27.4 C
Mogadishu
Friday, June 19, 2026

NISA oo khaarijisay hogaamiye ka tirsan Al-Shabaab + Magaca

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaran ee (NISa) ayaa shaacisay in howlgal bartilmaameed ahaa oo sideedii bishaan ay ka fulisay degmada Saakow ee gobolka Jubbada Dhexe ay ku dishay hoggaamiye sare oo ka tirsanaa maleeshiyaadka kooxda Al-Shabaab.

NISA ayaa magaca sarkaalka ku sheegtay Maxamed Sahal Iidle oo magaciisa afgarashada ahaa (Abuu Usaama), sida lagu caddeeyay warsaxaafadeedka.

Sidoo kale  Hay’adda NISA ayaa sheegtay in horjoogahan uu aad ugu dhawaa hoggaamiyaha kooxda Axmed Diiriye, sidoo kalena loo diyaarinayay inuu beddao horjoogihii maaliyadda Cabdullahi Wadaad oo isna la dilay bishii hore.

Xilliga la dilay Abuu Usaama ayaa ku howlanaa uruurinta lacago baad ah, waxaaana howlgal ku beegsaday ciidanka NISA iyo saaxibada caalamiga ah.

Maxamed Sahal Iidle (Abuu Usaama) ayaa horay usoo noqday horjoogaha Khawaarijta ee gobolka Shabeellaha Hoose, horjoogaha dabagalka baadda shacabka, iyo xubin ka tirsan waxa ay ugu yeeraan Golaha Shuurada.

Howlgalkan waxaa xigay mid kale oo ay maanta ciidanka Kumaandooska Danab iyo kuwa Jubbaland ay ka sameeyeen duleedka Degmada Jamaame, kaas oo isna lagu dilay ugu yaraan 14 xubnood oo ka tirsanaa Al-Shabaab.

Maalmihii u dambeeyay ayaa dowladda Soomaaliya iyo saaxibada caalamiga a waxa ay kordhiyeen beegsiga ay ku hayaan maleeshiyada Khawaarijta, iyada oo jab lagu gaarsiiyay howlgallo ka kala dhacay koonfurta iyo bartama dalka.

Dhawaan ayey aheyd markii howl-gal ballaaran oo ka dhacay gobolka Jubbada Hoose lagu dilay ku dhawaad 30 xubnood oo ka mid ahaa xubnihii Khawaarijta ee ka firxaday deegaanka Kudhaa ee gobolkaasi.

Axmed Madoobe, Saciid Deni iyo mucaaradka oo uu shir xasaasi ah uga socdo Xalane

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynayaasha Jubbaland, Puntland, iyo qaar kamid ah xubnaha mucaaradka ee qaybta ka ah Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed ayaa haatan kulan deg-deg ah ku leh xarunta Xalane ee magaalada Muqdisho, kaas oo looga hadlayo xaaladda cakiran ee dalka.

Shirka oo ah mid xasaasi ah ayaa waxaa goobjoog ah labada madaxweyne ee maanta yimid Muqdisho, Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame, Ra’iisul wasaareyaashii hore ee dalka, Xasan Cali Khayre iyo Maxamed Xuseen Rooble, waxayna iska xog wareysanayaan xaaladaha soo kordhay ee dalka.

Ilo ku dhow shirka oo ka socda hoteel ku yaalla Xerada Xalane ayaa sidoo kale diiradda lagu saarayaa u diyaar garowga shirka guud ee Golaha Mustaqbalka iyo Villa Soomaaliya oo lagu wado inuu ka furmo gudaha magaalada Muqdisho.

Ajendaha shirkan oo isha aad loogu hayo ayaa noqonaya arrimaha doorashooyinka, dastuurka, midnimada, dagaalka ka dhanka ah argagixisada iyo abaaraha, sida lagu gaaray kulamadii guddiyada farsamo ee Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Golaha Mustaqbalka.

Waxaa kale oo hadal-heyn dhalisay imaanshaha Axmed Madoobe iyo Saciid Deni oo muddo dheer ka maqnaa magaalada caasimada ah ee Muqdisho, sababo la xiriira khilaafka daba dheeraaday ee kala dhexeeya madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud iyo dowladdiisa, kaas oo meel xun gaaray, illaa ay go’day wada shaqeyntii dhinacyadan, taas oo saameysay dowladnimada.

Labada hoggaamiye oo shaki wayn qaba ayaa sidoo kale caasimada la yimid ciidamo dheeraad ah oo sugayo amnigooda, inta ay joogaan Muqdisho.

Si kastaba, wakiillada beesha caalamka oo dhinacyada cadaadis ku saaray sidii ay u qabsoomi lahaayeen wada-hadalladii loo ballansanaa, ayaa muujinaya sida ay lagama maarmaan u tahay in arrimaha la isku hayo is-afgarad looga gaaro shirka

Inside the crisis at Somalia’s Human Rights Commission

0

How Internal Division and Controversial Leadership Have Shaken a Constitutional Institution

What was expected to be a turning point for Somalia’s National Independent Human Rights Commission has instead become a defining test of the country’s institutional resilience to radicalisation and extrimism. In recent weeks, events inside the Commission have unfolded in ways that few anticipated, exposing internal divisions, contested procedures, and growing concerns about governance, radical and secterian rhetoric, and the rule of law.

The situation first became visible to the public when a group of commissioners issued a joint statement on 8 February 2026. Such a step is rare in any constitutional body, and particularly striking in an institution whose authority depends on unity, impartiality, and collective decision-making. The statement did not merely express disagreement; it conveyed a sense of alarm about the direction in which the Commission was moving.

According to the statement, a series of decisions had been taken without consultation or adherence to procedures required by law. Among the most contentious issues was the appointment of senior administrative leadership, including the Director General (Mustafa Ahmed Mahmoud). Commissioners argued that these appointments bypassed the legal framework established under Law No. 16 of 27 June 2016, which requires transparent and competitive processes for such positions. What concerned them was not only the appointments themselves, but the precedent they set. If procedures designed to guarantee fairness and transparency could be set aside, the institutional safeguards intended to protect independence would be weakened.

The joint statement marked the first time that divisions within the Commission had been formally acknowledged in public. Yet it was only one part of a broader picture. An incident report examining events surrounding the election of the Commission’s leadership and the decisions that followed painted a more detailed and troubling account. The report described allegations of interference in internal processes, bribery, blackmailing, pressure on commissioners, and an environment increasingly shaped by factional alignment rather than collective deliberation. It warned that such conditions could erode both the legal legitimacy and the public credibility of the institution.

One of the most sensitive aspects of the crisis has been the issue of radical and extrimist breading rhetoric and internal communications. In diplomatic correspondence later shared with international partners, it noted concerns about radical remarks and extrimist materials that were perceived as sectarian or divisive. In Somalia’s complex social and political landscape, such perceptions carry significant weight. Institutions tasked with protecting rights and ensuring fairness are expected to maintain strict neutrality, not only in their decisions but also in their language. When that neutrality is called into question, confidence can begin to fade, both within the institution and among the public it serves.

Observers familiar with governance challenges in transitional democracies note that divisions of this kind often develop gradually before becoming visible. At first, disagreements over procedure or policy may seem manageable. Over time, however, mistrust can deepen, informal alliances can form, and routine decisions can become arenas of contest. Once that stage is reached, even minor disputes can take on greater significance, reinforcing the sense that the institution is no longer functioning as a cohesive whole.

The situation at the Commission appears to have reached such a point. Several sources describe meetings characterized by tension and disagreement, with members increasingly divided over both ideological substance and procedural matters. The perception among some commissioners that key decisions were being prepared or discussed outside formal channels has further eroded trust, and some have described these practices as reflecting a highly centralized or unilateral style of management.

Furthermore, in her victory speech, Dr. Maryan Qasim’s remarks were interpreted by some observers who reviewed portions of the speech and internal discussions as containing language that appeared, in their view, to echo governance concepts associated with highly centralized religious authority. These observers drew comparisons to doctrines such as Welayat-e Faqih, a model in which ultimate authority is concentrated in a single religious leadership structure. Such interpretations, whether accepted or disputed, contributed to growing unease among some commissioners about the direction and tone of the institution.

Diplomatic observers and governance analysts, speaking more broadly about regional trends and rather than any single case, have in recent years expressed concern about the growing influence of informal financial networks from Iran and Houthis in politics across the Horn of Africa and Somalia, including the risk that funds originating from opaque or illicit commercial activities involved by Somali bussinessmen, politicians and unclassified government ministers and officials was used to shape her campaign processes. These concerns, while general in nature, have reinforced calls from civil society and international partners for greater transparency in campaign financing, stronger oversight of political funding, and stricter enforcement of anti-corruption regulations in order to protect the integrity of public institutions.

These interpretations, whether accurate or disputed, intensified unease among commissioners who feared that any rhetoric perceived as ideological or sectarian could undermine the neutrality expected of a national human rights institution. In Somalia’s complex social and political landscape, such perceptions carry significant weight, and institutions tasked with protecting rights are expected to maintain strict neutrality not only in their decisions but also in their public language. Whether these perceptions are fully accurate or not, their impact on the internal climate has been profound. Trust, once weakened, is difficult to restore.

The seriousness of the crisis became unmistakable diplomatic missions and international organizations of the situation came to know the situation. Through a Note Verbale, they received that the Commission was not currently functioning as a unified constitutional body. Such communications are not made lightly. They reflect a belief that the issues at stake extend beyond internal disagreements and have implications for the credibility of the institution as a whole.

For Somalia, the stakes are particularly high. The National Independent Human Rights Commission was established as part of broader efforts to rebuild governance structures after decades of conflict. Its role is central to monitoring violations, advising state institutions, and providing independent oversight. When such a body faces internal paralysis, the consequences are felt far beyond its own offices. Victims may hesitate to seek redress, public confidence in oversight mechanisms may weaken, and international partners may question the effectiveness of reforms.

Analysts also point out that crises of this kind are not unique to Somalia. Many institutions in countries undergoing political transition encounter similar challenges, especially during leadership changes. What distinguishes successful institutions from failing ones is often not the absence of conflict, but the way conflict is addressed. Transparent procedures, adherence to law, and genuine efforts at reconciliation can strengthen institutions over time. Conversely, unresolved disputes and perceptions of unilateral action can accelerate decline.

The incident report reviewing the situation within the Commission concludes with a series of recommendations intended to prevent further deterioration. These include calls for investigations into disputed decisions, renewed adherence to legal procedures, and measures to restore confidence among both commissioners and the public. The recommendations reflect a shared recognition among many observers that the crisis cannot simply be ignored or allowed to fade on its own. Without corrective action, the underlying issues are likely to persist.

For now, the future of the Commission remains uncertain. Some members are advocating structural reforms and legal review, while others emphasize the need to move forward and focus on the institution’s mandate. The coming weeks may prove decisive in determining which course prevails.

What is already clear, however, is that the crisis has raised broader questions about governance religious tention and institutional vulnerability in Somalia. The strength of a constitutional body lies not only in the laws that establish it, but in the collective commitment of its members to uphold those laws, even in moments of disagreement or pressure.

In the end, Whether the Commission can emerge from this period of division with its credibility restored will depend on decisions made in the days ahead—and on the willingness of all involved to place the rule of law above all other considerations.

Sidee Saciid DENI loogu soo dhaweeyay Muqdisho? + Video

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Puntland, Saciid Cabdullahi Deni iyo wafdi uu hoggaaminayo oo ay ku jiraan ciidamo hubeysan ayaa goordhow kasoo dagay garoonka diyaaradaha Aadan Cadde ee magaalada Muqdisho, halkaas oo si weyn loogu soo dhaweeyay.

Saciid Deni ayaa waxaa garoonka uga hortegay xildhibaanno, senatarro, siyaasiyiin mucaarad ah iyo qaybaha kala duwan ee bulshada, isaga oo gacan qaaday, kadibna waxaa loo galbiyay goobta uu ka dagayo xerada Xalane.

Madaxweynaha Puntland ayaa ka qayb-galaya shirweynaha u dhexeeya Villa Somalia iyo Golaha Mustaqabalka, waxaana kasoo horreeyay madaxweynaha Jubbaland Axmed Madoobe oo isna saacado kahor soo gaaray caasimada.

Labada madaxweynaha ayaa la filayaa in ay la hadlaan warbaahinta, isla markaana ay faah-faahiyaan imaatinkooda iyo wada-hadallada la filayo inay uga qayb-galaan magaalada Muqdisho, kuwaas oo si weyn isha loogu hayo.

Axmed Madoobe iyo Saciid Deni ayaa muddo dheer ka maqnaa magaalada Muqdisho, sababo la xiriira khilaafka daba dheeraaday ee ka dhala dhexeeya madaxweyne Xasan Sheekh iyo dowladdiisa, kaas oo meel xun gaaray, illaa ay go’day wada shaqeyntii dhinacyadaan, taas oo saameysay dowladnimada.

Ajendaha shirkan oo isha aad loogu hayo ayaa noqonaya arrimaha doorashooyinka, dastuurka, midnimada, dagaalka ka dhanka ah argagixisada iyo abaaraha, sida lagu gaaray kulamadii guddiyada farsamo ee Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Golaha Mustaqbalka.

Si kastaba, wakiillada beesha caalamka oo dhinacyada cadaadis ku saaray sidii ay u qabsoomi lahaayeen wada-hadalladii loo ballansanaa, ayaa muujinaya sida ay lagama maarmaan u tahay in arrimaha la isku hayo is-afgarad looga gaaro shirka

Maxaa kasoo baxay kulankii maanta ee BF Soomaaliya?

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaannada labada Gole ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya oo maanta kulankoodii caadiga ahaa ku yeeshay magaalada Muqdisho ayaa sii waday doodooda ku aadan wax ka beddalka Dastuurka kumeel gaarka ah, xilli ay weli ka taagan tahay xiisad culus.

Kulankan oo uu guddoomiyay Sheekh Aadan Madoobe ayaa waxaa diiradda lagu saaray wax ka beddalka qodobada 61aad ilaa 69aad ee cutubka 5aad, kawaas oo mudnaanta ugu wayn siinaya Nidaamka Federaalka iyo Baahsanaan Awoodda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Guddoomiyaha Golaha Shacabka Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe) oo kulanka ka hadlay ayaa sheegay in dooda cutubka shanaad ee Dastuurka ay sii socon doonto, isla markaana lasii amba qaadi doono kulanka kan xiga.

Labada Gole ee Baarlamaanka aya shalay soo gabagabeeyay doodooda ku aadan cutubka afaraad, gaar ahaan soo jeedinta  wax ka beddalka qodobbada 49aad, 50aad iyo 54aad.

Tallaabadan ayaa uga sii dareysa xiisadda siyaasadeed ee ka taagan dalka, waxaana sii kala fogeyneysaa dhinacyada isku hayo arrimaha doorashooyinka.

Waxaa kale oo arrintan ay kusoo aadeysaa, iyada oo haatan la filayo in madaxda dowladda iyo Golaha Mustaqbalka oo ay ku jiraan madaxweynayaasha Jubbaland iyo Puntland ay ka shiraan xaaladda taagan, si heshiis looga gaaro is mari-waaga siyaasadeed ee ka jira dalka.

Si kastaba, Soomaaliya ayaa haatan ku jirto marxalad xasaasi ah, waxaana dib u dhacay wada-hadalladii la filayay inay u bilowdaan Villa Somalia iyo Golaha Mustaqbalka oo qorshuhu ahaa in heshiis ay ku garaan labada dhinac.

Daawo: Axmed Madoobe oo kasoo dagay Muqdisho

0

Kismaayo (Caasimada Online) – Madaxweynaha Jubbaland, Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe) oo wata ciidamo dheeraad ah ayaa goordhow kasoo dagay garoonka diyaaradaha ee magaalada Muqdisho.

Axmed Madoobe iyo wafdigiisa ayaa waxaa garoonka Aadan Cadde kusoo dhaweeyay xildhibaanno ka tirsan labada gole iyo qaybaha bulshada, isaga oo intaas kadib loo galbiyay goob gaara loogu talagalay inuu ka dago Xalane.

Sidoo kale waxaa la filayaa in saacadaha soo socda uu la hadlo warbaahinta, isaga oo ka warbixinayo ujeedkiisa oo uu ugu wayn yahay ka qayb-galka wada-hadallada u bilaabanaya Villa Somalia iyo Golaha Mustaqabalka.

Waxaa sidoo kale isna la filayaa in caasimada uu yimaado madaxweynaha maamulka Puntland, Saciid Cabdullahi Deni oo isna ka qayb-galayo shirka, kaas oo isna iska soo hormariyay ciidamo gaar ah oo sugaya amnigiisa.

Axmed Madoobe iyo Saciid Deni ayaa muddo dheer ka maqnaa magaalada Muqdisho, sababo la xiriira khilaafka daba dheeraaday ee ka dhala dhexeeya madaxweyne Xasan Sheekh iyo dowladdiisa, kaas oo meel xun gaaray, illaa ay go’day wada shaqeyntii dhinacyadaan, taas oo saameysay dowladnimada.

Ajendaha shirkan oo isha aad loogu hayo ayaa noqonaya arrimaha doorashooyinka, dastuurka, midnimada, dagaalka ka dhanka ah argagixisada iyo abaaraha, sida lagu gaaray kulamadii guddiyada farsamo ee Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Golaha Mustaqbalka.

Si kastaba, wakiillada beesha caalamka oo dhinacyada cadaadis ku saaray sidii ay u qabsoomi lahaayeen wada-hadalladii loo ballansanaa, ayaa muujinaya sida ay lagama maarmaan u tahay in arrimaha la isku hayo is-afgarad looga gaaro shirka.

Shil diyaaradeed oo ka dhacay garoonka Muqdisho

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Waxaa goordhoweyd garoonka caalamiga ah ee Aadan Cadde ee magaalada Muqdisho shil ku gashay diyaarad ay leedahay shirkadda Star Sky.

Diyaaradan ayaa kamid ah kuwa gobollada dalka u duulla, waxaana wararka aan helayno sheegayaan in markii ay ka kacday garoonka Muqdisho ay markiiba ku dhacday badda.

Wararka hordhaca ah ayaa sheegaya in shilku uu ahaa mid farsamo, inkasta oo aan weli si rasmi ah loo xaqiijin.

Diyaaradda ayaa ku sii jeedday magaalooyinka Guriceel iyo Gaalkacyo ayaa waxaa saarnaa 50 rakaab ah iyo shaqaale diyaaradeed.

Wararka aan helayno ayaa sheegaya in aysan jirin cid wax ku noqotay shilka, iyadoo dhammaan rakaabkii saarnaa ay ka badbaadeen.

Mas’uuliyiinta shirkadda Star Sky ayaa xaqiijiyay in rakaabka iyo shaqaalihii saarnaa diyaaradda ay nabad qabaan, isla markaana aanay jirin wax dhaawac ah oo la soo wariyay.

Maamulka garoonka iyo hay’adaha amniga ayaa haatan bilaanay baaritaanno lagu ogaanayo sababta rasmiga ah ee dhacdada.

DF Somalia oo guul wayn ka sheegatay dagaalkii Jamaame

0

Kismaayo (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya oo warsaxaafadeed soo saartay ayaa ka warbixisay howlgal culus oo maanta ka dhacay duleedka demada Jamaame ee Gobolka Jubba Hoose, kaas oo ay si wadajir ah u qaadeen ciidanka Kumaandooska Danab iyo kuwa Jubbaland.

Wasaaradda Difaaca oo shaacisay qoraalka ayaa sheegtay in weerarka oo uu xigay dagaal toos ah lagu dilay 14 dhagar-qabe, laguna dhaawacay kuwa kale.

“Ciidamada Gaarka ah ee Danab ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, oo kaashanaya ciidamada amniga Dowlad-Goboleedka Jubaland, ayaa maanta fuliyay howlgal qorsheysan oo lagu beegsaday maleeshiyaadka Khawaarijta,  kaas oo ka dhacay deegaanno hoos yimaada magaalada Jamaame ee gobolka Jubbada Hoose. Howlgalka waxaa lagu dilay 14 dhagar-qabe, mid kalena waa la dhaawacay, halka maleeshiyaadkii kale ay ka carareen goobta” ayaa lagu yiri bayaanka.

Sidoo kale waxay dowladda Soomaaliya ay sheegtay in ay si wadi doonto howlgalka, ayna ka go’an tahay ciribtirka kooxaha argagixisada ee ku sugan gobollada dalka.

“Wasaaradda Gaashaandhigga iyo Taliska Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed waxay adkaynayaan in ay ka go’an tahay ciribtirka argagixisada Khawaarijta ah, si shacabka Soomaaliyeed ugu noolaadaan nabad iyo xasillooni, isla markaana loo xaqiijiyo amniga guud ee dalka” ayaa mar kale lasii raaciyay.

Ciidanka Jubbaland iyo kuwa Danaba ayaa maalmihii u dambeeyay waday diyaar-garow xooggan oo lagu beegsanayo saldhigyada Al-Shabaab ee gobolka Jubada Hoose, gaar ahaan agagaarka degmada Jamaame, halkaas oo kooxdu muddooyinkii dambe ka abaabulaysay weerarro ka dhan ah ciidamada.

Dhawaan ayey aheyd markii howl-gal ballaaran oo ka dhacay gobolka Jubbada Hoose lagu dilay ku dhawaad 30 xubnood oo ka mid ahaa xubnihii Khawaarijta ee ka firxaday deegaanka Kudhaa ee gobolkaasi.

Si kastaba, Dowladda Federaalka ayaa shaaca ka qaaday in howl-galladan ay qeyb ka yihiin dadaallada lagu xaqiijinayo amniga, laguna ciribtirayo haraadiga Khawaarijta, si looga hortago in mar kale ay weerar ka fuliyaan halkaasi.

Xamza oo ku dhawaaqay arrin uusan ka aqbaleyn mas’uuliyiinta DF kadib kormeer uu ku tegay…

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya, Xamza Cabdi Barre ayaa maanta kormeer shaqo ku tagay Garoonka Diyaaradaha Caalamiga ah ee Aadan Cadde ee caasimadda Muqdisho.

Kormeerka Ra’iisul Wasaaraha ayaa u daarnaa si uu qiimeeyn ugu sameeyo heerka adeegyada kala duwan ee loo fidinayo bulshada Soomaaliyeed iyo sida ay u shaqeynayaan hay’adaha ka hawlgala garoonka.

Xamza oo u kuurgalaya habsami u socodka adeegyada muhiimka ah ee garoonka, oo ay ka mid yihiin adeegga caafimaadka, maamulka socdaalka, amniga, iyo howlaha kale ee la xiriira dhoofinta iyo soo-dhaweynta rakaabka ayaa mas’uuliyiinta iyo howlwadeennada garoonka faray in ay muujiyaan mas’uuliyad dheeri ah.

Waxa uu ku booriyay in mudnaanta siiyaan fududeynta adeegyada loo hayo dadka rakaabka ah, gaar ahaan kuwa ku jira xaaladaha adag ee u baahan tixgelin iyo daryeel gaar ah, wuxuuna si cad u sheegay in aan la aqbali karin in dadka Soomaaliyeed ay cabasho ka muujiyaan adeegyada dowladda.

Intii uu kormeerka ku guda jiray, Ra’iisul Wasaaruhu waxa uu dhageystay cabashooyinka iyo tallooyin ay la-wadaageen qaar ka mid ah shacabka safafka ugu jiray helidda adeegga garoonka, isagoo adkeeyey muhiimadda ay leedahay in la xoojiyo tayada adeegyada, si shacabka Soomaaliyeed ay u helaan adeeg hufan, degdeg ah, isla markaana waafaqsan heerarka garoomada diyaaradaha.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa sidoo kale ku boorriyey dhammaan hay’adaha ka hawlgala garoonka in ay labanlaabaan dadaalkooda ku aaddan u adeegidda bulshada, ilaalinta sumcadda garoonka,

“Garoonka Aadan Cabdulle waa albaabka koowaad ee dalka laga soo galo, waxaa loo baahan yahay in uu noqdo mid ka tarjumaya horumarka iyo haybadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya,” ayuu yiri Ra’iisul Wasaare Xamza Cabdi Barre.

Sidoo kale wuxuu ballan-qaaday in aan la aqbali karin in dadka Soomaaliyeed ay cabasho ka muujiyaan xarumo dowladeed haddii ay dhacdana ay xukuumaddu tallaabo ka qaadi doonto ciddii ku lug-yeelata,isaga oo xusay in kormeerradii uu hore u sameeyay kadib la xalliyey cabashooyin badan oo ka jiray garoonka.

Sawirro: Maxay yihiin ragga maanta lagu toogtay Muqdisho?

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Maxkamadda Darajada 1-aad ee Ciidamada Qalabka Sida ayaa saaka fulisay xukun dil toogasho ah oo horey ay ugu riday laba nin.

Xubnahan ayaa kala ah: Cabdi Cabdiqaadir Maxamed oo magaciisu afgarashadu ahaa Xuseen iyo Farxaan Maxamuud Cabdinuur Aadan oo isna loo yaqaanay Xasan, kana mid ahaa kooxda Al-Shabaab.

Labada xukunsane ayaa lagu helay inay Muqdisho ku dileen afar muwaadin, kaddib markii ay maxkamadda ciidamada ku caddeysay dambiyada loo haystay ee ahaa daadinta dhiigga muwaadiniinta Soomaaliyeed si bilaa micno darro ah, isla markaana ay ku xukuntay dil toogasho ah.

Fulinta xukunka ayaa saaka ka dhacday fagaaraha toogasho ee Muqdisho, iyadoo ay goobjoog ka ahaayeen mas’uuliyiin ka tirsan maxkamadda ciidamada iyo saraakiil ciidan.

Maxkamadda Ciidamada Qalabka Sida ayaa sheegtay in xukunkan uu qeyb ka yahay dadaallada lagu xaqiijinayo caddaaladda iyo la dagaallanka falalka dilalka Khawarijta ee ka dhaca caasimadda iyo meelkasta oo dalka ah.

Maxkamadda Darajada 1-aad Ciidamada Qalabka Sida ayaa ka hor inta aysan ku ridin xukunka maanta lagu fuliyay raggaas, waxa ay dhagaysatay baarista xeer ilaalinta, dacwad oogista iyo difaaca qareennada Cabdi Cabdiqaadir Maxamed iyo Farxaan Maxamuud Cabdinuur Aadan.

Maalmihii u dambeeyay Maxkamadda Ciidamada Qalabka sida ee Soomaaliya ayaa kordhisay fulinta dilalka toogashada ee ay horay u ridday, taas oo aad loo dhaweeyay.

Si kastaba, waxaa weli xabsiyada dowladda ku jira xubno ka tirsan Shabaab iyo askar dilal geysatay, oo iyagana sugaya in la geeyo tiirka cadaaladda, maadaama la xukumay.

Faah-faahinta dagaal culus oo ka socda duleedka Jamaame

0

Kismaayo (Caasimada Online) – Dagaal culus oo u dhexeeya Ciidamada Daraawiishta Dowlad-goboleedka Jubaland iyo kooxda Al-Shabaab ayaa ka socda duleedka Degmada Jamaame ee Koonfurta Gobolka Jubada Hoose.

Dagaalkan ayaa qarxay kaddib markii ciidamada Jubbaland ay qaadeen duullaan xooggan oo ka dhan ah dagaal-yahaannada Al-Shabaab.

Wararka la helayo ayaa sheegaya in khasaare xooggan uu labada dhinac soo kala gaaray, inkasta oo aan weli la hayn tiro rasmi ah.

Sidoo kale, waxaa jira duqaymo la sheegay in ay iska kaashanayaan Ciidamada Kumaandooska Danab iyo Mareykanka oo qeyb ka ah dagaalka socda.

Dowlad-goboleedka Jubbaland ayaa maalmihii u dambeeyay waday diyaar-garow ciidan oo lagu beegsanayo saldhigyada Al-Shabaab ee gobolka Jubada Hoose, gaar ahaan agagaarka Degmada Jamaame, halkaas oo kooxdaasi muddooyinkii dambe ka abaabulaysay weerarro ka dhan ah ciidamada.

Dhawaan ayey aheyd markii howl-gal ballaaran oo ka dhacay gobolka Jubbada Hoose lagu dilay ku dhawaad 30 xubnood oo ka mid ahaa xubnihii Khawaarijta ee ka firxaday deegaanka Kudhaa ee gobolkaasi.

Dowladda Federaalka ayaa shaaca ka qaaday in howl-galladan ay qeyb ka yihiin dadaallada lagu xaqiijinayo amniga, laguna ciribtirayo haraadiga Khawaarijta, si looga hortago in mar kale ay weerar ka fuliyaan halkaasi.

Dagaalka Kudhaa ayaa noqday mid kamid ah kuwii ugu khasaaraha badnaa ee ay la kulmaan xubnaha Al-Shabaab, maadaama laga laayay maleeshiyaad badan, lagana dhaawacay kuwa kale, iyada oo xubno kale iyo hab la qabtay.

Ciidamada Deni iyo Madoobe oo kusoo wajahan Muqdisho iyo wararkii ugu dambeeyay

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Saacadaha soo socda waxaa magaalada Muqdisho soo gaari doona wufuud hordhac u ah madaxweyneyaasha Puntland iyo Jubbaland, kuwaas oo ka qaybgalaya shirka u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo Golaha Mustaqbalka.

Sida ay ogaatay Caasimada Online, marka hore waxaa soo hormari doona ilaalada Madaxweyne Siciid Cabdullaahi Deni iyo kuwa Madaxweyne Axmed Maxamed Islaam (Madoobe), waxaana ku xigi doona wasiirro iyo mas’uuliyiin ka tirsan madaxtooyada labada maamul.

Ilaalada madaxweynayaasha Puntland iyo Jubbaland ayaa hore looga celiyay garoonka diyaaradaha Muqdisho, kadib markii Dowladda Federaalka ay sheegtay in tiradoodu badan tahay. Hase yeeshee, haatan iyadoo cadaadis uga yimid beesha caalamka, waxay aqbashay in madaxda labada maamul ay keenaan ciidanka ay rabaan.

Madaxweyneyaasha labada maamul ayaa soo hormaraya waqtigii hore loo qorsheeyay, kadib markii ay soo baxday in Madaxweyne Xasan Sheekh uu qorsheynayo in Arbacada la ansixiyo wax ka beddelka dastuurka, isla maalintaasna uu saxiixo.

Madaxda labada maamul ayaa doonaya in shirka uu furmo ka hor Khamiista, oo markii hore la qorsheeyay, sida ay ogaatay Caasimada Online.

Arrintan ayaa imanaysa xilli ay soo baxayaan warar sheegaya in Madaxweynaha Soomaaliya uu qorsheynayo in Khamiista uu dastuurka la tago shirka, hase yeeshe waxaa muuqata in shirkaasi uu furmi doono ka hor Khamiista, maadaama madaxda maamul-goboleedyadu waqti hore soo gaarayaan Muqdisho.

Xubnaha Golaha Mustaqbalka ayaa u arka qorshaha wax ka beddelka dastuurka mid uu Madaxweyne Xasan Sheekh uga dan leeyahay damac muddo-kororsi, taas oo ay si adag uga horyimaadeen.

Si kastaba, wakiillada beesha caalamka oo dhinacyada cadaadis ku saaray sidii ay u qabsoomi lahaayeen wada-hadalladii loo ballansanaa, ayaa muujinaya sida ay lagama maarmaan u tahay in arrimaha la isku hayo is-afgarad looga gaaro shirka.

Ajendaha shirka ayaa noqonaya arrimaha doorashooyinka, dastuurka, midnimada, dagaalka ka dhanka ah argagixisada iyo abaaraha, sida lagu gaaray kulamadii guddiyada farsamo ee Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Golaha Mustaqbalka.

Al-Shabaab oo xaqiijisay in laga dilay hoggaamiye sarre

0

Muqdisho (Caasimada Online) — Ururka Al-Shabaab ayaa fiidnimadii Isniinta xaqiijiyay geerida mid ka mid ah saraakiishooda ugu sarraysa, kaas oo ku dhintay duqeyn dhanka cirka ah oo ay fuliyeen diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Mareykanka.

Arrintan ayaa ka dhigan dharbaaxadii saddexaad oo muddo laba toddobaad gudahood ah ku dhacda hoggaanka sare ee kooxda dhibaatada iyo xasuuqa ku haysa shacabka Soomaaliya.

Bayan kasoo baxay garabka warbaahineed ee kooxda ayaa lagu sheegay in mas’uulka la khaarijiyay uu yahay Sheekh Maxamed Abuu Osaama, oo ahaa madaxii “Guddiga Gurmadka Abaaraha” ee kooxda. Al-Shabaab ayaa sheegtay in Osaama lagu beegsaday agagaarka degmada Bu’aale ee gobolka Jubada Dhexe, oo ah fariisinka ugu weyn ee ay kooxdu ku leedahay koonfurta Soomaaliya.

Inkasta oo Taliska Mareykanka ee Afrika (AFRICOM) uusan weli soo saarin war-saxaafadeed rasmi ah oo ku saabsan duqeyntan, haddana Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka Soomaaliya (NISA) ayaa Isniintii shaacisay hawlgal qorsheysan oo ay ka fuliyeen agagaarka degmada Saakow iyagoo kaashanaya “saaxiibbada caalamiga ah.”

NISA ayaa xustay in hawlgalkaas lagu dilay “hoggaamiye sare” oo ka tirsan Al-Shabaab, inkasta oo markii hore aysan magaciisa carabaabin. Duqeyntan ayaa qayb ka ah qorshaha “dagaalka buuxa” ee ay dowladda Soomaaliya ku dhawaaqday, kaas oo ujeedkiisu yahay in lagu wiiqo maamulka iyo ilaha dhaqaale ee kooxda.

Dhabar-jabka maaliyadeed ee kooxda

Geerida Abuu Osaama ayaa kusoo aadeysa xilli kooxdu ay weyday labo ka mid ah tiirarka u qaabilsan dhaqaalaha. Sida ay sheegtay NISA, ciidanka gaarka ah ee “Gaashaan” ayaa bishan 27-keedii hawlgal ka dhacay Gobolka Shabeellaha Hoose ku dilay Axmed Dhubad Xidig (oo loo yaqaan Sheekh Aadan Dhere).

Xidig ayaa ahaa madaxii maaliyadda ee kooxda u qaabilsanaa gobolka Banaadir, kaas oo ah isha ugu weyn ee ay kooxdu ka hesho lacagaha baadda ah ee laga qaado ganacsatada Muqdisho.

“Hay’adda Sirdoonka Qaranku waxay ku guuleysatay inay shacabka Soomaaliyeed ka dulqaaddo dhibaatadii uu ku hayay hoggaamiye Axmed Dhubad Xidig,” ayaa lagu yiri qoraalka NISA.

Afar maalmood uun ka hor dilka Xidig, ciidamada ammaanka ayaa sidoo kale toogasho ku dilay Cabdullaahi Xasan Cabdi Osoble, oo ahaa madaxii guud ee maaliyadda Al-Shabaab, ka dib hawlgal dhacay 23-kii bishii Janaayo.

Khubarada dhanka amniga ayaa rumeysan in luminta saddexdan sarkaal—oo u kala qaabilsanaa dhanka gargaarka, baadda gobolka Banaadir iyo maaliyadda guud—ay tahay guuldarro weyn oo dhanka hawlgallada ah oo soo wajahday Al-Shabaab.

Xogta heshiiska difaaca Soomaaliya iyo Sacuudiga iyo qorshaha ka dambeeya

0

Riyadh (Caasimada Online) — Dawladaha Soomaaliya iyo Boqortooyada Sucuudi Carabiya ayaa si rasmi ah u kala saxiixday heshiis is-afgarad oo dhigaya iskaashi ballaaran oo dhanka milatariga ah, iyadoo tallaabadan ay ku soo aaday xilli xasaasi ah oo ay gobolka ka taagan tahay xiisad siyaasadeed.

Heshiiskan ayaa ka dhacay dacalada bandhigga weyn ee qalabka difaaca adduunka (World Defense Show) ee ka socda magaalada Riyadh. Tallaabadan ayaa loo arkaa mid ay dawladda Federaalka Soomaaliya ku xoojinayso xiriirka diblamaasiyadeed iyo midka difaac ee ay la leedahay xulafada gobolka, gaar ahaan xilli ay wajahayso caqabado ku aadan madax-bannaanideeda dhuleed.

Wasaaradda Gaashaandhiga Soomaaliya ayaa xaqiijisay in heshiiskan ay qalinka ku duugeen Wasiirka Gaashaandhiga, Axmed Macallin Fiqi, iyo dhiggiisa dalka Sacuudiga, Amiir Khalid bin Salman.

Sida ku cad nuxurka is-afgaradka, labada dal waxay iska kaashan doonaan dhinacyo dhowr ah oo ay ka mid yihiin tababbarka ciidamada, siinta taageero farsamo, iyo horumarinta qalabka difaaca.

Ujeeddada ugu weyn ee ay Muqdisho ka leedahay iskaashigan ayaa ah in sare loo qaado awoodda Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, si ay ugu filnaadaan ilaalinta hawada iyo difaaca midnimada dhuleed ee qaranka.

Xaaladda gobolka iyo saameynta siyaasadeed

Heshiiskan ayaa ku soo beegmaya xilli ay cirka isku shareertay xiisadda u dhexaysa dowladda Federaalka iyo maamulka gooni u goosadka ah e Somaliland, taas oo salka ku haysa dhaq-dhaqaaqyo gobolka ka jira.

Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa dhowaan si kulul u cambaareeyay tallaabooyinka ay dowladda Israa’iil ku aqoonsanayso gobollada waqooyi, isagoo ku tilmaamay faragelin qaawan oo liddi ku ah xasiloonida gobolka iyo nidaamka caalamiga ah.

Sidaas darteed, saxiixa heshiiskan uu Sacuudigu qaybta ka yahay ayaa loo arkaa farriin cad oo ku aadan in Riyadh ay taageersan tahay xuduudaha caalamiga ah ee Soomaaliya iyo wadajirka dalka.

Saraakiisha sar-sare ee Soomaaliya ayaa sheegay in dardargelinta xiriirka difaac ee lala leeyahay dalalka gobolka ay qayb ka tahay isbeddel ku yimid istiraatiijiyadda amniga ee dalka. Soomaaliya ayaa dhowaan soo afjartay qaar ka mid ah heshiisyadii dhanka amniga ee ay la lahayd dalka Imaaraadka Carabta, halka ay dhinaca kale sii xoojisay xiriirka milatari ee ay la leedahay dalka Qatar.

Tallaabada cusub ee ay Riyadh ku soo gashay fagaaraha difaaca Soomaaliya ayaa muujinaysa doorka muhiimka ah ee ay Boqortooyada Sacuudigu ka ciyaarayso amniga Badda Cas iyo Geeska Afrika, taas oo dowladda Soomaaliya siinaysa garab istaag weyn oo dhanka caalamka ah.

In kasta oo heshiiska la saxiixay uusan ahayn kii ugu dambeeyay ee, haddana saraakiisha labada dhinac waxay ku tilmaameen inuu yahay gogol-xaar loo samaynayo xiriir milatari oo ka qoto dheer kii hore.

Waxaa la filayaa in labada wasaaradood ee gaashaandhiga ay dhowaan kala saxiixdaan qorshe-hoosaadyo faahfaahinaya sida loogu kala faa’iidaysanayo taageerada milatari iyo tababbarka. Isbeddelkan cusub ayaa ku soo aadaya xilli ay Soomaaliya dadaal ugu jirto sidii ay u hanan lahayd amniga guud ee dalka iyo ilaalinta kheyraadka ku jira baddeeda.

Xogta heshiis cusub oo kala saxiixdeen Soomaaliya iyo Turkiga + Sawirro

0

Ankara (Caasimada Online) – Hay’adda Isgaarsiinta Qaranka (HIQ) iyo Hay’adda Teknolojiyadda iyo Isgaarsiinta ee Jamhuuriyadda Türkiye (BTK) ayaa kala saxiixday heshiis is-afgarad ah (MoU), kaas oo lagu xoojinayo iskaashiga labada dhinac ee isgaarsiinta elektaroonigga ah.

Heshiiskan ayaa diiradda saaraya in labada hay’adood ay iska kaashadaan dhinacyada ay wada daneynayaan ee la xiriira horumarinta iyo nidaaminta isgaarsiinta casriga ah.

Waxyaabaha heshiiska ku jira waxaa ka mid ah nidaaminta isgaarsiinta dayax-gacmeedka, amniga saaybarka, maareynta hirarka, iyo hirgelinta kaabeyaasha internet-ka baahsan (broadband).

Sidoo kale heshiisku wuxuu taabanayaa amniga iyo adkaysiga shabakadaha, adeegyada isgaarsiinta, nidaaminta internet-ka, iyo qodobo kale oo nidaamineed oo la xiriira isgaarsiinta elektaroonigga ah.

Heshiiska is-afgaradka ah waxaa xarunta dhexe ee hay’adda BTK ee Ankara ku saxiixay Mustafa Yaasiin Sheekh, Maareeyaha Guud ee HIQ, iyo Ömer Abdullah Karagözoğlu, Guddoomiyaha BTK ee Jamhuuriyadda Türkiye.

Ömer Abdullah Karagözoğlu oo ka hadlay heshiiska ayaa sheegay in iskaashigan uu kor u qaadayo is-weydaarsiga aqoonta iyo khibradda nidaaminta, si loo horumariyo qeybaha isgaarsiinta ee mustaqbalka fog ee labada dal.

Dhankiisa, Mustafa Yaasiin Sheekh ayaa xusay muhiimadda heshiiskan, isagoo tilmaamay in uu xoojinayo wada-shaqeynta hay’adeed ee u dhexeysa HIQ iyo BTK, isla markaana taageeraya dhisidda awoodda shaqaalaha iyo horumarinta qaab-dhismeed nidaamin oo wax ku ool ah.

Kaddib saxiixa heshiiska, Maareeyaha Guud iyo wafdigiisa waxay la yeesheen kulammo gaar ah Hay’adda BTK iyo xarumo kale, iyagoo ka qeyb galay wadahadallo farsamo, aqoon-isweydaarsi, iyo wadaagis khibradeed oo la xiriira amniga saaybarka, ilaalinta macaamiisha, iyo hab-maamulka internet-ka.

Eritrea oo si kulul u beenisay warkii Itoobiya ee xuduudda xilli ay dagaal ku sii siqayaan

0

Asmara (Caasimada Online) — Dowladda Eritrea ayaa si adag u naqdisay eedeymo uga yimid dalka Itoobiya, kuwaas oo ku aaddanaa in ciidammada Eritrea ay qabsadeen dhul ka tirsan Itoobiya isla markaana ay taageero siiyaan kooxo hubeysan, xilli ay ka sii dareyso xiisadda labada dal.

War-saxaafadeed kulul oo ka soo baxay Wasaaradda Warfaafinta ee Eritrea ayaa lagu tilmaamay sheegashada Addis Ababa mid “been-abuur ah,” iyadoo looga digay wax ay ugu yeertay “olole colaadeed oo is-daba-joog ah” oo loogu talagalay in labada deris dib loogu celiyo loolan iyo dagaal dhiig ku daato.

“Dowladda Eritrea marna dan kama laha, rabitaanna uma qabto inay gasho muran aan micno lahayn oo sii hurinaya xiisadda taagan, xaaladdana sii murjinaya,” ayaa lagu yiri qoraalka ka soo baxay Asmara.

Beenintan diblomaasiyadeed ayaa soo shaac baxday laba cisho ka dib markii Wasiirka Arrimaha Dibadda Itoobiya, Gedion Timothewos, uu warqad cabasho ah u diray dhiggiisa Eritrea, Osman Saleh. Warqaddan ayaa Itoobiya waxay ku eedeysay ciidanka Eritrea “gardarro qaawan.”

Gedion ayaa sheegay in ciidanka Eritrea ay muddo dheer ku sugnaayeen deegaanno xuduudka ku yaalla, isla markaana ay “dhoolatus milateri oo wadajir ah” la sameeyeen kooxaha fallaagada ah ee ka dagaallama waqooyiga-galbeed ee dalka Itoobiya. Waxa uu dalbaday in ciidammadaas si degdeg ah looga saaro dhulka Itoobiya.

Xiriirka labadan dal ayaa mar kasta ahaa mid isbeddel badan, isagoo ka soo wareegay dagaal ba’an ilaa naban kedis ah, haddana dib ugu soo noqday colaad. Ka dib dagaalkii dhiigga badani ku daatay ee u dhaxeeyay 1998 ilaa 2000—kaas oo ay ku dhinteen dad lagu qiyaasay 80,000 oo qof—waxaa xigay muddo labaatan sano ah oo “nabad iyo dagaal midna ahayn.”

Sanadkii 2018, markii Ra’iisul Wasaare Abiy Ahmed uu aqbalay go’aankii caalamiga ah ee xuduudda, waxaa dhashay rajo nabaddeed oo uu xitaa ku mutaystay abaalmarinta Nobel-ka Nabadda. Labada dal waxay xulufo dhow ahaayeen intii uu socday dagaalkii gobolka Tigray (2020–2022), halkaas oo ciidanka Eritrea ay garab siiyeen ciidanka federaalka Itoobiya.

Hase yeeshee, xiriirka ayaa xumaaday wixii ka dambeeyay heshiiskii Pretoria ee bishii November 2022, kaas oo soo afjaray dagaalkii Tigray. Eritrea ayaan qeyb ka ahayn heshiiskaas, waxayna si shaki leh u arkeysay isu-soo-dhowaanshaha Abiy Ahmed iyo hoggaanka Tigrayga.

Loolanka Badda Cas

Xiisadda ayaa gaartay heerkii ugu sarreeyay sannadkii hore markii Abiy Ahmed uu sheegay in Itoobiya ay xaq dabiici ah u leetahay inay marin u hesho Badda Cas, hadalkaas oo Asmara ay u aragtay hanjabaad ka dhan ah madax-bannaanida dekadda Casab.

Itoobiya ayaa weysay marin ay badda u marto markii Eritrea ay madax-bannaanida qaadatay sannadkii 1993-kii.

Xaaladda ka jirta aagga xuduudda ayaa weli ah mid halis ah. Bishii hore, booliska Itoobiya ayaa sheegay inay qabteen kumanaan rasaas ah oo ay sheegeen inay Eritrea u soo dirtay kooxaha kacdoonka wada, eedeyntaas oo Asmara ay ku tilmaantay “qiil loo raadinayo dagaal la maleegayo.”

Waxa kale oo saameyn weyn reebay hadalkii Abiy Ahmed ee toddobaadkii hore, markii uu markii ugu horreysay qirtay in ciidanka Eritrea ay xasuuq ka geysteen magaalada taariikhiga ah ee Aksum intii uu socday dagaalkii Tigray—waa eedeymo ay horay dowladdiisu u dafiri jirtay.

Khubarada gobolka ayaa ka digaya in haddii labadan quwadood ee milateri ay markale isku dhacaan, ay taasi horseedi karto xasillooni darro baahsan oo saameysa guud ahaan Geeska Afrika, oo haddaba la tacaalaya colaadaha ka taagan dalalka deriska ah ee Suudaan iyo Soomaaliya. 

Xog: Deni iyo Axmed Madoobe oo gaaray go’aan ay uga hortagayaan qorshaha Xasan

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynayaasha Puntland iyo Jubbaland ayaa isla qaatay inay Muqdisho tagaan ka hor meel-marinta qorshaha wax ka beddelka dastuurka, oo ay gadaal ka riixayso Villa Soomaaliya.

Madaxda labada maamul ayaa lagu wadaa inay gelinka dambe ee Talaadada berri ah yimaadaan magaalada Muqdisho, si shirka uu u furmo ka hor Khamiista oo markii hore la qorsheynayay, sida ay ogaatay Caasimada Online.

Madaxda labada maamul ayaa soo hormaraya waqtigii hore loo qorsheeyay, kadib markii ay soo baxday in Madaxweyne Xasan Sheekh uu qorsheynayo in Arbacada la ansixiyo wax ka beddelka dastuurka, uuna isla maalintaas saxiixo.

Madaxweynaha ayaa sidoo kale qorsheynayay in Khamiista uu dastuurka la tago shirka, hase yeeshee waxaa muuqata in shirkaasi uu furmi doono ka hor Khamiista, maadaama madaxda maamul-goboleedyadu waqti hore soo gaarayaan Muqdisho.

Guddoonka baarlamaanka ayaa ku howlan dhammaystirka wax ka beddelka dastuurka, iyadoo kulamadii labada Aqal ee baarlamaanka, oo horey buuq badan uga dhashay, laga joojiyay xildhibaannada mucaaradka, kuwaas oo diidan sida uu guddoonku wax u wado.

Xubnaha Golaha Mustaqbalka ayaa u arka qorshaha wax ka beddelka dastuurka mid uu Madaxweyne Xasan Sheekh uga dan leeyahay damac muddo-kororsi, taas oo ay si adag uga horyimaadeen.

Si kastaba, wakiillada beesha caalamka oo dhinacyada cadaadis ku saaray sidii ay u qabsoomi lahaayeen wada-hadalladii loo ballansanaa, ayaa muujinaya sida ay lagama maarmaan u tahay in arrimaha la isku hayo is-afgarad looga gaaro shirka.

Ajendaha shirka ayaa noqonaya arrimaha doorashooyinka, dastuurka, midnimada, dagaalka ka dhanka ah argagixisada iyo abaaraha, sida lagu gaaray kulamadii guddiyada farsamo ee Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Golaha Mustaqbalka.

Sacuudiga oo kor u qaadaya taageerada Soomaaliya, si uu u buuxiyo booska…

0

Riyaad (Caasimada Online) – Boqortooyada Sacuudi Carabiya ayaa kor u qaadaysa taageeradeeda ay siiso Soomaaliya, gaar ahaan dib-u-dhiska iyo tayeynta hay’adaha amniga dalka.

Sida looga wada-hadlay kulan ka dhacay Riyaad, labada dal ayaa xoojinaya iskaashiga dhinacyada amniga, la-dagaallanka argagixisada, is-weydaarsiga khibradaha amni, iyo horumarinta wada-shaqeynta hay’adaha amniga ee labada dal.

Kulankan ayaa dhexmaray Wasiirka Amniga Gudaha Soomaaliya, Cabdullaahi Sheekh Ismaaciil (Fartaag), oo safar shaqo ku jooga Sacuudi Carabiya, iyo Wasiir ku-xigeenka Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Boqortooyada Sacuudi Carabiya, Amiir Abdulaziz bin Ayyaf.

Kulanka ayaa sidoo kale diiradda lagu saaray horumarinta wada-shaqeynta hay’adaha amniga ee Soomaaliya iyo Sacuudiga.

Wasiir Fartaag oo kulanka ku weheliyey Taliyaha Ciidanka Booliska Soomaaliyeed, Jeneraal Asad Cusmaan Cabdullaahi, ayaa uga mahadceliyay Boqortooyada Sacuudiga doorka ay ka qaadato taageerada Soomaaliya, gaar ahaan dhinacyada amniga iyo xasillinta dalka.

Wasiirka Amniga Gudaha Soomaaliya ayaa carrabka ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay iskaashi joogto ah oo wax ku ool ah.

Amiir Abdulaziz bin Ayyaf ayaa dhankiisa xaqiijiyay in Boqortooyada Sacuudiga ay ka go’an tahay garab istaagga Soomaaliya, isla markaana ay sii wadi doonto taageerada ay siiso hay’adaha amniga si loo xaqiijiyo amniga iyo xasilloonida dalka.

Sidoo kale, dowladaha Soomaaliya iyo Sacuudiga ayaa maanta kala saxiixday heshiis iskaashi oo dhanka difaaca ah, kaas oo ay qalinka ku duugeen Wasiirka Gaashaandhigga Soomaaliya, Axmed Macallin Fiqi iyo dhiggiisa Boqortooyada Sacuudiga, Amiir Khaalid bin Salmaan.

Heshiiskan ayaa sii xoojinaya iskaashiga dhinacyada difaaca iyo milatariga ee labada dal, sida lagu sheegay qoraal kasoo baxay Wasaaradda Difaaca. Sidoo kale, wuxuu daboolayaa dhinacyo kala duwan oo ay labada dal si wadajir ah u danaynayaan.

Tallaabadan ayaa sii xoojinaysa iskaashiga difaaca, is-weydaarsiga khibradaha, iyo la socodka tiknoolajiyada casriga ah ee amniga iyo warshadaha militariga.

Si kastaba, Sacuudiga ayaa u muuqda inuu buuxinayo booska Imaaraadka Carabta, oo dhawaan Soomaaliya ay ka cayrisay gudaha dalka, sidoo kalena ay baabi’isay dhammaan heshiisyadii horay loola galay, oo ay ku jiraan kuwa difaaca.

Xasan oo dalka kusoo laabtay iyo xogtii ugu dambeeyay wada-hadallada Muqdisho

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta dalka dib ugu soo laabtay, kaddib safarro shaqo oo rasmi ah oo uu ku kala bixiyay dalalka Qatar iyo Masar.

Madaxweynaha ayaa muddadii uu safarradaasi ku guda jiray, waxa uu kulammo miro-dhal ah la yeeshay madaxda sare ee dalalkaas, kuwaas oo diiradda lagu saaray xoojinta xiriirka laba geesoodka ah, iskaashiga dhinacyada amniga, horumarinta dhaqaalaha iyo arrimaha gobolka

Madaxtooyada Soomaaliya ayaa sheegtay in safarradan Madaxweynaha qeyb ka yihiin dadaallada joogtada ah ee Dowladda Federaalka Soomaaliya ay ku doonayso inay ku xoojiso doorka dalka ee arrimaha gobolka iyo caalamka, isla markaana ku kasbato taageero caalami ah oo lagu garab istaago midnimada iyo madax-bannaanida dalka.

Madaxweynaha ayaa haatan guda galaya wada-hadalladii loo ballansanaa ee uu la yeelanayo Golaha Mustaqbalka toddobaadkan, iyadoo magaalada Muqdisho ay kusoo wajahan yihiin madaxweynayaasha Jubaland iyo Puntland.

Horay waxaa magaalada u soo gaaray saraakiil iyo la-taliyaal amni oo ka socda Jubbaland iyo Puntland, iyadoo berri la filayo in caasimadda yimaadan ilaalada madaxweynayaasha labada maamul.

Shirka ayaa lagu wadaa in ka hor maalinta Khamiista uu ka furmo gudaha Xalane, maadaama hoggaamiyeyaasha Jubaland iyo Puntland ay ka biyo diideen inay tagaan Villa Somalia, iyagoo Xalane u arka goob dhexdhexaad ah oo amnigeeda lagu kalsoonaan karo.

Ajendaha shirka ayaa noqonaya arrimaha doorashooyinka, dastuurka, midnimada, dagaallada ka dhanka ah argagixisada iyo abaaraha, sida lagu gaaray kulamadii guddiyada farsamo ee Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Golaha Mustaqbalka.

Si kastaba, shirkan oo hore uga dib dhacay waqtigiisa ayaa haatan imanaya xilli ay kasii dareyso xiisadda dastuurka, kadib markii Villa Somalia ay dardar-gelisay wax ka beddelkiisa, iyadoo adeegsaneysa guddoonka baarlamaanka, si loo meelmariyo dastuurka lagu muransan yahay.

Xubnaha Golaha Mustaqbalka ayaa u arka qorshaha wax ka beddelka dastuurka mid uu Madaxweyne Xasan Sheekh uga dan leeyahay damac muddo-kororsi, taas oo ay si adag uga horyimaadeen.

Xog: Turkiga oo Soomaaliya keenay nidaamka difaaca hawada + Qorshaha socda

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Turkiga ayaa Soomaaliya keentay nidaamka difaaca hawada, xilli ay Ankara dalka ka bilaabayso qodista shidaalka, isla markaana ay ka hirgelinayso saldhig hawada sare ah oo laga ganayo dayax-gacmeedka.

Ankara ayaa maalmihii dambe dalka keenaysay nidaamkan difaaca, iyadoo maanta garoonka caalamiga ah ee Aadan Cadde ay kasoo degtay diyaarad xamuul millatari oo nooca Airbus A400M Atlas ah.

Diyaaraddan oo ay leeyihiin ciidamada cirka Turkiga ayaa ka soo kacday saldhigga cirka ee Kayseri Erkilet ee Turkiga, waxaana la rumeysan yahay in imaanshaheedu la xiriiri karo iskaashi milatari oo u dhexeeya Soomaaliya iyo Turkiga.

Iskaashiga amni ee u dhexeeya Soomaaliya iyo Turkiga ayaa sii xoogeysanaya, iyadoo Ankara ay dhawaan Soomaaliya keentay diyaaradaha casriga ah ee dagaalka F-16.

Sidoo kale, Turkiga ayaa Soomaaliya u soo diray saraakiil ka kala socda ciidamada Cirka, Badda iyo Dhulka, kuwaas oo door ka qaadanaya xoojinta wada-shaqeynta milatari ee labada dhinac.

Ankara ayaa sidoo kale xoojisay joogitaankeeda milatari ee Soomaaliya, iyadoo maraakiib casri ah ay ku sugan yihiin biyaha dalka.

Maraakiibtaasi ayaa la sheegay inay ka qeyb qaadanayaan ilaalinta shidaalka la soo saarayo, xeryaha la dhisayo, iyo xarunta dayax-gacmeedka ee haatan lagu howlan yahay.

Si kastaba, Turkiga ayaa muddooyinkii u dambeeyey ka waday shaqooyin diyaarin ah gudaha garoonka diyaaradaha Muqdisho, kuwaas oo ay ka mid yihiin diyaarinta bakhaarro lagu keydinayo diyaaradaha, qalabka dayactirka, iyo joogitaanka khubaro ku howlan hawl-gelinta iyo taageerada farsamo.

Waxaa la sheegaya in keenista nidaamkan difaaca iyo diyaaradaha dagaalka ay si dhow ula xiriirto qorshayaasha qodista shidaalka badda, oo la filayo inay billowdaan dabayaaqada sannadkan, iyo hindisaha kale ee dhismaha saldhig dayax-gacmeed oo laga hirgelinayo waqooyiga Muqdisho.