Muqdisho (Caasimada Online) – Magaalada Muqdisho ee caasimada Soomaaliya waxaa maanta ka furmay shirka Golaha Wadatashiga Qaranka ee u dhexeeyo dowladda federaalka, dowlad goboleedyada iyo gobolka Banaadir, waxaase ka maqan Puntland.

Shirkan oo ah mid xasaasi ah ayaa waxaa guddoominayo madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, waxaana looga arrinsanaya xaaladda amniga dalka, gaar ahaan dar-dargelinta dagaalka ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab iyo dhameystirka dastuurka dalka, sida ay shaacisay Villa Somalia.

Inta uu socdo shirka ayaa waxaa looga doodi doonaa dardar-gelinta dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab, si loo dardar-geliyo howl-gallada guud ahaan dalka looga xoreynayo kooxda, kuwaasi oo bilihii u dambeeyay uu gaabis ku yimid.

“Guul ka gaarista dagaalka Khawaarijta wuxuu muhiim u yahay in Soomaaliya si buuxda nabad looga aslaaxiyo, dalkuna u jiheysto dhanka horumarka iyo inuu wax la qabsado caalamka intiisa kale,” ayuu yiri Wasiirka Warfaafinta Soomaaliya Daa’uud Aweys.

Shirkan ayaa wuxuu imaanayaa xilli uu meel sare marayo khilaafka dowladda dhexe iyo Puntland. Madaxweyne Saciid Deni oo ay siyaasadda ku kala tageen Xasan Sheekh tan iyo wixii ka dabeeyey doorashadii madaxtinimada dalka ayaa ka qeyb-geli doonin shirkan.

Haddaba, sidee looga falceliyay shirka ay ka maqan tahay Puntland ee ka socda Villa Somalia?

Axmed Ugaas “Shirka madasha Ilaahay haka soo saaro, wax dalka iyo dadka Soomaaliyeed dan u wada ah.”

Daahir Daacad “Midnimadda Somalia in laysla meel dhigo dadbaa ka xun oo aan fadhiga iyo halka looga hadlayo masiirka dalka ka soo qayb-gelin”.

Cawil Xaashi “Soomaali heshiis ah ma saanaa? Aaway dadkii kale ee Soomaaliyeed, ma intaanaa eh Soomaali oo dhan?”.

Cabdinaasir ayaa ku jawaabay “SSC khatumo iyo Puntland qarankii malaga saaray?, Mise dowladdu inta qolka ay kusoo xaraysay bay metashaa?.

Maxamed Muuse “Intii shir la galay wuxuu ajanduhu ahaa arrimaha amniga, hadhowna qodoba kale ayaa kasoo baxa”.

Aweye Macallin Abshir “Mashaa Allah madaxda dalka dhamman iyo madaxda maamulada horumar ayaan u rajeeynaa”.

Muqdisho (Caasimada Online) – Warar dheeraad ah ayaa kasoo baxaya toogasho maanta ka dhacday agagaarka isgoyska Tarabuunka ee magaalada Muqdisho, taas oo loo gaystay gabar ardayad ahayd oo mareysay waddadaas, sida ay xaqiijiyeen ehellada.

Marxuumadda oo lagu magacaabi jiray Muno Maxamed Xiirey ayaa waxa ay ku dhimatay rasaas ay fureen ciidamo ka tirsan dowladda, xill ay marayeen Warshadda Caanaha.

Gabadhan oo 22 sano jir ahayd ayaa goobta ku geeriyootay, waxaana baxsaday askartii ka dmabeysay falkaasi, sida ay sheegeen ehellada iyo dadka deegaanka.

Nabadoon u hadlay ehellada ayaa ka warbxiyay sida ay uga dhaceen dilka gabadhooda, wuxuuna sheegay in lagu dilay meel ay Kaamirooyin ku xiran yihiin, ayna rabaan baaris.

“Gabadhaas waxay ku dhimatay meel Kaamiro leh, meel ay joogaan ciidanka dowladda, si xaq darro ah aa loo dilay, ayada oo nolosheeda cusub tahay ayaa la dilay” ayuu yiri.

Isaga oo ka warbixiyay xaaladdeeda waxbarasho ayuu sheegay in marxuumadda ay sanadkan ka qalin-jabineysay Jaamacadda Soomaaliya, balse saaka la dilay.

“Buuggeeda qalin-jebinta ayay diyaarsaneysay waxa u dhimanaa lama arko, xittaa Jaamacadeeda waxeeda way u dhameystiray” ayuu sii raaciyay.

Ugu dmabeyn wuxuu nabaddoonku sheegay in aysan aasi doonin maydka Muno inta laga soo qabanayo dambiilayaasha, si loo horkeeno cadaaladda.

“Hadda waxay ku jirtaa isbitaalka Madiino, la aasi maayo illaa aan ka helno gacan ku dhiiglayaashii dilay ee xabadda iska riday” ayuu mar kale yiri.

Muqdisho ayaa waxaa mararka qaar dilal ka gaysta ciidamada dowladda, kuwaas oo ay dhibanayaal u yihiin qoysas badan oo ehelladooda la toogay ama la dhaawacay.

Muqdisho (Caasimada Online) – Hoggaamiyaha KMG ah ee maamulka SSC-Khaatumo, Cabdulqaadir Firdhiye ayaa maanta soo gaaray magaalada Muqdisho ee caasimada Soomaaliya.

Firdhiye ayaa waxaa garoonka Aadan Cadde kusoo dhaweeyay wasiirka arrimaha gudaha Soomaaliya iyo xildhibaanada Baarlamaanka ee kasoo jeedo deegaanada SSC-Khaatumo.

Hoggaamiyahan kasoo kicitimay Laascaanood kama qayb-galayo shirka Golaha Wadatashiga Qaranka ee maanta ka furmay magaalada Muqdisho, sida lagu sheegay warsaxaafadeed kasoo baxay SSC-Khaatumo.

Ujeedka imaatinka Firdhiye ayaa la xiriira kulamo gaar gaar ah oo uu la yeelan doono madaxda sare ee dowladda dhexe, kadibna wuxuu sii aadi doonaa safar dhanka dibadda ah, sida lagu caddeeyay warsaxaafadeedka.

Waa markii 2-aad ee uu Hoggaamiyaha Khaatumo imaanayo magaalada Muqdisho, waxaana horay u casuuntay dowladda federaalka oo taageero u muujisay maamulkan oo dagaal adag la galay Somaliland.

Warsaxaafadeedka ayaa u qornaaa sida tan;-

Hoggaamiyaha Maamulka SSC-Khaatumo Soomaaliya ayaa safar shaqo ugu anbabaxay Caasimadda Muqdisho isaga oo halkaa uga sii gudbi doona dalka dibadiisa.

Safarka Hoggaamiyaha ayaa daarran dardargelinta hawlaha mudnaanta u leh Maamulka SSC-Khaatumo oo ay ugu horreeyaan Arrimaha Maamul dhiska iyo wadashaqaynta Hey’adaha Caalamiga ah gaar ahaan hawlaha bini’aadannimada, xasilinta, iyo daadajinta adeegyada Dawliga ah.

Hoggaamiyaha ayaa kulamo la qaadan doona masuuliyiin kala duwan muddada uu ku guda jiro socdaal kiisan shaqo oo ah kii ugu horeeyay ee uu dalka dibaddiisa ugu baxo.

Hoggaamiyaha ayaa sidoo kale kulamo kala duwan la qaadan doona Madaxda hey’adaha kala duwan ee ay wadashaqayntu kala dhaxayso Maamulka.

DHAMMAAD

Hargeysa (Caasimada Online) – Hoggaamiyaha muddo xileedkiisa dhamaaday ee Somaliland Muuse Biixi ayaa ku dhowaaqay inuu yahay musharaxa xisbiga Kulmiye ee doorashada dhici doonta bisha Novermber ee sanadkaan.

Biixi oo ka yara siyaasad adag xubnaha la tartamaaya ee Cabdiraxmaan Ciro iyo Faysal Cali Waraabe ayaa raadinaya shan sano oo cusub kadib markii uu 7-dii sano ee lasoo dhaaf dib u riixay dhamaan rejooyinkii Somaliland ee dowlad wanaaga iyo ictiraafka.

Inkasta oo ay Somaliland culeys ugu filan tahay nuuca faham iyo hoggaamineed ee ragga la kala dooran doono bisha Novermber ee sanadkaan, haddana siyaasadda gacan ka hadalka iyo mintidnimada ayaa laga yaaba inay hesho taageero kale.

Inta uu Muuse Biixi joogay xukunka waxaa gacanta Somailand ka baxday Laascaanood, waxay galeen dagaalkii ugu khasaaraha badnaa waayahan, waxa lumiyeen kalsoonidii beesha caalamka.

Sidoo kale waxay ku dhaqaaqeen inay bixiyaan qeyb dhulka iyo badda kamid ah, waxaa dhacay muddo kororsi sharci darro, waxayna iska sii fogeeyeen dowladda federaalka Soomaaliya oo ah cidda uu ku xiran yahay go’aanka ictiraafka.

Gudaha Somaliland dagaalo qabiil ayaa dhacay, xoriyatu-qowlka ayuu si weyn ula diriray hoggaamiye Biixi, xasilooni darro siyaasadeed middii ugu darneyd ayuu cagaha u galiyay maamulka, waxaana dhinaca kale lagu eedeeyay sad-bursi reereed.

Iyada oo dhamaan arrimahaasi jiraan weli Muuse Biixi waa musharax xoog leh. Sababta uu weli Muuse Biixi ugu cad cad yahay kursiga ma ahan jaceyl ee waa miisaanka xubnaha la tartamaya, kuwaasi oo aan lagu tuhmayn itaal siyaasadeed kiisa dhaama, wallow uu Cabdiraxmaan Cirro uu isagu haysto shacbiyad fiican.

Loolanka qabaa’ilka ayaa kursigaan si weyn u saameyn kara, laakiin marwalba oo ay doorashada tahay qof iyo cod lama sahashan karo xisbiga tallada haya, kuwaasi oo xitaa awoodda inay doorashada ku shubtaan.

Doorashada soo aadan ee Somaliland waxay dadka gobollada Waqooyi siin kartaa shan sano oo kale oo jawhareer ah haddii taliska Biixi uu kusoo laabto kursiga, wallow Cabdiraxmaan Ciro iyo Faysal Cali Waraabena la ma-suugsan yahay halka ay wax gaarsiin karaan.

Muqdisho (Caasimada Online) — Shirka Golaha Wadatashiga Qaran ayaa goordhoweyd ka furmay Madaxtooyada Qaranka ee Villa Somalia, kaasi oo uu shir-guddoominayo madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.

Madaxda heer federaal iyo heer dowlad-goboleed ayaa ka arrinsanaya xaaladda amniga dalka, gaar ahaan dar-dargelinta dagaalka ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab iyo dhameystirka dastuurka dalka, sida ay shaacisay Villa Somalia.

Shirkan ayaa waxaa ka qeyb-galay ra’iisul wasaaraha XFS Xamza Cabdi Barre, ra’iisul wasaare ku-xigeenka Salah Jama, madaxweyneyaasha dowlad-goboleedyada, Jubbaland Axmed Madoobe, Koonfur-Galbeed Cabdicasiis Lafta-gareen, Galmudug Axmed Qoor-Qoor, HirShabelle Cali Guudlaawe iyo guddoomiyaha gobolka Banaadir ahna Duqa Muqdisho Yuusuf Madaale.

Shirka ayaa inta uu socdo waxaa looga doodi doono dardar-gelinta dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab, si loo dardar-geliyo howl-gallada guud ahaan dalka looga xoreynayo kooxda, kuwaasi oo bilihii u dambeeyay uu gaabis ku yimid.

“Guul ka gaarista dagaalka Khawaarijta wuxuu muhiim u yahay in Soomaaliya si buuxda nabad looga aslaaxiyo, dalkuna u jiheysto dhanka horumarka iyo inuu wax la qabsado caalamka intiisa kale,” ayuu yiri Wasiirka Warfaafinta Soomaaliya Daa’uud Aweys.

Sidoo kale wuxuu sheegay in tallaabadan uu madaxweynaha ku martiqaadey madaxda goboleedyada, si ay shirkan muhiimka ah uga qeyb galaan ay tilmaameyso sida dowladda federaalka uga go’an tahay balaarinta wada-tashiyada siyaasadeed ee wadar oggolka ah ee lagu gaarayo go’aamada masiiriga ee dalka, iyada oo la raacayo dastuurka dalka u degsan iyo hay’adaha sharciga ee dastuurka lagu qeexay.

Shirkaan ayaa wuxuu imaanaya xilli uu meel sare marayo khilaafka dowladda dhexe iyo Puntland. Madaxweynaha Puntland Saciid Deni oo ay siyaasadda ku kala tageen Xasan Sheekh tan iyo wixii ka dabeeyey doorashadii madaxtinimada dalka ayaa ka qeyb-geli doonin shirkan.

Dowlad-goboleedka Puntland oo illaa afar shir ka maqneyd ayaa horay u qaadacday hannaanka wax ka bedelka dastuurka ee afarta cutub, waxaana ay aqoonsiga kala laabteen dowladda federaalka.

Dhinaca kale, Madaxda afarta dowlad-goboleed Jubbaland, Galmudug, Koofur Galbeed iyo HirShabelle ayaa la hadal hayaa inay doonayaan in shirka ka helaan muddo kororsi, taasi oo ku jaan go’an muddo xileedka madaxweyne Xasan Sheekh.

Xasan Sheekh ayaa hadda waxaa heysata labo daran mid dooro, inuu dowlad-goboleedyada waqtiga u kordhiyo oo muddo xileedkiisa la simo iyo in maamul kasta iskiis ugu madax-bannaanaado qabashada doorashooyinka.

Go’aanadda kasoo bixi doona shirkaan ayaa si dhow loogu hayaa, taasi oo muujin doonta dhinaca adkaada dhinacyada uu shirka uga bilaaban doono Villa Somalia.

Hargeysa (Caasimada Online) – Wakiilka gaarka ah ee Qaramada Midoobay u qaabilsan arrimaha Soomaaliya, Marwo Catriona Laing ayaa maanta gaartay magaalada Hargeysa ee caasimada maamulka Somaliland, halkaas oo si diiran loogu soo dhaweeyay.

Amba. Catriona Laing ayaa soo dhaweyn kadib kulan gaar ah la qaadatay madaxweynaha Somaliland, Muuse Biixi Cabdi, kaas oo uu ujeedkiisu ahaa sagootin, maadaama ay haweeneydan ka tegeyso xafiiska kadib mudo sanad ah oo ay ka howlgaleysay Soomaaliya.

Kulankan ayaa waxaa madaxweynaha ku wehelinayey wasiir-ku-xigeenka arrimaha dibadda iyo iskaashiga caalamiga, ahna ku-simaha wasiirka, Marwo Rooda Jaamac Cilmi.

Dhinaceeda weftigan waxa ku wehelinaayey Ergayga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobey, masuuliyiin kala duwan oo uu ka mid tahay Nikolai Rogosaroff, oo ah madaxa xafiiska Hargeysa, Katherine Brooks, Axmed Qalinle, Mustafe Khayre iyo Daahir Maxamed.

Qoraal kooban oo kasoo baxay madaxtooyada Somaliland ayaa lagu faah-faahiyay kulanka labada mas’uul oo kusoo aaday xilli xasaasi ah.

“Madaxweynaha  Somaliland, Muuse Biixi Cabdi ayaa maanta kulan sagootin ah la qaatay Ergayga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobey Amb.Catriona Laing oo laga beddelay shaqadii ay hore u haysay ee Qaramada midoobay” ayaa lagu yiri qoraalka.

Biixi oo madasha ka hadlay ayaa sidoo kale uga mahadnaqay Amb Laing muddadii ay soo wada shaqeeyeen iyo hawlihii muhiimka ahaa ee u dhexeeyey  Qaramada midoobay iyo Somaliland ee qabsoomay  muddadii ay shaqada gacanta ku haysay.

Wakiilka QM ee Soomaaliya ayaa maalmihii u dambeeyay wadday kulamo ay la qaadaneyso madaxda Soomaaliyeed, waxayna horay ula kulanray madaxweynaha, ra’iisul wasaaraha iyo madax goboleedyada oo ay ugu tegtay xafiisyadeeda, si ay u macsalaameyso.

Hargeysa (Caasimada Online) – Xukuumadda Somaliland ayaa sheegtay inay qorsheynayso duullaankii ugu weyna ee ay ku qaado Laascaanood, si ay dib ugu soo celiso gacanteeda, xilli ay hadda ka taliso SSC-Khaatumo.

Milateriga Somaliland oo ku goodiyay inuu markale la wareegi doono qaybaha uu lumiyay gobolka Sool, ayaa sheegay in uu xataa dhaafi doono Laascaanood, taasi oo ka dhigan in xukuumadda Muuse Biixi ee muddo xileedkeedu dhamaaday ay duullaanka ku raadineyso dhibco ay doorasho ku gasho.

Taliyaha Millateriga Somaliland oo la hadlay warbaahinta gudaha ayaa waxa uu meesha ka saaray in awooddii ciidanka Somaliland ay wiiqmatay kadib markii looga adkaaday dagaalka Laascaanood, isagoo sheegay in ciidankiisu uu weli awood badan yahay, uuna u diyaarsan yahay inuu soo ceshado dhulkii uu ku lumiyay dagaalka, sida uu sheegay.

“Dadwaynaha reer Somaliland waxaan u sheegaya in aanu si dhakhso ah xadka u gaadhayno wakhtigeeda, ciidanku waa kii naftooda waxay u huryaan dalka, awoodoodii iyo xoogoodiina way leeyihiin,” ayuu yiri Taliye Nuux Ismaaciil Taani.

Goodiskan ayaa imanaya xilli ay inta badan deegaanada gobolka Sool ka hana-qaaday maamulka KMG ee SSC, kaasi oo aqoonsi ka helay dowladda federaalka Soomaaliya.

Sidoo kalena waxay kusoo aadeysa xilli taliska Muuse Biixi uu wajahayo loolan doorasho oo adag, ayna boog ku noqotay guul-darada Laascaanood.

Ciidamada Somaliland ayaa sanadkii tegay ee 2023-ka lumiyay gacan ku haynta inta badan gobolka Sool iyo magaalo madaxda Laascaanood, kadib dagaal billo socday oo ay dadka deegaanka oo kaashanaya ciidamo si beelaysan u abaabulan ay dagaal la galeen Somaliland, iyada oo ugu dambeyn 2-kii August 2023 laga adkaaday ciidamada Somaliland.

Si kastaba, Somaliland ayaa weli aamisan in Sool ay kamid tahay dhulkeeda, iyada oo ciidamo fara badan tababaratay kadib jabkii ciidankeeda, halka ay dadka deegaanka dhisteen maamul ka madax-bannaan Somaliland, kaasi oo aqoonsi KMG ah ka haysata dowladda federaalka Soomaaliya.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidamada PMPF ee ka howlgala deegaanada Puntland ayaa gacanta ku dhigay nin la sheegay inuu ka tirsan yahay kooxaha Argagixisada ah ee ku dhuumaaleysta dhulka buuraleyda ah ee Puntland.

Ciidanka ayaa soo bandhigay nin iyo qaraxyo la sheegay inay u diyaarsanaayeen iyo gaari miineysan oo la aaminsan yahay inuu u diyaariyey inuu isku qarxiyo.

Cutubyada sida gaar ka ah u tababaran ee Ciidamada PMPF Puntland ayaa ninkaan ku qabtay hawlgallo ay ka sameeyeen magaalada Boosaaso ee gobolka Bari.

Qoraal ka soo baxay taliska ciidanka PMPF ee Puntland ayaa lagu sheegay in ninkaas uu damacsanaa dhagar weyn, balse ay ka hor tageen, kuna guuleysteen inay qabtaan isagoo badqaba oo qaraxyo ay u diyaarsan yihiin.

Goobta waxaa lagu bandhigay gaari Langarusal ah oo la sheegay inuu isku qarxi rabay iyo miinooyin aad u badan, balse lama sheegin hadii ay jiraan weerarro uu ninkaani horay u geystay.

“Howlgalkan ay fuliyeen Ciidanka PMPF ayaa qabtay Bambooyinka nooca sababa qaraxyada waa waaweyn, gaadiidkii lagu waday iyo sharwadihii doonayay inuu shacabka Soomaaliyeed ee ku dhaqan magaalada Boosaaso ku dhibaateeyo,” ayaa lagu qoraalkaan ka soo baxay taliska ciidamada PMPF-ta Puntland.

Ma jirto faahfaahin intaas ka badan oo ciidanka fuliyey howlgalkaan ay bixiyeen, ninkaan meesha uu ka yimid, magaciisa iyo goobaha bartilmaameedka u ahaa, midna laguma shaacin warbixintaan.

Qeybo ka mid ah Puntland waxaa ka dagaalama Al-Shabaab, qeyb kale waxaa joogta Daacish, kuwaas oo mararka qaar ayagu is weerara, maadaama Shabaab iyo Daacish aysan heshiis aheyn, dhulka ay joogaan Puntalnd, waa buuraley aan lagu weerari karin oo deegaano fog fog ah.

Muqdisho (Caasimada Online) –Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa soo saaray qoraal uu hambalyo ugu diray Ugaas Yuusuf Ugaas Xasan Ugaas Khaliif Ugaas Rooble oo maanta lagu caano shubay deegaanka Dahara Ugaas ee hoos-taga Degmada Halgan ee Gobolka Hiiraan.

Madaxweynaha ayaa Alle uga baryey Ugaaska in uu u fududeeyo masuuliyadda-dhaqan ee loo duubay, waxa uuna tilmaamay mudnaanta ay siinayso dowladdu arrimaha dhaqanka, dib u heshiisiinta iyo ilaalinta wadajirka shacabka Soomaaliyeed.

Madaxweyne Xasan Sheekh waxa uu kula dardaarmayaa Ugaaska 21-aad ee Beesha Xawaadle, Ugaas Yuusuf Ugaas Xasan in uu sii ambaqaado kaalinta soo jireenka ah ee dhaqan ee loo duubay Ugaaska, oo door wanaagsan ku leh, bulshada Hiiraan, reer Hirshabeelle iyo guud ahaan gayiga Soomaaliyeed.

Deegaanka Daaro-Ugaas ee maanta ay ka dhacday xafladda caano-shubka ah ayaa ka mid ah deegaanadii dhowaan laga xoreeyey kooxda Khawaarijta ah ee Al-Shabaab.

Masuuliyiin ka tirsan dowladda federaalka oo ay ka mid yihiin inta badan xildhibaanada laga soo doorto gobolka Hiiraan, Taliyaha NISA iyo masuuliyiin ka tirsan dowlad goboleedka HirShabeelle ayaa ka qeyb galay xafladda Caano-shubka Ugaaska.

Sidoo kale xafladaas waxaa maanta ka qeyb-gelay duubabka dhaqanka beelaha Soomaaliyeed oo ka kala yimid gobollada dalka Soomaaliya, maadaama aad loo ciseeyo Ugaaska beesha Xawaadle.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa ka soo jeeda gobolka Hiiraan, maadaama Hooyadiis ay tahay Xawaadle, wuxuuna mar kasta ku faanaa inuu ku soo koray degmada Jalalaqsi ee gobolka Hiiraan oo Abtiyaashiis ay degaan.

Xawaadle ayaa ka mid ah beelaha Soomaaliyeed ee sida weyn u qadariya dhaqanka, waxayna caan ku yihiin inay ka dambeeyaan, taladana ka qaataan ugaaska.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha dowlad-goboleedka Koonfur Galbeed Cabdicasiis Xasan Maxamed Lafta-gareen ayaa galinkii dambe ee maanta soo gaaray magaalada Muqdisho ee caasimada dalka.

Lafta-gareen iyo wafdiga uu hogaaminayo ayaa waxaa garoonka diyaaradaha Aadan Cadde ee magaalada Muqdisho kusoo dhaweeyay wasiirka arrimaha gudaha, federaalka iyo dibu-heshiisiinta XFS Cali Cali Xoosh iyo wasiiro kale oo ka tirsan xukuumadda federaalka Soomaaliya.

Soo dhaweynta wafdiga madaxweynaha Koonfur Galbeed ayaa sidoo kale waxaa qeyb ka ahaa xildhibaano ka tirsan dowladda federaalka iyo qeybaha kala duwan bulshada.

Socdaalka Lafta-gareen ayaa wuxuu u daaran yahay ka qeyb-galka shirka Golaha Wadatashiga Qaran oo lagu wado inuu ka furmo magaalada Muqdisho ee caasimada dalka.

Shirkan oo qorshuhu ahaa inuu qabsoomo 20-ka bishii Abriil ee lasoo dhaafay ayaa u baaqday sababo lagu sheegay “arrimo farsamo”, waxaana hadda lagu wadaa inuu maalmaha soo aadan ka furmo caasimada, xilli ay sii kala fogaanayaan labada dhinac ee dowladda federaalka iyo afarta maamul goboleed.

Shirka Golaha Wadatashiga ee dhawaan furmi doona ayaa waxaa kasoo qeyb-gali doonin madaxweynaha Puntland Saciid Deni, oo ay siyaasadda ku kala tageen Xasan Sheekh tan iyo wixii ka dabeeyey doorashadii madaxtinimada dalka.

Madaxda kale ee dowlad-goboleedyada ayaa sidoo kale waxaa lasoo werinayaa inay qabaan cabasho la xiriirta dastuurka, kuwaasi oo qaarkood ka cago-jiiday qabsoomida shirkii hore, inkasta oo markii dambe la isku afgartay in miiska la iskugu yimaado, lamana oga waxa kasoo bixi doona, maadaama ay dhinacyadu waxyaabo badan xilligaan isku diidan yihiin.

Hargeysa (Caasimada Online) – Madaxweynaha Somaliland Muuse Biixi Cabdi ayaa maanta guddoomiyay kulan caaadi aheyn oo iskugu yimaadeen golaha wasiirada xukuumadda Somaliland, kaasi oo lagu meel-mariyay tallaabo uu muddo ka cago jiidayay Mr. Biixi.

Kulankaan ayaa lagu lafo-guray gobolnimada Gabiley iyo kor-u-qaadista derajooyinka degmooyinka dalka qaar kamid ah, ayada oo golaha uu warbixin guud oo la xiriira amniga ka dhegeystay wasiirka arrimaha Gudaha Maxamed Kaahin.

Wasiirka ayaa golaha uga warbixiyey amniga guud ee Somaliland, diyaar garowga xuska sannad guurada 33-aad ee 18 May iyo xaaladda amni ee mandaqadda geeska Afrika, sida lagu yiri bayaan laga soo saaray kulanka.

Sidoo kale, waxa goluhu warbixin ka dhegeystay wasiirka wasaaradda gaadiidka iyo horumarinta jidadka Raabbi Cabdi Maxamed oo golaha u akhriyey warbiximihii ay soo diyaariyeen guddidii loo xil saaray shirkan shirkii ka horeeyey sidii xal waara looga gaari lahaa xakamaynta shilalka gaadiidka ee dalka ku soo badanaya.

Golaha ayaa sidoo kale waxa uu ku xoojiyay guddidii hore xubno cusub si shirka shirkan xiga goluhu u ansixiyo go’aamada ay horkeenaan guddidu.

Dhinaca kale, Golaha ayaa waxaa la horkeenay soo jeedinta gobolnimada Gabiley iyo kor-u-qaadista darajooyinka degmooyinka Caynaba, Baki, Sheekh iyo Baligubadle oo uu soo gudbiyay wasiirka wasaaradda arrimaha guduhu.

Waxa uuna goluhu soo jeediyey in loo gudbiyo golaha wakiillada Somaliland, si ay waajibaadkooda uga gutaan Gobolnimada Gabiley iyo kor-u-qaadista darajo beddelka degmooyinka Caynaba, Baki, Sheekh iyo Baligubadle.

Sidoo kale golaha ayaa wuxuu wasaaradda arrimaha gudaha u soo jeediyeen inay soo gudbiso dhammaan gobollada iyo degmooyinka kale ee buuxiya shuruudaha qiimaynta ee ku xusan xeerka ismaamulka iyo degmooyinka Lr. 23/2019, soona samayso si loogu gudbiyo golaha wakiilada iyo guurtida oo iyaguna waajibaadkooda dastuuriga ah ka gudan doona.

Arrintan oo uu muddo ku fadhiyay madaxweyne Muuse Biixi ayaa xilligaan u adeegsanaya olole doorasho, si uu codad uga helo bulshada degan gobollada iyo degmooyinkaasi, ayada oo billo uga harsan yihiin doorashada uu loolanka adag ku wajahayo.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidamada booliska Soomaaliya oo howlgal gaar ah sameeyay ayaa jawaab deg-deg ah ka bixiyay fal maanta ka dhacay degmada Heliwaa, kuwaas oo ay gaysatay burcad hubeysan oo watay Mooto Bajaaj.

Booliska ayaa gacanta kusoo dhigay kooxdan oo saaka taleefano badan ku dhacay gudaha degmada Heliwaa ee gobolka Banaadir, sida lagu sheegay warsaxaafadeed ka soo baxay taliska booliska ee qaybta gobolka Banaadir.

“Ciidanka Booliiska Soomaliyeed oo gacanta ku soo dhigay koox burcad ah oo taleefoono ka dhacday dad rayid ah . Saaka taariikhda 13-05-2024 abaaro 07:30 Am ayaa waxaa muwaadiniin Soomaaliyeed lagaga dhacay teleefoonada gacanta degmada Heliwaa” ayaa lagu yiri warsaxaafadeedka kasoo baxay Booliska.

Soo qabashada raggan burcadda ah ayaa timid, kadib xiriir toos ah oo ay shacabka la sameeyeen booliska, iyaga oo deg-deg u wacay nambarka gaaban ee xiriirka dadweynaha.

“Dhibanayaashii waxay deg-deg ula xiriireen Xarunta Gurmadka Deg-degga ayaga oo toos u wacay nambarka gaaban 991, kuna war geliyey In la dhacay. Xarunta Gurmadka ayaa Sitoos ah u howl gelisay ciidanka Booliiska ee u dhawaa goobta dhaca laga geystey” ayaa mar kale lagu yiri.

Sidoo kale waxaa lasii raaciyay “Waxaan si degdeg ah ugu gurmaday saldhigga Booliiska Heliwaa, kaas oo raad raac kadib gacanta ku soo dhigay tuugadii iyo Mooto Bajaaj ay wadteen”.

Raggan oo lagu xiray saldhigga booliska degmada Heliwaa waxaa la horgeyn doonaa maxkamad, sida lagu sheegay qoraalka kasoo baxay taliska booliska gobolka Banaadir.

“Waxaana lagu haayaa Saldhigga Heliwaa baaris ayaa socota waxaan la horgeydoonaa maxkamada ay quseyso” ayaa lagu soo gabagabeeyay.

Arrintan ayaa waxaa soo dhaweeyay dadka deegaanka oo ku farxay tallaabada uu qaaday booliska oo jawaab deg-deg ah ka bixiyay dhibaatada ay burcadda ka gaysteen degmada Heliwaa ee gobolka Banaadir.

Magaalada caasimada ah ee Muqdisho ayaa waxaa weli dhibaato ku haya kooxo burcad ah iyo ciyaal weero weli ka jira qaar kamid ah xaafadaha magaalada Muqdisho, kuwaas oo ay qaati ka taagan yihiin dadka shacabka ah.