Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud oo maanta khudbad ka jeediyey Masjidka ayaa cadeeyey sida ay uga go’antahay in Axmed Madoobe la dhaafiyo Jubbaland, “Ninkaas wuxuu diiday inuu ku shaqeeyo sharcigii uu saxiixay, suurtagalna maaha in rabitaankiisa dadka loo duleeyo oo Soomaali ku kala tagto,” ayuu yiri Xasan Sheekh.

Madaxweynaha ayaa sheegay in Axmed Madoobe uu diiday in dalka uu wax ka xoreeyo, “Ninkaas wax yaabihii uu sida weyn uga soo hor jeestay waxaa kamid ahaa aas-aaskii ciidanka Macawiisley, markii uu hadlo wuxuu leeyahay inay Shabaab la dagaalo ayaan u noolahay, si cad ayaan u dhihi jirnay Axmed Shabaab uma socotide, faanka iyo beenta jooji,” ayuu yiri Xasan Sheekh.

Madaxweynaha ayaa si cad u sheegay in Axmed Madoobe uu Jubbaland heystay 13 sano, hadana uu doonayo in 5 sano oo kale uu sii joogo, “Suurtagal miyaa in Axmed Madoobe oo dadkii wada dhashay isku heyn waayey, oo Shabaab hal tuulo ka xorey waayey in 18 sano uu Jubbaland sii joogo?” ayuu yiri.

Madaxweynaha ayaa sheegay in Raaskambooni ay dowladda Soomaaliya ka sameysatay  saldhig militeri, maadaama ay muhiim tahay in ciidanka Qaranka ay ATMIS kala wareegay amniga dalka inta aysan dhamaan bishaan.

“Raaskambooni garoon kama jirin, dhulka inta la maro Kismaayo lama tego karo, badda in la marana waa safar dheer, garoonka Raaskambooni dhowaan ayaa la dhisay dowladda Kenya ayaa dhismihiisa ka kaalmeysay Soomaaliya, hadafka dowladda Soomaaliya ay ciidamada u geysay halkaas maaha duulaan ka dhan ah shacabka Jubbaland, laakiin Axmed Madoobe manta Shabaab iyo dowladda waxaa u daran dowladda, waxa uu dagaal abaabulayo wax aqliga geli kara kaama, laakiin ciidanka Soomaaliyeed uma dagaalami doonaan, waad aragteen dhibaatooyinka ay ka tirsanayaan ciidankii uu 13 sano heystay ee Raaskambooni tegay maalmahaan,” ayuu yiri Xasan Sheekh.

Madaxweynaha ayaa sheegay in Axmed Madoobe 13 sano oo Kismaayo uu fadhiyey uu aruursanayey hub iyo lacag uu doonayo in maanta u uku dagaalamo, “dadkii dhamaa waa ku kala tegay Jubbaland 4 nin oo danahooda ka dhex aragtay ayaa Kismaayo la joogta,” ayuu yiri Xasan Sheekh.

“Hadii Axmed Madoobe 18 sano Kismaayo kaliya xukumayo, maxaan xukunka u wareejiyey anigoo dalka dhan amarkeyga laga qaadanayo, maxay Farmaayo iyo Shariif u wareejiyeen, maxaan hadda ugu diyaarsanahay inaan wareejiyo xukunka, maxaan 30 sano isku dileynay?” ayuu yiri Xasan Sheekh.

Hoos ka daawo

Raaskambooni (Caasimada Online) – Dowladda Soomaaliya ayaa deegaanka Raaskambooni ee gobolka Jubbada Hoose dejisay ciidamada cirka, kuwa badda iyo kuwa dhulka, sida uu cadeeyey Korneyl Xasan Ciraaqi Taliyaha guutada 18-aad ee Gorgor oo degan Raaskambooni.

Taliyaha ayaa sheegay in ciidmaada joogay ay maanta ku soo biireen ciidamada cirka oo wata diyaaradaha dagaalka, halka shalay ay Raaskambooni tageen ciidamada badda ee dowladda Soomaaliya oo Muqdisho laga diray.

“Maanta waxaa nagu soo biiray ciidanka cirka ee dowladda Soomaaliya, waad adagtaan gaadiidka ciidamada cirka, sidoo kale waxaa maanta naloo keenay saanad ciidan iyo gaadiid aan aad ugu baahneyn oo noo fududeyn doona gudashada waajibaadkeena qaran,” ayuu yiri Taliye Xasan Ciraaqi.

Taliyaha ayaa cadeeyey in ciidamada qaranka aysan Jubbaland duulaan ku aheyn, balse ay doonayaan inay sugaan amniga dalka, gaar ahaan deegaanadii ay ka baxeen iyo kuwa ay bishaan ka baxayaan ciidamada ATMIS.

“Shalay waxaa nasoo gaaray ciidamada badda oo la wareegay amniga badda, dhamaan ciidamada qaranka ayaa ku sugan halkaan, waxayna gudanayaan waajibaad qaran, ciidamadaan qeyb walba waxay qabsa doontaa shaqada ay u xil saran yihiin,” ayuu yiri Taliyahaan ugu sareeya ciidamada ay dowladda Soomaaliya u dirtay deegaanka Raaskambooni ee Jubbada Hoose.

Diyaaradaha dagaalka ee ciidamada cirka ayaa maanta saldhig ka sameystay Raaskambooni, sidoo kale diyaarado kale oo rakaab ah oo dowladda Soomaaliya ay saartay hub, ciidan, saad iyo gaadiid ciidan, ayaa maanta ka degay Raaskambooni.

“Garoonka Raaskambooni shaqada aan u heyno maaha mid aan dib uga laaba doono,” ayuu hadalkiisa ku sii daray G/Dhexe Xasan Ciraaqi.

Hoos ka daawo

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud oo ka hadlay xaaladda  deegaannada Jubbaland iyo go’aanka Dowladda ee ku saabsan aayaha dadka ku nool deegaannadaas ayaa ka sheekeeyey taariikh ka soo bilaabatay markii la aas-aasay Jubbaland.

Xasan Sheekh oo maanta khudbad ka jeediyey Masjidka Madaxtooyada ayaa sheegay in markii la dhisay Jubbaland uu dalka isagu Madaxweyne ka ahaa, isagoo sheegay in markii la dhisay maamulkaas Axmed Madoobe loo dhiibay si uu doorasho u gaarsiiyo, balse kadib uu ka degi diiday xukunka.

Madaxweynaha ayaa sheegay in doorashooyinkii dambe ee Axmed Madoobe qabtay aysan sax aheyn, “Axmed weligiis ma qaban doorssho xor ah, isagaa isku jimeynaayey,” ayuu yiri isagoo ka sheekeeyey waxyaabaha lagu kala tegay markii ugu dambeysay.

“Axmed Madoobe 13 sano ayuu Jubbaland joogaa, dastuurka waxaa Jubbaland ugu qoran labo jeer ka badan in uusan hal qof tartamin, xaq uma laha inuu sii joogo, 10 shir ayaan ka yeelanay anaga iyo dowlad goboleedyada oo dowlad-dhiska oo kaliya looga hadlayey,” ayuu yiri Xasan Sheekh.

Wuxuu sheegay in khudbadaan uu kaga hadlayo Jubbaland oo kaliya, isagoo balan qaaday in maalin kale uu ka hadli doono Puntland iyo siyaasadaha kale ee is diidan.

“Maalintii ugu dambeysay ee shirka la isugu yimid Axmed Madoobe wuxuu yiri waqtigii ayaa naga dhamaaday ee doorasho dadban aan aadno, waa laga cod batay oo waxaan isku raacnay in doorasho qof iyo cod ah la aado, waa naga tegay maalintaas waa xanuunsanahay ayuu yiri, maalintii kale ayuu nagu soo noqday isagoo wata ajende kale, wuxuu yiri guddiga doorashada hala kala qaado,” ayuu yiri Xasan Sheekh.

Xasan Sheekh ayaa sheegay in Axmed Madoobe uu gaar ula shiray oo uu qanci waayey, “Mar kale aniga iyo Ra’iisul Wasaaraha ayaa gooni ula shirnay waa qanci weynay, madaxweynayaasha gobollada ayaan u dirnay, waa anci waayeen, maalintii dambena shirka oo socda ayuu iska baxay,” ayuu yiri Xasan Sheekh.

Madaxweynaha ayaa sheegay in Axmed Madoobe in uu baxayo markii ay ka war heleen ay ka codsadeen in 3 saacadood uu joogo, si shirka loo xiro, qodobada uu dhibsanayana dib loogu dhigo, balse wuxuu sheegay inuu diiday.

Hoos ka daawo

New York (Caasimada Online) – Hay’adda Qaramada Midoobay u qaabilsan dhaqanka ee UNESCO ayaa si rasmi ah u aqoonsatay Xeer Ciise, oo ah xeer qarniyo jiray oo ay ku dhaqmaan beesha Ciise ee degta dalalka Jabuuti, Itoobiya iyo Soomaaliya, waxayna ku dartay liiskeeda waxyaabaha dhaqanka aadmiga la xiriira.

Aqoonsashadan taariikhiga ah ayaa lagu saleeyay sida xeerkan uu u mideeyo bulshooyinka, uu u dhowro dhaqanka uuna Geeska Afrika ugu dhiirrigeliyo caddaaladda.

In xeerkan ay aqoonsato UNESCO ayaa waxaa si wada-jir ah u gudbiyay dad kasoo kala jeeda Itoobiya, Jabuuti iyo Soomaaliya ayaa waxaa lagu ansixiyay fadhigii 19aad ee guddi-goboleedka hay’adda kaasoo lagu qabtay magaalada Asunción, ee dalka Paraguay.

UNESCO ayaa Xeer Ciise ku dooratay sida uu u xoojiyo qeynuunnada caalamiga ah sida xuquuqda haweenka iyo carruurta, dhowridda deegaanka iyo xallinta khilaafaadka.

UNESCO ayaa ammaantay hannaankan oo ay u aragtay inuu tusaale dhif ah u yahay dhaqanka sharciga ah ee nool kaasoo dhiirrigelinaya dowlad-wanaagga iyo iskaashiga isagoo sidoo kale wax ka qabanaya caqabadaha maanta sida xallinta khilaafaadka iyo dhowridda deegaanka.

Muxuu yahay, yaase sameeyay xeerkan?

Qabiilka Ciisaha oo dega Jabuuti, Soomaaliya iyo Itoobiya ayaa waxa uu leeyahay xeer soo jiray sida la sheegay ku dhawaad 500 oo sano. Xeerka waxaa sameeyay 100 oday oo la soo xulay, waxaana lagu sameeyey magaalada Mile tuulo hoostagto oo la yiraahdo Waaruf, deegaankaasi oo u dhaxeeya magaalada Diridhaba ee Itoobiya iyo Jabuuti.

Marka laga soo tago xeerarka ay qabaa’ilka Soomaaliyeed wadaagaan sida hoggaanka ka dhaxeeya, xeerka qof kasta qabanaya iyo in dagaalka la wada galo haddana waxay leeyihiin kuwo iyaga u gaar ah.

Waxyaabaha Ciisaha u gaarka ah waxaa ka mid ah sida uu dhigayo xeerkooda wax la yiraahdo ‘Ganda’ ayaa jira, Ganduhu wuxuu ka kooban yahay 44 oday oo talada Ciisaha ay ka go’do, waana baarlamaanka Ciisaha. Arrin weyn oo adag haddii ay dhacdana waxaa isugu imanaya boqolka oday iyo boqorka ayuu yiri Oday Adan Allaale oo ka mid ah odayaasha beesha.

Sidoo kale Xeerka Ciise waxyaabaha uu xeerarka kale ee beelaha Soomaalida kaga duwan yahay waxaa ka mid ah habka loo doorto ugaaska kaas oo sida beelaha kale aan dhaxal aheyn.

Ibraahim Axmed Cali waa cilmibaare ka tirsan hay’adda dhaqamada iyo raadadkii hore ee qadiimiga CERD ee Jabuuti, waxa uu noo sheegay in xeerka la yiraahdo Daryeel iyo Dabar balse ay dadka kale u yaqaannaan Xeer Ciise.

“Wuxuu daryeelayaa ninka tabarta daran iyo wax kasta oo jilicsan halka dabarna uu u taagan yahay in uu dabro ninka gardran iyo ninka kibra,” ayuu yiri.

Ragga xeerka dhigay Qarnigii 16-aad dabayaaqadiisa magacaas ayey u bixiyeen halka guddigii fariistay loo bixiyay aayo Reeb.

“Boqol sano oo ka sii horeysay ayey kolba meel fariisanayeen odayaasha markaas ayey xeerka qodobada uu ka kooban yahay ee Aayo reeb dajiyeen”.

Ibraahim oo si fiican u darsaday taariikhda Ciisaha ayaa noo sheegay in odayaasha ay kulanka la joogtay haweenay la weydiin jiray wixii la xiriira arrimaha qoyska, carruurta, aqalka iyo dumarka.

“Haweeneydaas waxaa la oran jiray Faadumo Siti, buurtii la fadhiyay ayaa magaceeda loo bixiyay, halkaas ayeyna ku aasan tahay, gobolka dowlad deegaanka Soomaalida Itoobiya ee Siti la yiraahdo, magaca islaantaa ayuu ka soo jeedaa”.

Sidee loo doortaa ugaaska?

Waxyaabhaha kale ee ay ku kala duwan yihiin waxaa ka mid ah marka ay arin dhacdo beelaha Soomaaliyeed inta ay isku yimaadan ayey go’aan gaaraan halka Ciisaha ay raacaan qodobo hore u qornaa.

Habka dhaqanka ee uu ku yimaado ugaaska beesha Ciisaha ma ahan mid ku yimaada dhaxal sida ugaasyada beelaha Soomaaliyeed ee kale.

Ugaaska hadda ay beesha leedahay ma ahan wiilasha ugaaskii hore. Ugaaska marka uu dhinto ma dhaxlikaraan ubadkiisa sida ugaasyada kale. Waayo xeerka ugaaska ma ahan mid ku saleysan dhaxal. Guddiyo dhan baa u fadhiisata. Guddi gaaraya 100-ka nin ayaa fariisanaya waxaana la eegaa ugaaska meesha uu ka soo jeedo, reerka hooyadii, reerka aabbihii, dabeecadahooda sida ay ahaayeen wax badan baa laga fiirsadaa.

Sababta keentay in ugaaska doorasho ku yimaado ayaa la sheegaa in ay salka ku hayso khilaaf hore iyo dagaallo beesha dhexmaray sidaasna lagu gaaray heshiis lagu wada noolaado.

Odayaasha ayaa go’aamiyay in ugaaska uu ka soo dhaxbaxo hal reer oo kaliya balse qofka uu noqonayo la doorto.

“Ugaaska hal reer haloo daayo, dhaxalna yuusan noqon, Alle hala baryo oo astaamo halagu eego, ugaaska waa la casilaa ama wuu dhintaa, markaas ayaa qabiilka la dhexdoortaa”. Ayuu yiri Ibraahim.

Meel kasta oo dunida uu ka joogo qofka ka soo jeeda beesha Ciisa waxa uu xeerka ugu dhaqmaa si isku mid ah.

Isha: BBC

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa si adag uga hadashay dhaq-dhaqaaqa ay Itoobiya ka wado gobolka Gedo, kaas oo ay ku tilmaamtay “fara-gelin qaawan iyo mid la iskaga horkeenayo beelaha degan gobolkaas”.

Dowladda ayaa si xooggan u cambaareysay tallaabooyinka guracan ee dowladda Itoobiya ay ka waddo gobolka Gedo, oo ay isaga horkeeneyso beelaha halkaasi deggan, taas oo ay sheegtay inay qeyb ka tahay fara-gelinta maamulka Addis Ababa ee ka dhanka ah madax-banaanida iyo qaranimada Soomaaliya.

“Saaka ayaa ciidamo Ethiopian ah oo ka soo baxay degmada Doolow ayaa u soo dhaqaaqey dhanka degmada Buulo Xaawo, hase yeeshee waxaa ka hor yimid dadka degaanka iyo ciidamada qalabka sida oo u diiday inay ku soo ruqaansadaan Buulo Xaaawo,” ayaa lagu yiri qoraalka dowladda Soomaaliya.

Dowladda ayaa caddeysay in Soomaaliya ay mar walba diyaar u tahay derisnimo wanaag iyo nabad ku wada noolaaansho, hase yeeshee maamulka Addis Ababa uu caadeystey taas bedelkeed oo ah inuu colaado hor leh ka abuuro gobolka, uuna wado tallaabooyin ka dhan ah madax-banaanida Soomaaliya.

“Dowladda federaalka Soomaaliya waxay diyaar u tahay difaaca madax-banaanida iyo qaranimadeeda,” ayaa sidoo kale lagu yiri qoraalka kasoo baxay dowladda Soomaaliya.

Soomaaliya ayaa ugu baaqday caalamka oo ay ugu horeeyaan Qaramada Midoobay iyo Midowga Afrika inay cambaareeyaan falalka gurracan ee Itoobiya, kuwaas oo wax u dhimaya nabadda gobolka iyo caalamka intaba.

Bayaanka dowladda Soomaaliya ayaa imanaya xilli laga cabsi qabo in ciidamada Itoobiya ay ku milmaan xiisadda ka taagan gudaha Soomaaliya, gaar ahaan loolanka siyaasadeed ee dowladda federaalka kala dhaxeeya Axmed Madoobe, iyadoo suurta-gal tahay inay la saftaan oo dowlada ka difaacaan Axmed Madoobe.

Muqdisho (Caasimada Online) – Agaasimaha waaxda Jinsiga ee Wasaaradda Qoyska iyo Horumarinta Xuquuqul Insaanka ee Soomaaliya, Sacdiya Maxamed Nuur, ayaa loo doortay Guddoomiyaha Ururka Nabadda iyo Amniga Haweenka IGAD ee loosoo gaabiyo (IWPSF).

Doorashada ayaa dhacday maalinnimadii arbacada ee ay bishu ku beegneyd 4-ta Diseembar, kadib shir ka dhacay magaalo xeebeedka Mombasa ee dalka Kenya.

Sacdiya Maxamed oo tartan kula jirtay haweeney kasoo jeedda Koonfurta Suudaan laguna magacaabo Amer Manyok Deng ayaa ugu dambeyn ku guuleysatay kursigan ka dib is casilaad ay sameysay gabadha reer South Suudaan.

Amer Manyok Deng ayaa ugu dambeyn noqotay kuxigeenka ururka ka dib is casilaaddeedii.

Sacdiya Maxamed Nuur oo BBC-da la hadashay ayaa sharraxday sida ay ugu suura gashay hanashada kursigan iyo waxa ay ku muteystay iyada oo tilmaantay dadaalkii ay usoo galeen ka Soomaali ahaan.

“Waxa ay mar waliba u muuqatay fursad ku habboon Soomaaliya iyo in aan mudan-nahay, sidoo kale is casiladdii Amer Manyok Deng waxay na siisay fursad, maadaama guddigu ay ku qanceen qudbad aan jeediyay iyo ajendayaashii aan soo bandhigay kuwaas oo la’iigu gartay in qofka kursiga u qalma aan ahay”, ayey tiri Sacdiya.

“Waxa aan ka faalloonay muhiimadda nabadda ay noo leedahay iyo is dhexgalka bulshada ee haweenkeenna geeska Afrika, sidoo kale waxa aan u ololeynay in Soomaaliya ay tahay dalka markan ku habboon kursigan taas oo ina caawisay”, ayey sii raacisay.

Xoghayaha Ururka Nabadda iyo Amniga Haweenka IGAD ee loosoo gaabiyo (IWPSF) ayaa sidoo kale loo doortay Dora Byamukama oo u dhalatay dalka Uganda.

Wasaaradda Qoyska ayaa ammaantay dadaalka wada shaqayneed ee kooxda hoggaanka cusub ee la doortay, oo ay ka mid yihiin guddoomiye ku xigeenka Amer Manyok Deng iyo Xoghaye Hon. Dora Byamukama.

“Tababarku wuxuu ku soo idlaaday farxad, iyadoo lagu dhawaaqay Guddoomiyaha cusub ee loo doortay Marwo Sacdiya Maxamed Nuur oo ka socota Soomaaliya, Guddoomiye ku-xigeenka, Amer Manyok Deng oo ka socota Koonfurta Suudaan, iyo Xoghaye Dora Byamukama oo u dhalatay Uganda, waxayna ballan qaadeen inay si wadajir ah u wada shaqayn doonaan, si loo hormariyo ajendaha IWPSF,” ayaa lagu yiri qoraal lagu daabacay barta IGAD ee X.

Qorshaha Sacdiya ee ururkan

Sacdiya Maxamed Nuur waxa ay sheegtay in ay ka howl geli doonto sidii ay u horumarin lahayd dumarka gobolka, barnaamijyada nabadda iyo xasilinta, iyo sidoo kale is dhexgalka bulshada.

“Kursigan ka sokow in Soomaaliya ay ka tahay guddoomiye waa mid loogu adeegi doono dhammaan dumarka gobolka si ay usii hormariyaan dhaq-dhaqaaqooda ku aaddan nabadda, si gaar ahna dumarka Soomaaliyeed waa mid aan rajeynayo in ay kula yimaadaan is beddel hoggaamineed oo hagaagsan”, ayey tiri Sacdiya.

Waxa ay sii raacisay in ay diyaar u tahay wada shaqeyn guud oo ay la yeelato qaybaha kala duwan ee haweenka IGAD iyo dardar gelinta qorshe howleed cusub oo ay sheegtay in ay ajendayaasheeda ka mid ahaayeen, waxaana ay xustay in ay qayb weyn ka qaadan doonta horumarinta iyo is dhex galka bulshada.

Kooxdan cusub ee ururka hoggaamin doonta ayaa xilka haynana muddo saddex sano ah iyada oo kadib kursiga markale uu aadi doono doorasho ciddii kusoo baxda ay hoggaanka la wareegi doonto.

Ururka waxaa la asaasay 2013-kii kadib shirweynihii haweenka iyo nabadda IGAD ee 2011. Golaha madasha waxaa ka mid ah wakiilada fulinta, sharci dejinta iyo bulshada rayidka ah, iyadoo IGAD ay tahay xoghayn.

Isha: BBC

Doolow (Caasimada Online) – Dowladda Itoobiya ayaa ciidamo hor leh shalay soo gelisay gudaha Soomaaliya, tobanaan gaadiidka dagaalka ah oo kumanaan askari oo Itoobiyaan ah ay wataan ayaa maanta Soomaaliya ka soo galay dhanka degmada Doolow ee gobolka Gedo.

Ciidankaan cusub ayaa Soomaaliya soo galay, xili maalmo ka hor uu dhulka Soomaali Galbeed ka dhacay kulan xasaasi ah oo saraakiil Itoobiyaan ah ay la yeesheen xubno ka socday maamulka Axmed Madoobe ee Jubbaland.

Ciidamada Itoobiya ayaa laga cabsi qabaa inay ku milmaan xiisadda ka taagan gudaha Soomaaliya, gaar ahaan loolanka siyaasadeed ee dowladda federaalka kala dhexeeya Axmed Madoobe, waxaana suurtagal ah inay la saftaan oo dowlada ka difaacaan Axmed Madoobe.

Ma jiro axdi ay dhowreyso Itoobiya, maadaama dowladda Soomaaliya ay ka saartay howlgalka cusub ee bisha soo socota ka bilaabanaya Soomaaliya, kaasi oo bedeli doona ATMIS, waxaana Itoobiya laga doonayaa in maalmo gudahood ay ciidamada ugala baxdo gudaha Soomaaliya.

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa dhaqan-gelisay go’aankii ay ka qaadatay Itoobiya, waxaana ciidamada Itoobiya si rasmi ah looga saaray howlgalka cusub AUSSOM oo bilaabanaya horaanta sanadka soo socda ee 2025-ka.

Dowladda Soomaaliya ayaa si cad u sheegay in sababo la xiriira xiisadda u dhexeysa labada dal ee ka dhalatay heshiiskii badda ee Abiy Axmed uu la galay Muuse Biixi looga reebay howlgalka cusub ciidamada Itoobiya, waxaana guul dareystay galaangal kasta oo Itoobiya ay sameysay, si howlgalkaas aysan uga harin.

Tallaabadii ay shalay qaaday dowladda federaalka ayaa muujineyso inay dhaqan-gelisay go’aankeeda, kadib markii Itoobiya laga reebay shir Arbacadii lagu soo xiray magaalada Muqdisho oo u dhexeeyay Soomaaliya iyo dalalka ay ciidamadu ka joogaan Soomaaliya ee ka qeyb qaadanaya howlgalka cusub.

Ciidanka cusub ee Itoobiya ay soo gelisay Soomaaliya ayaa waxay abuurayaan walaac cusub, horay ciidamo badan ayaa uga joogay Soomaaliya, kuwaas oo qaar ay ka tirsanaayeen ATMIS, qaarna ay sharci la’aan ku joogeen dalkeena.

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Soomaaliya Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Aadan Madoobe) ayaa ku wargeliyay Xildhibaanadda Golaha Shacabka in si rasmi ah loo xiray kalfadhigii 5-aad ee Golaha Shacabka.

Guddoomiyaha ayaa warqad uu soo saaray wuxuu ku yiri, “Ugu horeyn waxaan bogaadinayaa, una mahadcelinayaa dhammaan Xildhibaannada Golaha Shacabka ee BJFS ee sida sharafta iyo qiimaha leh u gutay waajibaadkooda dasturiga ah, muddadii aan ku guda jiray kalfadhiigii 5-aad ee Golaha Shacabka.”

Wuxuu intaas ku sii daray “Anigoo gudanaya waajibaadkeyga dasturiga ah waxaan Dhammaan Xildhibannada Madasha 11-aad ee Golaha Shacabka BJFS, ku wargelinaynaa in laga bilaabo 6-da Bisha December 2024 uu noo xirmay Kalfadhigi 5-aad, Si waafgsan Qodobka 66(2) ee Dastuurka iyo Qodobka 14(2) ee Xeer-hoosaadka Golaha Shacabka BJFS.”

Aadan Madoobe ayaa yiri “Waxaan dhammaan Xildhibaannada ku wargelinaynaa in kalfadhigi 5-aad inoo xirmay laga bilaabo 6-da Bishan December 2024, wuxuuna inoo furmi doonaa haddii Allaah idmo 6-da bisha Febraayo 2025, waxaan idiin rajaynayaa inaad nabadgelyo iyo caafimaad kusoo dhameysataan fasaxiina.”

Guddoomiyaha Aqalka Sare ayaa dabayaaqadii bishii hore sidaan oo kale qoraal uu soo saaray ugu fasaxay kalfadhigii golaha, kadib muddo bil ah oo fasaxii xildhibaanada laga soo jaray oo ay shaqeynayeen.

Madaxweynaha Soomaaliya ayaa bil ka hor baarlamaanka hor tegay iyagoo fasax geli raba, wuxuuna ka codsaday in bil ay ka shaqeeyaan ansixita sharciyada doorashooyinka dalka, waana ka aqbaleen.

Wixii intaas ka dambeeyey waxaa ansixin lagu bilaabay sharciyadii muranka badan dhaliyey ee loo diyaariyey dooorashooyinka soo socda ee dalka.

Kulamadii ugu dambeeyey ee golaha shacabka ayaa la isla gaaray gacan ka hadal, balse ugu dambeyntii si buuxda ayuu u guuleystay qorshihii madaxweynaha ee ahaa in dalka loo jiheeyo doorasho qof iyo cod ah, inkastoo caqabad weyn lagala kulmay Axmed Madoobe oo u bareeray inuu diido qorshaha dalka lagu gaarsiinayo doorasho qof iyo cod ah.