Nairobi (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa kamid ah madaxda caalamka ee ka qeyb-gali doonta shirka Qaramada Midoobay ee arrimaha deeganka oo shalay ka billowday Nairobi.

Waxaa shirkaan sidoo kale qeyb ka ah madaxda ku casuuman ra’iisul wasaaraha Itoobiya Abiy Axmed, oo labadii billood ee u dambeysay ay xiisad xooggan kala dhaxeysay Soomaaliya, kadib markii uu heshiis is-afgarad la saxiixday Muuse Biixi 1-dii Janaayo ee sanadkaan.

Sidoo kale, madaxweynayaal iyo in ka badan shan kun oo wakiilo ah oo ka kala socda dowladdo, bulshada rayidka ah iyo shirkaddo gaar ah ayaa ka qeyb-gali doona shirkan oo socon doona illaa 1-da bisha Maarso.

Waa shirkii lixaad ee arrimaha deegaanka ee Qaramada Midoobay, xilli isbadalka cimilada iyo wasakhowga hawadu ay sii dhaawacayan noolaha.

Shirkan ayaa maalintii shalay aheyd si rasmi ah u furmay laakiin madaxweyne Xasan Sheekh, Abiy iyo dhammaan madaxda sare ee caalamka ayaa la filaya inay yimaadan marka la gaaro heerka madaxweynayaasha.

Shirkan caalamiga ah ayaa ka dhacaya xarunta UNEP ee magaalada Nairobi ee dalka Kenya.

Xasan iyo Abiy ayaa tan iyo markii ay xiisadda ka dhex qaraxday kasoo wada muuqday dhowr shir oo caalami ah, ayada oo ugu dambeeyay midkii ka dhacay Addis Ababa ee Midowga Afrika, hase yeeshe taasi waxba kama beddelin xiisadda labada dhinac oo xilligaan mareysa meeshii ugu sarreysay.

Soomaaliya ayaa sida muuqata dagaalka diblumaasiyadeed ee xiisadda taagan uga adkaatay Itoobiya, oo ayadu ku kacday xad-gudub bareer ah oo dhanka ah, wallow ay weli ku adkeysanayso heshiis beenaadkii Addis Ababa ee Itoobiya ku dooneyso qeybo kamid ah biyaha Soomaaliya.

Muqdisho (Caasimada Online) – Maxkamadda gobolka Banaadir ayaa shalay soo gaba-gabeysay dhageysiga dacwada loo heysto eedeysane Sayid Cali Macallin Daa’uud oo ku eedeysanaa in uu gubay Xaaskiisa Alle ha u naxariiste Luul oo u dhimatay dhaawacii kasoo gaaray.

Marqaatiyaal uu keenay xafiiska xeer ilaaliyaha guud ee qaranka ayaa la horkeenay maxkamadda, kuwaasi oo ka jawaabay wixii ay goobjoog u ahaayeen ama maqleen ee la xiriira kiiskaan xasaasiga ah.

Maxkamadda ayaa dhageysatay oo su’aalo waydiisay Sayid Cali Macallin Daa’uud, waxa uuna sheegay in xaaskiisa sababta uu u gubay inay tahay maseer darteed, islamarkaana murankii ka dhashay uu keenay dabka in uu qabad siiyo guriga balse waxaa uu ku dooday ujeedkiisu in uusan aheyn in uu dilo xaaskiisa.

Sayid ayaa isaga oo ka jawaabaya mid ka mid ah su’aalaha ay maxkamadda weydiisay ayaa waxa uu sheegay inuu jeclaa xaaskiisa Allaha u naxariiste, uuna soo dhex-galay muran galaaftay nolosheeda, isagoo ku cel-celiyay in uusan kas u dilan, sida uu maxkamadda kahor sheegay.

”Xaaskeyga waan jeclahay, waxaan na dhexmaray muran, waxaa ay igu tiri nin kale ayaan guursanaya ee iska keey fur anna waan xanaaqay nafto ayaan soo gatay, waana ku gubay qol alaabta taalay ayada ayaana gashay dabka lakiin jn aan badbaadiyo ayaan isku dayay.”

Xeer ilaaliye ku-xigeen Yaxye Maxamuud Saciid oo soo gaba-gabeeyay doorka xafiiska ee dacwad oogista ayaa ka codsaday maxkamadda in lagu xukumo dil toogasho ah oo ah qisaasta Luul Cabdicasiis.

“Waxaan Maxkamadda ka codsanayaa in dil toogasho ah ku xukunto, kaasi oo ah qisaasta Luul Cabdicasiis,” ayuu yiri Yaxye Maxamuud Saciid oo ah Xeer ilaaliye ku-xigeenka.

Abuukaate Xalane oo ah qareenka difaacayay eedeysanaha, ayaa dhankiisa qaba in uusan dambiile aheyn Sayid Cali, islamarkaana uusan galin dambiga loo maxkamadeynayo, sida uu maxkamadda kahor sheegay.

”Madaama aysan jirin cid si dhab ah u cadeyn karta, Luul ayada ayaa is-gubtay, waxaana codsanayaa in eedda xafiiska ceer ilaaliyaha la bur-buriyo,” ayuu yiri qareenka u doodaya Sayid Cali.

Ugu dambeyntiina guddoomiyaha maxkamadda gobolka Banaadir Saalax Cali Maxamuud Sabaan ayaa sheegay in dacwadda uu soo gaba-gabeeyay xukunkana ay dhawaan soo saari doonto maxkamadda.

“Maanta waxaan soo xirnay gal dacwadeedka sumadiisa tahay, 147/2024, waxaana dhawaan soo saari doona xukunka go’aanka maxkamadda,” ayuu yiri guddoomiye Saalax Sabaan.

Maxkamadda ayaa waxaa shalay soo xaadiray boqolaal qof oo daneynayay sida kiiskan xasaasiga ah ay dacwaddiisa u socoto iyo weliba eheladda Luul, ayada oo warbaahinta toos looga daawanayay.

Muqdisho (Caasimada Online) – Shirkadda Daauus ee dalka keenta xafaayadda NUNA ayaa war-saxaafadeed ay soo saartay shacabka uga digtay xafaayad been abuur iyo minguurin ah oo loo ekeysiisay NUNA oo dalka la keenay. Hoos ka aqriso war-saxaafadeedka

Waxaan war-saxafadeedkan rabnaa inaan Macamiisha Sharafta Leh ee Shirkadda DAUUS iyo dhammaan dadweynaha Somaliyeed kula wadaagno dhacdo wacyi- gelin iyo digniin isugu jirta.

Waxaa maanta amar kasoo baxay Wasaaradda Ganacsiga Somaliland lagu joojiyay konteenar Lambar MEDU8987320 oo siday ugu yaraan 2,000 Kaartoon oo xafayadood oo musayif ah, loona soo ekeysiiyay nooca xafaayadda caanka ku ah tayo wanaaga ee NUNA.

Xafaayada musayif-ka ah waxaa keentey Shirkadda OMAAR kana soo dejisey Dekedda Berbera, xafaayadan musayif-ka waxaa loo soo ekeysiiyey NUNA.

Shixnaddan oo ah konteenar hormaris ah ayaa lagu joojiyay Dekedda BERBERA, markii lagu fuliyay amar warqad si rasmi ah ugu soo baxday Wasaarada Ganacsiga Somaliland iyadoo sidaana looga hor-istaagay in dalka intiisa kale badeecaddas musayifka ah gudaha usii gasho.

Dhacdadan waa middii labaad oo muddo labo bilood gudahood ah lasoo daristay Shirkadda DAUUS, iyadoo sidaan oo kale bishii December, 2023 loogu joojiyay gudaha Dekedda BOSAASO – Puntland , badeecad loo soo ekeysiiyay xafaayadda caanka ah ee NUNA.

Haddaba, waxaa nasiib darro ah, in maanta cidda falkan gurracan ee diinta iyo dhaqanka ganacsigaba khilaafsan ku kacday kuna lug-leh ay tahay – Shirkadda OMAAR oo ah Shirkadweyn aadna looga yaqaano deegaanada Somaaliyeed oo dhan.

Dhammaan macaamiisha NUNA, waxaanu ogeysiineynaa in Dauus marnaba oggolaneyn alaab musayif ah oo shirkad kale keento oo loo soo ekeysiiyo alaabteena tayada wanaagsanlagu bartay.

Shirkadda OMAAR waxaynu hawada u marineynaa farriintan:

1. Waxaad tahay Shirkad weyn, lehna magac dheer , looma baahna inaad inaad la soo suuqtagto badeecad loo soo ekeysiiyay midda Shirkadda DAUUS, idinkoo sidaa ku jabinaya sharciyada ganacsiga adduunka & kii dalka u yaalay.

2. HABAQIN: waxaan idinku dhiirri galineynaa inaad keensataan xafaayad magaciinu ku daabacan yahay, naqshad idiin gaar ahna leh. Suuqa ganacsigu waa furan yahay ee tartanka suuqa si nadiif ah ugu soo dhawaada.

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha Golaha Shacabka Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe) ayaa maanta xafiiskiisa Villa Hargeysa ku qaabilay danjiraha dowladda Qatar u fadhiya Soomaaliya Amb. Dr. Abdalla bin Salim Al Nuceymi.

Kulanka Guddoomiyaha Golaha Shacabka Sheekh Aadan iyo danjiraha ayaa looga hadlay xiriirka labada baarlamaan iyo wada-shaqeyntooda, sida lagu yiri bayaan kasoo baxay xafiiska Guddoonka Golaha Shacabka.

Sidoo kale waxaa looga hadlay sidii dowladda aan walaalaha nahay ee Qatar ay kaalin uga qaadan laheyd aqoon kororsiga Xildhibaanada iyo howl-wadeennada Golaha Shacabka.

Sidoo kale waxaa uu guddoomiyuhu xusay in dowladda iyo shacabka Qatar ay kaalin weyn ka soo qaateen dib u dhiska dalka, xilli ay dhawaan labada dhinac heshiis is-afgarad ku kala saxiixdeen magaalada Dooxa ee caasimada dalkaasi.

Heshiiskan oo salka ku haya dhinaca sharciga ah ayaa kusoo aaday xilli xasaasi ah, maadaama dood xoogan ay ka taagan tahay dhameystirka dastuurka oo uu ku howlan yahay baarlamaanka federaalka Soomaaliya.

Is-afgaradkaas ayaa sidoo kale ka turjumaysa danaha labada waddan ee is-weydaarsiga macluumaadka iyo khibradaha qaabka diyaarinta, qorista iyo daraaseynta qabyo-qoraallada heshiisyada iyo heshiisyada is-afgaradka.

Si kastaba, Qatar ayaa kamid ah dalalka carbeed ee sida u dhow u taageera Soomaaliya, waxayna sidoo kale dalka ka fulisaa mashaariicyo kala duwan oo horumarineed.

Muqdisho (Caasimada Online) – Dhacdo argagax leh ayaa galabta mar kale ka dhacday suuqa degmada Wadajir ee magaalada Muqdisho, kadib markii gabar ganacsato ah ay Toorey ku dishay ganacsade kale oo deris la ahaa.

Maxamed Axmed Cabdiraxmaan (Biriq) ayaa lagu magacaabaa ganacsadaha la dilay, waxaana la sheegay inay isku dhaceen haweeney deris la aheyd oo ganacsato kale ah, khilaafka labada qof ayaa soo jiray maalmo badan.

Ganacsade Maxamed Biriq oo dacwo ka ah haweeneyda galabta Tooreyda ku dishay ayaa la sheegay in maalmo ka hor uu tegay saldhigga booliska degmada Wadajir isagoo dacwo ah, booliska ayaa ku soo baxay khilaafkaas, waxayna isku dayeen inay xaliyaan.

Haweeneyda ayaa galabta u yeeratay walaalkeed, kaas oo u soo gurmaday walaashiis, garmahana ka qabtay ganacsade Maxamed Biriq, iyadoo wadata Toorey ayaa la sheegay inay la dhacday ninkii ilaa uu ka geeriyooday, sida ay Caasimada Online u sheegeen dad goobjoogayaal ah.

Ehellada marxuumka oo warbaahinta la hadlay ayaa sheegay in hadda la hayo oo gacanta booliska ay ku jiraan labadii walaal ee dilay marxuumka, kuwaas cadaalad sugayaal ah.

Sidoo kale, ehellada ayaa galabta cadeeyey in meydka aysan aasa doonin ilaa cadaalad ay ka helaan, isla markaana ay geliyeen qaboojiyaha Isbitaalka Madiina.

Dilalka noocaan ayaa maalmahaan ku batay Muqdisho, sidoo kale waxaa badan dadka is dilay ee aan la aasin ee weli ku jira qaboojiyaha, kuwaas oo lala sugayo in lala aaso qofkii dilay, Luul Cabdicasiis oo ninkeedii uu dilay ayaa ka mid ah meydadka weli ku jira qaboojiyaha.

Dhawaan waxay ehelkiisu aasteen macalin iskuul oo muddo 11 cisho ah qaboojiye ku jiray, balse waxaa baxsaday oo la waayey ninkii dilay, halka maxkamadeynta ninkii gubay Luul Cabdicasiis maanta loo fadhiyey, welina aan go’aan laga gaarin xukunkiisa.

Hoos ka daawo

Muqdisho (Caasimada Online) – Taliyaha booliska degmada Heliwaa iyo qaar ka mid ah ilaaladiisa ayaa loo xiray eed la xiriirtay inay ku lug-yeesheen dilka ganacsade Abuukar Axmed Kaabax oo Khamiistii hore meydkiisa laga helay deegaanka Garasbaaley ee duleedka Muqdisho.

Saraakiil sare oo booliska ka tirsan ayaa Caasimada Online u xaqiijiyey in Taliye Cabdifitaax Qoslaaye iyo askar ilaalo u aheyd ay ku xiran yihiin xarunta dembi baarista booliska Soomaaliya ee CID, isla markaana ay ku socdaan baaritaan la xiriira tuhunka loo soo xiray.

Ganacsade Abuukar Axmed oo ahaa wiil dhalinyaro ah ayaa goor habeen ah laga afduubtay degmada Heliwaa, xilli uu u sii hoyaadayey gurigiisa oo ku yaalla xaafadda Waxaracadde, waxaana lagu watay gaarigiisii.

Subixii Khamiista ayaa meydkiisa laga helay deegaanka Garasbaaley, gaarigiina waxaa laga helay goob kale, waxayna boolisku sheegeen inay ku raad-joogaan raggii dilay wiilkaas.

Afhayeenkii xilka laga qaaday ee booliska Soomaaliya Sadiiq Doodishe, waxbixintii booliska ee toddobaad-laha aheyd wuxuu ku sheegay in la ogaaday ragga dilay Abuukar, balse xiligaas ma uusan bixin faahfaahin dheeraad ah.

Hadda waxaan ogaanay in kiiskaas loo soo xiray taliyihii saldhigga booliska degmada Heliwaa Cabdifitaax Qoslaaye oo askar kale oo ilaalo u aheyd, kuwaas oo lagu eedeeyey inay wax ka ogaayeen dilka ganacsade Abuukar Axmed, waxaana booliska laga sugayaa natiijada baaritaanka socda.

Allaha u naxariistee ganacsade Abuukar wuxuu ka shaqey jiray sarifka lacagaha, wuxuu ahaa aqoonyahan wax ku soo bartay dalka dibadiisa, wuxuuna ku qanacsanaa in dalkiisa uu ka shaqeysto, balse rag aan weli la shaacin cidda ay ahaayeen iyo waxa ay ku heysteen ayaa afduubtay oo dilay.

Tan iyo markii uu soo baxay tuhunka la xiriira in booliska degmada Heliwaa uu ku lugyeeshay dilka ganacsade Abuukar, waxaa isisoo taraya hadalheynta dadka reer Muqdisho oo aad ula yaaban in ciidamadii u xilsaaraa inay ilaaliyaan amniga muwaadinka ay afduubteen, kadibna dileen.

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha gobolka Banaadir ahna Duqa Magaalada Muqdisho Yuusuf Madaale ayaa maanta dalab cusub u direy shacabka reer Muqdisho, xilli uu dhagax dhigayay dhismaha waddo cusub.

Guddoomiye Madaale ayaa maanta dhagax-dhigay dhismaha wadada laamiga ee Isgoyska Towfiiq illaa Miisaanka Dhuxusha ee Degmada Yaaqshiid.

Munaasabadda Dhagax-dhiga ayaa waxaa goobjoog ka ahaa guddoomiye ku-xigeenka amniga iyo siyaasadda gobolka Banaadir, ku-xigeenka howlaha guud ee maamulka gobolka, guddoomiyaha degmada Yaaqshiid, odayaasha dhaqanka, haweenka, ardeyda iyo qeybaha kala gedisan ee bulshada degmada Yaaqshiid.

Guddoomiye Madaale oo halkaasi hadal ka jeediyay ayaa bulshada reer Muqdisho ka dalbaday inay jeebkooda furaan, si buu yiri wax loogu qabto oo loo sii laba-laabo horumarada ka socda caasimada dalka ee magaalada Muqdisho.

“Jeebka hala furo (reer Muqdishow) haddii qof kasta uu hal dollar bixiyo waxaan ballan-qaadeynaa in magaalada oo dhan aan wada laami ka dhigno,” ayuu yiri guddoomiyaha gobolka Banaadir Yuusuf Madaale.

Waxa uu intaasi kusii daray “Waxaan rabnaa Ardeyda in aysan guriga kasoo tegin oo hooyada iyo aabaha faraqa uga dhagaan ee yiraahdan hal dollar dalkaaga ku dhiso oo horta ku tuur markaasa iskuulka aadaya.”

Guddoomiye Madaale ayaa sidoo kale waxa uu ka dhawaajiyay haddii ay dadka reer Muqdisho u kicin horumarka iyo billicda magaaladooda, si ay ula tartanto caasimadaha dhiggeeda, xilli ay bulshada reer Muqdisho bixiyaan canshuur ugu badan ee dowladda.

“Jeebka haddaa gadaal ka xirto oo guluuska ku dhuujiso oo tiraahdo wax ha la ii qabto cid wax ku qabaneysa ma jirto. Adigana jeebka fur, gabadhana boorsada ha furto oo aan wax isku keeno haddii Ilaahay yiraahdo.”

Hoos ka daawo muuqaalka

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya Xamza Cabdi Barre, ayaa maanta kulan saagootin ah la qaatay safiirka Turkiga u jooga Soomaaliya.

Danjire Ibrahim M. Yagli ayaa si rasmi ah u soo afmeeray shaqadii diblomaasiyadeed ee uu u joogay magaalada Muqdisho ee caasimada dalka.

Ra’iisul Wasaare Xamza ayaa uga mahad-celiyey Danjiraha muddadii uu ka howl-galayay Soomaaliya kaalintii uu ka qaatay xoojinta xiriirka iyo iskaashiga u dhaxeeya labada waddan ee walaalaha ah ee Soomaaliya iyo Turkiga.

Safiirka sii baxaya ee Turkiga Amb. Ibrahim M. Yagli oo dhankiisa ka hadlay kulanka ayaa sheegay inuu ku faraxsan yahay sidii wanaagsaneyd ee ay dowladda Soomaaliyeed iyo shacabka ugu garab istaageen gudashada waajibaadkiisa.

Mudane Xamza ayaa sheegay in dowladda Turkiga ay tahay saaxiib dhab ah oo is-garab taagay Soomaaliya xilliyo adag oo ay soo martay iyo hadda oo lagu soo xad-gudbay Qarannimada iyo Madax-bannaanida Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Soomaaliya iyo Turkiga ayaa dhawaan gaaray heshiis difaac, kaasi oo dhaqan-gal noqday kadib markii ay meel-mariyeen Golaha Wasiirrada Soomaaliya iyo labada Aqal ee Baarlamaanka Soomaaliya.

Heshiiska difaac ee Soomaaliya ay la saxiixatay Turkiga ayuu madaxweynaha Soomaaliya ku tilmaamay mid Soomaaliya gaarsiin doona inay dhisato ciidan badeed ku filnaada difaaca baddeenna, xilli ay taagan tahay xiisadda badda ee Soomaaliya iyo Itoobiya.

“Dowladda aan walaalaha nahay ee Turkiga oo heshiiskani inaga dhexeeyo waa dal iyo dad aan naqaanno, marar badan hiil inoo muujiyay. Waa waddan saaxiib iyo walaal ah oo aan ku aamini karno iskaashigan muhiimka u ah difaaca qarannimadeeenna iyo midnimadeenna dhuleed,” ayuu yiri madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.

Dooxa (Caasimada Online) – Dowladaha Federaalka Soomaaliya iyo Qatar ayaa maanta heshiis cusub oo is afgarad ah ku gaaray magaalada Dooxa ee caasimada dalkaasi.

Heshiiskan ayaa ku saabsan iskaashiga dhanka sharciga ah oo dhex-maray labada dal, kaas oo taabanaya dastuurka, waxaana Soomaaliya u saxiixay wasiirkada cadaaladda iyo arrimaha dastuurka, Xasan Macallin oo haatan booqasho rasmi ah ku jooga Qatar, halka dhinaciisa uu saxiixay Wasiirka Cadaaladda dalkaas, Ibraahiim Bin Cali Almuhannadi.

Sidoo kale wuxuu is-afgaradkan ka turjumayaa danaha labada waddan ee is-weydaarsiga macluumaadka iyo khibradaha qaabka diyaarinta, qorista iyo daraaseynta qabyo-qoraallada heshiisyada iyo heshiisyada is-afgaradka.

Labada dowladood sidoo kale waxa ay iska kaashanayaan cilmi-baarista sharciga iyo garsoorka ee labada dawladood, barnaamijyada tababarrada sharci iyo garsoor, kor-u-qaadidda xirfadda iyo aqoonta sharci-yaqaannada, qareennada iyo nootaayooyinka.

Intaas kadib labada wasiir oo kulan gaar ah yeeshay waxay uga wada hadleen xiriirka labada dal, iskaashiga cadaaladda ee labada dal, dhameystirka dastuurka Soomaaliya, dhismaha cadaaladda dalka iyo in labada wasaaradood iska kaashadaan khibrad wadaagga iyo dhanka sharciga.

Dhanka kale, wasiirka ayaa booqday Xarunta Cilmi-baarista qaanuunka iyo Garsoorka dalka Qatar, waxaana Madaxda xarunta, cilmi-baarayaasha iyo hawlwadeennada warbixin dhamaystiran ka siiyeen shaqada xarunta iyo hannaanka ay u shaqeyso.

Waxaa kale oo uu booqday xarunta diiwaan-gelinta iyo nootaayooyinka dalka Qatar, isaga oo madaxda iyo howl-wadeennada maamula ka dhegaystay warbixin ku sahabsan qaabka casriga ah ee loo maamulo arrimaha diiwaan-gelinta iyo hubinta nootaayooyinka.

Qatar ayaa kamid ah dalalka carbeed ee sida u dhow u taageera Soomaaliya, waxayna sidoo kale dalka ka fulisaa mashaariicyo kala duwan oo horumarineed.

Saxiixa heshiiskan dhinaca sharciga ah ayaa kusoo aaday xilli xasaasi ah, maadaama dood xoogan ay ka taagan tahay dhameystirka dastuurka oo uu ku howlan yahay baarlamaanka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Magaalada Muqdisho ee caasimada Soomaaliya ayaa waxaa maanta ka socota maxkamadeynta eedeysane Sayid Cali Macallin Daa’uud oo loo haysto inuu gubay xaaskiiskii Luul Cabdicasiis Maxamed oo u geeriyootay dabkaasi,

Dacwadda oo ah maalintii labaad ayaa waxaa si toos ah loogala socdaa baraha bulshada iyo warbaahinta oo tabineysa kiiskan, maadaama uu yahay mid xasaasi ah.

Dhageysiga dacwaddan ayaa waxaa sidoo kale ka qeybgalay ehellada labada dhinac, dadweyne, qareeno iyo xeer ilaalinta guud ee qaranka.

Maxkamadda ayaa waxaa la horgeeyay marqaatiyeyaal kor u dhaafayaa illaa shan qof oo goobjoo aaa dhacdadaasi xanuunka badan, kuwaas oo caddeeyay waxa ay arkeen.

Mid kamid ah marqaatiyeyaasha oo daris ah la ahaa marxuumadda, laguna magacaabo Maxamed Iftiin ayaa ka sheekeeyay, sida ay waxy dhaceen.

“Aniga waxaan daganahay guriga ay marxuumadda ku dhimatay guri ku dhegan, waana hoteel yar” ayuu yiri mid kamid marqaatiyeyaasha la horgeeyay maxkamadda.

Sidoo kale wuxuu sheegay inuu maqlay Luul oo ku qaylineysa Ashahaadka, isla markaana leh Sayid Caliyow ha i gubin.

“Waxaan maqlay qaylo iyo buuq, kadib waxaa ku xigtay Luul oo Ashahaadaneysa oo dhaheysa Sayid Caliyow ha i gubin Illaaheey ka cabso meesha dad ma joogaan miyaa ayaan dhagteeyda ku maqlay ” ayuu yiri marqaatigan oo lagu magacaabo Maxamed Iftiin.

Haddii eedeysanaha dambigan lagu helo waxa uu muteysan doonaa xukun dil toogasho ah, sida uu fadhigii hore ee maxkamadda ka sheegay guddoomiye Saalax Dabaan

Marxuumada Luul Cabdicasiis ayaa weli iyada oo mayd ah ku jirto Ferinjeer, waxaana qoyskeeda ay dalbanayaan in lala aaso ninka gubay oo ah eedeysane Sayid Cali Macallin.

Xarardheere (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya degmada Xarardheere ee gobolka Mudug ayaa sheegaya in howl-gal culus uu ka socdo deegaanka Baraag Cali-gaduud.

Cali-gaduud ayaa waxay 40 KM u jirtaa degmada Xarardheere, waxaana maanta howl-gal wada-jir ah ka fuliyay ciidanka xoogga dalka iyo kuwa xoogagga deegaanka ee Macawiisleyda.

Ciidamada huwanta ayaa waxay howl-galkaan ku dileen Shabaab badan, illaa haddana waxaa la xaqiijinaya dhimashada toban ka tirsan maleeshiyaadka kooxda Al-Shabaab.

Xubnaha la dilay ayaa la sheegay inay qeyb ka ahaayeen maleeshiyaad lagu aruurinayey degaankaas, ayna kooxda u diyaarineysay howl-gal ka dhanka ah ciidamada.

Ciidanka howl-galka fuliyey ayaa sidoo kale gacanta ku dhigay hubkii Shabaab-ka, waxaana wali socda howl-gal ay ciidanka ku baacsanayaan xubnihii ka badbaaday howl-galkaan.

Howl-galkaan culus ayaa imanaya xilli muddooyinkii dambe ay hoos u dhaceen howl-galladii ka dhanka ahaa kooxda Al-Shabaab, marka laga tago duqeynta cirka iyo deegaano kooban.

Gulufka dagaal ee ka dhanka ah Al-Shabaab ayaa tan iyo markii uu billowday waxay kooxda ku weysay gacan ku haynta deegaano aad u badan, kuwaasi oo qaarkood ahaayeen saldhigyo muhiim u ah kooxda.

Si kastaba, waxaa dhawaan si rasmi ah u bilaaban doona wejiga labaad ee dagaalka Al-Shabaab, kadib marka uu soo idlaado wejiga hore ee dagaalka oo hadda dhameystirkiisa la dardar-gelinayo, si loo guda-galo wejiga xiga oo ka xoog badnaan doona ka hore.

Muqdisho (Caasimada Online) – Eedeysane Sayid Cali Macallin Daa’uud oo maanta kasoo muuqday maxkamadda gobolka Banaadir oo dhageysaneysa dacwaddiisa ayaa markii u horreysay ka sheekeeyay, sida uu u gubay xaaskiisii Luul Cabdicasiis Maxamed, oo uu sheegay in uusan kas u gubin, sida uu maxkamadda kahor sheegay.

Eedeysanaha ayaa marka hore maxkamadda ka hor sheegay sida uu ku billowday khilaafka isaga iyo xaaskiisi Luul, wuxuuna sheegay inay ka dalbatay furiin, isaguna uu ka diiday.

“Waxay igu tiri hooyadey xaaraan ayay igu dhashay adiga oo i furin caawa ma jiifaneysid aniga intii karaankeyga ah waan baryay guddoomiye wayna iga diiday” ayuu yiri Sayid Cali.

Sidoo kale wuxuu sii raaciyay “Waxaa kale oo ay igu tiri adiga nin iima noqoneysid, ilamaheygana aabe uma noqoneysid waa inaad ifurtaa”.

Sayid Cali oo sii hadlayay ayaa sidoo kale waxa uu sheegay inuu maseeray, kadib markii uu sheegay in xaaskiisa ay ku tiri nin kale ayaan guursanayaa, waa sida uu ku dooday eedeysanaha.

“Ma kuugu qanacsani nin odey ah ayaan haystaa oo bishii 600 oo dollar i siinayo, ilmaheygana aabe u noqonayo” ayuu sii raaciyay hadalkiisa Sayid Cali Macallin Daa’uud.

Waxaa kale oo uu ka sheekeeyay sida uu u gubay guriga, isaga oo ku andacooday in ujeedkiisa uu ahaa inuu gubo alaabta, gaar ahaan fadhiga iyo jiifka, oo markii hore uu isagu soo gaday.

“Alaab aniga keenay guriga oo fadhiga yo jiifka kamid ahaayeen nin ma iiga dambeynaayo ayaan iri, intii ayaan isku qabsanay inta qaadan lahayd gub ayay tiri, anne waxaan iri intii uu nin iga dambeyn lahaa inaan gubo ayaa i dhaanto” ayuu yiri eedeysanuhu.

Waxaa kale oo uu raaciyay inuu isku dayay inuu badbaadiyo Luul markii uu dabka qabsaday, uuna bannaanka keenay, kadibna carruurta uu kasoo bixiyay qolalka.

“Waa baxay laamiga aaday shidaal ayaan soo gatay, qol yar oo nasiino ah ayaa meesha noogu yaallay marka qolkaas ayaan kasoo bilaabay waa gubay, ayada oo qolka jiifka ku jirta ayaan ugu tegay waxaan nahay Luuley qolkaan alaabtaada ka qaado inta aan ku leeyahay ayaan gubanayaa, kadib way  iga soo tagtay, kadibna waxaan maqlay qayladeeda waan kusoo orday qolkii gubanaayo iyada oo ku dhex jirta waan badbaadiyay intii karaankeyga ah bannaanka ayaan keenay dabkii ayaan ka damiyay” ayuu mar kale yiri.

Ugu dambeyn wuxuu hoosta ka xariiqay in markii ay intaas dhacday inay isku soo baxeen dadka dariska ah, kadibna uu baqay, sidaasna uu goobta uga cararay.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh ayaa xalay xarunta madaxtooyada ku qaabilay safiirka cusub ee Kenya, Cyprian Kubai Iringo.

Ugu horreyn madaxweynaha ayaa warqadaha aqoonsiga danjirenimo ka guddoomay safiirka cusub ee Jamhuuriyadda Kenya ay u soo magacawday dalkeenna.

Madaxweyne Xasan Sheekh oo ugu hambalyeeyey danjiraha xilka loo igmaday ayaa u rajeeyey in uu ka miro dhaliyo sidii uu xaqiijin lahaa gudashada waajibaadkiisa diblomaasiyadeed.

Sidoo kale waxa uu xusay ahmiyada ay u leedahay Soomaaliya iyo Kenya iskaashi wadajir ah oo ku saleysan danaha labada dowladood iyo guud ahaan Gobolka.

Dhankiisa Danjire Cyprian Kubai ayaa madaxweynaha Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud soo gaarsiiyay salaan iyo farriin uu kaga siday Madaxweynaha dalkiisa William Ruto, isaga oo dowladda iyo shacabka Soomaaliyed uga mahadceliyey soo dhaweynta diiran.

Waxaa kale oo uu ballan qaaday in uu ka shaqeyn doono adkeynta xiriirka diblomaasiyadeed ee ka dhaxeeya labada dal ee Soomaaliya iyo Kenya.

Dhawaan ayaa Soomaaliya ayaa iyaduna safiir cusub u magacowday dalka Kenya, kaas oo ah Jibriin Cabdulle, si loo xoojiyo xiriirka labada dowladood.

Si kastaba, Soomaaliya iyo Kenya ayaa ah labada dal oo daris ah, waxayna sidoo kale ka qayb qaadataa dagaalka adag ee lagula jiro kooxda Al-Shabaab.

Muqdisho (Caasimada Online) – Maxkamadda Gobolka Banaadir ayaa maanta markii labaad dhageysaneysa kiiska xasaasiga ah ee loo haysto eedeysane Sayid Cali Macallin Daa’uud oo gubay xaaskiisii oo xaamilo ahayd, Marxuumad Luul Cabdicasiis Maxamed.

Maxkamadeynta ayaa saaka mar kale ka bilaabatay xarunta Maxkamada Gobolka Banaadir, ayada oo si weyn loogala socdo warbaahinta, maadaama uu yahay kiis xasaasi ah.

Dhageysiga dacwaddan ayaa waxaa sidoo kale ka qeybgalay ehellada labada dhinac, dadweyne, qareeno iyo xeer ilaalinta guud ee qaranka.

Sayid Cali ayaa isna kasoo muuqday fadhiga maxkamadda, maadaama mar labaad  la dhageysanayo kiiskiisa, waxaana u doodayo Abuukaate Cali Xalane.

Haddii lagu helo dambigan Sayid Cali ayaa muteysan doono xukun dil toogasho ah, sida uu fadhigii hore ee maxkamadda ka sheegay guddoomiye Saalax Dabaan.

Maxkamadda ayaa horay waxaa la horkeenay marqaatiyaal ay kamid ahaayeen carruurtii marxuumadda oo qaarkood waxyeelo ay kasoo gaartay dabka, kuwaas oo la wareystay.

Sidoo kale waxaa la filayaa in maxkamadda gobolka ay maanta go’aan ka gaarto kiiska ninkan oo ay si weyn uga argagaxeen dadka Soomaaliyeed.

Ninkan oo horay u baxsaday ayaa waxaa ugu dambeyn gacanta kusoo dhigtay hay’adda NISA oo kasoo qabatay gobollada dhexe, waxaana kadib loo gacan geliyay booliska, waxaana sidaas ku billowday maxkamadeyntiisa.

Si kastaba,Luul Cabdicasiis ayaa weli iyada oo mayd ah ku jirto Ferinjeer, waxaana qoyskeeda ay dalbanayaan in lala aaso ninka gubay oo ah eedeysane Sayid Cali Macallin.