28 C
Mogadishu
Saturday, May 9, 2026

DF oo iska fogeysay inay weerarka bilowday, shaacisay saraakiil looga dilay dagaalka

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa war-saxaafadeed ka soo saartay dagaalkii maanta ka dhacay duleedka Beledxaawo, iyadoo dowladdu iska fogeysay inay weerar ku qaaday ciidamada maamulka Jubbaland.

War-saxaafadeedkan oo kasoo baxay Wasaaradda Gaashaandhigga ayaa waxaa lagu sheegay in Ciidamada Qaranka ee ka hawl-gala gobolka Gedo ay iska caabiyeen weerar ay kusoo qaadeen ciidamada taabacsan Axmed Madoobe.

“Aroornimadii hore ee saaka ayaa maleeshiyaad ka amar qaata eedaysane Axmed Madoobe, una hoggaaminayay Maxamuud Sayid Aadan, waxa ay weerar gardarro ah kusoo qaadeen fariisimada Ciidamada Qaranka ee duleedka degmada Beledxaawo,” ayaa lagu yiri qoraalka dowladda.

Wasaaradda ayaa sheegtay in ciidamada taabacsan Dowladda Federaalka ay si guul ah isaga caabiyeen weerarka, isla markaana ay gacanta ku dhigeen toban ka mid ah ciidamada ay sheegtay inay weerarka soo qaadeen.

“Ciidanku waxay si buuxda ula wareegeen goobaha weerarka laga soo abaabulay. Xaaladda deegaankuna waa mid deggan, waxaana Ciidanka Qaranku ay si buuxda ugu hawlan yihiin xaqiijinta amniga, ilaalinta xasilloonida, iyo badbaadinta shacabka ku nool gobolka Gedo,” ayaa lagu war-saxaafadeedka Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya.

Wasaaradda ayaa shaacisay in dagaalka dhinacooda ay ku geeriyoodeen, Laba-xiddigle Maxamed Xasan Guutaale iyo Dable Cali Muxumed Gooni, iyadoo sidoo kale ay ku dhaawacmeen saddex askari oo kale.

Ugu dambeyntiina, Wasaaraddu waxay ugu baaqday ciidamada Jubbaland ee taabacsan Axmed Madoobe in ay hubka dhigaan, isla markaana ay isku soo dhiibaan ciidanka Dowladda Federaalka Soomaaliya ee ku sugan gobolka Gedo.

Hoos ka aqriso war-saxaafadeedka oo dhameystiran:

Ciidanka Qaranka ee ka hawlgala gobolka Gedo ayaa iska caabiyay weerar ay kusoo qaadeen maleeshiyaad ka amar qaata eedaysane Axmed Madoobe.

Aroornimadii hore ee saaka ayaa maleeshiyaad ka amar qaata eedaysane Axmed Madoobe, una hoggaaminayay Maxamuud Sayid Aadan, waxa ay weerar gardarro ah kusoo qaadeen fariisimada Ciidamada Qaranka ee duleedka degmada Beledxaawo.

Ciidamada Qalabka Sida ayaa si guul ah isaga caabiyay weerarkii, waxayna kala eryeen maleeshiyaadka, iyagoo gacanta ku dhigay toban ka mid ah maleeshiyaadkii weerarka soo qaaday. Ciidanku waxay sidoo kale si buuxda ula wareegeen goobaha weerarka laga soo abaabulay.

Intii lagu guda jiray hawlgalka difaaca, waxaa ku shahiday laba ka mid ah geesiyaasha Ciidanka Xooga Dalka: Laba-xiddigle Maxamed Xasan Guutaale iyo Dable Cali Muxumed Gooni. Waxaan Eebbe uga baryaynaa inuu shahiidnimadooda ka aqbalo. Saddex askari oo kale ayaa ku dhaawacmay, waxaana hadda lagu dabiibayaa xarumo caafimaad.

Hadda, xaaladda deegaanka waa mid deggan, waxaana Ciidanka Qaranku ay si buuxda ugu hawlan yihiin xaqiijinta amniga, ilaalinta xasilloonida, iyo badbaadinta shacabka ku nool gobolka Gedo.

Wasaaradda Gaashaandhiggu waxay si adag u cambaareynaysaa ficillada gurracan ee ay ku kaceen maleeshiyaadkaas. Waxay sidoo kale bogaadinaysaa Ciidanka Xooga Dalka sida xirfadda iyo geesinimada leh ee ay u fashiliyeen isku dayga lagu carqaladeynayay amniga iyo midnimada dalka.

Ugu dambayn, Wasaaraddu waxay si cad ugu digaysaa maleeshiyaadka uu qalday Axmed Madoobe inay hubka dhigaan, isku soo dhiibaan, kana waantoobaan ka qaybqaadashada falalka lagu beegsanayo jiritaanka qarannimada. Waxayna sidoo kale shacabka gobolka Gedo ugu baaqaysaa inay garab istaagaan Ciidanka Qaranka iyo taliyayaashooda si looga hortago khatar kasta oo ku soo fool leh amniga dalka.

C/rashiid Janan oo eedeyn culus u jeediyay Kenya, kana dalbaday inay soo dhiibto…

0

Beledxaawo (Caasimada Online) – Taliyaha NISA ee maamulka Jubbaland, Cabdirashiid Janan oo ka hadlay dagaalkii maanta ka dhacay duleedka Beledxaawo ayaa dalab culus u diray Dowladda Kenya.

Janan ayaa marka hore ku eedeeyay Kenya gacan siinta ciidamada ay is hayaan ee taabacsan Axmed Madoobe. Waxa uu sheegay in gaadiidkooda cagafta ay difaacyada u qodeen ciidamada Jubbaland oo ay kula dagaallameen duleedka magaalada Beledxaawo.

“Waxaad arkaysaan dhufeysyadii ay qoteen cadowga, waxaa qoday cagaf laga leeyahay Kenya. Ma aqbali karno in cagaf dal kale laga keeno difaac uu u qodo cadowga,” ayuu yiri Cabdirashiid Janan.

Janan waxa uu Dowladda Kenya ka dalbaday inay soo dhiibto gaadiidka ku buufsan summadda Soomaaliya, isla markaana ay dhowrto derisnimada labada dal.

Sidoo kale, waxa uu arrin dhaawac ku ah derisnimada labada dal ku tilmaamay in Kenya ay qaabbishay dhaawacyada ciidamadii ay la dagaallameen ee maamulka Jubbaland, ayna haatan ku daaweynayso Mandheera.

Dagaalka maanta oo ahaa mid culus ayaa waxa ka dhashay khasaare isugu jira dhimasho iyo dhaawac oo labada dhinac ah, iyo dadka shacabka ah, inkasta oo aysan jirin tiro si rasmi ah oo illaa haatan la xaqiijiyay.

Dhankeeda, Jubbaland oo ka hadashay dagaalka ayaa ciidamada Dowladda Federaalka ee uu hoggaaminayo Cabdirashiid Janan ku eedeysay inay soo qaadeen duullaanka.

Ciidamada Jubbaland ee taabacsan Axmed Madoobe ayaa la sheegay in maalmihii dambe ay isku urursanayeen tuullo ku taalla dhanka xuduudda u dhaxaysa Soomaaliya iyo Kenya, taas oo dagaalka xooggiisu uu ka dhacay maanta.

Ciidamada Dowladda Federaalka ayaa toddobaadyadii dambe gacanta ku hayay Beledxaawo, oo ah magaalo istaraatiiji ah, kadib markii ay dagaal uga saareen ciidamadii maamulka Jubbaland.

Taliye sare oo ka tirsan Jubaland oo la xaqiijiyay in uu ku dhintay dagaalka Gedo

0

Beledxaawo (Caasimada Online) – Faahfaahin dheeraad ah ayaa kasoo baxaysa dagaal xooggan oo maanta ciidamada Jubbaland iyo kuwa Dowladda Federaalka ku dhexmaray duleedka magaalada Beledxaawo.

Dagaalkan ayaa ka dhacay saldhig ciidan oo ku yaalla Tuulada Amiin ee gobolka Gedo, oo ku taalla dhanka xuduudda u dhaxaysa Soomaaliya iyo Kenya.

Dagaalka ayaa sababay geerida Korneyl Xuseen Giif, oo ahaa taliyaha booliska Jubbaland ee gobolka Gedo, sida ay xaqiijiyeen ilo amni oo kala duwan. Maamulka Jubbaland ayaan weli si rasmi ah uga hadlin dhimashadiisa.

Sidoo kale, waxaa la soo warinayaa in askar ka tirsan Jubbaland ay ku dhinteen, halka kuwa kalena ay ku dhaawacmeen weerarka. Weerarkan oo u muuqday mid si gaar ah loo qorsheeyay ayaa waxaa fuliyay ciidamada Dowladda Federaalka ee uu hoggaaminayo Cabdirashiid Janan.

Ciidamadan ayaa la wareegay hub iyo gaadiid dagaal oo yaallay saldhigga, iyagoo soo bandhigay askar ay nolosha ku qabteen. Weerarkan ayaa muujinaya sida ay uga sii dareyso xiisadda ka taagan gobolka Gedo, iyadoo labada dhinac ee halkaasi isku hayay uu mid walba doonayo gacan ku haynta gobolka.

Jubbaland ayaa dhankeeda, waxay weli ku adkeysaneysaa sheegashada madax-bannaanida maamulka gobolka Gedo, xilli Dowladda Federaalka ay ka biyo diiday dib-u-doorashadii Axmed Madoobe.

Labada dhinac ayaa khilaafkoodii siyaasadeed u rogay mid toos ah, kaasi oo uu saldhig u noqday gobolkaasi.

Si kastaba, ma jiro wax war ah oo illaa hadda kasoo baxay Dowladda Federaalka Soomaaliya oo ku saabsan dagaalka maanta, waxaana la filayaa in dowladdu ay faahfaahin dheeraad ka bixiso saacadaha soo socda.

Jubbaland oo war kasoo saartay dagaalka maanta, baaq lama filaan ah u dirtay…

0

Kismaayo (Caasimada Online) – Maamulka Jubbaland ayaa ka hadlay dagaalka saaka mar kale ka qarxay gobolka Gedo, gaar ahaan duleedka Beledxaawo, kaasi oo mas’uuliyaddiisa ay ku eedeeyeen Dowladda Federaalka.

Madaxweyne ku-xigeenka maamulka Jubbaland, Maxamuud Sayid Aadan ayaa sheegay in duullaanka ay bilaabeen ciidamada taabacsan Dowladda Federaalka Soomaaliya.

Sidoo kale, waxa uu shaaca ka qaaday in ay jiraan dhimasho iyo dhaawac soo gaaray ciidamadooda iyo kuwa Dowladda Federaalka ee uu hoggaaminayo Cabdirashiid Janan. Maxamuud Sayid ayaa tilmaamay in dhaawacyada la geeyay magaalada Mandheera.

Xildhibaannada, waxgaradka iyo siyaasiyiinta kasoo jeeda gobolka Gedo ayuu madaxweyne ku-xigeenku ugu baaqay in arrintan ay xal u raadiyaan, si uu yiri “uusan u sii fogaan dagaalka.”

“Waxaan rabnaa inaan adduunka tusno xaqdarrada ka socota Gedo, ciddii ku kacdayna lala xisaabtamo. Annaga waxaa naga go’an in xabbadda la joojiyo oo colaadda la damiyo, balse Dowladda Federaalka iyadaa halkaan ciidan kusoo gurtay oo rabta inay xoog ku xukunto,” ayuu yiri Madaxweyne ku-xigeenka Jubbaland.

Marka laga yimaado hadalka Maxamuud Sayid, waxaa soo baxaya warar sheegaya in saraakiil ka tirsan Daraawiishta Jubbaland ay dhimasho iyo dhaawac kasoo gaareen dagaalkii saaka.

Dagaalkan oo ahaa mid xooggan ayaa ka dhacay Tuulada Amiin ee duleedka magaalada Beledxaawo, gobolka Gedo.

Dagaalka ayaa billowday kadib markii ciidamo ka tirsan Dowladda Federaalka ay weerar qorshaysan ku qaadeen cutubyo ka tirsan Jubbaland, kuwaas oo maalmaihii la soo dhaafay isku urursanayay tuuladaasi oo ku taalla dhanka xuduudda u dhaxaysa Soomaaliya iyo Kenya.

Si kastaba, dagaalka maanta ayaa kusoo beegmaya xilli horraantii dhammaadkii bishii hore ciidamada Dowladda Federaalka ay si buuxda ula wareegeen gacan ku haynta magaalada Beledxaawo.

Askar taliyahoodii u shirqoolay Al-Shabaab oo la toogtay

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Maxkamadda Ciidamada Qalabka Sida ayaa maanta xukun dil toogasho ah ku fulisay Ex Alifle Maxamed Xuseen Buulle iyo Ex Dable Aadan Isaaq Yarow (Salaad Koofi) oo ka tirsanaa Guutada 14 Oktoobar.

Labadan askari ayaa horay Maxkamadda Ciidamada Qalabka Sida ugu riday xukun dil ah.

Waxaa la sheegay in iyagoo u adeegaya kooxda Al-Shabaab ay qarax ku dileen AUN Abaanduulahii Ururka 83-aad Ex Dhamme Xoogga Dalka, Ceydiid Maxamed Cali.

Qaraxa ayaa dhacay kadib markii sariirtiisa ay ugu dhajiyeen miino.

Xukunkan ayaa noqonaya kii labaad oo toogasho ah oo Maxkamadda Ciidamada Qalabka Sida ay fulisay muddo kaddib.

7-dii bishaan ayay maxkamaddu sidaan oo kale toogatay saddex ruux oo ku eedeysnaa dilal waqtiyo kala duwan dhacay, isla markaana xukun lagu soo riday.

Xabsiyada Muqdisho ayaa waxaa ku xiran dad loo xukumay in ay dilal geysteen, kuwaas oo qaarkood yihiin ciidamo ka tirsan dowladda, halka kuwa kale ay yihiin xubno la sheegay in ay ka tirsan yihiin kooxaha argagixisada, gaar ahaan Al-Shabaab, kuwaas oo sugaya goorta lagu fulinayo xukunnada ay maxkamaddu ku riday.

Hawlgal culus oo cir iyo dhul ah oo maanta ka socda…

0

Boosaaso (Caasimada Online) – Hawl-gallo culus oo cir iyo dhul ah ayaa saaka aroorti ka bilowday buuraha Xabley ilaa togga Baallade, halkaasi oo ay ku harsan yihiin firxad ka tirsan ururka Daacish.

Hawl-gallada socda oo iska kaashanayaan ciidamada difaaca Puntland iyo saaxiibada caalamiga ayaa imanaya xilli ciidamadu ay todobaadkan jiho kasta kaga dhaqaaqeen togga Baallade ilaa buuraha Xabley, oo ay ku dhuumanayaan xubnihii hore uga badbaaday hawl-galkii togga Miraale

Diyaaradaha dagaalka Puntland oo dusha sare ka ilaalinaya ciidamada ayaa saaka duqeymo aan kala joogsi lahayn ku garaacaya godad ay ku go’doonsan yihiin argagixisada, halkaasi oo laga arkayo qiiq iyo uuro is qabsaday.

Duqeymaha waxaa sidoo kale qeyb ka ah diyaaradaha dagaalka Mareykanka oo garaacaya godadka adag, kuwaasi oo xalay fuliyay duqeymo xooggan oo ka dhan ah kooxda Daacish.

Weeraradan ayaa si weyn u taageera ciidamada difaaca Puntland ee haatan howl-gallada culus ka wada aagga buuraha Calmiskaad ee gobolka Bari.

Ma jirto illaa hadda war rasmi ah oo kasoo baxay Puntland iyo Mareykanka oo ku aadan khasaaraha hawl-galladan baaxadda leh.

Si kastaba, Guulaha laga gaaray howl-galka Hillaac ayaa la sheegay inay yihiin kuwa si buuxda u wiiqay awooddii ururka Daacish ee gobolka, inkasta oo weli loo baahan yahay feejignaan dheeri ah oo ku wajahan ragga firxadka ah iyo isku daygooda ah inay dib usoo abaabulaan.

Dagaal culus oo maanta dib uga qarxay gobolka GEDO

0

Beledxaawo (Caasimada Online) – Wararka ka imaanaya gobolka Gedo ayaa sheegaya in saaka aroortii hore uu dib uga qarxay dagaal culus oo u dhexeeya ciidamada Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo kuwa maamulka Jubbaland.

Iska horimaadkan xooggan ayaa weli ka socda Tuulada Aamin, oo hoostagta magaalada Beledxaawo ee gobolka Gedo, oo dhawaan ay si buuxda ula wareegeen ciidamada Dowladda Federaalka ee uu hoggaaminayo Cabdirashiid Janan.

Dagaalka ayaa billowday kadib markii ciidamo ka tirsan Dowladda Federaalka ay weerar qorshaysan ku qaadeen cutubyo ka tirsan Jubbaland, kuwaas oo maalmahii la soo dhaafay isku urursanayay Tuulada Aamin, oo ku taalla dhanka xuduudda u dhaxaysa Soomaaliya iyo Kenya.

Wararka hordhaca ah ayaa sheegaya in labada dhinac ay adeegsanayaan hub culus iyo mid fudud, iyadoo jugta hubka culus laga maqlayo masaafooyin fog.

Ilaa hadda lama hayo tiro rasmi ah oo ku saabsan khasaaraha dagaalka, mana jiraan warar rasmi ah oo kasoo baxay labada dhinac ee isku haya goobta dagaalka.

Dagaalka maanta ka qarxay duleedka Beledxaawo ayaa kusoo beegmaya xilli horraantii dhammaadkii bishii hore ciidamada Dowladda Federaalka ay si buuxda ula wareegeen gacan ku haynta magaalada Beledxaawo.

Wixii kasoo kordha kala soco Caasimada Online.

Mashruuc $6 bilyan ah oo Soomaaliya ay ku dhigeyso taariikh aan ka dhicin Afrika

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Soomaaliya ayaa isku diyaarinaysa inay noqoto dalkii ugu horreeyay ee Afrikaan ah oo dayax-gacmeed ka rida dhulkiisa, waana horumar aan la filayn oo ku soo beegmaya xilli uu dalku weli ka soo kabanayo soddon sano oo dagaal sokeeye ah.

Iskaashigan hawada sare, oo ku kacaya $6 bilyan oo ay Soomaaliya la gashay Turkiga, ayaa imaanaya 13 sano kaddib aasaaskii dawladda federaalka, xilli gargaarka caalamiga ah ee dalka la siinayay intiisa badan uu diiradda saarayay amniga iyo kaabayaasha dhaqaalaha.

Hadda, waxaa xeebta Badweynta Hindiya ka socda dhismaha xarun dayax-gacmeedyada laga rido, iyadoo ridistii ugu horreysay la qorsheeyey dabayaaqada sannadka 2025.

“In dayax-gacmeed laga rido Soomaaliya oo uu hawada sare u baxo waa guul aad u weyn, oo qiimaheedu ka weyn yahay dhowr bilyan oo doollar,” ayuu yiri Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, oo ka hadlayay qorshahan.

Iskaashiga lala galay Turkiga ayaa ah mid ka mid ah maalgashiyadii shisheeye ee ugu ballaarnaa taariikhda Soomaaliya, wuxuuna astaan u yahay isbeddel weyn oo ku yimid mudnaanyada istaraatiijiyadeed ee labada dal, iyagoo uga faa’iidaysanaya fursaddan si ay u gaaraan horumar dhaqaale iyo mid saynis.

Faa’iidada juquraafi

Soomaaliya waxay ku taallaa goob istaraatiiji ah oo ku teedsan dhulbaraha, iyadoo dhulkeedu ku fidsan yahay dhinacyada waqooyi iyo koonfur. Dhinaca sayniska, goobtan juquraafiga ah ayaa ka dhigaysa mid ka mid ah meelaha ugu habboon caalamka ee gantaal laga ridi karo.

Gantaallada laga rido goobaha u dhow dhulbaraha waxay ka faa’iidaystaan xawaaraha sare ee wareegga dhulka – oo gaaraya qiyaastii 1,670 km/saacaddii – taasoo yaraynaysa shidaalka loo baahan yahay, isla markaana kordhinaysa culeyska xamuulka uu qaadi karo.

Goobta loo asteeyey, oo ballaceedu yahay 30×30 km kuna teedsan xeebta dheer ee Soomaaliya (tan ugu dheer qaaradda Afrika), ayaa sidoo kale bixinaysa marin furan oo dhinaca bari ah, kaasoo ka sarreeya Badweynta Hindiya.

Intaa waxaa dheer, cimilada Geeska Afrika oo inta badan deggan ayaa arrintan saacidaysa. Tani waxay xaqiijinaysaa in qaybaha gantaalka ee soo go’a ay si nabadgelyo ah ugu dhacaan meel ka fog deegaannada dadku deggan yihiin.

Isbahaysi guul-wadaag ah

Xaruntan laga dhisayo Soomaaliya waxay ka jawaabaysaa dhowr hadaf oo muhiim u ah qorshe-hawleedka 10-ka sano ee Turkiga ee barnaamijka hawada sare, kaasoo lagu dhawaaqay sannadkii 2021-kii.

Qorshahaas waxaa ka mid ah in dayaxa si toos ah loogu dego sannadka 2028-ka, in la sameeyo nidaam dayax-gacmeed oo goobaha lagu hago (Global Navigation Satellite System) oo u dhigma kan GPS-ka, iyo in la tijaabiyo gantaallada riddada dheer.

Goobtan ayaa Turkiga u suurta-gelinaysa inay helaan saldhig ay gantaallada ka ridaan oo ku yaalla meel u dhow dhulbaraha, kana madax bannaan saamaynta hawlgallada NATO. Tani waxay siinaysaa dabacsanaan siyaasadeed iyo awood ay ku tijaabiyaan qalabkooda militari, iyadoo ay weheliyaan ridista dayax-gacmeedyada rayidka ah.

Madaxweynaha Turkiga, Recep Tayyip Erdoğan, ayaa la sheegay inuu warbixin dhiirigelin leh oo ku saabsan diyaargarowga saldhigga hawada sare ee Soomaaliya la wadaagay guddiga fulinta ee xisbigiisa talada haya ee AK Party, intii uu socday kulan gaar ah oo albaabadu u xirnaayeen.

Saraakiisha difaaca ee Turkiga ayaa tan iyo xilligaas xaqiijiyey in xaruntan loo adeegsan doono goob lagu tijaabiyo gantaallada riddada dheer, laguna taageerayo nidaamyada gantaallada ee Tayfun iyo Cenk, kuwaas oo loogu talagalay inay gaaraan bartilmaameedyo fog. Tani waxay ka dhigaysaa xarun naadir ah oo laba-adeegsi leh, looguna talagalay hawlaha hawada sare iyo kuwa difaacaba.

Dhinaca Soomaaliya, xaruntan waxay ballanqaadaysaa faa’iidooyin dhaqaale oo ballaaran, oo ay ku jiraan abuurista shaqooyin dhinacyada dhismaha, saadka, iyo culuumta sayniska, teknoolajiyadda, injineeriyadda iyo xisaabta (STEM).

Qodobbada heshiiska ee ku saabsan is-dhaafsiga teknoolajiyadda iyo barnaamijyada tababarrada ayaa looga gol leeyahay in lagu horumariyo khibradda gudaha ee dhinaca cirbixinta iyo warshadaha la xiriira.

“Waxaan aaminsanahay in faa’iidooyinka istaraatiijiyadeed ee muddada fog ee mashruucan ay aad uga miisaan culus yihiin faa’iidada dhaqaale ee degdegga ah. Faa’iidooyinka muddada fog ee mashruucani waa kuwo aad u ballaaran. Mashruucu wuxuu horseedi doonaa aqoon iyo hal-abuurnimo, isagoo abuuraya xirfado cusub, kobcinayana kartida dhallinyaradeenna, sidoo kalena abuuri doona shaqooyin,” ayuu yiri Madaxweyne Maxamuud.

“Qaybta udub-dhexaadka u ah heshiisku waa in la kobciyo aqoonta dhallinyarada Soomaaliyeed, si ay taasi gogol-xaar ugu noqoto soo bixidda warshado iyo adeegyo cusub.”

Baarlamaanka Soomaaliya ayaa horay u ansixiyey mashruucan, taasoo muujinaysa taageero siyaasadeed oo ballaaran, inkastoo uu ku kacayo qarash dhan balaayiin doollar.

Saamaynta gobolka

Maalgashigan Turkiga ee Soomaaliya wuxuu qayb ka yahay ballaarinta istaraatiijiyaddooda ku aaddan hawlgelinta Afrika iyo saamayntooda sii kordhaysa ee qaaradda, taasoo ku dhisan mabda’a ‘guul-wadaagga’.

Joogitaanka Turkiga ee Geeska Afrika ayaa horay u kala duwanaa, oo isugu jiray tababarro militari, maamul dekedo, iyo bixinta gargaar bini’aadannimo. Hirgelinta xarun hawada sare laga dhiso Soomaaliya ayaa astaan u ah tallaabo weyn oo horumar ah iyo himilo ballaaran.

Tallaabadan, oo ka duwan kaalmadii horumarineed ee caadiga ahayd, waxay Turkiga ka dhigaysaa quwad caalami ah oo miisaan culus ku leh dhinacyada tiknoolajiyadda casriga ah iyo awoodda hawada sare.

Iyadoo uu dhismihii ka socdo goob aan la shaacin, labada dhinacba waxay si weyn ugu hamuun qabaan inay hiigsadaan cirka.

Labada dalba waxay si weyn ugu kalsoon yihiin iskaashigan u muuqda mid aan caadi ahayn. Soomaaliya waxay helaysaa tiknoolajiyad casri ah iyo kumanaan shaqo, halka Turkiguna uu helayo goob uu gantaallada ka rido oo ku taalla dhulbaraha, taasoo fulinaysa shuruudahooda istaraatiijiyadeed.

Waxaana sidaa ku bilaabmay tirsiga xilli cusub oo iskaashi ah.

Dagaal culus oo ka dhan ah midnimada Soomaaliya oo ka socda Washington, DC

0

Olole war-been-abuur ah oo cusub, si taxadar leh loo soo agaasimay, isla markaana si weyn loo maalgeliyey, ayaa ka hanaqaadaya magaalada Washington. Wuxuu ku andacoonayaa in dawladda Maraykanka ay isku diyaarinayso inay u aqoonsato Waqooyiga Soomaaliya, oo goobaha ololaha siyaasadeed looga yaqaanno “Somaliland,” inay tahay dal madax bannaan.

Sheegashadani waa been abuur. Dawladda Maraykanku wax isbeddel ah kuma samayn siyaasaddeeda. Mowqifkeedu waa sidii hore: Soomaaliya waa hal waddan, oo leh madaxbannaani iyo xuduud dhuleed oo taam ah. Haddana, inkastoo ay taasi jirto, waxaa isa soo taraya maqaallo, warbixinno ka soo baxa hay’adaha cilmi-baarista, iyo sheekooyin warbaahineed oo isku dayaya inay xaqiiqadaas ku beddelaan marin-habaabin iyo been abuur. Mashiinka ka dambeeya arrintan maaha mid ka yimid shacabka, balse waa mid ay shisheeye maalgelinayaan.

Xudunta ololahan waxaa ku jirta Taiwan. Iyadoo ka go’doonsan fagaaraha diblomaasiyadda caalamiga ah oo ku dhibtoonaysa sidii ay ku heli lahayd aqoonsi caalami ah, ayay Taiwan u weecatay olole xooggan oo ay ka dhex waddo Washington. Dawladda Taiwan waxay maalgelinaysaa shirkadaha ololaynta siyaasadeed (lobbying firms) iyo la-taliyeyaal dhinaca warbaahinta ah si ay u buunbuuniyaan fikradda ah in iskaashiga ay la leedahay Waqooyiga Soomaaliya uu yahay mid sharci ah. Shirkadahani waxay adeegsanayaan saamaynta ay ku leeyihiin Washington si ay u riixaan sheeko been abuur ah: in Waqooyiga Soomaaliya uu qarka u saaran yahay aqoonsi caalami ah, iyo in Maraykanku uu si hoose u taageersan yahay arrintan.

Tani run maaha. Waxay ka hor imaanaysaa siyaasadda arrimaha dibadda ee Maraykanka. Waxay sidoo kale wiiqaysaa Dawladda Federaalka Soomaaliya, oo ah tan keliya ee uu Maraykanku u aqoonsan yahay dawlad sharci ah oo ka jirta dalka Soomaaliya. Laakiin danta Taiwan maaha Soomaaliya, ee waa Taiwan. Waxayna u adeegsanaysaa khilaafaadka gudaha ee Soomaaliya si ay guul uga gaarto loollanka diblomaasiyadeed ee kala dhaxeeya Shiinaha.

Istaraatiijiyadda Taiwan waxay ku dhisan tahay ka faa’iidaysiga dawladaha daciifka ah ama ku jira marxaladaha kala guurka. Waxay adeegsataa kaalmo dhaqaale, booqashooyin diblomaasiyadeed, iyo ololeyaal warbaahineed oo bartilmaameedsan si ay u abuurto dhalanteed aqoonsi iyo sharciyad ah. Marka laga hadlayo Soomaaliya, waxay heshay xulafo diyaar u ah oo ka tirsan hoggaanka siyaasadeed ee Waqooyiga Soomaaliya, kuwaasoo iyaguna leh dano u gaar ah oo ay ku doonayaan dal gooni ah. Laakiin isbahaysigan ujeeddadiisu maaha dimoqraadiyad ama xuquuqul insaan. Waa riwaayad siyaasadeed iyo ciyaar dano shisheeye.

Dawladda Federaalka Soomaaliya kama aysan fadhiisan arrintan. Bishii Luuliyo 31, 2025, waxay si guul leh u taageertay dhismaha maamul-goboleed cusub oo federaalka ka tirsan oo laga hirgeliyey waqooyi-bari. Tani waxay ahayd guul weyn oo caddaysay awoodda nidaamka federaalka. Waxay sidoo kale beenisay mid ka mid ah khuraafaadka ugu waaweyn ee ay adeegsadaan gooni-u-goosatada: oo ah in waqooyigu uu ku midaysan yahay hal maamul. Sidaasi maaha. Waxaa jira gobol Waqooyi-Galbeed, waxaana jira gobol Waqooyi-Bari. Ma jirto wax la yiraahdo “Somaliland” midaysan.

Xaqiiqadani waa muhiim. Waxay muujinaysaa in gobollada waqooyiga ay leeyihiin kala duwanaansho siyaasadeed iyo bulsho. Waxay caddaynaysaa in sheekada gooni-u-goosadka ay ku salaysan tahay mala-awaal. Dhismaha Dawlad-goboleedka Waqooyi-Bari ee hoos taga Dastuurka Federaalka ayaa ka dhigaya mid aan sharci ahaan iyo siyaasad ahaan toona suurtagal u ahayn in lagu andacoodo in Waqooyiga Soomaaliya uu yahay hal hay’ad siyaasadeed oo madax bannaan.

Haddaba, maxay tahay sababta sheekadan beenta ah ay ugu sii xoogaysanayso Washington? Jawaabtu waxay ku jirtaa awoodda ololaynta siyaasadeed (lobbying). Taiwan waxay ku bixinaysaa lacag aad u badan. Shirkadaheeda ololaynta waxay qorayaan maqaallo ra’yi ah, waxay saamaynayaan warbixinnada hay’adaha cilmi-baarista siyaasadda, waxayna riixayaan qodobo ay ku marin-habaabinayaan warbixinnada la siiyo dawladda Maraykanka. Waxay adeegsanayaan khariidado marin-habaabin ah, xog cod-bixin oo been abuur ah, iyo taariikh la qalloociyey. Waxay isticmaalayaan hay’adaha warbaahinta, ururada aan dawliga ahayn (NGOs), iyo diblomaasiyiin hore si ay farriintooda u xoojiyaan.

Kani maaha dadaal diblomaasiyadeed oo ka yimid shacabka. Waa dagaal ku salaysan war-xumo-faafin, waxaana loogu talagalay in lagu jahawareeriyo siyaasiyiinta, lagu kala qaybiyo Soomaalida, iyo in isku dhac looga dhex abuuro Soomaaliya iyo saaxiibbadeeda caalamka.

Waxaase ugu walaac badan aamusnaanta dad badan oo ay ahayd inay xaqiiqada ka hadlaan. Qaar ka mid ah aqoonyahannada iyo shakhsiyaadka siyaasadda Soomaalida ayaa ka aamusan arrintan. Maaha inay taageersan yihiin gooni-u-goosadka, balse waa sababtoo ah waxay dhayalsanayaan awoodda dacaayadaha casriga ah. Weli waxay ku shaqaynayaan caqligii sagaashamaadkii, xilligaas oo siyaasadda lagu gorgortami jiray wadahadal fool-ka-fool ah, ee aan lagu maamulin hawlgallo xogeed, wareegyo warbaahineed, iyo ololeyaal isku dubaridan.

Ma arkaan in ololahan uu qayb ka yahay ciyaar juqraafi-siyaasadeed (geopolitical) oo aad u weyn; mid ay ku lug leeyihiin safaarado, hay’ado caalami ah, machadyo cilmi-baaris, iyo warbaahinta reer Galbeedka. Kani maaha mid ku kooban hal dhinac. Waa hawlgal malaayiin doollar ah oo ka socda baro kala duwan, kana soo fidsan Taipei ilaa K Street.

Waxa halista ku jira maaha wax calaamad ah oo keliya. Cinwaan kasta oo la qalloociyo wuxuu daciifiyaa mowqifka Soomaaliya ee nidaamka caalamiga ah. Maqaal kasta oo marin-habaabin ah wuxuu shidaal siinayaa kuwa doonaya in Soomaaliya ay fashilanto. Isbeddel kasta oo siyaasadeed oo been abuur ah wuxuu wiiqayaa awoodda Dawladda Federaalka, wuxuuna xoojinayaa gacanta kuwa ka faa’iidaysta fowdada iyo kala-qaybsanaanta.

Soomaaliya waa inay kaga jawaabto si cad oo awood leh. Maaha xilligii khilaaf edeb ku dheehan la muujin lahaa. Waa xilligii si toos ah loola dagaallami lahaa been-abuurka. Dawladda Federaalku waa inay cadaadis saartaa saaxiibbadeeda si ay ugu hoggaansamaan siyaasadahooda la iclaamiyey. Waa inay la xisaabtanto safaaradaha marka ay u oggolaadaan shaqaalahooda inay riixaan ajandayaal aan rasmi ahayn. Waa inay daahfurnaan ka dalbataa hay’adaha cilmi-baarista iyo warbaahinta ee fagaare siiya sheekooyinka ay shisheeyuhu maalgeliyaan iyagoon xaqiiqadooda hubin.

Tan ka sii muhiimsan, Soomaalida lafteedu waa inay u baraarugto xaqiiqada dagaalka casriga ah ee xogta. Kuma filna in dacaayad shisheeye lagu tilmaamo oo la iska indhatiro. Waa in si nidaamsan loola dagaallamo. Taas macnaheedu waa in la dhiso awoodda warbaahinta, la maalgeliyo isgaarsiinta istaraatiijiga ah, lana magacaabo shirkadaha iyo dadka ololaynta wada ee mas’uulka ka ah. Waxay ka dhigan tahay in si cad loogu sheego Washington in Soomaaliya aysan iib ahayn.

Midnimadu maaha hal-ku-dheg oo keliya; waa mabaadi’da amniga qaranka. Aqoonsiga gobol kasta oo go’a wuxuu khatar gelinayaa xasilloonida dalka oo dhan iyo tan gobolka. Wuxuu dhiirigelinayaa sheegashooyin cusub oo gooni-u-goosad ah. Wuxuu dhiirranaan siinayaa kuwa qaska wada. Wuxuuna furayaasha madaxbannaanida Soomaaliya u gacan gelinayaa dawlado shisheeye.

Taiwan waxay xaq u leedahay inay u dagaallanto jiritaankeeda, laakiin xaq uma laha inay dagaalkaas ku qaaddo dhabarka midnimada Soomaaliya. Waa in la kashifaa kuwa lacagta lagu siiyo inay xaqiiqada ku qalloociyaan Washington. Soomaaliya waxay leedahay hal dawlad, hal calan, iyo hal dhul. Ma jiro olole siyaasadeed (lobbying) oo beddeli kara xaqiiqadaas.

Ismail D. Osman: Waa agaasime ku-xigeenkii hore ee Hay’adda Nabad-sugidda iyo Sirdoonka Qaranka (NISA). Wuxuu ku takhasusay qoraallada ku saabsan BRICS, amniga Geeska Afrika, iyo xaaladaha juquraafi-siyaasadeed (geopolitical) isagoo xoogga saaraya maamulka iyo amniga. Kala xiriir: [email protected]. Twitter: @osmando

Soomaaliya oo noqotay xarun laga gudbiyo hubka sharci-darrada ah ee ku socda dalka…

Muqdisho (Caasimada Online) – Baaritaan ay samaysay Israel Hayom ayaa daaha ka rogay faahfaahin ballaaran oo ku saabsan shabakad sirdoon oo casri ah oo Iiraan ay hubka ku gaarsiiso kooxda Xuutiyiinta ee Yemen, iyadoo xeebaha Soomaaliya ay kaalin laf-dhabar ah ka qaataan hawlgalkan.

Xogtan cusub waxay ku salaysan tahay marqaati-fur ay bixiyeen shaqaalihii saarnaa markabka al-Sharwa, kaasoo dhawaan la qabtay isagoo isku dayayay inuu hub istiraatiiji ah geeyo dalka Yemen. Waxay qirteen inuu ahaa kii laba-iyo-tobnaad ee hawlgalladoodii tahriibinta.

Sida ay sheegeen shaqaalaha, shabakaddan waxaa si wadajir ah u maamula xubno ka tirsan ururka Xisbullah iyo Ciidanka Qudus ee ka tirsan Ilaalada Kacaanka ee Iiraan, iyagoo adeegsanaya isku-jir marinno badeed oo toos ah, kuwa dadban, iyo kuwo qarsoodi ah si ay uga gudbaan cunaqabataynta caalamiga ah.

Biyaha xuduudda Soomaaliya ayaa ka mid ah waddooyinka ugu muhiimsan ee marinadan, waxaana la sheegay in ciidamada Iiraan ay fariisimo hawleed oo horumarsan ku leeyihiin xeebaha Soomaaliya si ay uga soo abaabulaan hubka loo daabulayo dekedaha ay Xuutiyiintu ka taliyaan ee dalka Yemen.

Marqaati-furka ayaa lagu faahfaahiyay sida hub casri ah—oo ay ku jiraan qaybo ka mid ah gantaallada baalistikada, teknoolajiyadda diyaaradaha aan duuliyaha lahayn (drones), iyo hababka difaaca hawada—si xeeladaysan loogu qariyay shixnado ganacsi oo sharci ah.

Alaabooyin ay ka mid yihiin matoorrada korontada, qalabka korontada beddela (transformers), iyo bambooyinka warshadaha ayaa loo soo saaray warqado muujinaya in dalka Jabuuti yahay halka ugu dambaysa ee ay ku socotay. Xaqiiqadu se waxay ahayd in shixnadda loo sii diyaariyay in loo gudbiyo dalka Yemen marka ay soo gaarto Geeska Afrika.

Ciidamada ammaanka ee Koonfurta Yemen ayaa ogaaday dhagartan xeeladaysan markii ay kala fureen waxa loogu yeeray “qalabka warshadaha,” ayna ka dhex heleen habab radar oo casri ah, qalabka lagu hago gantaallada, iyo teknoolajiyad militari oo istiraatiiji ah oo loogu talagalay in lagu xoojiyo awoodda Xuutiyiinta ee ka dhanka ah maraakiibta caalamiga ah ee Badda Cas.

Shaqaalihii la qabtay ayaa tilmaamay saddex marin oo waaweyn oo hubka lagu tahriibiyo:

1- Marinka koowaad: Shixnado toos uga soo baxa dekedda istiraatiijiga ah ee Bandar Cabbas ee dalka Iiraan kuna socda dekedda al-Salif ee waqooyi-galbeed Yemen.

2- Marinka labaad ee Soomaaliya: Saldhigyo isugu gudbin ah oo ku yaalla xeebaha oo ay maamulaan Ilaalada Kacaanka ee Iiraan, taasoo u sahlaysa doonyaha yaryar inay hubka geliyaan biyaha Yemen iyagoo iska dhigaya doonyo kalluumaysi ama ganacsi.

3- Marinka saddexaad ee Jabuuti: Iyadoo la adeegsanayo shabakadaha maraakiibta ganacsiga iyo xubno maxalli ah si hubka loogu qariyo shixnadaha sharciga ah ka hor inta aan ugu dambayn loo gudbin Yemen.

Marinka Soomaaliya ayaa si gaar ah loogu tilmaamay inuu ahaa mid lama huraan u ah sidii ay u furnaan lahaayeen waddooyinka sahayda, gaar ahaan xilliyada ay weerarrada militarigu carqaladeeyaan marinada kale.

Qaar ka mid ah shaqaalaha markabka ayaa qirtay inay Soomaaliya ka soo qaadeen “kiimikooyin xasaasi ah,” oo loogu ekeysiiyay daawooyinka lagu daweeyo kansarka, kuwaasoo markii dambe ay ciidamada Iiraan u adeegsadeen samaynta shidaalka gantaallada baalistikada ah.

Qaar kale waxay ka sheekeeyeen inay ka qaybqaateen daabulidda saliid iyo hub si toos ah uga soo baxay biyaha Soomaaliya kuna socday dekedda al-Salif ee Yemen, iyagoo ka tallaabsanaya dadaallada kormeerka caalamiga ah.

Shabakaddan tahriibinta ah ayaa la sheegay inay kormeeraan saraakiil sar-sare oo Xuutiyiin ah oo si dhow ula shaqeeya la-taliyeyaal militari oo Iiraaniyiin ah:

  • Abu Jaafar al-Talbi: Ku xigeenka wasiirka gaashaandhigga ee maamulka Xuutiyiinta, ayaa mas’uul ka ah dhammaan saadka militariga wuxuuna xiriir toos ah la leeyahay Ilaalada Kacaanka ee Iiraan.
  • Hussein al-Attas: Madaxa “Hay’adda Guud ee Kalluumaysiga Badda Cas,” ayaa maqaamkiisa dhanka badda u adeegsada inuu badmaaxiin u qorto hawlgallada Iiraan isla markaana hagto hawlgallada ka imaanaya Soomaaliya iyo Jabuuti.
  • Eyad Atini: Ku xigeenka al-Attas, ayaa maamula hawlaha dekedaha ee al-Salif iyo al-Hudaydah.
  • Yahya Jiniya: Waxaa loo xilsaaray qorista iyo isku-dubbaridka kooxaha tahriibinta.
  • Ibrahim al-Moayad: Wuxuu qaabilsan yahay hawlaha maaliyadeed iyo bixinta lacagaha.
  • Mostafa al-Sharfi: Waa isku-xiraha ugu muhiimsan ee Ilaalada Kacaanka ee Iiraan; wuxuu bixiyaa adeegyada turjumaadda luuqadda Beershiyaanka, isku dubbaridaa safarka badmaaxiinta Yemeni-ga ah ee aada Iiraan, wuxuuna maamulaa saad-qaadista konteynarrada.

Marqaati-furka ayaa lagu faahfaahiyay sida ay tahriibiyeyaashu isaga kala gooshayeen Yemen, Soomaaliya, iyo Iiraan iyagoo adeegsanaya hu’ga ganacsi rayid ah, mararka qaarna waxay sii marayeen waddooyin isku murugsan oo dhowr waddan ka kooban: waxay ka duulayeen Sanca una socdeen Urdun, halkaasna uga sii gudbayeen Lubnaan, ka dibna Suuriya, ugu dambayna waxay u duulayeen Tehran ka hor inta aysan gaarin Bandar Cabbas. Halkaas, Ilaalada Kacaanka ayaa ku siin jiray tababarro dhanka hubka ah iyo warbixinno hawleed ka hor inta aan loo dirin hawlgallada marinada Soomaaliya, Jabuuti, iyo kan tooska ah ee Iiraan.

Waddo kale oo ka gaaban ayaa ahayd inay u gudbaan dalka Cumaan, oo inta badan dhex-dhexaadiya Xuutiyiinta iyo dawladaha Reer Galbeedka. Dhulka Cumaan, tahriibiyeyaashu waxay si toos ah uga duuli kareen Iiraan—waa waddo ay shaqaaluhu sheegeen in si badheedh ah loogu adeegsan jiray si looga faa’iidaysto xasaasiyadda diblomaasiyadeed ee gobolka.

Maraakiibta ka hawlgala marinka Soomaaliya ayaa la sheegay inay inta badan safraan habeenkii, iyagoo ku dhowaanaya xeebta si ay uga dhuuntaan roondooyinka ciidamada badda ee caalamiga ah ee kormeera marinnada Badda Cas si ay ula socdaan ku-xadgudubka cunaqabataynta.

Shaqaaluhu waxay xuseen in xeebta Soomaaliya ay leedahay dekedo yaryar iyo gacamo badan oo ku habboon is-dhaafsiga qarsoodiga ah, kuwaasoo intooda badan ka fog halka ay gaari karaan ciidamada badda ee si hufan u ilaaliya.

Sarkaal sare oo ka tirsan Koonfurta Yemen, Rakkan Ali Talyan, oo la hadlay telefishanka al-Jumhuriya, ayaa sheegay in marqaati-furku uu xaqiijinayo isku-xirnaanta qotada dheer ee Xuutiyiinta kala dhaxaysa xubnaha Xisbullah iyo kuwa Iiraan ee ku sugan Suuriya iyo Cumaan, iyo sidoo kale goobaha ay ka hawlgalaan ee ku yaalla xeebaha Soomaaliya.

Sirdoonka Yemen ayaa intaa ku daray in kaalinta Soomaaliya ay hadda aad ugu dhex milantay shabakaddan oo ay u shaqeyso sidii waddo joogto ah oo loo baxsado mar kasta oo ay hawlgallo militari carqaladeeyaan shixnadaha tooska uga yimaada Iiraan.

Ugu dambayn, baaritaanka Israel Hayom wuxuu ku soo gabagabaynayaa in Soomaaliya aysan ahayn oo kaliya marin la sii maro, balse ay tahay xarun hawleed oo muhiimad istiraatiiji ah u leh hawlgal tahriibin oo baaxad weyn oo isaga gudba qaaradaha Bariga Dhexe, Afrika, iyo Aasiya—shabakad loogu talagalay in lagu sii wado awoodda militari ee Xuutiyiinta ee Badda Cas iyo meelo ka baxsan, inkastoo ay sii kordhayaan weerarrada Mareykanka iyo Israel ee ka dhanka ah waddooyinkooda sahayda.

Ciidanka Israel oo dilay Anas Shariif iyo howl wadeeno kale

0

Gaza (Caasimada Online) – Ciidamada Israa’iil ayaa weerar ku dilay suxufiyiin ka tirsan Telefishinka Aljazeera, kuwaas oo ay ku jireen wariyeyaal iyo muuqaal duubayaal, sida lagu sheegay bayaan rasmi ah oo uu telefishinkaasi soo saaray.

Mid ka mid ah suxufiyiinta la dilay ayaa ahaa Anas Shariif, oo caan ku ahaa soo tebinta xaaladda magaalada Gaza, isaga oo marar badan gaarayay goobaha ay duqeymahu ka dhacaan.

Anas ayaa sidoo kale warbixinno ka soo tabin jiray xeryaha dadka barakacayaasha ah iyo meelaha kale ee ay Israa’iil si gaar ah u beegsato.

Dilkan ayaa qayb ka ah olole ballaaran oo Israa’iil ku bartilmaameedsato shaqaalaha warbaahinta ee gudbiya muuqaalka iyo xogta ku saabsan saameynta duullaanka iyo go’doominta lagu hayo shacabka Gaza.

Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil, Benjamin Netanyahu ayaa qirtay in dalkiisu ku dhibtooday dhinaca dagaalka warbaahinta, isagoo sheegay in Aljazeera ay si joogta ah u soo bandhigto khasaaraha iyo tacaddiyada ka dhanka ah shacabka reer Gaza.

Xukuumadda Netanyahu ayaa hore u qaaday tallaabooyin ka dhan ah Aljazeera, kuwaas oo ay ku jirto xiridda xarumo muhiim ah iyo gelitaanka askarta gudaha xarumahaas.

Sidoo kale, waxaa jiray weerarro ula kac ah oo lagu dilay suxufiyiin ka tirsan telefishinka, kuwaas oo loo arko qayb ka mid ah dadaallada lagu cabburinayo codadka ka warbixiya xaalada ka jirta Gaza. Tan ayaa qeyb ka ah xaaladda daran ee ka taagan Marinka Gaza oo Israa’iil ay rabto inay caalamka ka qariso gumaadka arxan darrada ah ee ay ka wado halkaasi.

Taiwan’s lobbyists and the war against Somali unity

A new misinformation campaign is taking hold in Washington, carefully constructed and heavily funded. It claims the United States is preparing to recognize Northern Somalia, often referred to in lobbying circles as “Somaliland,” as an independent state.

This narrative is false. The United States has made no policy change. Its position remains unchanged: Somalia is one country, with full territorial integrity and sovereignty. Yet, despite this, a growing number of articles, think tank briefings, and media narratives are trying to shift that reality through distortion and deceit. The machinery behind this is not grassroots. It is foreign-funded.

At the center of this campaign is Taiwan. Isolated diplomatically and struggling to gain international recognition, Taiwan has turned to a lobbying offensive in Washington. The Taiwanese government is bankrolling lobbying firms and media consultants to promote the idea that its partnership with Northern Somalia is legitimate. These lobbyists are using their access in Washington to push a false narrative: that Northern Somalia is on the verge of international recognition, and that the United States is quietly behind it.

This is not true. It violates U.S. foreign policy. It undermines the Federal Government of Somalia, which the U.S. recognizes as the only legitimate government of the Somali state. But Taiwan’s interest is not Somalia. It is Taiwan. And they are using Somalia’s internal divisions as a tool to score diplomatic points against China.

Taiwan’s strategy is built around exploiting weak or transitional states. It uses economic aid, diplomatic visits, and targeted media campaigns to create the illusion of recognition and legitimacy. In Somalia’s case, it has found willing partners in the Northern Somalia political elite, who have their own motives for pursuing a separate state. But this alliance is not about democracy or human rights. It is about political theater and foreign policy gamesmanship.

The Federal Government of Somalia has not been idle. On July 31, 20125, it successfully supported the formation of a new federal member state in the northeast. This was a major achievement and proved the strength of the federal system. It also debunked one of the most persistent myths used by separatists: that the north is united under a single administration. It is not. There is a Northwest region, and there is a Northeast region. There is no such thing as a unified “Somaliland.”

This fact matters. It shows that the north is diverse, politically and socially. It proves that the separatist narrative is based on a fantasy. The formation of the Northeast State under the Federal Constitution makes it legally and politically impossible to claim that Northern Somalia is a single, independent political entity.

So why is this false narrative gaining ground in Washington? The answer lies in the power of lobbying. Taiwan is spending heavily. Their lobbyists are writing op-eds, influencing think tank reports, and pushing talking points into U.S. government briefings. They are promoting misleading maps, fake polling data, and distorted history. They are using media institutions, NGOs, and former diplomats to amplify their message.

This is not a grassroots diplomatic effort. It is disinformation warfare. And it is designed to confuse policymakers, divide Somalis, and create a wedge between Somalia and its international partners.

What is most concerning is the silence from many who should know better. Some Somali intellectuals and political figures remain passive. It’s not because they support separatism. It’s because they underestimate the power of modern propaganda. They are still operating in the logic of the 1990s, when politics was negotiated through face-to-face dialogue, not manipulated through data operations, media cycles, and coordinated lobbying.

They do not see that this campaign is part of a larger geopolitical game. One that involves embassies, international organizations, research institutes, and Western media. This is not about one actor. It is a multi-platform, multi-million-dollar operation that stretches from Taipei to K Street.

What’s at stake is not symbolic. Every distorted headline erodes Somalia’s position in the international system. Every misleading article gives fuel to those who want Somalia to fail. Every fake policy shift weakens the Federal Government’s hand and strengthens the hand of those who benefit from chaos and fragmentation.

Somalia must respond with clarity and strength. This is not the time for polite disagreement. It is the time for direct confrontation of falsehoods. The Federal Government must pressure its partners to adhere to their own policies. It must hold embassies accountable when they allow staff to promote off-book agendas. It must demand transparency from think tanks and media outlets who platform foreign-funded narratives without fact-checking.

More importantly, Somalis themselves must wake up to the reality of modern information warfare. It is not enough to dismiss it as foreign propaganda. It must be countered systematically. That means building media capacity, investing in strategic communications, and naming the lobbyists and firms responsible. It means making it clear to Washington that Somalia is not for sale.

Unity is not a slogan. It is a national security principle. The recognition of any breakaway region threatens the stability of the entire country and the region. It invites new separatist claims. It emboldens spoilers. It hands foreign governments the keys to Somali sovereignty.

Taiwan has the right to fight for its survival. But it does not have the right to wage that fight on the back of Somali unity. Lobbyists paid to distort reality in Washington must be exposed. Somalia has one government, one flag, one territory. No amount of lobbying can change that truth.

Ismail D. Osman: Former Deputy Director of NISA. Specializing in writings on BRICS, the Horn of Africa’s security, and geopolitical landscapes with an emphasis on governance and security. Contact: [email protected]. Twitter: @osmando

Somalia key hub in Iran-Houthi arms smuggling, probe reveals

MOGADISHU, Somalia – An investigation by Israel Hayom has uncovered extensive details about a sophisticated Iranian weapons smuggling network supplying Yemen’s Houthi rebels, with Somalia’s coastline playing a pivotal role in the operation.

The revelations are based on testimonies from crew members of the al-Sharwa vessel, intercepted in recent days while attempting to deliver strategic weapons to Yemen during what they admitted was their 12th smuggling mission.

According to the crew, the network is operated jointly by Hezbollah operatives and Iran’s Quds Force of the Revolutionary Guard, using a combination of direct, indirect, and covert maritime corridors to bypass international sanctions.

Somalia’s territorial waters form one of the most important of these routes, with Iranian forces reportedly maintaining forward operating positions along the coast to coordinate transfers to Houthi-controlled ports in Yemen.

The testimonies describe how advanced weapons — including ballistic missile components, drone technology, and anti-aircraft systems — were systematically disguised as legitimate industrial cargo.

Items such as generators, transformers, and manufacturing pumps were loaded with accompanying paperwork indicating Djibouti as their final destination. In reality, the cargo was staged for onward transfer to Yemen once it reached the Horn of Africa.

South Yemen security forces discovered the elaborate deception when they dismantled the supposed “factory equipment” and uncovered sophisticated radar systems, missile guidance devices, and strategic weapons technology designed to enhance Houthi capabilities against international shipping in the Red Sea.

Captured crew members identified three main smuggling corridors:

  1. Primary route: Direct shipments from Iran’s strategic Bandar Abbas port to Yemen’s al-Salif port in the northwest.
  2. Secondary route via Somalia: Coastal transfer points operated by Iranian Revolutionary Guards, enabling smaller vessels to move weapons into Yemeni waters under the cover of fishing or trade activity.
  3. Tertiary route via Djibouti: Commercial shipping channels using local operatives to conceal weapons within legitimate cargo before final transfer to Yemen.

The Somalia corridor, in particular, was described as essential in keeping supply lines open when military strikes disrupted other routes. Several crew members admitted to transporting “sensitive chemicals” from Somalia, disguised as cancer treatment drugs, which were later used by Iranian forces in the production of ballistic missile fuel.

Others recounted participating in oil and weapons shipments from Somali waters directly to Yemen’s al-Salif port, bypassing international monitoring efforts.

The smuggling network is reportedly overseen by high-ranking Houthi officials working in close coordination with Iranian military advisors:

  • Abu Jaafar al-Talbi, deputy defense minister for the Houthi regime, is responsible for all military logistics and directly liaising with the Iranian Revolutionary Guards.
  • Hussein al-Attas, head of the “general authority for fishing in the Red Sea,” uses his maritime authority to recruit sailors for Iranian missions and direct operations originating from Somalia and Djibouti.
  • Eyad Atini, deputy to al-Attas, managing port operations at al-Salif and al-Hudaydah.
  • Yahya Jiniya is tasked with recruitment and coordination of smuggling crews.
  • Ibrahim al-Moayad is handling financial operations and payment distribution.
  • Mostafa al-Sharfi, key liaison with the Iranian Revolutionary Guards, provides Persian translation services, coordinating Yemeni sailors’ travel to Iran, and managing container shipping logistics.

Testimonies detailed how smugglers moved between Yemen, Somalia, and Iran under civilian commercial cover, sometimes traveling via complex multi-country routes: flying from Sanaa to Jordan, onward to Lebanon, crossing into Syria, then flying to Tehran before reaching Bandar Abbas. There, the Revolutionary Guards provided weapons training and operational briefings before assigning crews to missions along the Somalia, Djibouti, and direct Iranian corridors.

An alternative, shorter pathway involved crossing into Oman, which often mediates between the Houthis and Western governments. From Omani territory, smugglers could fly directly to Iran — a route that crew members say was deliberately used to exploit regional diplomatic sensitivities.

Vessels operating along the Somali corridor reportedly traveled primarily at night, staying close to shore to evade detection by international naval patrols monitoring Red Sea shipping lanes for sanctions violations.

The crew noted that the Somali coastline offered numerous small harbors and inlets suitable for clandestine transfers, many of them outside the reach of effective maritime policing.

Senior South Yemen officer Rakkan Ali Talyan told al-Jumhuriya channel that the testimonies confirm the Houthis’ deep coordination with Hezbollah and Iranian operatives in both Syria and Oman, as well as at maritime staging points along Somalia’s coast.

Yemeni intelligence sources added that Somalia’s role is now so embedded in the network that it functions as a permanent fallback route whenever direct Iranian shipments are disrupted by military action.

The Israel Hayom investigation concludes that Somalia is not merely a stopover, but a critical operational hub in a transcontinental smuggling enterprise spanning the Middle East, Africa, and Asia — a network designed to sustain the Houthis’ military capabilities in the Red Sea and beyond, despite intensified U.S. and Israeli strikes on their supply lines.

Xog: Al-Shabaab oo heshay gantaal ay sameyso Xamaas – Maxaa lagu ogaaday Bariire?

0

Bariire (Caasimada Online) – Hubkii Ciidanka Xoogga Dalka ay Al-Shabaab uga furteen dagaalkii toddobaadka ka socday deegaanka Bariire ee gobolka Sh/Hoose waxaa ku jiray Gantaalka Al-Yassin, oo burburiya gaadiidka gaashaaman, sida taangiyada casriga ah, waxaana soo saartay kooxda Xamaas ee Israa’iil kula dagaalanta dhulka reer Falastiin.

Arrintan ayaa dhalisay su’aalo ku saabsan sida uu hubkan khatarta ah ugu dhacay gacanta argagixisada Al-Shabaab, maadaama uu yahay gantaal awood sare leh oo loogu talagalay in uu jebiyo oo goobo taangiyada dagaalka, taas oo khatar weyn ku ah ciidamada iyo shacabka haddii ay argagixisadu adeegsato.

Taliyaha Ciidanka Dhulka ee Xoogga Dalka Soomaaliya, Jeneraal Sahal Cabdullaahi Cumar, oo gacanta ku haya, lana yaaban gantaalkaan halista ah ayaa sawir looga qaaday deegaanka Bariire, kadib markii fagaare lagu soo bandhigay hubkii laga furtay Khawaarijta Al-Shabaab.

Dagaalyahanada Falastiin ayaa la sheegay in hubkaan aysan soo dhoofi karin, maadaama aysan haysan meel ay marsiiyaan, balse waxa ay u badan tahay in Xuutiyiinta Yemen ama Iran lagu farsameeyay, kadibna kooxdu soo dhoofsatay.

Madaxweynaha Soomaaliya ayaa horay u sheegay xiriirka ka dhexeeya argagixisada ka dagaalameysa Soomaaliya iyo Xuutiyiinta Yemen uu sii xoogeysanayo.

Warbixin kooban oo ku saabsan Gantaalka Al-Yassin

Waa gantaal ka soo jeeda RPG-7, waxaa soo saaray dagaalyahanno ka tirsan Hamas (Izz ad-Din al-Qassam Brigades), una adeegsaday dagaalka ay kula jiraan Israa’iil, tan iyo 2004. Waxaa loo bixiyay magaca Sheikh Ahmed Yasin, aasaasihii Xamaas.

Waxaa la sheegay in miisaankiisu uu yahay qiyaastii 7 KG, dheerarkiisuna 95 CM.

Noociisa ugu hormarsan waxaa lasoo bandhigay 2023, waa gantaal laba-weyne ah (tandem warhead) oo loogu talagalay ka hortaga Taangiyada gaashaaman ee dagaalka.

Gantaalkan ayaa markii ugu horreysay loo adeegsaday dagaalka Gaza ee 2023, waxaa loo adeegsaday in lagu dhaco taangiyada Merkava ee Ciidamada Israa’iil. Xawaaraha uu socdo wuxuu gaaraa qiyaastii 300 m/s, fogaankiisuna yahay illaa 500 M.

  Hoos ka eeg sawirrada gantaalka iyo hubkii kale ee Bariire looga furtay Al-Shabaab

Badda Soomaaliya oo halis weyn ugu jirta Itoobiya iyo laba dhinac oo kale – Maxaa socda?

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Falalka amni-darrada ee ka dhacaya xeebaha Soomaaliya, damaca Itoobiya uga jira baddeenna, xiriirka sii xoogeysanaya ee Xuutiyiinta Yemen iyo Al-Shabaab, iyo kalluumaysiga sharci-darrada ah ee ka socda xeebaha Soomaaliya ayaa dowladda ku qasbaya inay degdeg u dhisto Ciidamada Badda, si loo gaaro natiijo guul ah.

Dowladda Turkiga ayaa ballan qaaday dhismaha ciidanka badda Soomaaliya. Ballanqaadkaas wuxuu ku jiray heshiiskii iskaashiga difaaca ee labada dal, laakiin fulintiisa ayaa daahay.

Dowlado kale oo ay ku jirto Indonesia ayaa, sida Turkiga, ballan qaaday in ay tababar siinayaan ciidanka ilaalada xeebaha Soomaaliya, balse weli lama gaarin natiijo muuqata.

Heshiiska iskaashiga difaaca ee ay Soomaaliya la gashay Turkiga ayaa muujinaya xiriir muhiim ah oo ku saleysan amniga, dhaqaalaha iyo siyaasadda, kaas oo labada dal ay faa’iido weyn ugu jirto dhaqan-galkiisa. Balse ma cadda sababta keentay caga-jiidka heysta fulintiisa.

Macluumaadka ku saabsan xaaladda badda Soomaaliya ayaa muujinaya khataraha taagan iyo doorka ay ciyaarayaan dhinacyada kala duwan:

Falalka amni-darrada  

Inkastoo xeebaha Soomaaliya si weyn looga yareeyay burcadda sanadihii u dambeeyay, haddana waxaa sii kordhaya weerarro lagu qaado maraakiibta ganacsiga ee mara Gacanka Cadmeed iyo Badda Cas.

Xiriirka kooxaha hubeysan: Xogaha amniga ayaa muujinaya in Al-Shabaab iyo Xuutiyiinta ay yeesheen xiriir dhaqaale iyo farsamo, taas oo khatar ku ah dekedaha iyo maraakiibta ka shaqeeya gobolka.

Weerarrada ka imanaya Xuutiyiinta Yemen waxay si gaar ah ugu beegsanayaan maraakiibta ay la xiriiraan dalalka taageera dowladda Yemen, taas oo saamayn ku yeelatay maraakiibta iyo ganacsatada dekedaha Soomaaliya.

Damaca Itoobiya

Itoobiya waxay si cad u muujisay rabitaankeeda ku aaddan in ay hesho marin-badeed rasmi ah, taas oo si toos ah u taabanaysa madaxbannaanida Soomaaliya.

Heshiisyo ay Itoobiya la gashay maamulka Somaliland ayaa keenay muran siyaasadeed iyo cabsi ku saabsan in Itoobiya u adeegsan karto awood ciidan ama dhaqaale si ay u gaarto xeebaha Soomaaliya.

Tani waxay si toos ah ugu kordhinaysaa muhiimadda ay leedahay in Soomaaliya yeelato awood badeed (Navy) si loo ilaaliyo xeebaha iyo biyaha caalamiga ah ee u dhow.

Kalluumaysiga sharci-darrada ah

Maraakiib ka kala socda Yemen, Iran, China iyo dalal kale ayaa si sharci-darro ah uga kalluumaysta biyaha Soomaaliya.

Kalluumaysiga noocan ahi wuxuu keenaa:

  1. Khasaare dhaqaale oo ballaaran oo ku yimaada shacabka Soomaaliyeed,
  2. Hoos u dhac ku yimaada kheyraadka badda, taas oo saameyn ku leh nolol maalmeedka kalluumaysatada maxalliga ah,
  3. Xiisado u dhexeeya kalluumaysatada maxalliga ah iyo maraakiibta shisheeye, mararka qaarna keena iska horimaad hubeysan.

Doorka Turkiga

Turkiga ayaa horey u dhisay saldhigga milatari ee Turksom ee Muqdisho, waxayna hadda ballanqaadeen inay taageeri doonaan dhismaha ciidanka badda Soomaaliyeed.

Caqabadda ugu weyn waa in tababarka dhameystiran ee ciidan badeed xirfadle ah uu qaato ugu yaraan 4–6 sano (jaamacadda difaaca badda, farsamooyinka dayactirka maraakiibta iyo qalabka casriga ah).

Waxaa sidoo kale loo baahan yahay maraakiib cusub, qalab badbaado, iyo nidaamyo raadar iyo kormeer casri ah.

Geerida Caydiid sidee loo xaqiijiyay? Yaase tebiyay? – Yuusuf Garaad oo sharxay

0

Habeen Agoosto ah 1996, aniga oo saaxiibbo ajnabi ah oo aan wadashaqeyno la soo casheeyay shaqada ka dib, ayaan boorsadeyda garabka ka doontay Xafiiska Laanta Soomaaliga oo ay ahayd in saacado ka hor laga wada rawaxo.

Waxaan yaab igu noqotay in xafiiska ay weli joogaan, Maxamed Cabdullaahi oo ahaa Madaxa Laanta Soomaaliga, iyo Cabdullaahi Xaaji oo ahaa soo saare sare oo aalaaba aan xilli hore ka rawaxi jiray shaqada.

Midba telefoon ayuu ku hadlayaa.

Waan naxay oo in masiibo dhacday ayaan u qaatay. Nabadi ma jirtaa markii aan weydiiyay ayay ii sheegeen in ay heleen xog ah in uu geeriyooday General Caydiid, si loo hubiyana ay la’ yihiin.

Dhankeyga ayaan shaqada ka galay.

Maaddaama ay xilli dambe u ahayd Muqdisho, waxaan wacay nin jooga London oo xiriirro badan ku lahaa kooxda uu hoggaaminayay General Caydiid.

Wuxuu ii ballanqaaday in uu raadin doono xaqiiqada, haddii uu war sugan helana uu ila wadaagi doono.

Ka dib waxaan wacay dhowr number oo Xamar ah oo uu ka mid yahay weriye Haaruun Macruuf.

Waxaan wacay shakhsiyaad kala jooga Mareykanka, Italy iyo Kenya.

Aniga oo telefoonnadii weli ku guda jira war suganna la’, ayaa telefoonka aan ku hadlayay mid aan ahayn oo isla xafiiska ahi uu soo dhacay.

Cabdullaahi Xaaji ayaa qabtay, in yar ka dibna waxaa uu igu yiri waxaa khadka ku jira nin ku doonaya, markii aan u sheegay in aad telefoon ku hadleysana igu yiri, u sheeg in uu dhigo telefoonka uu ka hadlayo ee uu aniga ila hadlo.

Waa ninkii London oo igu soo laabtay. Wuxuu igu yiri, Caydiid waa dhintay waana hubaal. Ka dib markii uu ii sheegay ninka u xaqiijiyay oo Xamar joogay, waxaan ka qaatay numberkiisa.

Ninkii Xamar joogay wuxuu ii sheegay intii oo kale. Waxaan weydiiyay in uu isagu indhiisa saaray meydka Caydiid oo aan wejigiisa maro ku dadneyn. Wuxuu ku jawaabay maya, laakiin, ayuu yiri Xuseen Caydiid ayaa telefoonkeyga hadda aan kaala hadlayo ka wacay hooyadiis iyo walaashiis oo u sheegay geerida General Caydiid.

Ninkii waxaan ka codsaday in uu telefoonka iigu dhiibo Xuseen Caydiid. Markii uu ii sheegay in uu ka soo tegey, waxaan ka codsaday in uu ku laabto. Wuu ka meermeeray oo wuxuu ii sheegay in uu hadda gurgiisa yimid, xilli dambena ay tahay oo uu berri ku laaban doonay.

Maaddaama aan ninkan isku wanaagsanayn, aakhirkii waan ka dhaadhiciyay qaddar ka dibna wuxuu ila soo hadashiiyay Xuseen Caydiid oo igu yiri, Yusuf, Aabbe Allah ha u naxriisto. Xaqiijin ka dib wuxuu ii sheegay in marka uu waagu baryo Idaacadda laga sheegi doono geerida.

Qiyaastii markii ay tahay habeen barkii xilliga London oo daqiiqado ay wehliyaan ayaan u sheegnay BBC World Service Newsroom, Ka dibna waxaan wargelinnay teamka Network Africa.

Waxay xusuusteydu ii sheegeysaa in ay ahayd 1-da habeennimo waqtiga London ee kuleylaha oo ku beegan labada habeennimo oo Soomaaliya ah markii la sii daayay warka ugu horreeyay ee sugan ee geerida Caydiid.

Sidaas ayay BBC ku noqotay Idaacaddii ugu horreysay caalamka ee xaqiijisa, siina deysa geerida General Caydiid, iyada oo xataa uga horreysay Idaacadda Radio Muqdisho oo ay kooxdiisu maamuleysay.

Warka BBC waxaa ka mid ahaa in Raadiyaha Caydiid saacado ka dib (Waaberiga Muqdisho) uu ku dhawaaqi doono geeridiisa.

Maaddaama uu magaca Caydiid ahaa mid adduunka oo dhan gaaray, isla markiiba hey’adaha wararka ee adduunka ayaa sii faafiyay, Xamar oo hurudda.

Waxay ahayd habeenka keliya ee Newshour Presenterkiisa iyo Editorkiisa habeenkaasi oo wata farsamayaqaankoodu ay iigu yimaadeen Xafiiska Laanta Soomaaliga ee ay Istuudiyaha Laanta iiga duubeen wareysi. Waayo Cabdullaahi Xaaji iso aniga waxaa noo taagnaa Taksi guryaheenna na geeya maaddaama la iga sugayay in aan shaqada soo galo ka hor lixda subaxnimo.

Wareysiga Newshour wuxuu noqday wareysigii koowaad ee ugu yaraan 14 wareysi oo habeenkaas iyo maalintii xigtay la iga qaaday oo ay ku jireen wareysiyo aan siiyay Scotland, Mareykan iyo Koofur Afrika.

Taksigii na qaaday aniga iyo Cabdullaahi Xaaji, raadiyo degaanka London aan dhaafsiisneyn oo ka  shidnaa wuxuu sheegay in Caydiid uu dhintay asaga oo tilmaan uga dhigaya dagaalkii uu la galay ciidanka Mareykanka.

F. G.: Sawirku waa Djibouti, 1994. Su’aashaas aan weydiiyay iigama uu jawaabin.

W/Q: Yuusuf Garaad Cumar

Somali President, opposition talks end in deadlock

MOGADISHU, Somalia – Somali President Hassan Sheikh Mohamud and opposition leaders ended a fourth round of critical talks on Sunday without resolving a deepening political crisis over constitutional reforms, agreeing only to meet again later this week, sources close to the meeting told Caasimada Online.

The failure to reach a breakthrough prolongs a dangerous stalemate that pits the federal government against a united opposition front and powerful regional states. The political infighting comes as government forces struggle to contain an escalating offensive by Al-Shabaab militants in the country’s central and southern regions.

Sunday’s meeting at the Villa Somalia presidential palace in Mogadishu brought the president face-to-face with the Somali Salvation Forum, a prominent opposition coalition led by former President Sharif Sheikh Ahmed.

While the talks concluded with a shared meal and photographs, signaling a superficially cordial atmosphere, no substantive agreement was reached on the core issues.

“The meeting has been adjourned, and there is no formal agreement reached by the parties on the dispute,” a source familiar with the discussions told Caasimada Online. “They have agreed to hold another session on Wednesday.”

Constitutional overhaul at heart of dispute

The central point of contention remains a package of controversial constitutional amendments passed by Somalia’s parliament earlier this year. The opposition has vehemently rejected the changes, which fundamentally alter Somalia’s system of governance.

The reforms, which include a transition from a parliamentary to a full presidential system, grant the president the power to appoint and dismiss the prime minister without parliamentary approval. They also introduced a five-year presidential term and allowed for universal suffrage, replacing the complex clan-based indirect voting system used in recent elections.

Opposition figures and critics, including the semi-autonomous state of Puntland, have condemned the overhaul as an unconstitutional power grab designed to centralize authority in the presidency.

During the talks, opposition members reportedly demanded a “genuine and straightforward concession” from President Mohamud, insisting that the constitutional amendments be reversed entirely as a precondition for resolving the political gridlock.

President Mohamud, who has championed the reforms as necessary for stabilizing Somalia’s fragile political system, is attempting to find a compromise. However, a full understanding between the two sides remains elusive.

Rising tensions and security fears

The political paralysis in Mogadishu has significant national implications. In April, following the ratification of the constitutional changes, the Puntland administration declared it would operate as an independent entity until the dispute was resolved through a mutually agreed-upon constitutional process.

This has raised fears of national fragmentation at a time when unity is desperately needed.

The prolonged political infighting is also diverting critical attention and resources from the fight against Al-Shabaab. This Al-Qaeda-linked Islamist group has waged a bloody insurgency against the Somali government for over 15 years.

Security analysts and international partners have warned that the militants could exploit the political divisions. The group has intensified its attacks in recent months, particularly in the central regions of Hiran and Galguduud, as well as the Lower and Middle Shabelle regions mentioned in the original Somali report, which form the breadbasket of the nation.

A major government offensive launched late in 2022 initially reclaimed significant territory but has since stalled, and Al-Shabaab has demonstrated a renewed capacity to launch large-scale attacks on military bases and civilian centers.

The ongoing talks in Mogadishu are seen as a critical test for Somalia’s political elite. Their ability to find a compromise is not only essential for the country’s governance but also for the stability of the Horn of Africa and the broader international effort to defeat Al-Shabaab. All eyes will be on Wednesday’s meeting to see if a path out of the crisis can be forged. 

Weerar hubeysan oo lagu qaaday odayaasha soo xulaya xildhibaannada Waqooyi Bari

0

Laascaanood (Caasimada Online) – Faah-faahino dheeraad ah ayaa waxaa laga helayaa weerar culus oo xalay ka dhacay gudaha magaalada Laascaanood ee xarunta gobolka Sool, kaas oo gaystay khasaare, sidoo kalena cabsi wayn ka abuuray gudaha magaaladaasi.

Warsaxaafadeed kasoo baxay wasaaradda amniga Dawlad-goboleedka Waqooyi Bari ayaa lagu sheegay in falkan uu ahaa mid halis ah, isla markaana lagu beegsaday guri uu shir ka socday oo ku yaalla xaafadda Heegan ee magaalada Laascaanood.

Wasaaradda ayaa shaaca ka qaaday in guriga uu lahaa nin shacab ah, isla markaana ay ku shirayeen odayaal dhaqameed soo xulayay xildhibaannada cusub ee maamulkaasi, balse uu weerar gaadmo ah ku qaaday nin hubeysan oo dhaawacay hal qof.

“Falkan wuxuu ka dhacay guri uu leeyahay muwaadin shacab ah, halkaas oo ay ku shirayeen cuqaal iyo isim beeleed u socday hawl muhiim ah oo lagu soo xulayay xildhibaannada cusub ee baarlamaanka Dawlad Goboleedka Waqooyi Bari. Nasiib darro dambiile hubeysan ayaa xabado ku furay gurigaas, waxaana dhawaac fudud soo gaaray xubin ka tirsan laamaha amniga ee Dawlad Goboleedka Waqooy Bari” ayaa lagu yiri qoraalka.

Sidoo kale, bayaanka ayaa lagu sheegay in ciidamada ammaanka ay haatan wadaan baaris, ayna ku daba jiraan ninka weerarka gaystay, si loo soo qabto, sharcigana loo horgeeyo.

Wasaaradda amniga maamulka cusub ee Waqooyi Bari ayaa sidoo kale soo saartay baaq  ka kooban saddex qodob oo ay u dirtay shacabka ku dhaqan Laascaanood, waxayna ka dalbatay;-

  • Inay ka fogaadaan faafinta wararka aan la xaqiijin oo keeni kara cabsi iyo jahwareer.
  • Inay la shaqeeyaan laamaha amniga oo sugaya nabadgelyada guud.
  • Inay si joogta ah uga war hayaan amniga deegaanka oo ay kusoo wargeliyaan hay’adaha ku shaqada leh wixii dhaqdhaqaaq ah oo laga shakiyo.

Waxaa kale oo warsaxaafadeedka lasii raaciyay “Dawlad Goboleedka Waqooyi Bari waxaa si buuxda uga go’an inay ilaaliso nabadda, kala dambeynta iyo in shacabka loo xaqiijiyo amni waara”.

Puntland oo ciidamadii ugu badnaa isugu gaysay….

0

Boosaaso (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya goboka Bari ayaa sheegaya in ciidamo badan oo dheeraad ah ay Puntland maanta iyo shalay u daabushay furimaha hore ee dagaalka, gaar ahaan aagga buuraha Calmiskaad, si ay u xoojiyaan ciidamadii horay u joogay halkaasi.

Ciidamadan oo ah kuwa cusub ayaa loo daad-gureeyay jiida hore ee dagaalka, waxaana ujeedka uu yahay inay ka qayb-galaan wajigii ugu dambeeyay ee howlgalka ka dhanka ah kooxda Daacish.

Sida ay ogaata Caasimada Online, guutooyin badan oo ka tirsan ciidanka Puntland ayaa saacadihii ugu dambeeyay gaaray deegaanka Xabley, iyaga oo halkaas ugasii sii dhaqaaqay dhanka goobaha lagu tuhunsan yahay in ay ku dhuumaaleysanayaan dagaalamayaasha Daacish.

Sidoo kale, ciidanka ayaa haatan bilaabay inay ku laabtaan deegaanadii ay dib uga soo baxeen, gaar ahaan aagga Togga Miraale oo ay mar kale kusoo laabteen xubnaha Daacish iyaga oo halkaas ku aasay qaraxyo miino oo dhowaan khasaare uu kasoo gaaray ciidanka Puntland.

Ciidanka ayaa sidoo kale haatan bilaabay inay madaafiic ku garaacaan goobaha la tuhunsan yahay inay ku dhuumaaleysanayaan argagixisada maadaama ay ka qoteen godad waawayn.

Kooxda ayaa dhankeeda hadda isku uruursaneysa laba mee loo ay adag tahay inay galaan ciidanka, waana aagga buuraha Xabley iyo Togga Baallade, mana laha wadooyin toos ah oo gaadiidku ku geli karaan ciidanka difaaca Puntland ee howlgallada culus ka wada halkaasi.

Xaaladda ayaa haatan mid kacsan, waxaana ujeedka ugu wayn ee Puntland uu yahay inay markaan qaado wajigii ugu dambeeyay ee dagaalka, si gabi ahaan loo soo afjaro Daacish.

Xog: Shirka Xasan Sheekh iyo mucaaradka oo kusoo dhamaaday natiijo la’aan

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Waxaa maanta xarunta madaxtooyada Soomaaliya ka qabsoomay shirkii afaraad ee foolka fool ah, una dhexeeyay Madaxweyne Xasan Sheekh iyo Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed ee ay ku mideysan yihiin xubnaha mucaaradka, kaas oo looga hadlay is mariwaaga siyaasadeed uu dhexeeya labada dhinac.

Fadhiga maanta ayaa ka duwanaa kuwii hore, waxaana u dhammaa inta badan xubnaha mucaaradka ee uu hoggaaminayo Madaxweynihii hore ee dalka Shariif Sheekh Axmed, iyadoo toos loo guda-galay ajanedayaasha oo ay ugu muhiimsan yihiin dastuurka iyo doorashada.

Shirka ayaa goordhow lasoo xiray, mana jirto illaa iyo hadda heshiis rasmi ah oo ay dhinacyadu ka gaareen doodda u dhexeysa, waxaana lagu ballamay in fadhi kale la’is kuugu yimaado maalinta Arbacadaha ee soo socota.

Sida ay ogaatay Caasimada Online, kooxda Villa Somalia iyo siyaasiyiinta mucaaradka ayaa weli isku haya cutubka 4-aad ee dastuurka ee wax ka beddelka lagu sameeyay, iyada oo doodda mucaaradka ay halkeeda taagan tahay, waxayna dalbanayaan in laga laabto wax ka beddalka.

Sidoo kale wararka ayaa intaasi ku daray in xubnaha Madasha Samatabixinta ay Madaxweynaha ka dalbadeen tanaasul dhab ah oo aan leex leexad laheyn, si ay u guuleystaan wada-hadallada, loona soo gabagabeeyo shirarkooda oo daba dheeraaday.

Madaxweyne Xasan ayaa isauna dhankiisa isku dayayo inuu xalliyo tabashada xubnaha mucaaradka haddana ma jirto ilaa iyo hadda is faham  buuxa oo ay gaareen labada dhinac.

Marka aad eegto sida uu ku socda shirka wuxuu ku billowday jawi wanaagsan, wuuna kusoo dhammaaday iyadoo madaxdu ay wada qadeeyeen, kadibna ay sawirro wada galeen.

Shirkan waxaa ka horreeyay saddex shir oo hore oo ay dhinacyadu kaga doodeen arrimaha hortabinta u leh dalka, balse laguma gaarin wax natiijo ah, iyada oo lagu ballamay inay sii socdaan wada-hadallada oo mar kale hadda lasii iclaamiyay maalinta Arbacada ah.

Soomaaliya ayaa haatan ku jirto marxalad xasaasi ah, waxaana khilaafka taagan qayb ka ah maamullada Puntland iyo Jubaland, iyada oo ay uu sii dheer yahay dagaalka Al-Shabaab oo kasii daray, maadaama kooxda ay haatan dagaallo ka wado gobollada Shabeellooyinka.