Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaan Maxamed Ibraahim Macalimuu ayaa maanta weeraray guddoonka golaha shacabka, waxaana hadal uu golaha ka jeediyey ka dhalatay dood culus.

Macalimuu ayaa yiri “Guddoomiye waxaa tiri waa in xildhibaanadu soo xaadiraan kulamada golaha, waa arrin fiican, laakiin waxaan rabnaa in guddoonkuna soo xaadiro oo maalmaha arrimaha masiiriga ah laga hadlayo aan Abshirow kaliya naloo soo dirin, taasi baarlamaanka ayey liidnaan ku tahay ee hala bedelo.”

Intaas kadib waxaa soo istaagay oo makarafoonka qabsaday xildhibaano u doodaya guddoomiye ku xigeenka labaad ee golaha Abshirow, kuwaas oo raali gelin ka dalbaday Macalimuu.

“Xildhibaan Macalimuu waxaan ka rabnaa inuu raali gelin bixiyo, sababtoo ah Abshirow wuxuu ka mid yahay guddoonka golaha, hadii nabad laga rabo baarlamaanka hasoo istaago Macalimuu raali gelina ha bixiyo, hadii kale guddiga xeer hoosaadka tallaabo haka qaado xildhibaankaas,” ayuu yiri Xildhibaanka bilaabay dooda ka dhalatay hadalkii xildhibaankaas.

“Walaalkey Macalimuu waa hafay ee hasoo istaago raali gelina ha bixiyo, Abshirow nin ka soo diro maaha ee waa guddoomiye la soo doortay,” ayey tiri Xildhibaan kale.

Intaas kadib Xildhibaan Macalimuu ayaa ku soo laabtay masraxa, wuxuuna sheegay in hadalkaas uusan gef kala jeedin ee maalintii dood adag ay jirto oo arrimo masiiri ah uu baarlamaanku ka hadlayo uu shir guddoon ka noqdo guddoomiye Abshirow.

“Hadii la dhibsaday hadalkaas oo guddoomiyuhu uu raali gelin ku qancaayo hala iga raali noqdo” ayuu yiri Xildhibaan Maxamed Ibraahim Macalimuu, waxaana halkaas ku joogsatay doodii ka dhalatay hadalkiisa.

Hoos ka daawo

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaanada Golaha Shacabka Soomaaliya ayaa maanta guda galay dooda ku aadan wax ka beddalka dastuurka KMG ah, gaar ahaan muddo xileedka madaxweynaha iyo labada Aqal oo haatan la gaarsiinayo illaa 5 sanno.

Xildhibaanada ayaa si weyn uga hadlay mooshinkan oo soo billowday bishii Febraayo sanadkan, kaas oo loo xil-saaray guddi uu horkacayo xildhibaan Mahadi Guuleed.

Ugu horreyn guddoomiye ku xigeenka labaad ee Golaha Shacabka, Cabdulaahi Cumar Abshirow oo kulanka ka hadlay ayaa meesha ka saaray in ka doodista mooshinkan uu waqtiga ka dhacay, waxaana uu tilmaamay in doodiisa lasii wadayo laga inta go’aaminayo.

“Mooshinkan waqtigiisu ma dhicin, kalfadhigii hore ayay ahayd in la keeno laakiin waxaa ka xirmay kalfadhiga sidaas darteeda waxaan rajeynayaa in Xildhibaanada ay ku qancaan. Mooshinka maanta go’aan lagama gaarayo balse waxaa laga dood” ayaa ka yiri Abshirow.

Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur oo sidoo kale ah ergeyga madaxweynaha ee arrimaha bani’aadanimada ayaa ka horyimid mooshinkan wax looga beddalayo dastuurka, wuxuuna tilmaamay inuu wiiqayo dagaalka adag ee haatan lagula jiro kooxda Al-Shabaab.

“Mooshinkan waxaa ku jira ajandayaal lagu wiiqayo dib u xorreynta dalka, isaga dhan hala laalo, sababtoo ah muddo koroorsi nafteenaa halis u gashay, suuragalna maaha in maanta shaqo laga billaabo” ayuu yiri xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame.

Sidoo kale Xildhibaan Xasan Cabdi Ismaaciil ayaa sharci darro ku tilmaamay wax ka beddalka dastuurka, waxaana uu tilmaamay inuu billow u yahay muddo kororsi horleh.

“Mooshinkan wax ka badalka dastuurka sharci ma ahan, waa xaaraan mana waafaqsan dastuurka, waxaana muuqata in uu horgal u yahay [muddo kororsi] sharci darro ah. Hal sano ayaan banaanka joogay aniga oo muddo kororsi diidayo. Haddii ay daruur keeneyso waa in loo maraa habraaca saxda ah” ayuu isna yiri Xildhibaan Xasan Cabdi Ismaaciil.

Dhankeeda Khadiijo Maxamed Diiriye oo xildhibaan iyo wasiir isku ah ayaa soo jeedisay in la taageero mooshinka, kadibna loo codeeyo.

“Maanta mar haddii aad soo bandhigteen mudane guddoomiye waa sidii la rabay waxayna ila tahay inaan sida uu yahay aan ugu codeyno” ayuu tiri Khadiijo Diiriye.

Xildhibaan Cabduqaadir Cosoble ayaa isuguna sheegay in la damacsan yahay in mooshikan lagu ijaafeeyo xildhibaanada Soomaaliyeed, laguna rabo mooshin boor isku qaris ah.

Mooshinkan waxa uu horudhac u yahay waxyaabo la rabo in lagu ijaafeeyo Xildhibaanada oo laga dhigo in ay muddo kororsi raadinayaan” ayuu yiri xildhibaan Cosoble.

Dooda xildhibaanada ayaa weli socota, waxaana kulankan uu ku soo aaday, xilli xasaasi ah oo heshiis siyaasadeed ay doorashooyinka ka gaareen xubnaha Golaha Wadatashiga Qaran.

Muqdisho (Caasimada Online) – Warar dheeraad ah ayaa kasoo baxaya khasaaraha ka dhashay qarax maanta ka dhacay gudaha magaalada Muqdisho ee caasimada Soomaliya, kaas oo lagu xiray gaari nooca raaxada ah oo ku qarxay agagaarka saldhigga Waabari.

Qaraxa oo ahaa miino, nooca baabuurta lagu dhajiyo ayaa waxaa lagu soo warramayaa in lala eegtay wiil dhalinyaro ah oo lagu magacaabo Axmaad Garaar, kaas sidoo kale oo ah xogheynta gaarka ah Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame.

Wararka ayaa sheegaya in mas’uulkan uu dhaawac kasoo gaaray qaraxa, isla-markaana loola cararay mid kamid ah goobaha caafimaadka ee magaalada Muqdisho.

Sidoo kale waxaa burbur uu soo gaaray baabuurka oo uu qaraxu ku haleelay bartamaha waddamada Maka Al-Mukarrama oo kamid ah meelaha mashquulka badan ee caasimada.

Xaaladda ayaa haatan degan, waxaana goobta gaaray ciidamo ka tirsan kuwa ammaanka Soomaaliya oo howlgallo kooban ka sameeyay meesha uu qaraxu ka dhacay.

Ma jiro weli wax hadal ah oo kasoo baxay saraakiisha laamaha amniga iyo sidoo kale cid sheegatay inay ka dambeysay qaraxa lala eegtay Axmed Garaar.

Weerarkan ayaa kusoo aadaya, ayada oo maalmihii lasoo dhaafay ay daganeyd xaaladda magaalada Muqdisho marka loo eego xilliyadii hore oo ay ka dhici jireen weeraro joogta ah.

Si kastaba, kooxda Al-Shabaab ayaa haatan culeys xoogan soo saartay, kadib markii ay jab xoogan kala kulantay dagaallada culus ee kacda koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya.

Muqdisho (Caasimada Online) – Kooxda Al-Shabaab ayaa weerar culus ku qaaday madaxweynaha Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, kadib dagaal laba maalin kahor ka dhacay deegaanka Masagawaay ee Bariga Galgaduud.

Sheekh Yuusuf Kaba-Kutukade oo ah guddoomiyaha kooxda Al-Shabaab u qaabilsan gobolka Shabeellaha Dhexe ayaa waxa uu ku eedeeyay madaxweyne Xasan inuu shirqool weyn u dhigay ciidamadii Eritrea lagu soo tababaray ee ku sugnaa xerada ay kooxda weerartay ee Masagawaay, kaasi oo ay ka sheegatay guul aan la xaqiijin karin dhab ahaanshaheeda.

Kaba-Kutukade ayaa sidoo kale sheegay in Xasan uu arrintaas u sameeyay aargudasho ka dhanka ah madaxweynihii hore ee Maxamed Cabdullaahi Farmaajo, oo dowladdiisu ay askartaan u dirtay Eritrea.

“Ciidanka inay halaagsamaan qorshihiisa qeyb kamid ah waaye, gacmihiisa kuma dili kareen ee gacmo Shabaab inuu ku dilo uu rabay. Annagana wixii ay mudnaayeen aan marsiinay,” ayuu yiri Kaba-Kutukade oo la hadlay warbaahinta ku hadasha afka kooxda Al-Shabaab.

Waxa uu intaas ku daray “Waxay hub iyo qalab haysteen waa laga furtay, cagta la mariyay. Wixii meeshaas ka dhacay warbaahinta (kooxda) ayay yaaleen.”

Marka laga imaado sheegashada Al-Shabaab ee weerarkii Masagawaay, waxay dowladda federaalka Soomaaliya ay dhankeeda sheegtay in ciidamada dowladdu ay sii ogaayeen weerarka ay damacsanaayeen Al-Shabaab, kadibna ay ka hortageen.

Dowladda ayaa sidoo kale sheegtay in ciidamada ay dileen in ka badan 30 ka tirsan maleeshiyaadka Al-Shabaab, ayna qabsadeen saddex baabuur oo ay adeegsanayeen Al-Shabaab. Waxa kale oo ay sheegtay in saddex ka tirsan ciidamada qaranka ay ku dhaawacmeen weerarkaas.

Si kastaba, Hadalkan kasoo yeeray Kaba-Kutukade ayaa qeyb ka ah weerar qaawan oo kooxdu muddooyinkii dambe ku haysay madaxweynaha Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, oo isagu markii uu tallada dalka kusoo laabtay ku dhawaaqay dagaal ka dhanka Al-Shabaab, kaasi oo kooxda looga xoreeyay deegaano horleh oo sanado badan ku jiray gacantooda.

Dagaalka Al-Shabaab oo wejigiisi koowaad laga gaaray guullo wax ku ool ah, ayaa waxaa dhawaan la filayaa inuu billowdo wejiga labaad ee dagaalka, kaasi oo qeyb ka noqonayaan ciidamo ka socda dalalka deriska, kuwaasi oo Soomaaliya ku taageeraya cirib-tirka Al-Shabaab.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul wasaaraha xukuumadda Soomaaliya, Xamza Cabdi Barre oo maanta shirweyne muhiim ah ka daah-furay magaalada Muqdisho ayaa ka hadlay arrimo ku aadan faafinta wararka been abuurka ah ee la xiriira kooxda Al-Shabaab.

Ra’iisul wasaare Xamza ayaa shaaca ka qaaday in weerar qaldan ee la sheego ay la mid yihiin hub halis ah oo wax burburin kara, sida uu hadalka u dhigay.

“Wararka qaldan ee been abuurka ah, gaar ahaan marka ay faafinayaan argagixisada Khawaarijta iyo kuwa la midka ah waxay noqon karaan hub qatar ah oo wax burburiya.” ayuu khudbaddiisa ku yiri ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre.

Sidoo kale wuxuu sii raaciyay “Marka la baahiyo warar ama muuqaalo been abuur ah bulshadeenana ay istcmaasho wararkaas aan la faaf reebin waxaan si aan ku talagal aheyn u noqoneynaa wakiilada raqiiska ah ee argagixisada oo rabta inay sumcad disho dalkeena”.

Xamza ayaa ku taliyay in qof kasta looga baahan yahay inuu hubiyo xogta ama wararka inta uusan la wadaagin dadweynaha Soomaaliyeed.

“Waxaa la yiraahdaa inta aad noqon laheyd ruuxa ugu horreeya ee been faafiya noqo ruuxa u dambeeya ee runta baahiya,” ayuu mar kale yiri ra’iisul wasaaraha Soomaaliya.

Ugu dambeyn wuxuu hoosta ka xariiqay in xukuumadda Dan-Qarn ay qaadi doonto tallaabooyin looga hortegayo wararka quseeya amniga guud ee qaranka.

Farriintan kasoo baxday ra’iisul wasaaraha  ayaa kusoo aaday, xilli xasaasi ah, isla-markaana ay taagan tahay dood ka dhalatay dagaalka Al-Shabaab oo u dhexeeyo madaxda dowladda iyo kuwa mucaaradka oo hadallo kul kulul isku marinaya qalabka waraabhinta.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud oo shalay jeediyay khudbadii Jumcaha ayaa ku dheeraaday ka hadalka heshiiskii golaha wada-tashiga qaran ee hannaanka doorashooyinka dalka.

Sidoo kale Madaxweynaha ayaa ka hadlay qorshaha Isimo dhaqan oo ka socda gobollada Sool iyo Sanaag oo ku sugan magaalada Muqdisho iyo doorashooyinka ka socda Puntland.

Madaxweynaha ayaa ugu horeyn ku dheeraaday ka hadalka heshiiskii ay dhawaan gaaleen madaxda golaha wadatashiga qaranka, kaas oo ku saabsanaa nooca doorasho ee dalka ka dhici doonta iyo wax ka bedel la qorsheynayo in lagu sameeyo nidaamka baarlamaaniga ah ee dalka.

Wuxuu sheegay Madaxweyne Xasan Sheekh inay qaateen go’aan geesinimo iyo masuuliyad leh, talada dalkana dadka dib loogu celiyo, si taas loo gaarana ay soo saareen heshiiskaas, isagoo aad u sharaxay duruufaha dalka ka jira iyo sida ay macquul u noqoneyso shaxda ay dejiyeen.

Dhinaca kale, Madaxweyne Xasan ayaa khudbadiisa uga hadlay qaar ka mid ah isimada dhaqanka ee gobollada Sool iyo Sanaag oo soo gaaray Muqdisho, kuwaas oo sida uu sheegay la tashi ugu yimid madaxda dowladda federaalka.

Madaxweynaha ayaa dadka reer Muqdisho ka codsaday in sida ay mudan yihiin loo soo dhaweeyo Isimada ka yimid Sool iyo Sanaag, isagoo balan qaaday in dowladda Soomaaliya ay ka heli doonaan wixii ay uga soo baahdeen.

“Waxay noola yimaadeen talo, waan ka dhageysa doonaa, wixii dowladnimada Soomaaliya ay ka qabto Ayaan ka dhihi doonaa, mar kasta waxaan ka tali doonaa nabad iyo in dhiig Soomaaliyeed uusan daadan,” ayuu yiri Madaxweyne Xasan Sheekh.

Wuxuu intaas ku sii daray, “Waxaan kaloo ka tali doonaa in qof Soomaaliyeed uusan taladiisa waayin oo dulmi uusan dareemin, dowladda Soomaaliya dulmi iyo xumaan lama rabto dad Soomaaliyeed oo meel degan, kana shaqey doonto inay isku dirto oo taladeeda ay isku dilaan.”

Madaxweyne Xasan Sheekh wuxuu soo hadal qaaday arrimaha Puntland, isagoo sheegay in bayaankii ay ka soo saareen shirka golaha wadatashiga qaranka ay uga hadleen.

“Reer Puntland waxaan la jecelnahay wanaag iyo inay guuleystaan, kaliya waxaan leenahay dadka rabitaankooda iyo dareenkooda hala tixgeliyo,” ayuu yiri Madaxweyne Xasan Sheekh oo maanta jeediyey khudbadaan.

Hoos ka daawo

Ankara (Caasimada Online) – Madaxweynaha dowladda federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa xalay gaaray magaalada Ankara ee caasimada dalka Turkiga, halkaas oo si weyn loogu soo dhaweeyay.

Madaxweynaha ayaa waxaa safarkan ku wehlinaya la-taliyeyaal ka tirsan xafiiskiisa, wasiiro iyo xildhibaano ka tirsan dowladda Soomaaliya.

Xasan Sheekh ayaa ka qeybgalaya munaasabadda caleema-saarka madaxweynaha dib loo doortay ee dalka Turkiga, Rajab Dayib Erdogan.

Sidoo kale madaxweynaha ayaa isla markiiba kulamo gaar gaar ah la bilaabay madaxda sare ee xukuumadda Ankara oo uu kala hadlayo arrimo ku aadan iskaashiga labada wadan iyo xoojinta xiriirka xoogan ee haatan u dhexeeyo labada dowladood.

Horay madaxweyne Xasan Sheekh oo xiriir khadka taleefoonka ah ula sameeyay Erdogan ayaa ugu hambalyeeyay guusha taariikhiga ah ee uu mar kale ka gaaray doorashadii dhowaan ka dhacday dalkaasi.

Labada madaxweyne ayaa isla soo hadal qaaday ahmiyadda xiriirka qotada dheer ee Soomaaliya iyo Turkiga iyo sidii loo sii dardargelin lahaa iskaashiyadii hore uga dhaxeeyay labada dal.

Soomaaliya ayaa ka mid aheyd dalalka sida weyn looga taageeray guusha uu mar kale madaxweyne Erdogan ka gaaray doorashadii ku celiska aheyd ee ka dhacday dalka Turkiga.

Xisbiga madaxweyne Erdogan ayaa helay 51.37% halka garabka mucaaradka iyaguna ay heleen 48.63 % guud ahaan codadkii la dhiibtay.

Si kastaba, Soomaaliya iyo Turkiga ayaa ah laba dal oo saaxibo ah, waxayna xukuumadda Ankara ay si gaar ah door weyn uga qaadataa dib u dhiska ciidamada Xoogga dalka.

Nairobi (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya gobolka Waqooyi Bari ayaa sheegaya in xoogag ka tirsan Al-Shabaab ay saacadihii lasoo dhaafay weerar culus ka fuliyeen qaybo ka mid ah gobolkaas, gaar ahaan dhinaca magaalada Mandera.

Weerarka oo ahaa mid qorsheysan ayaa waxaa lagu soo warramayaa in lagu beegsaday ciidamo ka tirsan kuwa Kenya oo halkaas ku sugnaa, waxaana xigay dagaal toos ah.

Ciidanka la weeraray ayaa waday howlgal roondo ah, waxayna si gaadmo ah ula kulmeen xubnaha Al-Shabaab oo uu iska hor imaad ku dhex-maray halkaasi.

Sarkaal sare oo u hadlay booliska Kenya ayaa sheegay inay iska caabiyeen weerarka, isla-markaana uu ahaa mid gaadmo ah oo ay soo qaadeen dagaalyahanada Al-Shabaab.

Sidoo kale wuxuu xaqiijiyay in ugu yaraan 1 askari uu ka dhintay, laba kalena ay dhaawacmeen, kuwaas oo loo qaaday magaalada caasimada ah ee Nairobi.

Dhanka kale, Al-Shabaab oo sheegatay mas’uuliyadda weerarkan ayaa shaaca ka qaaday inay khasaare lixaadleh ku gaarsiisay ciidanka dowladda Kenya, sida ay hadalka u dhigtay.

Xaaladda ayaa haatan ah mid aad u kacsan, waxaana weli dhaq-dhaqaaqyo laga dareemayaa aagga magaalada Mandera ee gobolka Waqooyi Bari ee dalka Kenya.

Weerarkan ayaa kusoo aadayo, ayada oo dhowaan Kenya ay ciidamo badan soo dhoobtay xadka ay la wadaagto Soomaaliya oo la qorsheynayo in dhowaan dib loo furo.

Al-Shabaab ayaa sanadihii dambe kordhisay weeraradeeda dalka Kenya, ayada oo  uga jawaabeyso dhaq-dhaqaaqa ay ciidamada Kenya ka wadaan gudaha Soomaaliya.

Muqdisho (Caasimada Online) – Taliyaha ciidanka Asluubta Soomaaliyeed Jeneraal Mahad Cabdiraxmaan Aadan ayaa mamnuucay in haba yaraatee wax fasax ah la siiyo askari ka tirsan Asluubta oo tababar ku jira.

Taliyaha oo tababar u furay ciidamo meelo kala duwan la isaga keenay oo ka tirsan Asluubta ayaa saraakiisha tababarka bixineysa wuxuu ugu goodiyey in liiska laga saari doono hadii ay fasaxaan askari tababar ku jira.

“Hadii macalinku uu askariga tababarka ku jira fasaxo, oo wax un is fahan ah uu dhex maro labadooda waa laga saarayaa ciidanka,” ayuu yiri Jeneraal Mahad oo can ku ah magaca Taliye (Shub).

Taliyaha ayaa sheegay in askar laga keenay magaalada Doolow ee gobolka Gedo ay ku jiraan ciidanka tababarka loo furay, kuwaas oo muddo sanado ah xuduuda seddax geesoodka ah ee Soomaaliya ay la wadaagto Kenya iyo Itoobiya ilaalo ka hayey.

“Ciidanka Doolow laga keenay wuxuu seexanayaa xeradaan gudaheeda inta tababarku u socdo ma jiro askari la fasixi karo, tababarihii askari fasaxana waan la xisaabtameynaa,” ayuu yiri Taliye Mahad.

Wuxuu sheegay in ciidanka Gedo laga keenay uu muddo laba sano ah furinta joogay, gaar ahaan dhulka xuduuda ah, isla markaana ay u baahan yihiin in tababar lagu celiyo si loo tijaabiyo anshaxooda, sida uu taliyuhu sheegay.

“Meel xuduud 3-geesood ah ayey ciidankaan laba sano joogeen, waxaana halkaas isugu timaada bahasha aan diideyno, marka ma filaayo inay bad-qabaan, si loo ogaado halkaan ayey seexa doonaan, tababarkana waa qaadanayaan, maalin kasta salaadda subax ayuu orod u bilaaba doonaa,” ayuu hadalkiisa ku sii daray Taliyaha Asluubta.

Wuxuu sheegay in qorshihiisa uu yahay in ciidanka Asluubta uu noqdo ciidanka ugu wanaagsan ciidamada Soomaaliya, “Waxaan rabnaa in muddo kooban kadib la dhaho ciidanka Asluubta ciidan lamid ah Soomaaliya kama jiro.”

“Waxaan idinku dhaarinaa ilaahey, saraakiisha tababarka aan u xil saaranay, ciidanka yaan loola dhaqmin sidii dad caadi ah, yaan la idinka helin dul-duleelo, askariga aad tababareysaan hala saaxiibinina,” ayuu yiri Taliyaha Asluubta jeneraal Mahad Cabdiraxmaan Aadan.

Hoos ka daawo

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaanada golaha shacabka ee baarlamaanka Soomaaliya ayaa berri la isugu yeeray kulan la hor geynayo mooshin wax looga bedelayo muddo xileedka baarlamaanka iyo madaxtooyada dalka.

Ajendaha kulanka berri oo la sii shaaciyey waxaa lagu sheegay in xildhibaanada loo soo gudbi doono mooshinka wax ka bedel lagu sameynayo dastuurka dalka.

Qodobka wax laga bedelayo waa mudada uu xilka heynayo madaxweynaha, isla markaana uu sii joogayo baarlamaanka oo hadda ah 4-sano, waxaana la qorsheynayaa in laga dhigayaa 5-sano.

Guddi loo xil-saaray inay ka soo shaqeeyaan arrintaan ayaa la filayaa inay berri golaha u soo gudbiyaan, kana hor akhriyaan mooshinkaas hadafkiisa yahay muddo kororsiga.

Shirkii golaha wadatashiga qaranka ayaa lagu xusay in madaxdu ay isla qaateen in wax laga bedelo oo sanad lagu daro mudada xilheynta hey’adaha dastuuriga ah ee dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada dalka.

Sidoo kale go’aanadii golaha wadatashiga qaranka ay soo saareen waxaa lagu xusay in baarlamaanka federaalka la hor geynayo heshiiskaas si sharci rasmi ah loogu bedelo, taas oo ka dhigan in wax ka bedel lagu sameynayo qodob dastuuri ah.

Sidoo kale ajendaha caawa loo diray xildhibaanada golaha shacabka waxaa ku jirta in berri loo qeybi doono ilaa seddax hindise sharciyeed, si ay u soo akhriyaan.

1 – Hindise sharciyeedka qaxootiga iyo magan-geliyo doonka.

2 – Hindise sharciyeedka howlgabka iyo liiltirka shaqaalaha rayidka ah ee dowladda.

3 – Iyo hindise sharciyeedka kaalmo sharciyeedka federaalka.

Seddaxdaas hindise sharciyeed iyo mooshinka wax looga bedelayo qodobada dastuuriga ah ayaa berri loo gudbinayaa xildhibaanada golaha shacabka ee baarlamaanka Soomaaliya, sida caawa lagu war-geliyey.

Kampala (Caasimada Online) – Madaxweynaha Uganda Yoweri Museveni ayaa weerarkii lagu laayey ciidamadiisa ee ka dhacay deegaanka Buulo-Mareer ee gobolka Shabeellaha Hoose ku sheegay inay sabab u aheyd musuq-maasuq.

Museveni ayaa sheegay in ciidamo aan si wanaagsan loogu tababarin howlgallada dagaalka lagu geeyey Soomaaliya hab musuq-maasuq ah. 

Weerarka ayaan illaa iyo hadda aysan caddeyn khasaaraha dhabta ah ee ka dhasha, balse ilo-wareedyo lagu kalsoon yahay ayaa gaarsiinaya khasaaraha dhimashada illaa 140 askari, ayada oo dhowr kalena ay u gacan galeen Al-Shabaab.

“Dhibaato ayaa ka dhacday Soomaaliya. Ciidamadeena shalay ayey dib ugu laabteen halkii lagu weeraray ee inta ay argagaxeen ee ay ka carareen,” ayuu yiri Museveni.

“Argagixisadii waa ay carareen, waxaana hadda heleynaa xaqiiq dheeri ah oo ku saabsan waxa uu khaladku ahaa. Khaladka wuxuu dhabtii ahaa musuq-maasuq, balse faah-faahin ayaa soo bixi doonta,” ayuu yiri madaxweynaha.

Museveni ayaa sheegay in laba sarkaal oo sare oo ka mid ah taliska ciidamada ay sababeen dhibaatada.

“Waan heli doonnaa aqoonsiga kuwaas. Balse mid ka mid ah waxaa lagu magacaabaa Okia, oo ku sugnaa xarunta ciidanka ee Kampala. Waa midka askarta u sheegay inay cararaan. Marka waa xiran yahay,” ayuu yiri Museveni.

Weerarka ayaa dhaliyey su’aalo ku saabsan tayada taliska ciidamada Uganda ee Soomaaliya.

Muuqaalo ay baahisay kooxda Al-Shabaab oo muujinaya askar naftooda la cararaya iyo kuwa nolosha lagu qabtay ayaa caro xooggan ka dhaliyey dalka Uganda.

Museveni ayaa sheegay in qaar ka mid ah ciidamada aysan u howlgelin sidii la filayey ayna argagaxeen, taasi oo ka dhex dhalisay kala yaac, ayna ka faa’iideysteen Al-Shabaab.

Waxa uu dhaliilay habka loo xulay ciidanka Uganda ee la geeyey Soomaaliya, isaga oo sheegay in qaar cunooyinka kariya iyo kuwo ilaalo shaqsiyaad ah ay loo ekeysiiyey dagaal-yahano.

“Qaar ka mid ah saraakiisha abaabulka, ayaa magacyada ilaaladooda, kaaliyayaashooda iyo cunto kariyayaashooda ka dhigay dagaal-yahano oo u qaaday Soomaaliya,” ayuu yiri Museveni.

Hadalka Museveni ayaa waxaa laga fahmi karaa in Soomaaliya ay askarta u tahay fursad qaali ah oo kumanaan dollar ay ku sameyn karaan muddada ay joogaan, taasi oo keentay in la musuq-maasuqo habka ciidanka loo keeno.

Waxaa hadda Soomaaliya ku sugan taliyaha ciidanka lugta ee Uganda Jeneral Kayanja Muhanga oo baaraya weerarkii lagu laayey ciidanka Uganda. 

Kismaayo (Caasimada Online) – Taliska Ciidamada Mareykanka Afrika ee (AFRICOM) ayaa sheegay in kadib codsi ka yimid Dowladda Federaalka Soomaaliya ay weerar is-difaac ah ka fuliyeen deegaanka Wayanta ee Soomaaliya 1-dii June.

War-saxaafadeed kasoo baxay AFRICOM ayaa lagu sheegay in qiimeyn horudhac ah ay muujineyso in weerarka oo ka dhacay meel 60 km koonfur galbeed ka xigta magaalada Kismaayo ay ku dhinteen saddex ka mid ah Al-Shabaab.

Waxaa sidoo kale warbixinta lagu sheegay in qiimeynta ay muujineyso in wax shacab ah aysan ku dhaawacmin ama ku dhiman weerarkaas lagu dilay xubnaha Shabaab-ka ah.

“AFRICOM iyo ciidamada la shaqeeya ayaa sii wadi doona qiimeynta natiijada howlgalkan, waxayna bixin doonaan macluumaad dheeri ah, sida ugu habboon. Faahfaahin gaar ah oo ku saabsan unugyada ku lug lahaa howlgalka iyo agabka la isticmaalay lama sii deyn doono, si loo xaqiijiyo amniga hawlgallada,” ayaa lagu yiri bayaanka.

AFRICOM ayaa sheegay in Soomaaliya ay xuddun u tahay amniga iyo xasilloonida Bariga Afrika, ayna ka caawin doonaan dowladda federaalka Soomaaliya, sidii looga adkaan lahaa kooxda Al-Shabaab.

Duqeymaha diyaaradaha Mareykanka ayaa muhiim u ah dagaalka ay dowladda Soomaaliya kula jirto kooxda Al-Shabaab oo meel dhexe soo gaaray, rajo badana laga qabo in dowladdu ay kooxda ka adkaato mar aan dheereyn.

Diyaaradaha Mareykanka waxay ciidamada Soomaaliya ka caawiyaan beegsiga kooxda, markii ay dagaalyahanadu galaan dhulka howdka ah, waxaana marar badan la arkay oo lasoo bandhigay meydadka tobanaan Shabaab ah oo dhul howd ah ay diyaaraduhu ku dileen.

Waxaa xusid mudan in dhowrkii todobaad ee lasoo dhaafay ay aad u yaraadeen duqeymaha diyaaradaha Mareykanka ay ka fuliyaan Soomaaliya, inkastoo aan la shaacin sababta, balse waxaa si guud gaabis ugu yimid weerarradii ciidamada dowladda ay ku qaadi jireen dhulka ay joogaan Al-Shabaab.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud oo jeediyay khudbadda Salaadda Jumcaha ayaa ka hadlay halka uu marayo qorshaha Soomaaliya ee ku biiradda Dallada Bulshada Bariga Afrika.

Madaxweynaha ayaa cadeeyey in madaxda Dallada Bulshada Bariga Afrika (EAC) ay aqbalaeen codsigii Soomaaliya ee ka mid noqoshada Suuqa Bariga Afrika.

“Waxaan rabaa in aan dadka Soomaaliyeed u sheego waa la aqbalay codsigeenii ka mid noqoshada Suuqa bariga Afrika, dadkeenu waa kuwa ugu firfircoon Geeska Afrika, waana tan nagu dhiiri-gelisay inaan dirsano codsigaas,” ayuu yiri Madaxweyne Xasan Sheekh.

Madaxweynaha ayaa sheegay inay dhiman yihiin waxyaabo yaryar oo farsamo ah oo ku saabsan hanaanka ay Soomaaliya ugu biireyso dalladaas.

Hasayeeshee Madaxweynuhu wuxuu bulshada u cadeeyey in la aqbalay codsigii Soomaaliya ay ku dooneysay in lagu biiriyo wadamada ku bahoobay Dallada Bulshada Bariga Afrika (EAC).

“Shuruucda ka mid noqoshada ururkaas waxaa la keeni doonaa baarlamaanka Soomaaliya, waxaana rajeynayaa inuu ogolaado,” ayuu yiri Madaxweyne Xasan Sheekh.

Madaxweynaha ayaa intaas ku sii daray inay aqoonsi iyo sharciyo heli doonaan dadka Soomaaliyeed oo ku ganacsada dalalka todobada ah ee ku midoobay Dallada Bulshada Bariga Afrika oo la qorsheynayo in Soomaaliya ay noqoto dalka 8-aad.

“Dadkeena maanta kadib waxay sharci ku heli doonaan dal kasta oo daladaas ka tirsan meesha ay ka joogaan, dib dambana looma qash-qashaadi doono, inta aan la rabaynay oo aan raadineynay waa intaas,” ayuu yiri Madaxweyne Xasan Sheekh.

Hoos ka daawo