28 C
Mogadishu
Saturday, May 9, 2026

Somali opposition leader urges public to ‘take up guns’

MOGADISHU, Somalia – A prominent Somali opposition leader has ignited a political firestorm by calling for armed resistance against the government, urging citizens to take up guns instead of casting ballots in the country’s upcoming landmark elections.

Abdirahman Abdishakur Warsame, a former minister and leader of the Wadajir political party, made the controversial call in a social media post on Tuesday. The post featured a photograph of President Hassan Sheikh Mohamud registering to vote, overlaid with the provocative caption “Qof iyo Qori,” a Somali phrase meaning “A Person and a Gun.”

The slogan is a deliberate and inflammatory distortion of the government’s official electoral motto, “Qof iyo Cod,” which translates to “One Person, One Vote.” This initiative aims to usher in Somalia’s first direct universal suffrage election since 1969, a move hailed by international partners as a critical step toward democratic stability.

Warsame’s post was immediately condemned by government officials, civil society leaders, and political analysts as a dangerous incitement to violence in a nation already grappling with a deadly insurgency and fragile political settlements.

The government’s response was swift and sharp, with Minister of Defense Ahmed Moallim Fiqi directly comparing the opposition leader’s rhetoric to that of terrorist militants.

“It is Al-Shabaab that threatens people with a gun,” Fiqi wrote in a public reply. “A gun cannot replace the people’s vote, and a politician who chooses to take up a gun is no different from a warlord.”

Fiqi’s use of the term “warlord” (hogaamiye kooxeed) is a potent accusation in Somalia, evoking the powerful factional leaders who devastated the country during the civil war of the 1990s.

“This is not merely political dissent; it is an explicit call for violence,” a Mogadishu-based political analyst, Ahmed Hassan Guled, told Caasimada Online. “For a figure of his stature to openly advocate for guns over votes is a reckless attempt to derail the political process and could embolden armed factions.”

As of Wednesday, Warsame had not retracted his statement, and the post remained online, fueling intense debate across Somali social media platforms.

A history of political friction

The incident marks a significant escalation in the long-running political feud between Warsame and the Somali federal government. A seasoned politician who served as Minister of Planning and International Cooperation, Warsame has been a perennial presidential candidate and a vocal critic of successive administrations.

His opposition has often been strident, but analysts believe his latest statement crosses a critical threshold from political opposition to promoting insurrection. Supporters, however, argue his rhetoric reflects deep-seated frustration with an electoral process they claim is being manipulated by the incumbent administration.

For decades, Somalia has relied on an indirect, clan-based power-sharing model for elections, known as the “4.5 system,” where clan elders and delegates select members of parliament, who in turn elect the president.

The shift to “One Person, One Vote” is considered a monumental undertaking, aimed at empowering ordinary citizens and moving beyond the clan-centric politics that have dominated the country for a generation.

The United Nations Assistance Mission in Somalia (UNSOM) has praised the effort as a “historic milestone” but has also acknowledged that the process faces immense logistical, political, and security hurdles.

Deepening political deadlock

The controversy comes as President Hassan Sheikh Mohamud, who is serving his second non-consecutive term, pushes forward with ambitious state-building reforms, including the transition to a presidential system and the implementation of direct elections.

However, the reforms have been fiercely resisted by the opposition. On Sunday, the President and opposition leaders ended a fourth round of critical talks without resolving a deepening political crisis over the changes, agreeing only to meet again later this week, sources told Caasimada Online.

Sunday’s meeting at the Villa Somalia presidential palace brought the president face-to-face with the Somali Salvation Forum, a prominent opposition coalition led by former President Sharif Sheikh Ahmed.

The failure to reach a breakthrough prolongs a dangerous stalemate pitting the federal government against a united opposition front and powerful regional states.

A call to arms in a volatile state

Warsame’s call for citizens to arm themselves is particularly alarming given Somalia’s security landscape. The federal government, supported by the African Union Transition Mission in Somalia (ATMIS), is engaged in a protracted and bloody war against Al-Shabaab, the Al-Qaeda-affiliated extremist group that controls swathes of rural territory.

The political deadlock and inflammatory rhetoric come as government forces face mounting pressure from an escalating Al-Shabaab insurgency in central and southern Somalia.

The Somali National Army has been conducting a major offensive against the militants. However, the group continues to launch deadly attacks on military and civilian targets.

Security officials have privately expressed concern that such high-level political incitement could distract from the counter-insurgency effort and potentially create new internal conflicts.

“Any rhetoric that encourages the proliferation of weapons among the civilian population directly undermines national security and plays into the hands of insurgents like Al-Shabaab,” a senior security official in Mogadishu said.

Kulan xasaasi ah oo u socda guddiyo metalaya Xasan Sheekh iyo mucaaradka

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Xubno ka kala socda dowladda Soomaaliya iyo Madasha Samatabixinta ee mucaaradka ayaa haatan shir xasaasi ah wuxuu uga socdaa magaalada Muqdisho.

Sida ay ogaatay Caasimada Online, shirkaan ayaa waxaa looga hadlaya dhammeystirka wada-hadalladii u dhexeeyay Madaxweynaha iyo mucaaradka ee maalmihii lasoo dhaafay ka socday Villa Soomaaliya, kuwaasi oo isku mari waayeen dhinacyadu.

Kulanka hadda socda ayaa waxa uu dhexeeya guddi ka kooban min saddex xubnood oo labada dhinac ah, waxaana dhanka xukuumadda ka socda Ra’iisul Wasaare ku-xigeenka dalka Saalax Jaamac, Wasiirka Cadaaladda Xasan Macalin iyo Wasiiru-dowlaha Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha Xirsi Gaani.

Dhanka mucaaradka, waxaa ka socda guddoomiyihii hore baarlamaanka Maxamed Mursal oo ah guddoomiye ku-xigeenka Madasha Samatabixinta, Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur iyo Wasiirkii hore Arrimaha Dibadda Axmed Ciise Cawad.

Warar soo baxaya ayaa sheegaya in kulankan looga hadlayo farsamo ahaan sidii looga heshiin lahaa wax ka beddelka lagu sameeyay dastuurka KMG ah, gaar ahaan cutubkiisa 4-aad, kaas oo ay weli isku fahmi la’yihiin xubnaha mucaaradka iyo kooxda Villa Somalia.

Kulankan ayaa sidoo kale loogu gogol xaaraya fadhi kale oo berri oo Arbaco u ballansan yihiin labada dhinac, waxaana ujeedka uu yahay in kama dambeyn lagu gaaro natiijo wax ku ool ah, si looga gudbo is qabqabsiga siyaasadeed ee hareeray hannaanka doorashada.

Shirkii u dambeeyay oo dhacay Isniintii lasoo dhaafay ayaa xubnaha mucaaradku wax ay Madaxweynaha ka dalbadeen tanaasul dhab ah oo aan leex leexad laheyn, si ay u guuleystaan wada-hadallada, loona soo gabagabeeyo shirarkooda oo daba dheeraaday.

Dhanka kale, waxaa maanta tallaabo ka careysiisay mucaaradka sii qaaday Madaxweynaha oo isku diiwaan-geliyay doorashada qofka iyo codka ah ee uu weli muranka ka taagan yahay , taas oo iyana mugdi sii gelin karta rajada laga qabo inay guuleystaan wada-hadalada.

Soomaaliya ayaa haatan ku jirto marxalad xasaasi ah, waxaana khilaafka taagan qayb ka ah maamullada Puntland iyo Jubaland, iyada oo ay uu sii dheer yahay dagaalka Al-Shabaab oo kasii daray, maadaama kooxda ay haatan dagaallo ka wado gobollada Shabeellooyinka.

Fiqi iyo CC Shakuur oo ay ka dhex tafatay kadib tallaabadii uu qaaday Xasan Sheekh

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka Gaashaandhigga Soomaaliya Axmed Macallin Fiqi iyo Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame ayaa maanta ay ka dhex-tafatay, iyaga oo isku qabtay tallaabadii la xiiirtay doorashada oo uu qaaday Madaxweyne Xasan.

Madaxwenaha ayaa maanta si rasmi ah isugu diwaan-geliyay doorashada qof iyo codka ah ee uu rabo inuu dalka ka qabto, isaga oo shahaadada ka qaatay guddiga doorashooyinka.

Cabdiraxmaan Cabdishakuur oo qoraal soo saaray ayaa si adag uga falceliyay tallaabada Madaxweynaha, wuxuuna is diiwaangelintiisa ku tilmaamay mid ahQof iyo Qori” sida uu hadalka u dhigay.

Wasiirka Gaashaandhigga oo si weyn ugu caan-baxay difaaca xukuumadda uu ka tirsan yahay ayaa tilmaamay in qoray lagu hanjabo lagu yaqiinay kooxda Al-Shabaab, isaga oo intaas ku daray in siyaasiyigii doorta qoray aanu waxba ka duwaneyn hoggaamiye kooxeed.

“Al Shabaab baa qori Dadka ugu hanjaba!?! Codaynta dadkana qori ma bedeli karo, siyaasigii doorta inuu qori qaatana waxba Kama duwanaanayo hogaamiye kooxeed!.” ayuu yiri wasiir Axmed Macallin Fiqi.

Si kastaba, tallaabada uu qaaday Madaxweynaha  ayaa loo arkaa inuu ku muujinayo taageeradiisa buuxda ee hirgelinta nidaamka doorasho qof iyo cod oo dalka ka dhacda, xilli uu weli ka taagan yahay muran xooggan, maadaama ay tabasho qabaan mucaaradka.

Is-diiwaangelinta Madaxweynaha ayaa kusoo beegantay, xilli weli ay sii socdaan wada-hadallada u dhexeeya isaga iyo mucaaradka, waxaana fadhi kale ay u ballansan yihiin maalinta Arbacada ah ee soo socota, si ay usii amba qaadaan wada-hadalladooda.

Soomaaliya ayaa haatan ku jirto marxalad adag oo xasaasi ah, waxaana usii dheer dagaalka lagula jiro kooxda Al-Shabaab oo haatan si xooggan uga socda gudaha dalka.

Xog: Xaalad adag oo qoyska Deni ay sabab u yihiin oo ka taagan xeebaha Puntland

0

Garoowe (Caasimada Online) – Xaalad cakirnaan ah ayaa ka taagan xeebaha maamulka Puntland kadib markii ay qoyska Madaxweynaha maamulka, Saciid Deni ay ku lug yeesheen soo gelinta maraakiib iyo doonyo jariif ah.

Tan ayaa waxaa si weyn uga cawday kalluumeysatada degmada Xaafuun ee gobolka Bari, oo sheegay in ay dhibaato xooggan kala kulmayaan maraakiibtan oo shati kalluumeysi ka haysta maamulka Saciid Deni.

Maraakiibtaas ayaa la sheegaya in ay wakiil ka yihiin xubno ka tirsan saaxiibada iyo qoyska Madaxweynaha maamulka Puntland, Saciid Cabdullaahi Deni.

Qaar ka mid ah kalluumeysatada deegaanka ayaa tilmaameen in maraakiibtaas ay ku sugan yihiin goobihii ay ka kalluumeysan jireen, taas oo si weyn u saameysay nolosha dadka deegaanka ee ku tiirsan badda.

Kalluumeysatada ayaa sidoo kale sheegay in maraakiibta ay ilaalinayaan rag hubeysan oo Soomaali ah, isla markaana la rasaaseeyo doonyaha ku dhowaada aagga maraakiibtaas.

“Intaas waxaa dheer, in ka badan 30 shabaq oo aan laheyn ayaa waxaa burburiyay maraakiibta jariifka ah,” ayey yiraahdeen kalluumeysatada maxalliga ah, taas oo ay sheegeen inay sii adkaysay xaaladda nololeed ee kalluumeysatada Xaafuun.

Xeebaha Soomaaliya ayaa waxaa faro ba’an ku haya maraakiib iyo doonyo jariif ah oo gurta kheyraadkeenna, kuwaas oo lacago badan ka qaataan shaqsiyaad mas’uuliyiin ah ama ku dhow hoggaamiyeyaasha dalka.

Sawirro: Madaxweyne Xasan Sheekh oo isku diiwaan-geliyay doorashada qof iyo cod

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa qaaday tallaabo culus oo la xiriirta qorshihiisa gaarka ah, gaar ahaan hirgelinta doorashada qof iyo codka ah, isaga oo maanta si rasmi ah isku diwaan-geliyay.

Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa qaatay shahaadada is diiwaangeinta ee guddiga doorashooyinka, wuxuuna tegay mid kamid ah xarumaha ay ka socoto diiwaangelinta dadweynaha, sida ay muujinayaan sawirro lagu baahiyay baraha bulshada.

Arrintan ayaa loo arkaa tallaabo muhiim ah oo uu Madaxweynaha Qaranka ku muujinayo taageeradiisa buuxda ee hirgelinta nidaamka doorasho qof iyo cod oo dalka ka dhacda, xilli uu weli ka taagan yahay muran xooggan, maadaama ay tabasho qabaan mucaaradka dalka.

Shahaadada is-diiwaangelinta waxaa horay u qaatay Ra’iisul wasaaraha, ku xigeennadiisa, guddoomiyaha gobolka Banaadir iyo qaar kamid ah madaxda maamul-goboleedyada dalka, waxaana haatan ku biiray Madaxweyne Xasan oo hormuud u ah doorashada qof iyo codka ah.

Is-diiwaangelinta Madaxweynaha ayaa kusoo beegantay, xilli weli ay sii socdaan wada-hadallada u dhexeeya isaga iyo mucaaradka, waxaana fadhi kale ay u ballansan yihiin maalinta Arbacada ah ee soo socota, si ay usii amba qaadaan wada-hadalladooda.

Mucaaradka ayaa weli dood wayn ka qaba wax ka beddalka dastuurka iyo hannaanka ay ku socdaan doorashooyinka dalka oo ay weli isku khilaafsan yihiin labada dhinac.

Waxaa kale caro ku maqan Puntland iyo Jubaland oo iyana khilaaf siyaasadeed oo culus uu kala dhexeeyo Villa Soomaaliya, kaas oo sababay inay toos u kala tagaan dhinacyadaasi.

Soomaaliya ayaa haatan ku jirto marxalad adag oo xasaasi ah, waxaana usii dheer dagaalka lagula jiro kooxda Al-Shabaab oo haatan si xooggan uga socda gudaha dalka.

Mid ka mid ah Ardeydii kaalmaha hore ka galay Imtixaankii dowlada oo la dilay

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Faah-faahinno dheeraad ah ayaa kasoo baxay dil loo gaystay mid ka mid ah ardeydii kaalmaha hore ka galay Imtixaankii Dowladda ee dugsiga dhexe, kaas oo Isniintii lagu dilay gudaha magaalada caasimad aah ee Muqdisho, kadib iska horimaad toos ah oo dhex-maray askar ka tirsan ciidamada dowladda Soomaaliya.

Marxuumka oo lagu magacaabi jiray Cali Sheekh Cumar (Cali Faqay) ayaa shalay ku dhintay is rasaaseynta, kadib markii ay rasaas ka haleeshay qaybaha sare ee jirka, taas oo sababtay inuu goobta ku geeriyoodo.

Aabaha marxuumka oo la hadlay Telefishinka Universal ayaa sheegay in wiilkiisa uu ahaa baari, isla markaana uu ku wanaagsanaa waxbarashada, balse la dilay isaga oo kusii jeedo goobtiisa waxbarashada, kadib markii uu ku dhex dhacay laba askari oo is ceyrsaneysa.

“Ninkaas nin baari ah oo aan waligey iskuulka aad aanan dhihinin ee masaajidka aad ee wax ka baro aanan dhihin ee isagu intaas oo dhan iskiis wax uga baranaayay waa la jeclaa iskuulka iyo xaafadda” ayuu yiri Aabe Sheekh Cumar oo la haday warbaahinta.

Sidoo kale, ehellada oo cadaalad ka dalbatay dowladda Soomaaliya ayaa sheegay in maydka aan la aasi doonin, uuna ku jiro firinjeer, inta laga soo qabanayo eedeysanaha.

“Wiilkeenna waxaan u dooneynaa cadaalad sida sharciga ilaahey waafaqsan inuu u helo, Firinjeer ayuu noogu jiraa cadaalad ayaana u baahanahay” ayay tiri maxuumka walaashiis.

Dhanka kale, maamulka Iskuulka Jaabir Bin Xayaan ayaa ka hadlay goobta tacsida, wuxuuna qiray in Cali uu ahaa arday akhlaaq leh oo kaalinta koowaad ka geli jiray iskuulka.

“Cali waxyaabaha aan ku xasuusano waxaa kamid ah sanadkii sideedaad ee imtixaanka dowladda la galay oo gobolka Banaadir la qaaday ardayda 7-aad ayuu ahaa, wuxuu sidoo kale ah ardayda iskuulka ugu wanaagsan ee kaalinta –aad ka gala” ayuu yiri maamulaha.

Kadib dagaalkii shalay ee Gedo, DF oo ku dhawaaqday inay cafis u fidisay…

0

Beledxaawo (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa ku dhawaaqday inay cafis u fidisay dhammaan askarta ciidanka Jubbaland ee ku sugan daafaha magaalada Beledxaawo, oo haatan ay si buuxda gacanta ugu hayso dowladdu.

Ciidammada cafiska loo fidiyay ayaa muddooyinkii dambe la dagaallamayay ciidammada Dowladda Federaalka ee uu hoggaaminayo Cabdirashiid Janan, Taliyaha NISA ee Jubbaland.

Cafiskan ayaa shuruud looga dhigay inay isku soo dhiibaan ciidammada dowladda, sida uu shaaciyay guddoomiyaha maamulka degmada Beledxaawo ee gobolka Gedo, Shire Cabdullaahi Keynaan.

Shire Keynaan, oo shir jaraa’id qabtay, ayaa ugu baaqay ciidanka Jubbaland inay isku soo dhiibaan dowladda, isagoo xusay in ay markiiba heli doonaan xuquuqdooda.

“Dowladda Federaalka waxay diyaar u tahay inay cafis u fidiso askarta Jubbaland ee ku sugan bannaanka degmada haddii ay isa soo dhiibaan, lana shaqeeyaan ciidanka dowladda,” ayuu yiri Shire Cabdullaahi.

Guddoomiyaha ayaa sidoo kale ugu baaqay dowladda Kenya inay dhowrto deris wanaagga kala dhaxeeya Soomaaliya, ayna gacan ka geysato hub ka dhigista ciidanka u gudbay dhankooda.

“Kenya waa inay gacan ka geysato sidii hubkii looga qaadi lahaa ciidanka Jubbaland ee gudaha u galay xadka beenaadka dalkaas uu la wadaago Soomaaliya,” ayuu yiri Shire oo baaq u direy dowladda Kenya.

Waxa uu intaas ku daray: “Shacabku waa inay ciidamada amniga kala shaqeeyaan xasilloonida guud ee deegaanka, oo ay ka fogaadaan wax kasta oo keeni kara nabadgelyo darro.”

Dhawaaqan cusub ee kasoo yeeray Dowladda Federaalka ayaa imanaya xilli ay shalay duleedka magaalada Beledxaawo ka dhaceen dagaallo culus oo sababay dhimashada iyo dhaawaca saraakiil iyo askar ka kala tirsan ciidanka Dowladda Federaalka iyo kuwa maamulka Jubbaland.

Dagaalka ayaa ka dhacay saldhig ciidan oo ku yaalla Tuulada Amiin ee gobolka Gedo, oo ku taalla dhanka xuduudda u dhaxaysa Soomaaliya iyo Kenya, halkaasi oo la sheegay inay isku soo uruursanayeen ciidanka Jubbaland.

Soomaaliya oo Golaha Ammaanka ka cadeysay arrimo muhiim ah oo la xiriira badda

0

New York (Caasimada Online) – Dowladda Soomaaliya oo ka qeyb gashay dood furan oo ku saabsan amniga badda, oo uu qabtay Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay, ayaa ku soo bandhigtay muhiimadda ilaalinta sharciga badda.

Wafdiga ka socday dowladda Soomaaliya ayaa adkeeyay muhiimadda uu leeyahay heshiiska Qaramada Midoobay ee sharciga badda, oo ah aas-aaska isticmaalka badaha dunida si nabdoon oo ku dhisan iskaashi.

Soomaaliya oo sanadihii la soo dhaafay wajahaysay caqabado dhinaca badda ah, gaar ahaan burcad-badeednimada iyo kalluumeysiga sharci darrada ah, ayaa caddeysay “in u hoggaansanaanta sharciyada badda ee caalamiga ah ay lagama maarmaan u yihiin dhisidda kalsoonida dalalka iyo la tacaalidda caqabadaha badda.”

“Xushmeynta sharciyadan, iyadoo la ilaalinayo madax-bannaanida dowladnimada, waa tallaabo muhiim ah si loo dhiso kalsooni loona xaqiijiyo guusha dadaallada wadajirka ah,” ayaa lagu yiri bayaanka Soomaaliya.

Sidoo kale waxaa lagu yiri, “Hoggaansanaanta sharciyadan waa kuwo wax ka tari kara caqabadaha waaweyn ee badda sida burcad-badeednimada, kalluumeysiga sharci darrada ah, ka ganacsiga sharci darrada ah iyo khataraha deegaanka.”

Marka Soomaaliya la joogo, caqabadaha badda oo ay ka mid tahay kalluumeysiga sharci darrada ah, ayaa si weyn u saameeyay nolol maalmeedka bulshada xeebaha ku nool iyo dhaqaalaha dalka.

Soomaaliya oo leh xeebta ugu dheer qaaradda Afrika ayaa sidoo kale muddooyinkii dambe wajahaysay damac guracan oo uga imanayay Itoobiya, oo isku dayday inay si sharci darro ah ku soo gasho biyaha Soomaaliya, kadib markii heshiis buray ay la gashay maamulka Somaliland, taas oo si adag uga hortimid dowladda dhexe.

Isku soo wada duubo, dooddan oo ahayd mid diiradda lagu saarayay amniga badda ayaa waxaa sidoo kale ka qeyb galay dalal xubno ka ah Golaha Ammaanka, mas’uuliyiin Qaramada Midoobay iyo khubaro badeed.

Mucaaradka oo kulan xasaasi ku yeeshay guriga Rooble kadib fashilka wada-hadallada

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Hogaamiyeyaasha mucaaradka ayaa kulan gaar ah ku yeeshay hoyga Ra’iisul Wasaarihii hore, Maxamed Xuseen Rooble kadib markii ay natiijo la’aan ku soo dhamaadeen wada-hadalladii kala dhaxeeyay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.

Sida ay ogaatay Caasimada Online, kulankaan ayaa waxaa looga arrinsanayay tallaabooyinka xiga ee mucaaradku qaadi doono haddii wada-hadalladu si rasmi ah u fashilmaan.

Madaxweyne Xasan Sheekh iyo siyaasiyiinta mucaaradka oo Axaddii shir ku yeeshay Villa Somalia ayaa ku kala tagay kadib markii lagu guuldarreystay in la isla meel dhigo qodobo muhiim ah, gaar ahaan hirgelinta nidaamka doorashada ee “qof iyo cod.”

Guddiga wadajirka ah ee loo xilsaaray diyaarinta war-saxaafadeed la filayay ayaa hakiyay kulamadoodii. Si kastaba, rajo yar ayaa laga qabaa in dhinacyadu gaaraan heshiis, maadaama khilaafka siyaasadeed ee u dhexeeya labada garab uu sii xoogeysanayo.

Kooxda Villa Somalia iyo siyaasiyiinta mucaaradka ayaa si gaar ah iskugu haya cutubka 4-aad ee dastuurka ee wax ka beddelka lagu sameeyay, iyadoo mucaaradka ay dalbanayaan in laga laabto wax ka beddelka.

Mucaaradka ayaa Madaxweynaha ka dalbaday tanaasul dhab ah oo aan leex-leexad lahayn, si ay u guuleystaan wada-hadallada loona soo gaba-gabeeyo shirarkooda oo daba dheeraaday.

Si kastaba, is-mari waaga jira ayaa iftiiminaya kala fogaanshaha siyaasadeed ee sii ballaaranaya, xilli dalka uu ku jiro marxalad kala guur ah oo isbeddelo doorasho lagu wado in dhawaan la dhaqan-geliyo.

Xog: Imaaraadka Carabta oo billaabay qorshe sir ah oo laba dal loogu kala qeybinayo…

Abu Dhabi (Caasimada Online) – Dowladda Imaaraadka Carabta ayaa si dhab ah u wadda qorshe qarsoodi ah oo lagu doonayo in lagu kala qaybiyo Suudaan, sida ay xaqiijiyeen ilo-wareedyo diblomaasiyadeed oo Carbeed iyo kuwa Reer Galbeed ah.

Tallaabadan ayaa imaanaysa laba sano kaddib markii Abu Dhabi lagu eedeeyay inay hurisay dagaalka sokeeye ee arxan-darrada ah ee ka socda dalkaas, kaasoo horseeday fowdo iyo dhibaatadii barakaca ee ugu ballaarnayd adduunka.

Istaraatiijiyaddan ayaa la mid ah xeeladihii uu Imaaraadku horey ugu adeegsaday colaadaha kale ee gobolka, sida Yemen iyo Liibiya, halkaas oo uu uga faa’iideystay khilaafaadka gudaha si uu saameyn ugu yeesho dhulal qani ku ah kheyraadka dabiiciga ah.

Sida ay ilo-wareedyadu xaqiijinayaan, taageerada ballaaran ee milateri iyo midda dhaqaale ee Imaaraadku siiyo maleeshiyada Ciidanka Gurmadka Degdegga ah (RSF) ayaa sii socota iyadoo aan waxba laga dhimin, inkastoo ay la kulantay cambaareyn caalami ah.

Kaddib markii Ciidanka Qalabka Sida ee Suudaan (SAF), oo uu hoggaamiyo General Cabdifataax al-Burhan, ay dib ula wareegeen goobo muhiim ah oo ku yaalla caasimadda Khartuum iyo deegaanno kale oo istaraatiiji ah, loollankii milateri ayaa dhinac u batay, ayadoo ay guuldarrooyin asiibeen ciidanka RSF iyo taliyahooda, Maxamed Xamdaan Dagalo, oo loo yaqaan “Xameti.”

Si ay uga jawaabaan guul-darrooyinkaas ka soo gaaray goobaha dagaalka, qorsheeyayaasha Imaaraadka ayaa la sheegay inay u weecdeen “Qorshe B”: kaasoo ah in la abuuro dowlad gooni u goosad ah oo ka dhalata dhulalka ay hadda maamulaan ciidanka RSF.

Maamul noocan oo kale ah wuxuu Imaaraadka u dammaanad qaadi lahaa inuu helo wakiil daacad u ah oo ku yaal Geeska Afrika, isla markaana uu sii wato fursadda gaarka ah ee uu ku helo kheyraadka dahabka ee ballaaran ee Suudaan, dhul-beereedka hodanka ah, iyo marinnada ganacsiga ee muhiimka ah ee Badda Cas.

Caddaymaha muujinaya istaraatiijiyaddan ayaa durba soo baxaya. Ilo-wareedyo diblomaasiyadeed ayaa kashifay in Imaaraadku uu dhowaan magaalada Nairobi ee dalka Kenya ku fududeeyay kulan dhex maray hoggaamiyeyaasha RSF iyo kooxo qabiil iyo kuwa siyaasadeed oo xulufo la ah.

Ajendaha ugu weyn ee kulankaas wuxuu ahaa in la soo gabagabeeyo heshiis siyaasadeed oo lagu dhisayo dowlad cusub oo gooni u goosad ah, taasoo si dhab ah u dhigaysa aasaaska kala-qaybinta rasmiga ah.

Xabad-joojin fashilantay iyo gabood-fallo sii kordhaya

Sida la sheegay, riixitaanka qorshaha kala-qaybinta ayaa dardar galay kaddib markii uu fashilmay isku-day diblomaasiyadeed oo dhowaan la sameeyay. Imaaraadku wuxuu General al-Burhan u soo jeediyay xabad-joojin bisha Ramadaan, balse wuu diiday, isagoo ku adkeystay in ciidanka RSF ay si shuruud la’aan ah isu soo dhiibaan.

Sida ay sheegeen saraakiil Suudaaniyiin ah iyo kuwa gobolka, diidmadaasi waxay ahayd arrin wax weyn ka beddeshay xaaladda, taasoo ku kalliftay Abu Dhabi inay dardar-geliso qorshaheedii ahaa in Xameti laga dhigo hoggaamiyaha maamul-goboleed yar oo cusub oo laga dhiso galbeedka iyo koonfurta Suudaan.

Dhanka kale, ololaha rabshadaha wata ee ay ciidanka RSF ku hayaan dadka rayidka ah ayaa sii socda. Xilli ay hoggaamiyeyaashoodu ku kulansanaayeen Kenya, dagaalyahannada RSF ayaa lagu eedeeyay inay in ka badan 200 oo qof, oo ay ku jiraan carruur, ku xasuuqeen Gobolka Niilka Cad.

Goobjoogeyaal iyo qareenno u dooda xuquuqda aadanaha ayaa sheegay in dad rayid ah la laayay xilli ay isku dayayeen inay ka gudbaan Webiga Niil, iyadoo muuqaallo argagax leh ay muujinayeen xabaal-wadareedyo ay ka buuxaan dhibbanayaal lagu duubay marooyin cadcad.

Dowladda Mareykanka ayaa si rasmi ah ugu eedeysay ciidanka RSF ee uu Imaaraadku taageero inay geysteen dambi ah xasuuq qowmiyadeed (genocide). Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay, António Guterres, ayaa isna ku tilmaamay colaaddan “masiibo baaxaddeedu iyo naxariis-darradeedu aysan hore u dhicin.”

Xeelad gobolka lagu kala qaybinayo oo soo noqnoqotay

Falanqeeyayaashu waxay ku doodayaan in kala-qaybinta Suudaan ay la jaanqaadayso himilooyinka siyaasadda arrimaha dibedda ee Imaaraadka. Hab-dhaqankan waxaa ka mid ah:

  • Yemen: Taageeridda xoogagga gooni-u-goosadka koonfureed si ay u maamulaan dekedaha istaraatiijiga ah iyo kaabayaasha shidaalka.
  • Liibiya: Awood-siinta hoggaamiye-kooxeedka bariga, Khalifa Haftar, si uu gacanta ugu dhigo saldhigyada cirka iyo xarumaha tamarta ee muhiimka ah.

Istaraatiijiyaddan kala-qaybinta ahi waxay Abu Dhabi u suurtagelinaysaa inay maamusho marinnada ganacsiga ee muhiimka ah, hesho kheyraadka nolosha u ah, ayna abuurto maamullo siyaasadeed oo daacad u ah oo ku fidsan Afrika iyo Bariga Dhexe.

Dagaalka Suudaan, oo qarxay bishii Abriil 2023 kaddib burburkii heshiis awood-qaybsi, wuxuu dilay tobanaan kun oo qof, wuxuuna barakiciyay in ka badan 11 milyan oo kale. Cameron Hudson, oo ah cilmi-baare sare oo ka tirsan Xarunta Daraasaadka Istaraatiijiyadda iyo Caalamiga ah (Center for Strategic and International Studies), ayaa ka digay cawaaqibka halista ah ee ka dhalan kara tallaabadan ugu dambeysay ee Imaaraadka.

“Ciidanka RSF waxay isku dayayaan inay miiska wada-hadalka ka helaan wax ay ku guul-darreysteen inay kaga guuleystaan goobta dagaalka,” ayuu yiri Hudson, “iyadoo Imaaraadkuna yahay gacan-siiyaha ugu weyn ee arrintan suuragelinaya.” 

Xoghayihii gaarka ahaa ee Jeneraal Caydiid oo jawaab ka bixiyey wareysigii Bariise

Waxaan dhageystay wareysi uu bixiyay Wariye Bariise, oo uu kaga hadlay arrimo ay ka mid yihiin ururkii USC, Jeneraal Caydiid, iyo faragelintii Soomaaliya ee ciidamadii shisheeye ee uu hoggaaminayey Mareykanku. Runtii, dhammaan waxa uu sheegay waxaa ku jiray been aan Alle (SW) lagala xishoon.

Taariikhda falsafadda, filoosofyo badan ayaa ku eedeeyay aabihii falsafadda Giriigga, Socrates (399 BC) – macallinkii Plato (428 BC) – iyo Plato oo isna macallin u ahaa Aristotle (384 BC) – inuu diiday inuu wax qoro si uu uga tago cilmigiisa oo qoran. Socrates wuxuu ku dooday in haddii uu buug qoro, qof aan aqoon lahayn uu akhrisan doono, si khalad ahna u fahmi doono, dabadeedna fahamka qaldan dadka ugu faafin doono, isaga oo aan buuggu awoodin inuu yiraahdo: “War, sidaas iima fahmin.” Sidaas darteed, wuxuu ku casuumi jiray qof kasta oo dood cilmiyeed qaba in lagu doodo fagaaraha Akadeemiyadda.

Bulshada maanta ku nool Age of Information and Technology waxay ogyihiin in internetku keenay laba arrimood oo waaweyn:

  1. Fursad xor ah oo qofku kusoo bandhigi karo fikradihiisa iyo dareenkiisa.
  2. Xorriyad fowdo ah oo qofka u saamaxaysa inuu hadlo waxa uu doono, xitaa haddii ay tahay been cad.

Waxaan aad u riyaaqay sida aqoonta, xaqiiqda, iyo xushmadda leh ee Prof. Ingiriis ugu jawaabay Wariye Bariise. Jawaabtiisu waxay ahayd mid cilmi ah, xaqiiqo ku dhisan (academically and objectively). Qofkan loo necebtahay, wax looma necbo xaqiiqo sheeggiisa awgeed. Been-abuurkuna waa ceeb, gaar ahaan haddii aad isku sheegto qof waxgarad ah.

Aniga oo ah xoghayihii gaarka ahaa iyo kaaliyaha Jeneraal Caydiid, waxaan qoray ilaa sideed buug, oo ka mid yahay The Battle of Mogadishu (ama Dagaalka Ranjariiska). Jeneraal Caydiid wuxuu igu sharfay in qoraal aan aniga iyo Dr. Axmed Moallim Muqtaar ku soo bandhignay joornaalka The Weekly Review ee Kenya uu ku soo daro buuggiisa Mohamed Farah Hassan and His Vision for Somalia.

Waxaa xaqiiqo ah in Prof. Ingiriis si waafi ah ugu jawaabay Bariise, halka Bariise uu ka faa’iideystay xorriyadda fowdada ah ee internetka, taas oo aan ugu magacdaray Democratic Anarchism. Qodobada Prof. Ingiriis uu ku naqdiyay Bariise waa kuwo qof kasta oo xaqiiqo raadinaya uu si sahal ah u hubin karo, maadaama uu daliil ahaan u soo bandhigay buugag, qoraallo, iyo taariikh sax ah.

Prof. Maxamuud Cabdi Cilmi – Xoghayihii gaarka ahaa iyo kaaliyihii Jeneraal Maxamed Faarax Caydiid

Xog: DF oo dardar gelisay qorshaha Gedo looga dhisayo maamul goboleed cusub

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa dardar-gelinaysa dadaallo lagu dhisayo maamul goboleed cusub oo laga hirgeliyo gobolka istiraatiijiga ah ee Gedo, tallaabo loolan siyaasadeed oo toos ah ku ah Dowlad-goboleedka Jubaland.

Qorshahan ayaa imanaya xilli iska hor-imaadyo culus ay ka socdaan kuwaas oo dhexmaray ciidamada Dowladda Federaalka iyo kuwa Jubaland meel u dhow xudduudda Kenya, halkaas oo Isniintii lagu dilay sarkaal sare oo ka tirsanaa booliska Jubaland.

Mas’uuliyiinta Federaalku waxay wadatashiyo ka bilaabeen magaalooyinka muhiimka ah ee Gedo, oo ay ka mid yihiin Beled-Xaawo iyo Garbahaarey, si loo dhiso maamul hoose oo daacad u ah Muqdisho.

Sarkaal ka tirsan Dowladda Federaalka oo qayb ka ah wada-hadallada ayaa Caasimada Online u sheegay in hindisahani uu qayb ka yahay “istiraatiijiyad ballaaran oo xasilin iyo dib-u-heshiisiin ah,” si loo abuuro maamul “si dhab ah u matala rabitaanka dadka.”

Dhaqdhaqaaqan siyaasadeed wuxuu salka ku hayaa diidmada ay Dowladda Dhexe si cad uga hor timid aqoonsiga sharciyadda Madaxweynaha Jubaland, Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe), kaas oo dib-u-doorashadiisii sanadkii 2019 ay ku tilmaantay mid aan waafaqsanayn dastuurka.

Qorshaha lagu dhisayo maamul kan Jubaland barbar socda oo laga hirgeliyo Gedo ayaa higsanaya in lagu xoojiyo awoodda Dowladda Dhexe, lagagana madax-bannaanaado maamulka Axmed Madoobe.

Isniintii, dagaal culus ayaa ka qarxay meel u dhow magaalada istiraatiijiga ah ee Beled-Xaawo, halkaasi oo ay isku hayaan dowladda federaalka iyo Jubaland.

Madaxweyne ku xigeenka Jubaland, Maxamuud Sayid Aadan, ayaa ku eedeeyay Dowladda dhexe inay soo qaadday “weerar kedis ah oo aan laga filayn.” Waxa uu xaqiijiyay in ciidamadooda lagu amray inay dib u gurtaan si looga hortago dhibaato hor leh oo soo gaarta dadka rayidka ah, isagoo intaas ku daray, “Waxaan doonaynaa inaan dunida tusno cadaalad-darrada ka socota Gedo.”

Dhanka kale, Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya ayaa sheegtay in ciidamadoodu ay “iska caabiyeen weerar gardarro ah” oo ay soo qaadeen maleeshiyaadka Axmed Madoobe.

War ka soo baxay Dowladda Federaalka ayaa lagu xaqiijiyay in labo askari ay kaga dhinteen dagaalka, isla markaana la qabtay toban dagaallame oo ka tirsan ciidamada Jubaland, waxaana lagu adkeeyay in Ciidanka Xoogga Dalka (CXD) ay “si buuxda u maamulayaan” xaaladda.

Saraakiisha Jubaland ayaa xaqiijiyay in Kornayl Cabdixuseen Giif, oo ahaa taliyahooda booliska ee gobolka Gedo, uu ka mid ahaa dadkii ku dhintay weerarkaas.

Iska-hor-imaadkan ayaa ah kii ugu dambeeyay ee silsilad khilaafyo ah oo muddo dheer ka taagnaa gobolka Gedo, gobolkaas oo noqday goob lagu muujiyo loolanka awoodeed ee u dhexeeya Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo dowlad-goboleedyada xubnaha ka ah.

Goobta istiraatiijiga ah ee uu Gedo ku yaal, oo xuduud la leh Kenya iyo Itoobiya, ayaa ka dhigaysa gacan ku hayntiisa hadaf muhiim ah. Toddobaadyo dhowr ah, ciidamada Federaalku waxay maamulayeen magaalada Beled-Xaawo, oo ah marin ganacsi oo muhiim ah, ka dib markii ay ka saareen ciidamada Jubaland.

Ciidamada la safan Dowladda Federaalka ayaa la sheegay inuu hoggaamiyo Cabdirashiid Xasan Cabdinuur (Janan), oo ah shakhsi muran badan dhaliyay, horayna u ahaa wasiirka amniga ee Jubaland xilligii Axmed Madoobe.

Janan ayaa markii dambe noqday nin baxsad ah ka hor inta uusan isbahaysi la samayn Dowladda Dhexe si uu u loolan-geliyo awoodda madaxdiisii hore, taasoo muujinaysa sida ay isbahaysiyada siyaasadeed ee Soomaalidu u yihiin kuwo is-bedbeddela oo shakhsi ku dhisan.

Taliye Janan wuxuu si toos ah ugu eedeeyay dalka deriska ah ee Kenya inay faragelin ku samaysay dhinaca Jubaland, oo ay muddo dheer xulufo ahaayeen.

“Dhufeysyada difaaca ee cadowga… waxaa qoday cagaf-cagafyo laga keenay Kenya,” ayuu yiri Janan, isagoo ku andacooday in Nairobi ay gargaar caafimaad ku siinayso magaalada Mandera ee dalka Kenya dagaallamayaasha Jubaland ee dhaawacmay.

Kenya si rasmi ah ugama aysan jawaabin eedeymahan, balse waxay xiriir dhow la leedahay madaxweynaha Jubaland Axmed Madoobe.

DF oo dardar-gelinaysa wax ka beddelka dastuurka

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Hay’adaha qaabilsan dib-u-eegista Dastuurka Soomaaliya ayaa maanta bilaabay la-tashiyo ku saabsan wax ka beddelka cutubyada 10 ilaa 15 ee Dastuurka, oo ay gadaal ka riixayso Villa Soomaaliya.

La-tashiyadan, oo socon doona laba maalmood, waxaa si wadajir ah u qaban-qaabiyay Hay’adda Dib-u-eegista iyo Hirgelinta Dastuurka (ICRIC), Wasaaradda Caddaaladda iyo Arrimaha Dastuurka, iyo Guddiga Kormeerka iyo Dib-u-eegista Dastuurka ee Baarlamaanka Federaalka.

Shirka ayaa isu keenay wakiillo ka kala socda hay’adaha dastuurka ee heer federaal, dowlad-goboleedyo iyo maamulka gobolka Banaadir, kuwaas oo ka wada tashanaya soo-jeedimaha wax ka beddelka cutubyada harsan.

Senator Siciid Cowke, Xoghayaha Guddiga Dastuurka ee Baarlamaanka, ayaa sheegay in lixda cutub ee ugu dambeeya lagu talo-galay in la-tashiyo wadajir ah ay yeeshaan dowladda dhexe iyo dowlad-goboleedyadu.

Hawlahan waxa daba socda kadib markii 12-kii Febraayo 2025 la soo gaba-gabeeyay latashiyadii cutubyada 5 ilaa 9, kuwaas oo sida la sheegay hadda diyaar u ah in loo gudbiyo Baarlamaanka Federaalka.

Baarlamaanka ayaa la filayaa inuu dib ugu laabto shaqada dhammaadka bishan si uu u bilaabo dib-u-eegista soo-jeedimaha la diyaariyay.

Si kastaba, ansixinta afarta cutub ee ugu horreeya ee Dastuurka ayey weli taagan tahay dood, gaar ahaan cutubka 4-aad ee ku saabsan nidaamka doorashooyinka, taas oo mucaaradka iyo qaar ka mid ah dowlad-goboleedyadu ka muujiyeen walaac.

Madaxweyne Xasan Sheekh iyo siyaasiyiinta mucaaradka oo Axaddii shir ku yeeshay Villa Somalia ayaa ku kala tagay arrimaha wax ka beddelka dastuurka iyo doorashada.

Kooxda Villa Somalia iyo siyaasiyiinta mucaaradka ayaa weli isku haya cutubka 4-aad ee dastuurka ee wax ka beddelka lagu sameeyay, iyadoo doodda mucaaradka ay halkeeda taagan tahay, ayna dalbanayaan in laga laabto wax ka beddelka.

Mucaaradka ayaa Madaxweynaha ka dalbaday tanaasul dhab ah oo aan leex-leexad lahayn, si ay u guuleystaan wada-hadallada loona soo gaba-gabeeyo shirarkooda oo daba dheeraaday.

Inkastoo Xasan uu isku dayayo inuu xalliyo tabashada xubnaha mucaaradka, haddana weli ma jiro is-faham buuxa oo labada dhinac ah, xilli uu weli sii socdo qorshaha wax ka beddelka dastuurka.

UAE pushes covert plan to partition Sudan, sources say

CAIRO, Egypt – The United Arab Emirates (UAE) is actively pursuing a covert plan to partition Sudan, according to Arab and Western diplomatic sources. The move comes two years after Abu Dhabi was accused of fueling the country’s brutal civil war, a conflict that has plunged the nation into chaos and created the world’s largest displacement crisis.

This strategy mirrors the UAE’s playbook in other regional conflicts like Yemen and Libya, where it has exploited internal divisions to secure influence over resource-rich territories. Despite international condemnation, the UAE’s extensive military and financial backing for the paramilitary Rapid Support Forces (RSF) continues unabated, sources confirm.

With the Sudanese Armed Forces (SAF), led by Gen. Abdel Fattah al-Burhan, regaining critical ground in the capital Khartoum and other strategic areas, the military momentum has shifted against the RSF and its commander, Mohamed Hamdan Dagalo, known as “Hemedti.”

In response to these battlefield losses, Emirati planners are reportedly pivoting to “Plan B”: creating a breakaway state in territories currently controlled by the RSF. Such an entity would guarantee the UAE a loyal proxy on the Horn of Africa and preserve its privileged access to Sudan’s vast gold reserves, fertile farmland, and critical Red Sea trade routes.

Evidence of this strategy is already emerging. Diplomatic sources revealed that the UAE recently facilitated a meeting in Nairobi, Kenya, between RSF leaders and allied tribal and political groups. The primary agenda was to finalize a political charter for a new separatist government, effectively laying the groundwork for a formal split.

A failed ceasefire and escalating brutality

The push for partition reportedly accelerated after a recent diplomatic gambit failed. The UAE proposed a Ramadan ceasefire to General al-Burhan, but he refused, demanding the unconditional surrender of the RSF. According to Sudanese and regional officials, this rejection was a turning point, prompting Abu Dhabi to fast-track its plan to establish Hemedti as the leader of a new statelet in western and southern Sudan.

Meanwhile, the RSF’s campaign of violence against civilians continues. While its leaders were meeting in Kenya, RSF fighters were accused of massacring more than 200 people, including children, in White Nile State. Eyewitnesses and human rights lawyers reported that civilians were slaughtered while attempting to flee across the Nile River, with harrowing footage showing a mass grave filled with victims wrapped in white shrouds.

The United States has formally accused the UAE-backed RSF of committing genocide. UN Secretary-General António Guterres described the conflict as “a catastrophe of unprecedented scale and brutality.”

A pattern of regional fragmentation

Analysts argue that partitioning Sudan would be consistent with the UAE’s broader foreign policy ambitions. This approach includes:

  • In Yemen: Backing southern separatist forces to control strategic ports and oil infrastructure.
  • In Libya: Empowering eastern strongman Khalifa Haftar to dominate key airbases and energy facilities.

This strategy of fragmentation allows Abu Dhabi to dominate key trade corridors, secure vital resources, and install loyal political proxies across Africa and the Middle East.

The war in Sudan, ignited in April 2023 after the collapse of a power-sharing agreement, has killed tens of thousands and displaced over 11 million people. Cameron Hudson, a senior fellow at the Center for Strategic and International Studies, warns of the dangerous implications of the UAE’s latest move.

“The RSF is trying to achieve at the negotiating table what it has failed to win on the battlefield,” Hudson noted, “with the UAE as the key enabler.”

Somalia pushes for new Jubaland administration

MOGADISHU, Somalia – The Somali federal government is accelerating efforts to establish a new regional administration in the strategic Gedo region, a direct political challenge to the Jubaland state that has now erupted into deadly violence.

The move by Mogadishu to bypass the Kismayo-based Jubaland leadership has culminated in fierce clashes between federal troops and Jubaland forces near the Kenyan border, where a senior Jubaland police commander was killed Monday.

Federal authorities have launched consultations across key Gedo towns, including Beled-Hawo and Garbaharey, to build a local government aligned with Mogadishu.

A federal official involved in the talks described the initiative to Caasimada Online as part of a “broader stabilization and reconciliation strategy” to create an administration that “truly reflects the will of the people.”

This political maneuver is rooted in the central government’s public refusal to recognize the legitimacy of Jubaland’s president, Ahmed Mohamed Islam, widely known as Ahmed Madobe, whose 2019 re-election it deemed unconstitutional.

The plan for a parallel government in Gedo aims to cement federal control and operate independently of Madobe’s administration.

Political tensions erupt into violence

The government’s political gambit has violently spilled over onto the battlefield. On Monday, intense fighting broke out near the strategic town of Beled-Hawo.

Jubaland’s Vice President, Mahmud Sayid Adan, accused the Mogadishu-based government of launching an “unprovoked surprise attack.” He confirmed that his forces were ordered to withdraw to prevent further civilian harm, adding, “We want to show the world the injustice happening in Gedo.”

Conversely, Somalia’s Ministry of Defence claimed its forces had “repelled an aggressive attack” by Madobe’s militias. A federal statement confirmed two of its soldiers died and said ten Jubaland fighters were captured, asserting that the Somali National Army (SNA) was in “complete control.”

Jubaland officials confirmed that Colonel Hussein Giif, their police commander for the Gedo region, was among those killed in the assault.

The conflict is the latest chapter in a protracted dispute over Gedo, a region that has become a proxy for the broader power struggle between the Federal Government of Somalia (FGS) and its federal member states.

Gedo’s strategic location, bordering both Kenya and Ethiopia, makes control over it a critical objective. For weeks, federal forces have controlled the vital commercial gateway of Beled-Hawo after ousting Jubaland troops.

The federal-aligned forces are reportedly commanded by Abdirashid Janan, a controversial figure who previously served as Jubaland’s security minister under Madobe. Janan later became a fugitive before aligning with the central government to challenge his former boss’s authority, highlighting the fluid and personal nature of Somali political alliances.

Accusations of foreign interference

The conflict carries a significant international dimension. Commander Janan directly accused neighboring Kenya of intervening on behalf of Jubaland, a long-standing ally.

“The enemy’s defensive trenches… were dug by a bulldozer from Kenya,” Janan claimed, alleging that Nairobi was providing medical aid in the Kenyan town of Mandera to wounded Jubaland fighters.

Kenya has not formally responded, but its government has historically viewed the Jubaland administration as an essential buffer zone against the Al-Shabaab insurgency. Nairobi has been a primary international backer of President Madobe, a policy detailed in analyses by institutions like the International Crisis Group.

With Mogadishu pressing its political project and both sides locked in a military standoff, the situation in the Gedo region remains tense, threatening to destabilize further a part of Somalia already beset by conflict and humanitarian challenges.

Jubaland oo Mahad Salaad ku eedeysay dagaalkii maanta iyo tallabada ay qaadeyso

0

Beledxaawo (Caasimada Online) – Madaxweyne ku xigeenka Jubbaland Maxamuud Sayid Aadan ayaa hey’adda NISA iyo Agaasime Mahad Salaad ku eedeeyey dagaalka ka socda gobolka Gedo, isagoo sheegay in hay’addaas ay ku soo duushay dadkiisa, sida uu hadalka u dhigay.

Sayid Aadan ayaa intaas ku sii daray inay u dacwoonayaan caalamka, maadaam ay yihiin dad dowladoodii ay ku soo duushay sida uyu hadalka u dhigay.

Madaxweyne ku xigeenka oo la hadlay BBC ayaa sheegay in ciidamada Jubbaland ee aagga Beledxaawo joogay saakay weerar gaadmo ah lagu qaaday oo la laayey.

“Markii aan arkay masuuliyad darada ay ku dhaqmayaan dadka ay soo dirsatay dowladda federaalka, waxaan ciidanka ku amray inay dib u baxaan oo wiilashu aysan isku dhamaan,” ayuu yiri Maxamuud Sayid Aadan.

Waxaa la weydiiyey in ciidamadii Jubbaland ee dagaalka ku jabay ay u carareen dhanka Mandheera Kenya, wuxuuna taas ku tilmaamay been abuur, isagoo sheegay in ciidankii Jubaland ee saakay dagaalka galay ay weli joogaan aagga Beledxaawo.

Xildhibaannada, waxgaradka iyo siyaasiyiinta kasoo jeeda gobolka Gedo ayuu madaxweyne ku-xigeenku ugu baaqay in arrintan ay xal u raadiyaan, si uu yiri “uusan u sii fogaan dagaalka.”

“Waxaan rabnaa inaan adduunka tusno xaqdarrada ka socota Gedo, ciddii ku kacdayna lala xisaabtamo. Annaga waxaa naga go’an in xabbadda la joojiyo oo colaadda la damiyo, balse Dowladda Federaalka iyadaa halkaan ciidan kusoo gurtay oo rabta inay xoog ku xukunto,” ayuu yiri Madaxweyne ku-xigeenka Jubbaland.

Maanta waxaa tuuloouyin hoos taga Beledxaawo ka dhacay dagaal culus, kaas oo ay ku dhinteen saraakiil u uku jiro Taliyihii Booliska ee Beledxaawo oo dhanka Jubbaland taabacsanaa iyo ciidan badan oo dhimasho iyo dhaawacyo ay kasoo gaareen dagaalka.

Hoos ka dhageyso  Wareysiga Madaxweyne ku xigeenka

 

Daawo: Odowaa oo askar toogasho u xiran hortooda digniin adag ku siiyey ciidanka

0

Janaale (Caasimada Online) – Taliyaha Ciidanka Dalka, Jeneraal Odowaa Yuusuf Raage, ayaa maanta goobjoog ahaa fagaare lagu toogtay labo askari oo ka tirsanaa Ciidanka Xoogga, kuwaas oo xiriir hoose la yeeshay Al-Shabaab, kadibna dilay Taliyahoodii.

Toogashadaas waxay maanta ka dhacday furimaha dagaalka ee gobolka Shabeellaha Hoose, wuxuuna Taliyaha Xoogga dalkaas ka diray digniin culus oo ay ku wanaa qaada karaan askarta mararka qaar xiriirka hoose la sameysata argagixisada.

“Qof kasta oo qarankiisa qiyaama, darajadii uu doono ha lahaadee, fagaaraha cadaaladda ayaa la geyn doonaa, sida kuwaan oo kale,” ayuu yiri Taliye Odowaa oo hortaagnaa Ciidan lagu feyliyey fagaarihii toogashada iyo labadii nin oo tiirka toogashada ku xiran.

Alifle Maxamed Xuseen Buulle iyo Dable Aadan Isaaq Yarow (Salaad koofi) oo ka tirsanaa Guutada 14-ka Oktoobar ee ciidanka xoogga, ayaa halkaas lagu toogtay maanta.

Maxkamadda Ciidamada ayaa ragaas ku heshay inay sariirtiisa jiifka qarax miino ugu xireen Abaanduulihii Ururka 83-aad, guutada 14-ka October ee Ciidanka Xoogga Dalka, Dhamme Ceydiid Maxamed Cali.

Sidoo kale, Guddoomiyaha Maxkamadda Ciidamada Qalabka Sida, Jeneraal Liibaan Cali Yarow, ayaa ku sugnaa fagaaraha toogashada, isagoo dhankiisa digniin u diray askarta loogu yeero ‘labo kaarlayaasha’ ee si hoose ula shaqeeya Al-Shabaab.

Taliye Odowaa Yuusuf ayaa sheegay inay soo daahday in la toogto oo tiirka la geeyo kuwa la shaqeeya Al-Shabaab ee ka tirsan Ciidamada Qaranka, balse maanta kadib ay sidaan ku soca doonto oo deg deg loo tooga doono qofkii qarankiisa qiyaama.

“Qof kasta oo umadiisa qiyaama ceebtiisa ilaahey ayaa banaanka keeni doona, halkaan ayuuna ku dambey doonaa, sidaan ayaa loo tooga doonaa,” ayuu yiri Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka oo goobjoog ahaa fagaarihii maanta lagu toogtay labada askari.

Hoos ka daawo

Rival Somali forces clash in Gedo; both sides trade blame

BELED-HAWO, Somalia – Deadly clashes erupted between Somali federal government forces and troops loyal to the semi-autonomous Jubaland State in the volatile Gedo region on Monday, with both sides offering conflicting accounts of the fighting and accusing the other of instigating the violence.

The battle, which took place near the strategic border town of Beled-Hawo, marks a dangerous escalation in the long-simmering political dispute between the central government in Mogadishu and the Jubaland administration. A senior Jubaland police commander was killed in the fighting, and both sides have reported casualties.

Jubaland’s Vice President, Mahmud Sayid Adan, accused the federal government and its National Intelligence and Security Agency (NISA) of launching an unprovoked “surprise attack.”

“The federal government has invaded our people, Adan told the BBC, adding that he had ordered his forces to withdraw to prevent further bloodshed. “We want to show the world the injustice happening in Gedo, and for those who perpetrated it to be held accountable.”

Conversely, the Federal Government of Somalia (FGS) issued a statement through its Ministry of Defence, claiming its forces had “repelled an aggressive attack by militias loyal to Jubaland’s President, Ahmed Madobe.

“Militias taking orders from fugitive Ahmed Madobe… launched an aggressive attack on the positions of the National Army, the federal statement read. It confirmed the deaths of two of its soldiers and claimed to have captured ten Jubaland fighters, asserting that its forces were now in complete control of the area.

A politically charged region

The fighting is the latest flashpoint in a protracted power struggle over Gedo, a region that has become a proxy battleground for the political conflict between Mogadishu and Jubaland’s leadership in the port city of Kismayo.

The core of the dispute lies in the central government’s refusal to recognize the legitimacy of Ahmed Madobe’s re-election as Jubaland’s president. Madobe, a former Islamist commander, has been a key, albeit complex, figure in southern Somalia and a crucial partner for neighboring Kenya in its security operations.

Gedo’s strategic location, bordering both Kenya and Ethiopia, makes control of the region a critical objective for both the federal government and Jubaland. For weeks, federal forces have controlled Beled-Hawo, a vital commercial gateway to Kenya, after ousting Jubaland troops from the town.

Monday’s clashes were centered in the village of Amiin, near a military base used by Jubaland forces. Jubaland officials confirmed that Colonel Hussein Giif, their police commander for the Gedo region, was among those killed in what they described as a “specifically planned assault by federal troops.

Accusations against Kenya

The federal forces in Gedo are reportedly under the command of Abdirashid Janan, a controversial figure whose shifting allegiances highlight the fluid and complex nature of Somali politics.

Janan was formerly the security minister for Jubaland under Ahmed Madobe before becoming a fugitive, only to later align with the federal government to challenge Madobe’s authority in Gedo. His presence at the head of the federal-aligned forces is a significant source of tension.

Adding an international dimension to the conflict, Janan accused neighboring Kenya of directly supporting the Jubaland forces.

“The enemy’s defensive trenches… were dug by a bulldozer from Kenya, Janan claimed in a statement. He also alleged that Kenya was providing medical treatment in the border town of Mandera to wounded Jubaland fighters and demanded that Nairobi respect Somalia’s sovereignty.

Kenya has historically viewed the Jubaland administration as a vital buffer zone against the Al-Shabaab insurgency and has been a primary backer of President Madobe. The Kenyan government has not yet responded to the allegations.

The situation in Beled-Hawo remains tense. While the federal government has called on Jubaland forces to surrender, Jubaland’s vice president has appealed for a peaceful resolution, urging local elders and politicians to mediate and “prevent the conflict from escalating.

The deep-seated political animosity, however, threatens to fuel further violence in a region already beset by instability.

Xaqiiqda ku hor gudban in Somaliland ay aqoonsi ka hesho dowladda Mareykanka

Hargeysa (Caasimada Online) – Somaliland ayaa in ka badan 30 sano ku hawlaneyd sidii ay u heli laheyd aqoonsi caalami ah, balse dadaalladaasi weli ma aysan miro dhalin.

Madaxweyne Cabdiraxmaan Cirro ayaa hadda miiska soo saaray qorshe cusub oo uu u wado Washington oo ah “in Mareykanka loo oggolaado dhismaha saldhig milatari iyo ka faa’iidaysiga kheyraadka macdanta, beddelkeedana lagu helo aqoonsi diblomaasiyadeed.”

Qorshahan, inkasta oo sharaxaad ahaan u muuqdo mid sahlan, haddana dhanka fulinta waa mid aad u adag oo aan suurtagal u muuqan. Dhab ahaantii, Mareykanka uma baahna inuu aqoonsi ku bixiyo saldhig milatari.

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa hore ugu soo bandhigtay Washington fursad ay ka samaysan karto xarumo Berbera, Kismaayo iyo meelo kale, qayb ka ah iskaashiga amniga.

Ciidamada Mareykanka waxay ka howl-galaan gudaha Soomaaliya iyagoo oggolaansho ka helaya Muqdisho, inkastoo ay leeyihiin xiriir aan rasmi ahayn oo ka dhaxeeya Hargeysa.

Dowladda Soomaaliya ayaa bixisa awoodda sharciga ah, taas oo ka dhigan in dowladda dhexe bixinayso, halka ay Somaliland fududeynayso dhanka dhulka, sida uu sheegay falanqeeye Soomaaliyeed.

Sidoo kale waxa uu yiri: “Mareykanku uma baahna inuu aqoonsado Somaliland ama dib u qeexo xuduudaha Soomaaliya. Indhaha Washington, Muqdisho waa kan leh awoodda rasmiga ah; Hargeysa-na waa mid raacsan hoggaankaas.”

Arrintani ma aha mid cusub. Madaxweynihii hore ee Somaliland, Muuse Biixi Cabdi ayaa hore ugu soo bandhigay Itoobiya marin badeed beddelkiis aqoonsi, qorshe ay dowladda dhexe ee Muqdisho si degdeg ah uga hortimid.

Labada dhinac ee Muqdisho iyo Hargeysa waxay si weyn ugu tiirsan yihiin taageerada milatari ee Mareykanka, gargaar bani’aadantinimo iyo mashaariic horumarineed. Istaraatiijiyad ahaan, hore ayay ugu jireen hooska amniga ee Washington.

Ololaha saldhig iyo aqoonsi

Ololahan cusub wuxuu u muuqdaa mid siyaasadeed halkii uu noqon lahaa guul diblomaasiyadeed dhab ah. Xukuumadda Cirro ayaa haatan wajahaysa cadaadis gudaha ah oo ay ka mid yihiin xiisadda Laascaanood, dhaqaale xumo baahsan iyo burburkii heshiiskii muranka dhaliyay ee Itoobiya.

Si kastaba, xaqiiqadu waxay tahay in Mareykanku uusan u arkin aqoonsi mid lagu beddelo saldhig, halka Somaliland-na aysan awoodin inay sharciyad caalami ah ku hesho kireynta dhulkeeda.

Aqoonsigu ma ahan badeeco ganacsi ee waa go’aan siyaasadeed oo saameeya nidaamka caalamiga ah, taas oo ay aad u yar tahay fursadda ay Washington uga beddeli karto heshiis kireysi milatari.

War ka cusub dil argagax leh oo xalay ka dhacay Garoowe

0

Garoowe (Caasimada Online) – Faahfaahin dheeraad ah ayaa kasoo baxaysa dil xalay ka dhacay magaalada Garoowe, kaasi oo koox burcad ah u geysteen wiil dhalinyaro ah.

Wiilka la dilay oo lagu magacaabo Khadar Cabdi Yuusuf Nuur ayaa ka mid ahaa dhalinyarada gudaha magaalada uga shaqeysta mooto bajaajta. Marxuumka waxaa dilay koox burcad ah oo ku hubaysnayd toorey, sida uu xaqiijiyay Taliska Booliska Puntland.

Taliska oo war-saxaafadeed kasoo saaray kiiskan, ayaa shaaciyay in ciidamadu gacanta kusoo dhigeen shaqsiyaad ku eedeysan dilkan. “Ciidanka Booliska, gaar ahaan Taliska Qaybta Gobolka Nugaal, ayaa bilaabay baaritaan rasmi ah tan iyo markii xalay abaaro 18:35 makhribnimo uu fal dil ah ka dhacay aagga Naaso Hablood,” ayaa lagu yiri qoraalka booliska.

Sidoo kale waxaa qoraalka lagu yiri: “Ciidanka booliska ayaa markiiba gaaray goobta, waxayna ku guuleysteen in ay soo qabtaan dad lagu tuhmayo kiiskan. Waxaa socda baaritaan rasmi ah, waxaana boolisku caddeeyeen in faahfaahinta dhabta ah laga war sugi doono inta hawlgalka baarista uu socdo.”

Taliska Booliska Puntland ayaa caddeeyay in bulshada ay la soo wadaagi doonaan faahfaahinta dhabta ah, isla markaana laga war sugo inta hawl-galka baarista uu socdo.

Hoos ka aqriso qoraalka:

August 11, 2025: Ciidanka Booliska Puntland, gaar ahaan Taliska Qaybta Gobolka Nugaal, ayaa bilaabay baaritaan rasmi ah tan iyo markii xalay (August 10, 2025, abaaro 18:35 Makhribnimo) uu dhacay fal dil ah oo ka dhacay aagga Naaso Hablood ee magaalada Garoowe.

Falkan ayaa sababay geerida Khadar Cabdi Yuusuf Nuur (Ina Caasho Sulub), oo 25 jir ahaa, isla markaana ahaa darawal mooto-bajaaj. Sida ay sheegayaan warbixinada hordhaca ah ee booliska, marxuumka waxaa dilay koox burcad ah oo ku hubaysnayd toorey, kuwaas oo falka kadib goobta ka baxsaday.

Ciidanka booliska ayaa markiiba gaaray goobta, waxayna ku guuleysteen in ay soo qabtaan dad lagu tuhmayo kiiskan.

Waxaa socda baaritaan rasmi ah, waxaana boolisku caddeeyeen in faahfaahinta dhabta ah laga war sugi doono inta hawlgalka baarista uu socdo.

Ciidanka Booliska Puntland wuxuu mar kale adkeynayaa sida ay uga go’an tahay ilaalinta amniga muwaadiniinta, qabashada eedeysanayaasha dambiyada, iyo in si degdeg ah loo horkeeno sharciga cid kasta oo ku lug leh falal amni-darro ah.