Caad (Caasimada Online) – Wararka ka imaanaya gobolka Mudug ayaa sheegaya in maanta qarax khasaare gaystay uu ka dhacay gudaha magaalada Caad oo ka tirsan koonfurta gobolkaasi, taas oo dhowaan uun lagala wareegay kooxda Al-Shabaab.

Ilo deegaanka ah ayaa inoo sheegay in jugta qaraxa, si weyn looga maqlay magaalada, kadibna goobta ay gaareen ciidamada Xoogga dalka ee ku sugan halkaasi.

Qaraxa oo ahaa miino ayaa ka dhacay bartamaha magaalada, waxaana ku dhintay hal qof oo shacab ahaa, sida ay innoo xaqiijiyeen ilo wareedyo xilkas ah.

Ma jiro wax hadal ah oo kasoo baxay saraakiisha laamaha ammaanka oo ku aadan qaraxaasi, waxaase lagu soo warramayaa in weli howlgallo ay ka socdaan gudaha Caad.

Xaaladda ayaa maanta ah mid aad u kacsan, waxaana ciidamada dowladda iyo kuwa deegaanka la sheegay inay isku fidiyeen deegaanka, si ay u beegsadaan xubnaha Al-Shabaab.

Caad ayaa waxaa marar badan ka dhacay weeraro iyo dagaallo toos ah oo u dhexeeyay ciidamada dowladda iyo Al-Shabaab oo isku bad-beddalay maamulka deegaankaasi.

Guud ahaan waxaa gobolka Mudug ka socda howlgallo culus iyo duqeymo ka dhan ah Al-Shabaab, kuwaas oo khasaare lixaadleh lagu gaarsiiyay maleeshiyaadka kooxdaasi.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo maalmihii u dambeeyay waday dadaallo ka dhan heshiiska badda ee maamulka Somaliland iyo Itoobiya ayaa maanta kulan gaar ah la qaatay ergayga gaarka ah ee Midowyga Yurub u qaabilsan Geeska Afrika Marwo Annette Weber.

Kulanka oo ka dhacay xarunta madaxtooyada ayaa waxaa lagu soo qaaday xaaladda gobolka iyo doorka Midowga Yurub ee dowlad-dhiska iyo horumarka Soomaaliya.

Sidoo kale labada dhinac ayaa si gaar ah uga arrinsaday dagaalka ka dhanka ah argagixisa iyo tayeynta ciidamada.

Marwo Annette Weber oo madasha ka hadashay ayaa adkeysay mowqifka Midowga Yurub ee ilaalinta xasiloonida iyo degenaanshaha Geeska Afrika, kadib xadgudubkii Itoobiya.

ergayga gaarka ah ee Midowyga Yurub u qaabilsan Geeska Afrika ayaa sidoo kale xustay muhiimadda ay siinayaan in la dhowro madaxbanaanida, gobonimada  iyo midnimada Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Dhankiisa madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa uga mahadceliyey tageerada Midowga Yurub ay u muujiyeen qaranimada iyo madaxbaaninda Soomaaliya, isagoo soo bandhigay dadaalka ay ku bixinayaan shacabka iyo dowladda Soomaaliyeed difaaca dhulkooda, baddooda iyo gobanimadooda.

Wada-hadalkan waxaa ka horreeyay mid kale oo xalay khadka taleefoonka ku dhex-maray madaxweynaha iyo Xoghaya Guud ee Qaramada Midoobey Mudane António Guterres, isaga kala hadlay xaaladda gobolka iyo xasillooni darrada ay abuurayso damaca iyo xadgudubka Itoobiya ee ka dhan ah madaxbannaanida iyo gobanimada Soomaaliya.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa la wadaagay aragtida iyo siyaasada dowlada federal Soomaaliya oo ku dhisan daris-wanaag, iskaashi iyo is-ixtiraam, taas oo ay barbar socoto in dadka iyo dowladda Soomaaliya aysan aqbalayn in lagu soo xadgudbo midnimadooda iyo dowladnimadooda.

Soomaaliya ayaa si weyn uga carootay heshiiska Muuse Biixi Cabdi iyo Abiy Axmed, kaas oo Itoobiya loogu saxiixay 20 KM oo kamid ah badda Soomaaliyeed.

Dhuusamareeb (Caasimada Online) – Faah-faahino dheeraad ah ayaa kasoo baxaya dhacdo argagax leh oo xalay ka dhacday magaalada Dhuusamareeb ee xarunta Galmudug, kadib markii lagu gowracay gabar Itoobiyaan ah oo kasoo jeedo qowmiyadda Oromada.

Nin mindi ku hubeysan ayaa lagu soo warramayaa  inuu gabadha ku dilay xaafadda Waxar-cadde ee magaaladaasi, kaas oo la sheegay inuu qabay xanuun dhanka dhimirka ah.

Guddoomiyaha xaafadda ay dhacdadu ka dhacday ayaa ka warbixiyay falkaasi, wuxuuna u sheegay in gabadho ay shaqaale ahayd, isla markaana uu dilay ninka xanuunsan.

“Xalay abaare 8:30 habeenimo ayaa nin xoogaa xanuunsan wuxuu ku dilay gabar kamid ah dadkan Oromada ah oo usoo shaqo tegay deegaanada Galmudug, Gabadhu waxay ahayd shaqaalo muddo bil ah ayay cidda la joogtay” ayuu yiri guddoomiyaha xaafadda.

Sidoo kale wuxuu intaasi raaciyay in si arxan darran uu ninka u dilay gabadha oo Muslimad ahayd, isla markaana uu dhowr jeer la dhacay tooreyda ama mindida.

“Dhacdadu waxay u dhacday mindida la yiraahdo minida carbi ayuu ku dilay, wuxuuna ku dhuftey dhorw jeer oo aan yareyn, gabadha maydkeeda waa qaadnay isbitaalka ayaan gaynay” ayuu hadalkiisa ku sii daray.

Guddoomiyaha xaafadda Waxar-cadde oo hadalkiisa sii wata ayaa sheegay in dhacdan ay tahay wax ku cusub Dhuusamareeb, wuxuuna shacabka ugu baaqay inay si dajiyaan.

“Waxaa ka rabaa bulshada inay is dajiso wuxu way dhaceen xag Ilaahey ayaa ka qornaayeen ka maamul ahaan iyo ka shacab ahaan aad ayaan uga xunahay falkaasi, waa arrin ugub nagu ah” ayuu mar kale yiri guddoomiyaha xaafadda Waxar-cadde.

Dhacdadan ayaa argagax ku reebtay shacabka ku dhaqan Dhuusareeb oo si weyn uga naxay falkaasi oo sidoo kale aad looga hadal haayo baraha bulshada ee Internet-ka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Magaalada Muqdisho ee caasimada Soomaaliya ayaa waxaa maanta ka socda dibadbax weyn oo looga soo horjeedo damaca Itoobiya ee badda Soomaaliya, kadib heshiiskii ay wada galeen maamulka Somaliland iyo Itoobiya.

Banaanbaxa oo ay ka qayb-galayaan kumanaan shacab ah iyo mas’uuliyiin ka tirsan dowladda ayaa haatan ka bilowday isgoyska KM4 ee magaalada Muqdisho.

Dibad-baxayaasha ayaa ku qaylinaya erayo ka dhan ah Itoobiya oo ku kacday xadgudub ka dhan ah madax bannaanida dhuleed ee Soomaaliya.

Sidoo kale waxaa xiran waddooyinka waa weyn ee magaalada Muqdisho, ayada oo lasoo dhoobay ciidamo ka tirsan kuwa ammaanka ee dowladda Soomaaliya.

Goobaha waxbarashada iyo ganacsiyada ayaa sidoo kale la xiray, kadib markii ay amartay dowladda Soomaaliya oo iyadu soo qaban-qaabisay dibadbaxaan.

“Waxaan rabaa inaan soo dhaweeyo shacabka magaalada Muqdisho oo ku dhowaaqay banaanbax maalinka Khamiista ah in la’isugu soo baxo dhammaan jidadka waa weyn shaqooyinka la joojiyo, ganacsiga la xiro, la’iskuna soo baxo” ayuu wasiirka arrimaha gudaha Soomaaliya oo shalay ka hadlay dibad-baxa haatan ka socda caasimada.

Horay reer Muqdisho ayaa u dhigay dibad-bax ay ku diideen heshiiska badda ee Somaliland iyo Itoobiya, kaas oo uu soo qaban qaabiyay maamulk gobolka Banaadir.

Soomaaliya ayaa si weyn uga carootay heshiiska Muuse Biixi Cabdi iyo Abiy Axmed, kaas oo Itoobiya loogu saxiixay 20 KM oo kamid ah badda Soomaaliyeed.

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiiru dowlaha madaxtooyada Soomaaliya, Mudane Abshir Maxamed Axmed (Abshir Bukhaari) oo maanta ka qayb-galay dibadbaxii ka dhacay Muqdisho ayaa si adag uga hadlay heshiiska badda ee Somaliland iyo dowladda Itoobiya.

Abshir Bukhaari ayaa weerar culus ku qaaday Itoobiya oo soo damaacisay badda Soomaaliyeed, wuxuuna sheegay inay waligeyd ahayd cadowga Soomaaliyeed.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in aysan u saartagelaynin damaceeda ku aadan la wareegitaanta qayb kamid ah badda Soomaaliyeed.

“Soomaalidu waa inay ogaataa Itoobiya waa cadow gun ah, Itoobiya waa walaalaheen  been waayay waxay dhiseysaa guri aan dhismeynin” ayuu yiri Abshir Bukhaari.

Wasiiru dowlaha madaxtooyada oo hadalkiisa sii wata ayaa shaaca ka qaaday in dadka Soomaaliyeed looga baahan yahay inay u diyaar garoobaan difaaca qaranimadooda.

“Laga bilaabo maanta waxaa nahay askarta kaydka ah, waa inaan u diyaar garownaa difaaca dhulkeenna iyo baddeenna” ayuu mar kale yiri wasiiru dowluhu.

Dhinaca kale dadkii ka qayb-galay dibad-baxa maanta oo ahaa kii ugu weynaa ee ka dhaca Muqdisho ayaa si toos ah farriin ugu diray ra’iisul wasaaraha dalka Itoobiya.

“Qof walba oo maanta halkan taagan waxay u joogtaa inay kuugu imaato Itoobiya, ma kuugu sugeyno Salac, Soomaaliya hanoolaato” ayay iyaduna tiri Haboon oo kamid ah dhalinyarada Soomaaliyeed ee maanta ka qayb-galay dibadbaxa ka dhacay Muqdisho.

Waa dibad-bixii labaad oo ka dhaca Muqdisho, loogana soo horjeedo damaca Itoobiya ee ku aadan badda Saylac ee ay u saxiixday Somaliland.

Dowladda Soomaaliya ayaa si weyn uga carootay heshiiska Muuse Biixi Cabdi iyo Abiy Axmed, kaas oo Itoobiya loogu saxiixay 20 KM oo kamid ah badda Soomaaliyeed.

Muqdisho (Caasimada Online) – Xafiiska Qaramada Midoobe ee Soomaaliya ayaa war kasoo saaray diyaarad u kireysneyd iyo shaqaale saarnaa oo shalay u gacan galay kooxda Al-Shabaab kadib markii ay ku degtay deegaan ay maamusho.

Diyaaradda ayaa la sheegay inay ku degtay degaan u dhow degaanka Xiindheere oo ka tirsan gobolka Galguduud, oo ay maamusho kooxda Al-Shabaab, kadib markii ay cilad farsamo ku timid.

“Qaramada Midoobe waxay xaqiijineysaa inay jirto dhacdo diyaaradeed oo la xiriirta diyaarad u kiraysneyd QM, taasi oo ka dhacday deegaanada Galmudug ee Soomaaliya. Diyaaradda waxay ku guda jirtay daabulaad caafimaad oo dhanka hawada ah,” ayaa lagu yiri qoraal kasoo baxay xafiiska QM ee Soomaaliya.

“Qaramada Midoobe waxay ku jirtaa hanaan ay ku ururineyso akhbaaraadka la xiriira. Waxaa socdaa dadaallo looga jawaabayo, waxaana akhbaar dheeri ah idinla wadaagi doonnaa marka la helo,” ayey tiri.

Diyaaradda ayaa ka kacday magaalada Beledweyne, waxayna kusii jeeday degaanka Wisil ee gobolka Mudug, sida uu sheegay wasiirka amniga Galmudug Maxamed Cabdi Aadan Gaboobe oo ku sugan degaanka Wisil.

Wasiirka ayaa intaas ku daray in diyaaradda ay sidday dawo, islamarkaana cilad ku timid ay sababtay inay si deg deg ah ugu degto degaanka Xiindheere.

Waxa kale oo uu sheegay in toddobada qof ee saarnaa diyaaradda, lix ka mid ah loo maleynayo inay yihiin ajaanib, halka qof kale uu yahay Soomaali. Waxa uu sheegay inay weli baarayaan xaqiiqda dhabta ah ee dhacdadan.

Guddoomiyaha degmada Cadaado Faarax Diiriye Warsame oo la hadlay VOA ayaa sheegay in dadka deegaanka ay u xaqiijiyeen in kooxda Al-Shabaab ay gubtay diyaaradda.

“Masuuliyiin saaxiibo ah oo isla joogno ayaa hadda agteyda ku wareysanayeen dadka meesha jooga, diyaaradii inay gubeena wey u xaqiijiyeen oo dadkii saarna ay wateen ayey u xaqiijiyeen,” ayuu yiri guddoomiye Faarax Diiriye.

Warkan ayaa si madax-banaan loo xaqiijin karin. Kooxda Al-Shabaab ayaan weli ka hadal dhacdadan.

Garoowe (Caasimada Online) – Magaalada Garoowe ee xarunta gobolka Nugaal waxaa maanta ka dhacday munaasabad ay xilalka ugu kala wareegayeen madaxweyne ku xigeenkii hore ee maamulka Puntland iyo midka cusub ee dhowaan loo doortay xilkaasi.

Xil-wareejinta ayaa waxaa ay ka dhacday qasriga madaxtooyada, ayada oo labada ku xigeen uu xilalka u kala wareejiyay madaxweyne Saciid Deni oo mar kale dib loo doortay.

Axmed Karaash oo ah ninka la beddalay oo khudbad ka jeediyay munaasabadda ayaa sheegay inuu soo dhoweynayo isbeddalka dhacay, uuna la shaqeynayo madaxa la doortay.

Sidoo kale madaxweyne ku xigeenka cusub ee Puntland Ilyaas Lugatoor oo isna madasha ka hadlay ayaa u mahadceliyay ku xigeenkii hore, isaga oo sheegay inuu shaqada halkeeda kasii wadi doono, isla markaana uu la shaqeyn doono madaxweyne Saciid Deni.

La wareegitaanka xilka madaxweyne ku xigeenka ayaa ka dhigan inuu dhaqan galay isbeddalkii ka dhacay madaxtooyada oo ku koobnaa madaxweyne ku xigeenka, maadaama madaxweynihii mar l2aad dib loo soo doortay kadib doorasho 8 bishan ka dhacday Garowe.

Saciid Deni ayaa noqday madaxweynihii ugu horreeyay ee dib loogu doortay maamulka Puntland, tan iyo markii la aas-aasay maamulkaasi oo 25 sano jirsaday.

Dhacadadan doorashada ayaa meesha ka saartay isbeddalkii la filayay inuu ka dhaco maamulka Puntland oo ay si weyn isku hayeen dowladda federaalka Soomaaliya.

Deni iyo ku-xigeenkiisa cusub ayaa waxaa horyaalla howlo adag oo ay ugu horreynta mad-madwoga kala dhexeeya dowladda dhexe iyo inuu Puntland gaarsiiyo qof iyo cod.

Puntland ayaa maalmihii dambe ku jirtay xaalad adag oo ka dhalatay muranka hareeyay doorashada soo dhammaatay, kadib markii ay isku dhaceen Deni iyo mucaaradka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa waxaa loogu baaqay inay qaado tallaabo ku aadan diyaaradaha inta badan ku dhaca deegaanada ay joogaan Al-Shabaab oo ay shalay u dambeysay diyaarad ay leedahay Qaramada Midoobay iyo shaqaalihii saarnaa ay gacan u galeen Al-Shabaab, kadib markii ay ku dhacday deegaan ay gacanta ku hayaan Al-Shabaab oo u dhow deegaanka Xiindheere ee gobolka Galguduud.

Diyaaradda oo si khaldan ugu degtay halkaasi ayaa waxaa hadda la sheegay inay Al-Shabaab gubtay, ayna wadatay dadkii saarna oo iskuugu jira Soomaali iyo Ajaanib.

Mahad Wehliye Raan oo ah aqoonyahan falanqeeya arrimaha amniga oo la hadlay Shabelle TV ayaa ka hadlay dhacdooyinkan soo laa laabtay, kadib markii ay dhowr diyaaradood ay siyaabo kala duwan ugu dhaceen dhulka ay ka taliyaan xoogaga kooxda Al-Shabaab.

Aqoonyahankan ayaa usoo jeediyay dowladda Soomaaliya inay hoos u eegto arrintaas, isla markaana ay ku sameyso baaritaan qoto dheer, si loo ogaado diyaaradahaasi.

“Arrinkan markii ugu horreysay ma’ahan dhowr jeer oo hore ayuu soo noq-noqday, waxaana moodaa inaan weli lagu baraarugin halista ku geedaaman in diyaarado ay ku dhacaan dhulka cadowga, waxaan u arkaa arrin khalad ah, dowladda Soomaaliyana looga baahan yahay inay hoos u eegto” ayuu wareysiga ku yiri falanqeeye Mahad Wehliye Raan.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray inay suuragal tahay in diyaaradahaasi ay sahay iyo saanad u wadaan kooxda Al-Shabaab oo haatan dagaal kula jirto dowladda Soomaaliya.

“Dhul uu risk ka jiro oo dad dagaalamayaal ah ay ku sugan yihiin in diyaarado ay kusoo dhacaan waxay ka dhigan tahay in saanad iyo sahay waxay u baahanaayeen iyaga loo geynayo, waaan su’aal mudan in la’si weydiiyo” ayuu hadalkiisa sii raaciyay.

Waxaa kale oo uu yiri “Nimankan waxay hadda dagaal toos ah ku jiraan muddo ka badan hal sano, mana lahan warshad hubka sameyso, su’aashaaas haddii la’is weydiin lahaa waxaa soo bixi lahaa sababta ay diyaaradahaas ugu dhacayaan dhulka Al-Shabaab”.

Ma’aha markii ugu horreysay oo diyaarad ay ku dhacdo dhulka Al-Shabaab, waxayna horay u dhacday dhowr jeer oo hore, taas oo keentay in shaki laga muujiyo waxa soo cel-celiyay.

Muqdisho (Caasimada Online) – Khamiista berri waxaa lagu balansan yahay inuu Muqdisho ka dhaco banaanbax dadweyne kii ugu cuslaa oo looga soo horjeedo damaca Itoobiya ay ku dooneyso badda Soomaaliya, waxaan banaanbaxaas iclaamisay oo hoggaamineysa dowladda federaalka Soomaaliya.

Wasiirka Waxbarashada XFS ayaa shir gudoomiyay kulan caawa uu yeeshay Guddiga qabanqaabada Banaanbaxa “Difaaca Gobonimada Dalka” kadib damacii Itoobiya ee doonista Baddeena.

Guddiga oo ay xubno ka yihiin Wasiirrada Arimaha Gudaha, Warfaafinta, Dhalinyarada, Amniga, Taliyaha Booliska, maamulka gobolka Banaadir, Wasiiru Dowlaha Xafiiska Ra’isul Wasaaraha iyo masuuliyiin kale ayaa looga arrinsaday Banaanbaxyo waa weyn oo ka dhici doona guud ahaan dalka, gaar ahaan Magalada Muqdisho.

Inta uu shirku Socday waxaa diirada lagu saarayay sidii looga tashan lahaa qaabka uu u dhacayo Banaanbaxa ay Bulshada Soomaaliyeed dareenkooda ku cabiraan.

“Ujeedka Banaanbaxan oo beri ka dhicidoona Caasimada, ayaa ah diidmada gardarada Dowlada Itoobiya ee Damaca Badda, oo heshiis is afgarad  xaaraan ah lagashay Maamulka Soomaaliland kaasi oo ah damac baalmarsan Gobonimada iyo Midnimada dhuleed ee Jahmhuuriyada Federaalka ah ee Soomaaliyeed, Qaraarada Gobolka iyo Qaanuunka Dowliga ah,” ayaa lagu yiri qoraal laga soo saaray kulanka guddiga.

Dhinaca kale, Xiriirka Guud ee Ururada Shaqaalaha Dowladda ayaa ku baaqay in aan loo kala harin banaanbaxa Khamiista berri ka dhacaya Muqdisho.

“Ururka shaqaalaha dowladda wuxuu soo dhaaweeyanaa, una diyaarsan yahay ka qeyb galka banaanbaxa weyn ee Khamiista looga dhawaaqay Muqdisho,” ayaa lagu yiri war-saxaafadeed ka soo baxay Xiriirka.

Dhamaan shaqaalaha dowladda ayaa qoraalkaan looga codsaday inay ka soo qeyb galaan banaanbaxa berri, si loo muujiyo dareenka dadka Soomaaliyeed, loona muujiyo xadgudubka Itoobiya ay ku kacday.

Sidoo kale wasaaradda shaqada iyo arrimaha bulshada ee XFS ayaa caawa soo saartay qoraal ay shaqaalaha dowladda ku fareyso inay ka soo qeyb galaan banaanbaxa Muqdisho ka dhacaya Khamiista berri.

Sidoo kale wasaaradda ayaa shaacisay in goobaha ugu muhiimsan ee la isugu imaanayo ay ugu horeyso taallada Daljirka Daahaoon ee degmada Boondheere, sidoo kale wadooyinka waaweyn ee caasimadda ayaa laga dalbada dadweynaha inay soo camiraan.

Caasimadda dalka waxaa laga dareemayaa diyaar garow xoog leh oo ku saabsan banaanbaxa ka dhacaya Muqdisho ayaa la dareemayaa caawa, waxaana suuqyada laga iibsanayaa calanka Jamhuuriyadda.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo khadka taleefanka ay ku wada xiriireen Xoghaya Guud ee Qaramada Midoobey Mudane António Guterres ayaa kala hadlay xaaladda gobolka iyo xasillooni darrada ay abuurayso damaca iyo xadgudubka Itoobiya ee ka dhan ah madaxbannaanida iyo gobanimada Soomaaliya.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa la wadaagay aragtida iyo siyaasada dowladda federal Soomaaliya oo ku dhisan daris-wanaag, iskaashi iyo is-ixtiraam, taas oo ay barbar socoto in dadka iyo dowladda Soomaaliya aysan aqbalayn in lagu soo xadgudbo midnimadooda iyo dowladnimadooda.

Dhinaca kale, Afhayeenka xoghayaha guud ee Qaramada Midoobe ayaa ka hadlay is-afgaradka ay kala saxiixdeen Somaliland iyo Itoobiya, kaasi oo ay si aad ah ay uga hortimid Dowladda Federaalka Soomaaliya.

Is-afgaradkan ayey Somaliland ku sheegtay inay marin-badeed 20 km ah kaga kiraynayso Itoobiya muddo 50 sano ah, halka Itoobiya ay Somailand “u fidinayso aqoonsi.” Itoobiya weli ma xaqiijin inay aqoonsaneyso Somaliland, balse waxay sheegtay inay darsi doonto sidii ay arrintaas mowqif uga qaadan laheyd.

Stephane Dujarric, afhayeenka xoghayaha guud ee QM, oo weriyayaasha ay maanta wax ka weydiiyeen arrintan, ayaa sheegay in xoghayaha guud ee QM António Guterres uu khadka taleefonka kula hadlay madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud.

“Waxa uu tixgeliyey walaaca Soomaaliya ee ku aaddan Is-afgaradkii Jamhuuriyadda Dimoqraadiga Federaalka Itoobiya iyo “Somaliland” ee lagu dhawaaqay 1-dii Janaayo.”

”Xoghayaha Guud waxa uu dib u xusay in Golaha Ammaanku uu si joogto ah u caddeeyay ixtiraamka uu u hayo madax-bannaanida, wadajirka dhuleed iyo midnimada Soomaaliya,” ayuu yiri afhayeenka QM Stephane Dujarric.

“Xoghayaha guud waxa uu rajaynayaa in dhammaan dhinacyadu ay yeeshaan wadahadal nabadeed oo wax ku ool ah si ay uga fogaadaan fal kasta oo xaaladda uga sii dari kara,” ayuu yiri.

Muqdisho (Caasimada Online) – Warar dheeraad ah ayaa kasoo baxaya diyaarad Helicopter ah oo ay leedahay Qaramada Midoobe iyo shaqaale la socday oo u gacan galay kooxda Al-Shabaab.

Diyaaradda oo si khaldan ugu degtay deegaan ay maamusho kooxda, ayaa waxaa hadda la sheegay inay Al-Shabaab gubtay diyaaradda, ayna wadatay dadkii saarna oo iskugu jira Soomaali iyo Ajaanib.

Guddoomiyaha degmada Cadaado Faarax Diiriye Warsame oo la hadlay VOA ayaa sheegay in dadka deegaanka ay u xaqiijiyeen in kooxda ay gubtay diyaaradda.

“Masuuliyiin saaxiibo ah oo isla joogno ayaa hadda agteyda ku wareysanayeen dadka meesha jooga, diyaaradii inay gubeena wey u xaqiijiyeen oo dadkii saarna ay wateen ayey u xaqiijiyeen,” ayuu yiri guddoomiye Faarax Diiriye.

Sidoo kale waxa uu sheegay in laga howl-gali lahaa sidii loo soo badbaadin lahaa shaqaalaha ay kooxda afduubatay, “Tallaabada xigta dadka cadowga afduubtay sidii loo soo badbaadin lahaa, sidii xogtooda loo heli lahaa iyo meeshay ku sugan yihiin ayaa xigta.”

Diyaaradda ayaa la sheegay inay ku degtay degaan u dhow degaanka Xiindheere oo ka tirsan gobolka Galguduud, oo ay maamusho kooxda Al-Shabaab, waxaana soo baxaysa in diyaaradda ay halkaas uga degtay cilad farsamo oo qasabtay, taasi oo keentay inay sameyso degitaan aan horey loo qorsheyn.

Diyaaradda ayaa ka kacday magaalada Beledweyne waxayna kusii jeeday degaanka Wisil ee gobolka Mudug, sida uu sheegay wasiirka amniga Galmudug Maxamed Cabdi Aadan Gaboobe oo ku sugan degaanka Wisil.

Wasiirka ayaa intaas ku daray in diyaaradda ay sidday dawo, islamarkaana cilad ku timid ay sababtay inay si deg deg ah ugu degto degaanka Xiindheere.

Waxa kale oo uu sheegay in toddobada qof ee saarnaa diyaaradda, lix ka mid ah loo maleynayo inay yihiin ajaanib, halka qof kale uu yahay Soomaali. Waxa uu sheegay inay weli baarayaan xaqiiqda dhabta ah ee dhacdadan.

Xafiiska Qaramada Midoobe ee Soomaaliya iyo kooxda Al-Shabaab ayaan illaa iyo hadda wax war ah kasoo saarin dhacdadan. Qaramada Midoobe oo aan isku daynay in aan la xiriirno weli kama jawaabin.

Muqdisho (Caasimada Online) – Waxaa maanta magaalada Muqdisho lagu soo gaba-gabeeyay shir Culimada Soomaaliyeed ay ka yeesheen xad-gudubka Itoobiya iyo heshiis beeneedkii madaxweyne Muuse Biixi uu Addis Ababa kula saxiixday ra’iisul wasaare Abiy Axmed.

Bayaan kasoo baxay shirka Culimada Soomaaliyeed ayaa si adag looga horyimid damaca Itoobiya, iyaga oo bulshada Soomaaliyeed ugu baaqay inay u midoobaan ka hortaga fara-gelinta iyo xad-gudubka badheedhka ah ee Itoobiya.

“Bulshada Soomaaliyeed meel ay joogtaba u midowdo ka hortaga fara-galinta iyo boobka lagu hayo gobanimada Dalka kana fogaadaan khilaafaadka siyaasiga ah, qabyaalada ku saleysan iyo midka fikriga ahba, si loo ilaaliyo difaaca qaranimada iyo madax-banaanida dalka,” ayaa lagu yiri bayaanka Culimada Soomaaliyeed.

Sidoo kale waxay uga digeen dowlada Itoobiya natiijada qaraar ee ka dhalan karta xad-gudubka madax-banaanida Soomaaliya ee ku kacday xukuumadda Abiy Axmed.

“Culimada Soomaaliyeed waxay si gaar ah dhalinyarada (ugu baaqeysa) in ay gutaan waajibka ka saaran difaaca Qarannimada Soomaaliya, si la mid dhalinyaradii usoo dagaalamey kana qeyb qaatey halgankii gobonima-doonka dalkeena, kana digtoonaadan in looga faa’iideysto kacdoonkooda si aan u adeegaynin dalkeena, diinteeena iyo dadkeenaba.”

Bayaanka kasoo baxay Culimada Soomaaliyeed ayaa sidoo kale waxaa lagu booriyay shucuubta Muslimiinta ah ee degan gobolka geeska Afrika “in ay ku baraarugaan gulufka gar-darada ah ee Abiy Axmed isaga hor keenayo shucuubta Muslimiinta, taasi badalkeedna ay shucuubta Muslimiinta iska kaashadaan maslaxada Diinkooda, nabad iyo deris wanaagna ku wada noolaadaan.”

Ugu dambeyntiina waxay culimada bogaadiyeen wada-hadaladii dhawaan dib uga bilowday dalka Jabuuti ee dowladda federaalka iyo Somaliland, iyagoo ku baaqay in laga mira-dhaliyo wada-hadaladaasi si loo xaqiijiyo midnimada umadda Soomaaliyeed.

Hoos ka daawo

Muqdisho (Caasimada Online) – Faah-faahino dheeraad ah ayaa kasoo baxaya dhawaaqa jug culus oo maanta duhurkii laga maqlay qeybo kamid ah magaalada Muqdisho ee caasimada dalka.

Dhawaaqa jugta culus ayaa la xaqiijiyay inuu ahaa qarax lasoo dhigay Suuqa Xamarweyne ee magaalada Muqdisho, kaasi oo markii dambe ay qarxiyeen ciidamada ammaanka.

Qoraal kasoo baxay Taliska qeybta guud ee Booliska gobolka Banaadir ayaa lagu shaaciyay in qaraxaas aysan jirin wax khasaare ah oo ka dhashay, ayna ciidamada ammaanka dadka ka badbaadiyeen.

“Saaka 10 Jan 2024 abaare 12:20 AM ayeey Khawaarijtu si dhagar ah, walxa qarxa usoo dhigeen Suuqa Marwaas gaar ahaan Kaalin Shidaal ee Degmada Xamarweyne. Ciidamada Amaanka ayaa dadka ka badbaadiyay, goobta xiray. Isla markaana, qarxiyay abaare 01:00 PM Duhurnimo,” ayaa lagu yiri qoraalka kasoo baxay Taliska Ciidanka Booliska Gobolka Banaadir.

Ciidamada dowladda ayaa sidan oo kale hore u fashiliyay qaraxyo ay kooxda Al-Shabaab doonaysay inay ku waxyeelayso shacabka caasimada, xilli uu dalka ka socdo guluf dagaal oo ka dhanka ah kooxda, kaasi oo ay iska garabsanayaan ciidanka dowladda iyo kuwa dadka deegaanka.

Muddooyinkii u dambeeyey ciidamada kala duwan ee ka howlgala caasimada ayaa kordhiyey howl-gallada ka socdo magaalada Muqdisho, si looga hortego weerarada qaraxyada ah iyo dilalka ka dhacay caasimada.

Si kastaba, Amniga Muqdisho ayaa soo reysanayay bilihii dambe, ayada oo laamaha ammaanka oo kaashanaya ganacsatada ay ku guuleysteen in goobaha ganacsiga lagu xiro inta badan Kaamirooyin, si loo helo raad-raac amni, ugana qeyb qaatan xaqiijinta amniga caasimada.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Jamhuuriyada Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta kormeeray Taliska Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed.

Madaxweynaha ayaa waxaa halkaasi ku soo dhaweeyay Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed Sarreeye Gaas ibraahim Sheekh Muxudiin Caddow.

Taliyaha Ciidanka Xooga dalka Soomaaliyeed S/gaas ibraahim Sheekh Muxudiin ayaa Madaxweynaha Qaranka warbixin ka siiyay xaalada dalka iyo dagaalka ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab iyo sida ciidamada xoogga ay diyaar ugu yihiin sagaalka dalka loogu sifeenayo argagixisada.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa sidoo kale warbixino ka dhageystay saraakiisha ciidanka, waxa uuna kulan guud uu la qaatay Taliyaasha Ciidamada Badda, Cirka, Taliye ku-xigeenka Ciidamada dhulka Xooga dalka Soomaaliyeed.

Shirka guud ee Madaxweynaha Qaranka uu la qaatay Saraakiisha Ciidanka XDS ayaa waxaa goob joog ka ahaa Saraakiisha, Madaxda hogaanada iyo Taliska guud ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed.

Dagaalka Al-Shabaab ayaa qorshuhu yahay in dardar xooggan dib loogu bilaabay, xilli muddooyinkii dambe ay hoos u dhaceen howl-galladii ka dhanka ahaa Al-Shabaab, marka laga tago duqeynta cirka iyo deegaano kooban.

Billowgii kacdoonka dagaal ee ka dhanka ah Al-Shabaab ayaa waxay kooxda ku weysay gacan ku haynta deegaano aad u badan, kuwaasi oo qaarkood ahaayeen saldhigyo muhiim u ah kooxda.

Si kastaba, waxaa dhawaan si rasmi ah u bilaaban doona wejiga labaad ee dagaalka Al-Shabaab, kadib marka uu soo idlaado wejiga hore ee dagaalka oo hadda dhameystirkiisa la dardar-gelinayo, si loo guda-galo wejiga xiga oo ka xoog badnaan doona ka hor.