a year until the planned elections, doubts about Somalia’s logistical readiness and political stability have sparked speculation about potential delays.

Significant political factions, including the federal states of Puntland and Jubaland—which have withdrawn recognition of Mogadishu’s federal authority—continue to oppose the electoral reforms. The country’s declining security situation, particularly around the capital Mogadishu, further complicates election preparations.

A possible postponement could afford President Mohamoud additional time to advance key infrastructure projects, positioning him advantageously against rivals such as former President Mohamed Abdullahi Mohamed (Farmajo).

Since unveiling the ambitious $650 million “New Mogadishu” project last December, the president has proactively engaged stakeholders and international partners at Villa Somalia to solidify support and define project specifics.

Key infrastructure developments

Among the significant ventures is a proposed new port located near El-Maan, roughly 40 kilometers north of Mogadishu. This strategic site, which would be connected to Mogadishu by a newly planned motorway, includes the creation of a special economic zone within the designated Mogadishu Development Zone. Feasibility assessments are complete, and land allocation is already in place.

Talks regarding the current Mogadishu Port’s future continue, with Ethiopia expressing interest in renovating and expanding the facility to secure improved access to the Red Sea.

Ethiopian Prime Minister Abiy Ahmed recently addressed this matter during his official visit to Mogadishu, with ongoing discussions involving Ethiopian officials and Somali Prime Minister Hamza Abdi Barre’s administration.

However, establishing secure and efficient connectivity between Somalia’s ports and Ethiopia remains challenging, given persistent security threats.

Importantly, the developments at El-Maan are designed not to overshadow the ongoing construction of the deepwater Hobyo Port, located approximately 500 kilometers from Mogadishu, managed by the Turkish firm Metag. Djibouti, acting as an advisor to Somalia on port infrastructure, might also influence the final management structure for Hobyo Port.

The government is concurrently planning a new, internationally-standardized airport within the broader “New Mogadishu” initiative. The proposed airport aims to address current security and infrastructure shortcomings, making Mogadishu a viable destination for international airlines.

Inspired by Qatar Airways’ successful airport development in Rwanda, President Mohamoud has initiated dialogue with Qatar, seeking collaboration to enhance bilateral relations and secure investment.

Reviving the cotton industry

President Mohamoud also seeks to revive Somalia’s cotton industry, which showed considerable promise in the 1980s but was derailed by the civil war. Existing cotton-processing facilities in Mogadishu, which remain structurally viable, could be revitalized through collaboration with Turkey, recognized globally for its textile industry expertise.

To attract international investment and bolster economic credibility, Somalia has officially begun procedures to ratify its membership in the African Export-Import Bank (Afreximbank), formally completing the process on March 24.

Previously the only African nation outside this influential institution, Somalia’s membership coincides strategically with Afreximbank’s new $5 billion partnership with Arise IIP—led by Indian entrepreneur Gagan Gupta—aimed at revitalizing Africa’s textile sector. This initiative holds significant potential benefits for Somalia’s cotton industry revival efforts.

Furthermore, the recent establishment of the Somali Development and Reconstruction Bank, guided by international expertise, is anticipated to significantly boost Somalia’s broader economic redevelopment initiatives.

 

 

Xog: Madaxweyne Xasan oo billaabay la-macaamilka Trump

Washigton (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa si firfircoon ugu hawlan sidii uu xiriir dhow ula yeelan lahaa maamulka Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump, isaga oo ka faa’iideysanaya siyaasadda cusub ee Trump ee dib loogu soo celinayo xiisaha warshadaha shidaalka, si dhaqaalaha Soomaaliya looga faa’iideysto isla markaana loo xoojiyo iskaashiga dhinaca amniga.

Inkasta oo ay jiraan calaamado muujinaya in xubno ka tirsan maamulka Trump ay doorbidayaan xiriir dhow oo lala yeesho Somaliland oo sheegata inay ka madax bannaan tahay Soomaaliya, Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa sameeyay xiriirro istiraatiiji ah oo muhiim ah gudaha siyaasadda iyo ganacsiga Maraykanka, sida ay ogaatay Caasimada Online.

Waxaa ka mid ah saaxiibbada muhiimka ah ee Madaxweyne Xasan Sheekh uu ku leeyahay Maraykanka Trent Franks, oo ah xildhibaan hore oo Jamhuuri ah, isla markaana ah guddoomiyaha shirkadda shidaalka ee Liberty Petroleum Corporation oo xarunteedu tahay gobolka Arizona.

Shirkadda Liberty Petroleum ayaa haysata xuquuqda sahaminta saddex goobood oo xeebaha Soomaaliya ku yaalla, kuwaas oo leh fursado waaweyn oo lagu kobcin karo dhaqaalaha dalka.

Waxaa la filayaa in heshiiskani uu soo saaro dakhli weyn oo dowladda soo gala, iyadoo sidoo kale abuuraysa fursado shaqo oo muhiim ah oo ka dhalanaya qaybta shidaalka iyo gaaska Soomaaliya.

Franks ayaa sidoo kale la sheegayaa inuu xiriir dhow la leeyahay xoghayaha cusub ee Tamarta Maraykanka, Chris Wright, oo madax ka ah shirkadda tamarta ee Liberty Energy.

Xiriirkan ayaa Madaxweyne Xasan Sheekh u abuuraaya waddo muhiim ah oo uu ku horumarin karo hamiga Soomaaliya ee dhinaca shidaalka iyo gaaska iyadoo taageero laga helayo Maraykanka.

Si kastaba ha ahaatee, iskaashigan ayaa la kulmaya caqabado. Bishii Maarso 2024, Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya Xamza Cabdi Barre ayaa diiday heshiiska shidaal ee lala galay shirkadda Liberty Petroleum, isagoo ku sababeeyay inay jiraan khaladaad dhinacyada sharciga iyo nidaamka. Dhacdadan ayaa muujisay khilaaf gudaha dowladda Soomaaliya uga jira heshiisyada shidaalka ee lala galayo shirkadaha shisheeye.

Waxaa sidoo kale muuqda is-waafajin amni oo labada dhinac dhexmari karta, iyadoo Madaxweyne Trump horay u muujiyay sida uu uga go’an yahay amniga Soomaaliya. Bishii Janaayo wuxuu oggolaaday weerarro milateri oo lala beegsaday kooxda Daacish oo ka hawlgasha Puntland.

Tallaabadan ayaa muujinaysa in Maraykanku diyaar u yahay inuu ka qaybqaato hawlgallada milateri ee Soomaaliya, taas oo ka duwan xilligii hore ee Trump oo ciidanka Maraykanka laga soo saaray dalka.

Joogitaanka joogtada ah ee ciidamada Maraykanka ayaa laga yaabaa inay noqoto arrin muhiim ah oo labada dal ka wadahadlaan, gaar ahaan iyadoo wali jiraan caqabado badan oo ka imanaya kooxaha xagjirka ah iyo xasilooni-darrada guud ee gobolka.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa ammaanay tallaabooyinka go’aanka leh ee Maraykanku kaga hor tagayo argagixisada, wuxuuna uga mahadceliyay taageerada joogtada ah ee dhinaca amniga.

Sidoo kale, bishii December 2014, safaaradda Soomaaliya ee magaalada Washington D.C. ayaa qandaraas la saxiixatay shirkadda ololeynta siyaasadeed ee BGR Group, wax yar kadib markii maamulka Biden uu cafiyay deymaha Soomaaliya oo ka badan hal bilyan oo doollar.

Shirkadda BGR Group ayaa loo kiraystay inay bixiso adeegyo xiriir dowladeed ah, si loo xoojiyo xiriirka Soomaaliya iyo Maraykanka.

Sawirro: Soomaaliya oo lagu wareejiyey gaadiid dagaal iyo agab militeri oo muhiim ah

0

Douala (Caasimada Online) – Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ayaa maanta oo Khamiis ah ka guddoontay Midowga Afrika gaadiidka gaashaaman ee dagaalka iyo agab ciidan.

Dowladda Soomaaliya ayaa sheegtay in gaadiidkaan uu muhiim u yahay xoojinta dagaalka Khawaarijta, sugidda amniga iyo xasilloonida Gobolka oo door muuqda ay ku leeyihiin Ciidamada Qaranka Soomaaliyeed.

Safiirka Soomaaliya ee Itoobiya, ahna Ergeyga Joogtada ee Midowga Afrika, Danjire Cabdullaahi Maxamed Warfaa, ayaa gaadiidkaan iyo agabkaan magaalada Douala ee Dalka Cameroon uga guddoomay koox ka socotay saldhig qaaradeedka saadka ee Midowga Afrika ee magaceeda loo soo gaabiyo (CLB).

“Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya waxa ay mahadnaq iyo bogaadin u diraysaa Midowga Afrika oo la garab taagan taageero joogto ah,” ayaa lagu yiri qoraal ka soo baxay dowladda.

Dowladda Soomaaliya ayaa sidoo kale sheegtay in tallaabadaan ay xoojinayso amniga gobolka, la dagaalanka argagaxisada iyo xaqiijinta hiigsi-wadaagga loogu saldhigayo xasillooni waarta oo ka taabagasha guud ahaan Qaaradda Afrika.

Gaadiidkaan muhiimka ah ee Midowga Afrika uu siiyey Soomaaliya ayaa ku soo aadaya, iyadoo dhowaan guddoomiyaha ururkaas loo doortay wasiirkii hore ee arrimaha dibadda Jabuuti Maxamuud Cali Yuusuf oo ah nin aad Soomaalida u jecel.

Guddoomiyaha cusub ee Midowga Afrika Maxamed Cali Yuusuf ayaa safarkiisii ugu horeeyey markii la doortay kadib, wuxuu ku yimid Soomaaliya, isagoo madaxweyne Xasan Sheekh uga mahadceliyey taageeradiisii xiligii doorashada Midowga Afrika.

Soomaaliya ayaa si weyn ugu ololeysay in Maxamuud Cali Yuusuf oo Jabuuti kasoo jeeda uu ku guuleysto kursigaas, waxaana muuqata in guddoomiye Maxamuud uu aad ugu heelan yahay sidii Soomaaliya uu abaalkeeda ugu gudi lahaa.

Hoos ka eeg sawirrada gaadiidka la siiyey Soomaaliya:

 

 

Daawo: Haweeney Soomaali ah oo koox caddaan ah ay ku weerareen Mareykanka

Columbus (Caasimada Online) – Ururka xuquuqda madaniga ah ee Muslimiinta Mareykanka ayaa ka codsaday booliiska gobolka Ohio inay baaraan weerar lagu qaaday haweeney Soomaali ah, taasoo laga yaabo in loo arko danbi nacayb ah.

Guddiga Xiriirka Muslimiinta Mareykanka (CAIR) ayaa sheegay in haweeneyda la weeraray ay sugeysay baska ardeyda carruurteeda markii afar qof oo caddaan ah ay kusoo weerareen meel u dhow dhismo guryo ah oo ku yaalla Columbus, 20-kii Maarso.

Muuqaalka dhacdada ayaa muujinaya kooxdan oo muran la gelaya haweeneyda kahor inta aanay dhulka ku tuurin. Mid ka mid ah dadka weerarka gaystay ayaa si isdaba joog ah u garaacay iyada oo jiifta sagxadda, sida ay sheegtay CAIR. Markii ay isku dayday inay dib ugu laabato dhismaha, qof kale oo ka soo baxay dhismaha ayaa wejiga ku dhuftay.

Haweeneyda, oo aan magaceeda la shaacin, ayaa loola cararay isbitaalka halkaas oo lagu daweeyay ka hor inta aan la fasixin. Waxay u sheegtay CAIR inay aaminsan tahay in loo bartilmaameedsaday sababo la xiriira jinsiyaddeeda iyo diinteeda.


“Tani ma aha dhacdo gooni ah,” ayuu yiri Khalid Turaani, agaasimaha fulinta ee laamaha CAIR ee Ohio. “Waxay muujinaysaa qaab ballaaran oo cadaawad iyo takoorka lagula beegsado bulshooyinka la hayb-sooco.”

CAIR ayaa ugu baaqday booliiska inay ururiyaan oo ay dib u eegaan muuqaalada CCTV-ga ee kaamirooyinka ku xeeran goobta, isla markaana ay ku oogaan eedeymo la xiriira weerarka iyo danbiga nacaybka ah.


Sidoo kale, CAIR waxay ka codsatay saraakiisha inay dib u eegaan qaabka ay booliisku ula tacaaleen dhacdada markii hore si loo ogaado haddii ay jirto wax maamul xumo ah oo lagu sameeyay kiiskan.

CAIR, oo ah ururka ugu weyn ee u dooda xuquuqda Muslimiinta Mareykanka, ayaa dhawaan soo saaray warbixin sanadeed muujinaysa kororka cabashooyinka ka dhanka ah Muslimiinta iyo Carabta. Warbixinta ayaa diiwaangelisay 8,658 dhacdo sanadkii 2023 — tiradii ugu badnayd tan iyo markii ururku bilaabay ururinta xogtan sanadkii 1996.

Weerarkan ayaa yimid xilli la adkeeyay feejignaanta la xiriirta sida loola dhaqmo bulshada Muslimiinta iyo taageerayaasha Falastiiniyiinta ee Mareykanka oo dhan. Maalmihii la soo dhaafay, laamaha socdaalka ayaa xiray dhowr qof oo lagu eedeeyay inay xiriir la leeyihiin mudaaharaadyo ka dhacay jaamacadaha.

Waxaa ka mid ah Mahmoud Khalil, oo hore u ahaa arday ka qalin jabiyay Jaamacadda Columbia, iyo Badar Khan Suri, oo ah bare ka dhiga Jaamacadda Georgetown. Labaduba waxay wajahaan dacwado tarxiil ah oo la xiriira hadallo lala xiriirinayo ururka Hamas, sida ay sheegeen mas’uuliyiinta.

Arbacadii, Rumeysa Ozturk, oo u dhalatay dalka Turkiga ahna arday PhD ka ah Jaamacadda Tufts, ayaa sidoo kale lagu xiray Mareykanka.

Madaxweyne Erdogan oo ballan-qaad culus u sameeyey Somalia kadib kulankii xalay

Ankara (Caasimada Online) – Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan ayaa xalay magaalada Ankara kula kulmay Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud, isaga oo mar kale xaqiijiyay sida ay Turkiga uga go’an tahay amniga, midnimada dhuleed, iyo horumarka dhaqaale ee Soomaaliya.

Kulanka oo Khamiistii ka dhacay Xarunta Madaxtooyada, Madaxweyne Erdogan ayaa carrabka ku adkeeyay in Turkiga uu mudnaan gaar ah siiyo nabadda iyo xasilloonida Soomaaliya, isla markaana uu sii wadi doono taageerada lagu xoojinayo dadaallada lagu dhisayo nabad waarta oo ay qeyb ka tahay wada shaqeynta Itoobiya.

Turkiga, oo ah xulufo istiraatiiji ah oo muddo dheer la leh Soomaaliya, ayaa si joogto ah u bixiya gargaar bani’aadannimo, tababar ciidan, iyo taageero horumarineed. Erdogan ayaa markale ku celiyay in Turkiga uu sii wadi doono taageerada buuxda ee uu siiyo madaxbannaanida iyo midnimada dhuleed ee Soomaaliya.

Sida lagu sheegay war-saxaafadeed kasoo baxay Xafiiska Isgaarsiinta Turkiga, labada hoggaamiye ayaa sidoo kale ka wadahadlay xoojinta iskaashiga la dagaallanka argagixisada, iyadoo Erdogan uu ballanqaaday in Turkiga uu si adag ula garab taagan yahay shacabka Soomaaliyeed dagaalka ka dhanka ah kooxaha xagjirka ah.

 “Turkiga wuxuu sii wadayaa taageerada uu siiyo Soomaaliya dagaalka ka dhanka ah argagixisada,” ayuu yiri Erdogan, isaga oo xusay muhiimadda ay leedahay iskaashiga amni ee labada dal.

Intaa waxaa dheer, wadahadallada ayaa sidoo kale diiradda saaray xoojinta iskaashiga dhaqaale, ganacsi, iyo difaaca. Erdogan iyo Maxamuud ayaa ka wada hadlay qaabab lagu horumarin karo ganacsiga labada dal iyo xoojinta xiriirka warshadaha difaaca, taasoo muujineysa sida Turkiga ugu heellan yahay horumarinta mustaqbalka Soomaaliya.

Turkiga ayaa si firfircoon uga qeyb qaata dib-u-dhiska kaabayaasha dhaqaalaha, caafimaadka, iyo waxbarashada Soomaaliya, waxaana kulanka uu xoojiyay xiriirka istiraatiijiga ah ee labada dal ka dhexeeya.

Kulankan heerka sare ah ayaa iftiiminaya istaraatiijiyadda diblomaasiyadeed ee ballaaran ee Turkiga ee Afrika, halkaas oo uu ka doonayo in uu xoojiyo xiriirka diblomaasiyadeed, dhaqaale, iyo amni, iyadoo la taageerayo xasilloonida gobolka.

Dowladda Soomaaliya ayaa xilligan u baahan taageero xooggan, ayada oo dalka uu ka socdo dagaal xooggan oo lagula jiro kooxda Al-Shabaab, gaar ahaan gobolka Shabeellaha Dhexe.

Dowladda Turkiga ayaa horey Soomaaliya u siisay diyaaradaha dagaalka aan duuliyaha lahayn ee Akinci iyo kuwa helicopter-ka ee dagaalka ee T129 ATAK.

Soomaaliya oo xukuumad dalxiis yeelatay xilli ay baahi u qabto xukuumad dagaal

0

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa toddobaadkii tagay waqtigiisa ku qaatay furimaha dagaalka ee gobollada Shabeellaha Dhexe iyo Hiiraan, isagoo kulamo la yeeshay ciidamada qaranka, kuwa difaaca dadweynaha ee loo yaqaano Macawisleeyda, dhallinyarada, odayaasha dhaqanka, iyo haweenka.

Madaxweynaha ayaa sidoo kale furimaha geeyay masuuliyiin sarsare oo ka tirsan goleyaasha dowladda, aqoonyahanno kasoo jeeda deegaannada uu tagay, iyo ganacsato si ay qeyb uga noqdaan gulufka dagaalka. Bilowgiiba, arrintani waxay noqotay rajo meel fog ka hilaacday iyo yididiilo shacabku dareemeen, taas oo muujisay in markan uu madaxweynuhu usoo jeestay dagaalka.

Isla toddobaadkaas, Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Xamse Cabdi Barre, ayaa shir degdeg ah oo uu 21-kii bishan isugu yeeray Golaha Wasiirrada ku iclaamiyay in golihiisa ay tagi doonaan furimaha dagaalka ee Shabeellaha Hoose, halkaas oo culeys ay saareen Al-Shabaab, lana wareegeen magaalooyin istiraatiiji u ah dagaalka sida Aw Dheegle, Barriire, iyo Sabiid. Magaalooyinkan ayaa leh buundooyin muhiim u ahaa difaaca caasimadda.

Inkastoo qiimeyn amni oo uu Taliska Xoogga sameeyay looga joojiyay Ra’iisul Wasaaraha inuu u guuro Beerta Sheekh Zaayid ee Afgooye, ayna adag tahay in aaggaas si fudud looga ilaaliyo arbushaadda Al-Shabaab, haddana in wali Wasiirka Koowaad iyo Golihiisa Wasiirrada aysan wax tallaabo ah qaadin waa mid muujinaysa inuusan dalku haysan gole wasiiro oo xilli dagaal (War Cabinet).

Gulufka dagaal ee socda ayaana banaanka keenay inaan Golaha Wasiirrada iyo Madaxweynaha dalku aysan isku jiho u socon. Waxaa la isweydiinayaa: Ma madaxweynaha ayaa keligii duul ah mise xukuumadda ayaana lahayn karti hoggaamineed oo lagu hago xaaladda dalka? Kii ay ahaataba, waxay muujinaysaa fashilka madaxweynaha, maadaama uusan la imaan gole xukuumadeed oo la xambaari kara ajandayaasha dagaalka.

Safarrada madaxweynaha ee furimaha ayaa bidhaamiyey tuhunkii waayadan ku xeernaa ee ah inuu xafiiskiisa u rartay shaqooyinka wasaaradaha muhiimka ah sida Gaashaandhigga, Amniga, iyo Maaliyadda. Waxaa kale oo lagu eedeeyay inuu ku darsaday xilkii oday dhaqameedka, taas oo dad badani aaminsan yihiin inay dib u dhigtay abaabulkii looga baahnaa furimaha dagaalka. Sida lamid ah, hoggaamintiisu waxay curyaamisay hawlihii xukuumadda.

Balse ceebaha ugu badan waxay soo baxeen labadii maalmood ee u dambeysay. Madaxweynuhu wuxuu kaga khudbeeyay Hirshabeelle in sanadkan la aadi karin cumrada, oo baddalkeeda la niyeysto dagaalka Al-Shabaab, sida uu warbaahinta u sheegay Wasiirkii hore ee Amniga Xasan Xundubeey. Taasi ma dhaboowday? Maya! Waayo isla madaxweynaha ayaa safarkiisa uu saaka ugu ambabaxay Turkiga uga sii gudbi doona magaalada barakeysan ee Makkah si uu usoo cumreysto.

Waxaa kale oo jirta in xukuumaddu aysan u muuqan mid waqti dagaal. Ra’iisul Wasaare Ku Xigeenka, Saalax Axmed Jaamac, Wasiirka Gaashaandhigga, Xildhibaan Jibriil Cabdirashiid, Wasiirka Arrimaha Dibadda, Danjire Axmed Macallin Fiqi, Wasiirka Amniga Gudaha, Senator Cabdullaahi Sheekh Ismaaciil (Fartaag), Wasiirka Arrimaha Gudaha iyo Federaalka, Xildhibaan Cali Yuusuf Cali (Xoosh), oo dhammaantood ah wasiiro halbowle u ah qaabeynta dagaalka, dhiirrigelinta ciidamada, isku dubaridka saadka iyo taakulada, xasilinta deegaannada la xoreeyo, iyo adeegga gaarsiinta bulshada, ayaa u safray si ay u soo cumreystaan, waxayna banneeyeen kaalintii dagaalka uga aaddanayd.

Waxaa intaas dheer in Wasiirka Arrimaha Islaamka, Muqtaar Rooboow Cali, oo ah qofka ugu khibradda badan dagaalka lagula jiro kooxahan, Wasiirkii hore ee Gaashaandhigga, haatanna ah Wasiirka Dekedaha iyo Gaadiidka Badda, Cabdulqaadir Maxamed Nuur (Jaamac), oo saaka si degdeg ah uga soo dhoofay Sucuudiga, ahna wasiirkii maamulayay wasaaraddaas xilligii ugu dheeraa tan iyo sanadkii 2000, Wasiirka Beeraha, Xildhibaan Maxamed Cabdi Xayir (Maareeye), Wasiirka Xannaanda Xoolaha, Xildhibaan Xasan Xuseen (Eelaay), Wasiirka Deegaanka iyo Cimilada, Sarreeye Guud/Xildhibaan Bashiir Maxamed Jaamac (Goobbe), oo ah qofka haysta darajada ciidan ee ugu sarreeysa, lagana sugayay inuu fadhiyo qolka laga hago dagaalka, iyo Wasiirka Kalluumeysiga, Axmed Xasan, ayaa iyaguna ku biiray wufuudda u safartay cumrada.

Waxaa kale oo jira in wasiiro kale, oo ay kamid yihiin Wasiirka Maaliyadda, Biixi Iimaan Cige, Wasiirka Qorsheynta, Maxamuud Cabdiraxmaan Beenebeene, iyo Wasiirka Haweenka, Khadiija Maxamed Al-Makhzuumi, ay iyaguna dalka safar uga maqnaayeen, waxayna haatan ku sugan yihiin magaalada Nairobi.

Xogo aan ka helnay hay’adaha ka shaqeeya arrimaha socdaalka iyo duulista ayaa xaqiijiyay in dhawrkii maalmood ee xigtay fasaxa Golaha Shacabka iyo Aqalka Sare, tiro ka badan 120 xildhibaan ay u dhoofeen magaalada Nairobi, halka in ka badan 50 kalena ay u safreen Boqortooyada Sucuudi Carabiya si ay usoo cumreystaan.

Haddaba, marka aad eegto hadalladii Madaxweynaha Jamhuuriyadda uu ka jeediyay furimaha dagaalka iyo khudbadihii Ra’iisul Wasaaraha ee xoojinayay dareenka ah inuu dalku ku jiro xaalad dagaal, loona baahan yahay inaan dagaalka loo kala harin, iyo hab-dhaqanka xukuumadda haatan jirta, waa mid kaaf iyo kala dheeri ah.

Su’aasha isweydiinta mudan ayaa ah: Dalku ma wuxuu maanta u baahan yahay xukuumad dagaal oo xilligan adag ka saari karta mise xukuumad dalxiis iyo dibad wareeg? Ogaada, cumrada iyo cibaadada ajarkooda iyaga ayay gaar u tahay, wixii ka xumaadana, masuuliyaddii ay qaadeen waxay culeys iyo ceeb ku tahay dalka iyo dadka!

Xigasho: SomaliStream

Xiisadda Soomaalida iyo Cafarta oo weji cusub yeelatay – Maxaa ka socda Addis?

0

Addis Ababa (Caasimada Online) – Magaalada Addis Ababa ayaa lagu soo gaba-gabeeyay shir ay isugu yimaadeen dhallinyarada iyo odayaasha labada deegaan ee Soomaalida iyo Cafarta, kuwaas oo horey uu dagaal uga dhex dhacay.

Shirkan oo ay soo qaban-qaabisay wasaaradda nabadda ee Itoobiya, ayaa diiradda lagu saaray sidii loo dhaqan-gelin lahaa heshiisyadii horey ay u gaareen madaxweynayaasha labada deegaan, kuwaas oo loogu talagalay in lagu soo afjaro colaadda.

Odayaasha Soomaalida ee ka qaybgalay kulanka ayaa sheegay in ujeedada ugu weyn ay tahay ka hortagga dagaallo kale iyo xoojinta is-afgaradka labada qoomiyadood.

Deegaannada Cafarta iyo Soomaalida oo xuduud wadaaga ayaa muddooyinkii la soo dhaafay la daalaa-dhacayay dagaallo soo noq-noqday, kuwaas oo ilaa hadda aan xal waara loo helin.

Colaadda u dhexeysa labada deegaan ee Soomaalida iyo Cafarta ayaa salka ku haysa muran dhuleed.

Bulshada Ciisaha ee ku nool galbeedka Sitti ayaa aaminsan in ay ka tirsan yihiin deegaanka Soomaalida, halka maamulka Cafartana uu sheeganayo in dhulkaasi ka mid yahay dhulkiisa.

Dadaallada socda ayaa looga gol leeyahay in si nabadeed xal waara looga gaaro khilaafka taagan, kaas oo dhowr jeer sababay in labada dhinac dagaalamaan, una horseeday khasaare kala duwan oo isugu jira dhimasho iyo dhaawac.

Sheekh Shariif oo ku soo biiraya hoggaaminta dagaalka Al-Shabaab ee Sh/Dhexe

0

Muqdisho (Caasimada Online) –Madaxweynihii hore ee Soomaaliya Shariif Sheekh Axmed ayaa ku soo biiraya dagaalka Al-Shabaab ee ka socda gobolka Shabeellaha Dhexe, sida uu shaaciyey wasiirkii hore ee amniga Soomaaliya Xasan Xundubey Maxamed.

Sheekh Shariif ayaa hadda ku maqan dalka Sacuudiga oo uu Cumro u aaday, waxaana la qorsheeyey in markii uu soo laabto uu wax ka hoggaamiyo howlgalka, si kooxda Al-Shabaab looga xoreeyo dhulkii ay soo qabsadeen ee Shabeellaha Dhexe.

“Reerka waxaa ugu weyn madaxweynihii hore oo hadda xildhibaankii deegaanka ah Sheekh Shariif, waxaa ku xiga madaxweynihii deegaanka oo Cali Guudlaawe ah, waan la wada hadalnay, Sheekh Shariif hadda cumro ayuu ku maqan yahay, dagaalkana diyaar ayuu u yahay, waana safka hore markii uu yimaado,” ayuu yiri wasiirkii hore ee amniga qaranka.

Xundubey oo wareysi dheer bixiyey ayaa sheegay in waxgaradka, masuuliyiinta iyo dadka ay taladu ka go’do ee Abgaal ay shireen, isla markaana ay gaareen go’aan mideysan, oo madaxweyne Xasan Sheekh ay la wadaageen, intii uu ku sugnaa degmada Cadale.

“Xoogaa xarig jiid ah ayaa ka dhaxeeya reeraha, waana wax iska imaa kara, laakiin hadda waxaa la gaaray talo mideysan oo madaxweynaha qaranka iyo madaxweynaha deegaanka aan la wadaagnay, markii ragga cumrada jira ay dalka ku soo laabtaana waan bilaabeynaa howlgalka,” ayuu hadalkiisa ku sii daray Xundubey.

Wuxuu sheegay in la is tuhmi karo, laakiin Cali Guudlaawe, isaga Xundubey ah iyo xubno kale oo saameyn leh, deegaankana ka soo jeeda ay safka hore yihiin, “hadii la isku eedeeyo Shabaab idinkaa nagu soo daayey waa wax furan, laakiin hadda waxaa la gaaray qorshe mideysan.” ayuu yiri.

Sheekh Shariif oo so weyn u mucaarada siyaasadda iyo hab maamulka Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa xildhibaan u ah beesha Agoonyar Gaabane ee Abgaal, beeshaas ayaa degta Ceelbaraf oo Shabaab-ka soo galay Shabeellaha Dhexe ay ka soo galeen gobolka.

Toddobaadyadii lasoo dhaafay waxaa Sheekh Shariif lagu eedeynayey sababta uu beeshiisa u abaabuli la’yahay si ay dhulkooda Shabaab uga xoreystaan, maadaama uu yahay xildhibaankii deegaankaas siyaasi laga amar qaato, balse hadda waxaa meesha ka bixi doonta eedeyntaas, waxaana lagu shaqey doonaa qorshaha lagu xoreynayo Sh/Dhexe ee la diyaariyey, sida uu sheegay Xundubey.

Sawirro: Erdogan deg deg u qaabilay Xasan Sheekh – Maxay ka wadahadleen?

0

Muqdisho (Caasimada Online) –Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa kulan muhiim ah kula yeeshay dhiggiisa dalka aan walaalaha nahay ee Turkiga Mudane Recep Tayyip Erdoğan, xarunta Madaxtooyada dalkaas ee Ankara.

Labada Madaxweyne ayaa ka wada-hadlay xoojinta xiriirka labo geesoodka ah ee Soomaaliya iyo Turkiga, kaas oo ku dhisan walaaltinimo iyo iskaashi istiraatiiji ah oo muhiim u ah labada dal.

Labada Madaxweyne ayaa isla qaatay in la sii ambaqaado dhammaystirka fulinta heshiisyada iyo iskaashiyada wadajirka ah ee ka dhexeeya labada dowladood.

Madaxweyne Xasan iyo Madaxweyne Erdogan ayaa si qoto dheer uga wada hadlay howlgallada iyo dagaalka ka dhanka ah argagixisada Khawaarijta oo dhibaato ku ah xasilloonida iyo horumarka gobolka.

Madaxweynayaasha ayaa bogaadiyey miro-dhalka iskaashiga labada dal ee dib u dhiska Ciidamada Qaranka Soomaaliyeed iyo wiiqidda argagixisada.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa uga mahadceliyey dowladda iyo shacabka Turkiga garab istaagga hagar la’aanta ah ee ay siiyaan Soomaaliya.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa xusay doorka muuqda ee ay ka qaataan dib-u-habeynta hay’adaha amniga iyo garab istaagga dagaalka lagula jiro Khawaarijta.

Dhankiisa, Madaxweynaha Turkiga Mudane Recep Tayyip Erdoğan ayaa tilmaamay in dalkiisu uu sii wadi doono taageerada uu siiyo Soomaaliya, gaar ahaan dhinacyada la dagaallanka argagixisada, taageerada farsamada iyo midda bini’aadantinimo.

Somalia’s federalism crisis: How national unity is at risk?

Somalia’s embrace of federalism, once touted as the antidote to its protracted state fragility, has devolved into a stark paradox. Instead of fostering national cohesion, the Federal Member States (FMS) have morphed into quasi-independent entities, eroding the very foundations of Somali sovereignty. This alarming divergence from the intended paradigm of decentralized governance has fractured the political landscape, with FMS routinely flouting Federal Government of Somalia (FGS) directives, engaging in unilateral decision-making across critical sectors, and effectively operating as sovereign entities. This analysis delves into the systemic flaws that have transformed federalism from a tool for national integration into a catalyst for disintegration, posing an existential threat to Somalia’s future.

The Erosion of Federal Authority: A Deconstruction of Regional Autonomy

Defiance and Selective Engagement: The Anatomy of Disregard

The crux of the federalism crisis lies in the FMS’s calculated and sustained defiance of federal authority. This is not merely a matter of policy disagreements; it represents a fundamental rejection of the federal framework’s hierarchical structure. Regional leaders have adopted a strategy of selective engagement, adhering to federal mandates only when they align with their parochial interests. This selective compliance, symptomatic of a deeper malaise—a lack of commitment to a shared national vision—is exacerbated by the absence of robust mechanisms for accountability and enforcement. This impunity has emboldened FMS to operate beyond federal oversight, setting a dangerous precedent where regional autonomy trumps national cohesion. The critical question remains: how can a nation build a unified structure when the foundational blocks are actively dismantling the very structure itself?

Parallel Diplomacy: The Undermining of National Sovereignty on the Global Stage

The FMS’s engagement in independent foreign relations represents a profound challenge to Somalia’s sovereignty. In a functional federal system, foreign policy is the exclusive domain of the central government. However, FMS have consistently bypassed this principle, directly engaging with foreign governments and international actors. This parallel diplomacy creates a fractured international image, where foreign entities exploit regional divisions for strategic advantage. The lack of a unified foreign policy weakens Somalia’s negotiating power and compromises its ability to protect its national interests. This trend fosters a competitive dynamic among FMS for external patronage, exacerbating internal divisions and undermining the FGS’s authority. This necessitates a critical reevaluation of the constitutional guidelines that delineate the boundaries of regional diplomatic powers.

The Militarization of Federalism: A Recipe for Security Sector Fragmentation

The security sector, a linchpin of national stability, has become a battleground for power struggles between the FGS and FMS. The establishment of independent regional security forces, operating outside the national command structure, has created a fragmented security landscape. This militarization of federalism not only weakens the national security apparatus but also fuels inter-regional tensions and conflicts. The lack of coordination and integration among security forces hinders the fight against extremist groups and undermines efforts to establish a stable security environment. Moreover, the distribution of international aid and military support to individual FMS, without federal oversight, exacerbates these divisions. This situation demands a comprehensive national security strategy that prioritizes the integration of regional forces into a unified national army under federal command, coupled with a strict regulatory framework for external security assistance.

Economic Fragmentation: The Seeds of Financial Chaos

Economic fragmentation, driven by the FMS’s unilateral control over resources and revenue, poses a significant threat to Somalia’s economic stability. The absence of a unified economic policy has resulted in uncoordinated taxation systems, regional monopolization of natural resources, and a lack of national development planning. This fragmented economic landscape hinders trade, discourages investment, and exacerbates regional disparities. The lack of a transparent and equitable revenue-sharing mechanism further fuels resentment and undermines national economic integration. This situation requires the implementation of a national economic framework that ensures equitable resource distribution, promotes inter-regional trade, and strengthens the FGS’s capacity for economic oversight.

Political Interference and Electoral Dysfunction: The Distortion of Democratic Processes

The manipulation of electoral processes by regional elites represents a fundamental challenge to Somalia’s democratic transition. Rather than fostering a cooperative political environment, federalism has become a tool for regional power consolidation. The manipulation of clan alliances, the interference in federal elections, and the lack of transparency in regional electoral processes have eroded public trust in democratic institutions. This political dysfunction has created a cycle of instability, where electoral disputes undermine national unity and hinder political progress. A comprehensive electoral reform, coupled with robust mechanisms for electoral oversight and conflict resolution, is essential to restore credibility to Somalia’s democratic processes.

The Cascading Consequences: A Nation on the Brink

Erosion of National Identity: A Fractured Collective Consciousness

The cumulative effect of these centrifugal forces is the erosion of a unified national identity. As FMS assert their independence, the concept of a shared Somali identity is increasingly overshadowed by regional allegiances. This fragmentation of national identity poses a profound threat to Somalia’s long-term stability and cohesion.

Security Vacuum: A Breeding Ground for Extremism

The fragmentation of the security sector has created a security vacuum that extremist groups exploit. The lack of coordination and cooperation among security forces has allowed these groups to expand their influence and destabilize the country.

Economic Paralysis: Stunted Development and Missed Opportunities

The absence of a unified economic policy has paralyzed development efforts and discouraged foreign investment. This economic stagnation has exacerbated poverty and inequality, further fueling instability.

Political Instability: The Specter of Permanent Division

The constant disputes between the FGS and FMS have created a climate of political instability, threatening to plunge Somalia into a state of permanent division.

Reimagining Federalism: A Path to National Unity

The current trajectory of Somalia’s federal experiment is unsustainable. To avert further fragmentation, Somalia must undertake a comprehensive reform of its federal system. This reform must address the root causes of the crisis, including the lack of clear constitutional guidelines, the absence of robust accountability mechanisms, and the persistence of clan-based politics.

Key Reforms:

  • Constitutional Clarity: A comprehensive review and clarification of the constitutional provisions relating to federalism, delineating the respective powers and responsibilities of the FGS and FMS.
  • Strengthened Federal Oversight: Establishment of robust mechanisms for federal oversight and accountability, ensuring that FMS operate within the parameters of the federal framework.
  • National Revenue-Sharing Mechanism: Implementation of a transparent and equitable revenue-sharing mechanism, ensuring that resources are distributed fairly and contribute to national development.
  • Unified Security Structure: Integration of regional security forces into a unified national army under federal command, ensuring coordination and cooperation in combating security threats.
  • Electoral Reform: Comprehensive reform of the electoral system, ensuring transparency, fairness, and credibility in both federal and regional elections.

Conclusion

Somalia’s federal experiment stands at a critical juncture. The current trajectory of regional autonomy, unchecked by federal oversight, threatens to unravel the fragile fabric of national unity. To salvage the promise of federalism, Somalia must undertake a comprehensive reform that strengthens the FGS’s authority, clarifies the roles and responsibilities of the FMS, and fosters a culture of cooperation and accountability. Failure to do so will condemn Somalia to a future of fragmentation, instability, and perpetual crisis. The time for decisive action is now. Somalia’s future hinges on its ability to transform federalism from a tool of division into a cornerstone of national unity.

About the Author

Prof. Abdinasir Ali Osman is a highly respected senior researcher, consultant, and trainer with over 35 years of experience in the humanitarian, development, and institutional capacity-building sectors. His career spans across the private, public, and non-profit sectors, where he has played a critical role in shaping policies, building institutions, and implementing large-scale programs in Somalia and beyond.

As a leading expert in humanitarian, governance, peacebuilding, and development, Prof. Osman has dedicated his life to advancing local capacity, institutional resilience, and sustainable development. His work has influenced policy decisions, empowered young professionals, and strengthened governance frameworks in fragile and conflict-affected environments.

You can reach him through email: [email protected]