Dhuusamareeb (Caasimada Online) – Waxaa xalay magaalada Dhuusamareeb ee xarunta maamulka Galmudug lagu aasay gabar dhalinyaro aheyd oo u dhalatay dalka Itoobiya, oo habeen hore lagu dilay.

Gabadhaan oo ka soo jeeday qowmiyadda Oromada ayaa waxaa dilay nin ka tirsan qoys ay shaqaale u ahayd, sida ay Caasimada Online u xaqiijiyeen laamaha amniga degmada.

Goobta uu falkaan ka dhacay ayaa aheyd xaafadda Waxar-cadde ee magaalada Dhuusamareeb, taasi oo ay deganaayeen qoyska ay u shaqeynaysay gabadha la dilay.

“Gabadha markii tooreeyda lagu dhuftay xataa dhaawac ma noqno oo istbitaal lama gayn laakin horey ayay ka dhimatay,” ayuu yiri taliyaha saldhiga booliska ee magaalada Dhuusamareeb Nuur Cilmi oo la hadlay BBC.

Waxa uu intaas kusii daray “Ma jirin muran dhex maray wiilka iyo gabdha oo qoyeska u shaqeeynaysay, baaritaankii wali waa socada.”

Sababta keentay dilka ayaa illaa hadda si rasmi ah loo ogeyn, ayada oo booliska uu sheegay in ninka dilka geystay uu mararka qaar xanuunka (jiro maskaxeed) uu kusoo kaco.

Dhinaca kale, Qoyska ninka la sheegay inuu dilka geystay ayaa sheegay inay aad uga xumaadeen falka uu ku kacay wiilkoodu, iyaga oo ka gaabsaday in ay si faah-faahsan uga hadlaan sida wax u dhaceen.

“Waan ka wal-walsanahay,” ayey sidoo kale yiraahdan, iyaga oo xaqiijiyay in iyaga iyo qoyska gabadha la dilay ay isku afgarteen in la aaso, sidaasna lagu aasay marxuumada.

Dhacdadaan ayaa argagax ku reebtay shacabka ku dhaqan magaalada Dhuusamareeb oo si weyn uga naxay, ayada oo sidoo kalena falkaadi aad looga hadal haayo baraha bulshada Soomaalida.

Addis Ababa (Caasimada Online) – Golaha Iskaashiga Xisbiyada Ethiopia ayaa mar kale ku celisay inay taageersan yihiin heshiiskii is-afgaradka dhinaca badda ee ay la galeen Somaliland.

Xisbiyada Siyaasadda ee Ethiopia oo kulan ku yeeshay Addis Ababa ayaa sheegay inay ka shaqayn doonaan sidii loo hirgelin lahaa heshiiskaas, oo si weyn uga hortimid dowladda federaalka Soomaaliya.

Bayaan kasoo baxay Golaha xisbiyada siyaasadda ayaa waxaa lagu sheegay in xisbiyada ay u midoobi doonaan, ayna qeyb ka qaadan doonaan sidii uu heshiiska Addis Ababa ee Itoobiya iyo Somaliland uu meel mar u noqon lahaa, si Itoobiya ay u hesho bad.

“Taageerada xubnaha isbahaysiga ee goluhu waxay ahayd mid aqlabiyad ah, waxayna xisbiyada u midoobi doonaan dhaqan-gelintq is-afgaradka,” ayaa lagu yiri bayaanka Golaha Iskaashiga Xisbiyada Ethiopia.

Go’aanka Xisbiyada Ethiopia oo u muuqda mid ku yimid cadaadiska xukuumadda Abiy, ayaa kusoo aadaya xilli dowladda federaalka iyo bulshada Soomaaliyeed ay si adag uga horyimaadeen in Itoobiya ay dhul badeed ka hesho biyaha Soomaaliya.

Heshiiska Addis Ababa ee Itoobiya loogu saxiixay dhul badeed dhan 20KM, ayaa si weyn looga soo horjeestay maadaama uu yahay mid masiiri ah, oo xad-gudub ku ah qarannimada iyo madax-bannaanida Soomaaliya, uuna yahay damac soo jireen ahaa oo Itoobiya waligeed ku taameysay inay hesho Bad.

Madaxda sare ee dalka iyo shacabka Soomaaliyeed ayaa intooda badan si isku mid ah uga fal-celiyay arrintaan, ayaga oo u quus gooyay Itoobiya, una sheegay in aysan u hayn badan.

Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa sidoo kale soo saartay qaraar ay uga hortimid heshiiskaasi, ayada oo madaxweyne Xasan Sheekh uu saxiixay sharci Baarlamaani ah oo burinaya is-afgaradka Itoobiya iyo Somaliland.

Muqdisho (Caasimada Online) – Xafiiska Qaramada Midoobe ee Soomaaliya ayaa si kulul u cambaareeyey weerar hoobiye oo lagu soo qaaday xalay, kaasi oo uu ku dhintay mid ka mid ah ilaalada Qaramada Midoobe.

War-saxaafadeed kasoo baxay xafiiska ayaa lagu sheegay in tiro hoobiyeyaal ah ay xalay kusoo dhaceen aagga garoonka diyaaradaha Aadan Cadde ee magaalada Muqdisho, oo dhismaha xafiiska Qaramada Midoobe uu ku dhex-yaallo.

“Ciidanka Ilaalada Qaramada Midoobay waxa ay door muhiim ah ka ciyaaraan xaqiijinta ammaanka iyo nabad-galyada shaqaalaha Qaramada Midoobay ee ka shaqeynaya taageerada nabadda iyo dowlad-dhisika Soomaaliya,” ayay tiri Ergeyga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Soomaaliya, Catriona Laing.

Sidoo kale waxay intaas kusii dartay “Waxaan cambaareyneynaa falkan rabshadda ah, waxaana dareenkeena uu la jiraa qoyska iyo saaxiibada dhibbanaha inta lagu jiro waqtigan adag.”

Ka sokow dhimashada weerarka ayaa sidoo kale gaystay waxyeello soo gaartay kaabayaasha Qaramada Midoobe. Warbaahinta Al-Shabaab ayaa sheegatay in kooxda ay fulisay weerarka.

Qaramada Midoobay ee Soomaaliya ayaa ku baaqday in dadka mas’uulka ka ah weerarkan la horkeeno sharciga, waxayna sheegtay inay weli ka go’an tahay inay shacabka iyo dowladda Soomaaliya ka taageerto dadaallada lagu dhisayo nabadda iyo xasilloonida dalka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxda sare ee dalka iyo qeybaha kala duwan ee bulshada Soomaaliyeed ayaa si adag uga horyimid damaca Itoobiya ee badda Soomaaliya, tan iyo markii uu soo baxay heshiiskii Addis Ababa.

Waxaa ka dhacay magaalada Muqdisho kulan ballaaran oo lagu xoojinayo mowqifka ay Soomaaliya ka taagan tahay heshiiskii Muuse Biixi iyo Abiy Ahmed, laguna difaacayo madax-bannaanida dalkeenna, kaasi oo loogu quus goynayo damaca guracan ee Itoobiya ee helitaanka bad.

Kulankaan oo ay soo agaasimeen machadka Heritage ayaa waxaa ka qeyb-galay ra’iisul wasaare ku-xigeenka Soomaaliya Saalax Jaamax, xubno ka tirsan xukuumadda, Xildhibaannada labada aqal, aqoon-yahanno iyo qeybaha kala duwan ee bulshada Soomaaliyeed.

Kulankaan ayaa looga hadlay sidii looga arrinsan lahaa damaca gurracan ee Itoobiya ay ku rabto inay ku qaadato qeybo kamid ah dhulka Soomaaliyeed, taasi oo meel adag iska taageen Soomaalida.

Mudane Saalax ayaa xusay in dowladda federaalka Soomaaliyeed qaadday tallaabooyin badan oo looga hortagayo heshiis ku sheegga lagu boobayo dhulka Soomaaliyeed, “Heshiis ku sheeggani waa xad-gudub cad.”

“Wuxuu xad-gudub iyo gardarro ku yahay gobannimada, qarannimada, madax-bannaanida iyo midnimada dhuleed iyo ummadeed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, waxa uuna meel ka dhac cad ka yahay dastuurka Soomaaliya, mabaadii’da caalamiga ah iyo kuwa u yaal ururada QM iyo Midowga Afrika, waxaana ay waxyeello ku yihiin deris-wanaagga iyo nabadda gobolka,” ayuu yiri ra’iisul wasaare ku-xigeenka Soomaaliya.

Heshiiska Addis Ababa ee Itoobiya loogu saxiixay dhul badeed dhan 20KM, ayaa si weyn looga soo horjeestay maadaama uu yahay mid masiiri ah, oo xad-gudub ku ah qarannimada iyo madax-bannaanida Soomaaliya, uuna yahay damac soo jireen ahaa oo Itoobiya waligeed ku taameysay inay hesho Bad.

Madaxda sare ee dalka iyo shacabka Soomaaliyeed ayaa intooda badan si isku mid ah uga fal-celiyay arrintaan, ayaga oo meel adag iska taagay in Itoobiya ay dhul badeed ka hesho Soomaaliya.

Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa sidoo kale soo saartay qaraar ay uga hortimid heshiiska Muuse Biixi iyo Abiy Axmed, ayada oo madaxweyne Xasan Sheekh uu saxiixay sharciga Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ee burinta is-afgaradka Itoobiya iyo Somaliland.

Nairobi (Caasimada Online) – Waxaa safaaradda Soomaaliya ee dalka Kenya soo booqday taliyaha hoggaanka baarista dambiyada ee CID-da, gaashaanle dhexe Muxudiin Axmed Cusmaan.

Taliye Muxidiin,waxa uu kulan miro dhal ah la qaatay danjiraha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ee dalka Kenya mudane Danjire Jabriil Ibraahim Cabdulle iyo diblomaasiyiinta safaaradda oo ay ugu horreeyaan qunsulka safaaradda, xoghayaha labaad ee safaaradda iyo agaasimaha waaxda socdaalka iyo jinsiyadaha ee Kenya.

Taliyaha hogaanka baarista dambiyada ee CID-da iyo safiirka safaaradda shir ay xafiiska safiirka ku qaateen kadib, waxa ay isla garteen in xarunta safaaradda ee magaalada Nairobi laga furo xafiiska laga qaato warqadaha dambi la’aanta uu hoggaanka baarista dambiyada bixiyo, si loola dagaalamo dadka dokumiintiga been-abuurka u sameeyo muwaadiininta Soomaaliyeed ee ku sugan dalka Kenya.

Waraaqda dembi la’aanta islamarkaana loola socdo dadka dambiilayaasha iyo in adeegyada kala duwan ee hoggaanka CID-da bixiyo loogu soo dhaweeyo shacabka Soomaaliyeed ee ku dhaqan dalka Kenya.

Ugu dambeyn taliye Muxudiin Axmed Cusmaan waxa uu soo kormeeray xafiisyada ay safaaradda ku shaqeyso, gaar ahaan waaxda socdaalka iyo jinsiyadaha, halkaas oo muwaadiniin Soomaaliyeed adeeg u soo doonteen, si uu arko howlaha baaxada leh ay qabato safaaradda Soomaaliya ee dalka Kenya.

Beijing (Caasimada Online) – Dowladda Shiinaha ayaa taageero weyn u muujisay mowqifka dowladda federalka ee heshiis beenaadkii badda, ayada oo si adag uga hortimid damaca Itoobiya ee badda Soomaaliya.

Dowladda Shiinaha oo markii ugu horreysay ka hadashay damaca dowladda Itoobiya ee Badda Cas, ayaa waxay taageertay dowladda federaalka Soomaaliya, iyada oo luuqad adag kula hadashay Somaliland, sheegtayna in ay ilaalinayso mabaadi’da Axdiga Qaramada Midoobay.

“Shiinuhu wuxuu u taagan yahay ilaalinta ujeedooyinka iyo mabaadi’da Axdiga Qaramada Midoobay wuxuuna ka taageeraa wadamada ilaalinta madax-banaanida iyo midnimada dhuleed,” ayey tiri Afhayeen Wasaaradda arrimaha dibadda ee Shiinaha Mao Ning oo warbaahinta la hadashay.

Sidoo kale waxay sheegtay in Somaliland ay qeyb ka tahay Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, muhiimna ay tahay in la wada ilaaliyo midnimada ummadda Soomaaliyeed.

“Shiinuhu waxa uu dowladda federaalka ee Soomaaliya ka taageerayaa ilaalinta midnimada qaranka, madax-bannaanida iyo wada-jirka dhuleed.”

Shiinaha ayaa ugu dambeyntiina wuxuu ugu baaqay dalalka geeska in ay si wanaagsan u maareeyaan arrimaha gobolka ka taagan, iyaga oo u maraya hab diblomaasiyadeed.

“Dhanka kale, waxaan rajaynaynaa in dalalka gobolku ay si wanaagsan u maareeyaan arrimaha gobolka si ay wada-hadal diblumaasiyadeed ku gaaraan horumar guud iyagoo yeelanaya iskaashi saaxiibtinimo.”

Dowladda Shiinaha ayaa xurguf adagi kala dhaxeysaa Somaliland, maadaama ay is aqoonsadeen maamulka kale ee ka go’ay Shiinaha ee Taiwan, sidoo kale Shiinuhu waa mid kamid ah saaxiibada dhow ee Soomaaliya.

Xiisadda Itoobiya iyo Soomaaliya ayaa bilaabatay 1-dii bishan kadib markii ay is-afgarad kala saxiideen Itoobiya iyo Somaliland, kaasi oo mas’uuliyiinta Somaliland sheegeen inuu u horseedayo inay Itoobiya aqoonsato iyadoo taas beddelkeedana Somaliland ay dhul 20km oo bad ah ka kiraynayso Itoobiya.

Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa kasoo horjeesatay is-afgaradkaasi oo ay sheegtay inuu xad-gudub ku yahay madaxbannaanida iyo midnimadeeda dhuleed, waxayna Soomaaliya u tixgelisa Somaliland qayb ka mid ah Soomaaliya.

Laakiin dhinaca kale Itoobiya iyo Somaliland labaduba waxay difaaceen is-afgaradka. Somaliland waxay ku sheegtay bayaan ay toddobaadkan soo saartay in dowladda Soomaaliya ay turjumaad qalad ah ka bixinayso is-afgaradkaasi, Somaliland-na aysan ka mid ahayn Soomaaliya, sida qoraalkaas lagu sheegay.

Itoobiya ayaa sidoo kale waxay dhinaceeda sheegtay in is-afgaradka ay la gashay Somaliland uusan cidna dhibaato ku ahayn.

Addis-Ababa (Caasimada Online) – Dowladda Itoobiya ayaa soo saartay hanjabaad ku wajahan qaadashada badda Soomaaliya, xilli mucaarado xooggan uu la kulmayo heshiiska uu Abiy Ahmed la saxiixday madaxweynaha maamulka Somaliland Muuse Biixi. 

La-taliyaha amniga qaranka ra’iisul wasaraaha Itoobiya Redwan Hussein ayaa sheegay in markii Itoobiya ay sameynaysay biyo-xireenka webiga Nile ee GERD, ay sidoo kale la kulantay hajnabaado iyo cabsi gelin, oo aysan dhag jalaq u siin, sidaas oo kalena ay ku qaadan doonto badda. 

“Kuma aynan guuleysan biyo-xireenka dib-u-curashada, ayada oo naloo sacab tumayo, balse ayadoo meelo dhow iyo fog na looga soo dirayo hanjabaado iyo cabsi gelin cir iyo dhul ah, iyo annaga oo iska caabinay dhammaan cadaadisyo noocyo kala duwan ah. Albaabka badda na sidaas oo kale ayuu noqon doonaa,” ayuu yiri. 

የህዳሴውን ግድብ ያሳካነው ተጨብጭቦልን ሳይሆን ከቅርብም ከሩቅም እየተላጋን፣ የሥጋት ከበሮ እየተደለቀ፣ ዛቻና ማስፈራሪያ በምድርም በአየርም ልምምድ እያስገመገመብን ፣ ሁሉንም ዓይነት ጫና ተቋቁመን ነበር። የባህር በሩም እንዲሁ ይሆናል።

— Redwan Hussien (@RedwanHussien) January 11, 2024

Balse Redwan ayaa hilmaamsan farqiga u dhaxeeya webiga Nile iyo badda Soomaaliya, oo ah in Nile uu dhex maro dhulka Itoobiya, badda Soomaaliya ay tahay mid dal madax-banaan.

Si kastaba, hadalka Redwan Hussein ayaa caddeyn buuxda u ah in tallaabada uu qaaday Abiy Ahmed ay tahay mid aan kaftan iyo cayaar aheyn, oo ay ka go’an tahay inuu xoog ku qaato badda Soomaaliya, isaga oo aqoonsi been ah ku maaweelinaya Somaliland.  

Is-afgaradka dhexmaray Itoobiya iyo Somaliland, ayey Somaliland sheegtay in ay aqoonsi uga heleyso Itoobiya, taas beddelkeedana ay dhul dhan 20km oo bad ah ka kirayso Itoobiya.

Balse Itoobiya ayaan weli xaqiijin inay aqoonsan doonto Somaliland, balse waxay sheegtay in marka ay badda hesho kadib ay dersi doonto arrinta aqoonsiga, taasi oo caddeyn u ah in Muuse Biixi uu macno la’aan ku saxiixay badda.

Itoobiya ayaan raadineyn kaliya bad ay dekad iyo saldhig ciidan ka sameysato, balse waxay dooneysaa dhul Soomaaliya ka mid ah oo kasoo baxa xuduudda Itoobiya oo ku xiran illaa badda oo ay qaadato, si ay uga baxdo bad la’aanta. 

Dowladda iyo shacabka Soomaaliya ayaa sheegay inaysan aqbali doonin in taako ka mid ah dhulka Soomaaliya ay qaadato Itoobiya oo ay ka xigaan dagaal iyo dhimasho.  

Garoowe (Caasimada Online) – Madaxtooyada Puntland ayaa qoraal kasoo saartay shir dhex-maray madaxweyne Saciid Cabdullaahi Deni, ku-xigeenkiisa, guddoomiyaha baarlamanka iyo madax horey xilal uga soo qabtay Puntland iyo dowladda federaalka. 

Qoraalka ayaa waxaa ka muuqda in Saciid Deni uu diyaar u yahay inuu sii wado dagaalkii iyo khilaafkii kala dhaxeeyey dowladda federaalka kadib markii dib loo doortay 8-dii Janaayo.

Qoraalka oo laba qodob ka koobnaa ayaa mid ka mid ah ah lagu yiri “Shirku wuxuu ugu baaqayaa Dowladda Federaalka Soomaaliya in arrimaha masiiriga ah ee Federaaleynta iyo dhammeystirka Dastuurka Federaalka Soomaaliya laga wada hadlo, lana hakiyo tillaabooyinka socda inta laysaga imaanayo.” 

Arrinta yaabka leh ayaa ah; in Deni iyo madaxdii hore ee Puntland uu weli u muuqdo khilaafka Puntland kala dhaxeeya dowladda federaalka, balse aysan wax eray ah ka dhihin arrinta maanta ugu muhiimsan Soomaaliya ee ah damaca ay Itoobiya ku dooneyso inay ku boobto qeyb ka mid ah dhulka iyo badda Soomaaliya. 

Hoos ka aqriso qoraalka kasoo baxay madaxtooyada Puntland. 

Shir wadatashi oo ay Madaxtooyada Puntland ee Garowe ku yeesheen Madaxweynaha Dowladda Puntland Mudane Saciid Cabdullaahi Deni, Madaxweyne Kuxigeenka Mudane Ilyaas Cismaan Lugatoor, Guddoomiyaha Golaha Wakiilada Puntland Mudane Cabdirisaaq Axmed Said, Raysul Wasaarihii hore ee Soomaaliya Mudane Cumar Cabdirashiid Cali Sharmaarke, Madaxweynihii hore ee Puntland Senator Cabdiraxmaan Maxamed Maxamuud Faroole iyo Wasiirkii hore ee Arrimaha Dibadda Soomaaliya Amb Axmed Ciise Cawad. 

Shirka waxaa lagu lafa guray xaaladda amni iyo siyaasaddeed ee guud ahaan Dalka Soomaaliya, gaar ahaanna Puntland, waxaana ka soo baxay. 

1. Shirku wuxuu ugu baaqayaa qaybaha bulshada Reer Puntland in ay adkeeyaan, kana wada shaqeeyaan midnimada, nabadda iyo dowladnimada Puntland.

2. Shirku wuxuu ugu baaqayaa Dowladda Federaalka Soomaaliya in arrimaha masiiriga ah ee Federaaleynta iyo dhammeystirka Dastuurka Federaalka Soomaaliya laga wada hadlo, lana hakiyo tillaabooyinka socda inta laysaga imaanayo.

WABILLAAHI TOWFIIQ

Hargeysa (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya dhanka xuduudka Somaliland iyo Itoobiya ayaa sheegaya in ciidamada Itoobiya ay toogasho ka geysteen halkaasi.

Ciidamada Itoobiya ee ku sugan deegaanka xadka ku yaalla ee Qoolbuulalle oo ka tirsan degmada Sallaxlay ayaa toogasho ku dilay askari ka tirsan Ciidanka Booliska Somaliland iyo qof shacab ah.

Askariga Booliska ee la dilay ayaa magaciisa lagu sheegay Maxamed, halka qofka kale ee shacabka ah ee la dilay lagu magacaabi jiray Ismaaciil Xasan Budul.

Askariga iyo wiilka dhalinyarada AUN ayaa u dhintay toogasho ay ku sameeyeen ciidanka Itoobiya ee xadka ku sugan. Lamana oga illaa hadda sababta rasmiga ah ee keentay toogashada.

Ciidamada Itoobiya ee ku sugan xuduudaha ayaa marar dhowr ah sidan oo kale dilal ugu gaystay muwaadiniin reer Somaliland ah, kuwaasi oo dad shacab ahi ay ku dhinteen.

Majiro wax war ah oo la xiriira dhacdadan oo kasoo baxay maamullada labada dhinac, waxaana illaa hadda la isweydiinaya sababta keentay toogashadan, xilli ay taagan tahay xiisad xooggan oo ka dhan ah Itoobiya.

Reer Somaliland qaarkood ayaa ka horyimid heshiis beenaadkii ay dhawaan Addis Ababa ku gaadheen Muuse Biixi iyo Abiy Axmed, kaasi oo Itoobiya loogu saxiixay qeybo kamid ah badda Soomaaliya.

Bulshada Soomaaliyeed ayaa sidoo kale si isku mid ah uga hortimid damaca Itoobiya ee badda Soomaaliya, ayaga oo banaanbaxyo waaweyn ka dhigay magaalooyinka Muqdisho, Hargeysa iyo Boorama.

Dhuusamareeb (Caasimada Online) – Deegaanada dhaca Koonfurta gobolka Mudug ayaa waxaa ka socda howl-gallo culus oo ka dhan ah dagaal-yahaanada kooxda Al-Shabaab.

Ciidanka xoogga dalka oo kaashanaya ciidanka Daraawiishta Galmudug iyo kuwa deegaanka ayaa koonfurta gobolka Mudug ka wada howl-galladaasi ka dhan ah Shabaab.

Howl-galladaan ayaa waxay si gaar ah uga socdaan dhulka miyiga ee Jowlo, Caad, Dumaaye, Dabagalo, Jeex-jeex, halkaasi oo la sheegay in ay ku dhuumaaleysanayaan dagaal-yahaano ka tirsan kooxda Al-Shabaab.

Qaar kamid ah taliyaasha ciidanka ee ku sugan goobaha furimaha ayaa sheegay in ay haatan sii baacsanayaan haraadiga kooxda ee ku sii cararaya dhulka keymaha ah ee gobolkaasi, sida ay warbaahinta dowladda u sheegeen saraakiisha ciidanka.

Howl-galladaan ayaa qeyb ka ah dadaalka dowladda ee la doonayo in guud ahaan kooxd Al-Shabaab looga saaro deegaanada gobollada Soomaaliya.

Tan iyo markii uu billowday kacdoonka dagaal ee ka dhanka ah Al-Shabaab, waxay kooxda weysay gacan ku haynta deegaano aad u badan, kuwaasi oo qaarkood ahaayeen saldhigyo muhiim u ah kooxda.

Sidoo kale waxaa dhawaan si rasmi ah u bilaaban doona wejiga labaad ee dagaalka Al-Shabaab, kadib marka uu soo idlaado wejiga hore ee dagaalka oo hadda dhameystirkiisa uu ka socda gobollada dhexe, si loo guda-galo wejiga xiga oo ka xoog badnaan doona ka hore.

Muqdisho (Caasimada Online) –Cayaartoydii meteleysay Koonfur Galbeed ee galabta laga badiyey ayaa weerar culus kala kulantay, iyagoo la socda baskii ka soo qaaday garoonka.

Taageerayaasha Xulka Koonfur Galbeed oo aad uga careysan guul-daradii ee kooxdooda ay kala kulmeen dhigooda Galmudug ayaa weerar ku qaaday gaariga baska ah ee ciyaartoyda waday.

Ciidamada ammaanka oo sugayey amniga Kooxda Koonfur Galbeed ayaa durbaba ka hortagay dadkii soo weeraray kooxda, iyagoo kala ceyriyey taageerayaashii careysnaa.

Dhaawacyo intooda badan fudud ayaa soo gaaray cayaartoyda, waxaana lagu dabiibayaa mid kamid ah isbitaalada magaalada Muqdisho.

Ciyaaraha Koobka Maamul goboleedyada iyo gobolka Banaadir ayaa sanadkaan ah mid aad u xamaasad badan, taas oo keentay in taageerayaasha aysan xitaa u adkeysan karin guul darro ay kala kulmaan kooxaha dhigooda ah ee ay wajahayaan.

Cayaartoyda Galmudug ayaa galabta seddax iyo eber kaga badisay cayaartoyda Koonfur Galbeed, waxayna cayaartii galabta aheyd mid ka mid ah cayaarihii ugu xamaasadda badnaa.

Ciidanka NISA ayaa gelbinayey baska ay saaraayeen cayaartoyda la weeraray, waxaana lagu garaacay ulo iyo dhagaxaan, iyadoo ugu dambeyntii lagu guuleystay in laga hortago weerarkaas.

Dhuusamareeb (Caasimada Online) –Waxaa soo baxaya faahfaahino ku saabsan diyaaradii shalay ku dhacday duleedka deegaanka Xiindheere ee gobolka Galgaduud, waxaana xog hordhac ah laga helay tirada dadkii saaraa diyaaradaas.

Ilo wareedyo ka tirsan xafiiska Qaramada Midoobay ee Soomaaliya ayaa Caasimada Online u sheegay in guud ahaan tirada dadka saarnaa diyaaradda ay ahaayeen sagaal qof, kuwaas oo kala ahaa:

Askari Soomaali ah, kalkaaliso caafimaad oo Ugaandhays ah, dhakhtar Masaari ah, laba qof oo u dhashay dalka Kenya iyo afar qof oo shaqaale ka ahaa diyaaradda oo u dhashay dalka Ukraine.

Warar hordhac ah ayaa sheegaya in kooxda Al-Shabaab ay goobtii diyaaradu ku degtay ku dishay dhakhtarkii Masaarida ahaa.

Sidoo kale askariga Soomaaliga ah iyo kalkaalisada Ugandhayska ah ayaa ka baxsaday goobta, ilaa hadana lama hayo xogta meel ay ku sugan yihiin.

6-da qof ee soo hartay oo kala ah labo nin oo Kenya u dhalatay iyo afar qof oo midi haween tahay oo Ukraine u dhalatay ayaa la xaqiijiyey inay gacanta u galeen Al-Shabaab.

Al-Shabaab waxay dadkaas la aadeen howdka u dhaxeeya Ceelbuur iyo deegaanka lagu qabtay ee Xiindheere, halka xiriirkooda la waayey labadii qof ee mid Soomaaliga ahaa ee duurka ku carartay.

Dowladda Soomaaliya ayaa wada dadaalo lagu soo badbaadinayso dadka ay afduubteen Al-Shabaab iyo kuwa duurka ku maqan ee la aaminsan yahay in weli aysan gacanta u gelin kooxda.

Diyaaradii waxaa la xaqiijiyey inay gubtay kooxda Al-Shabaab, sidoo kale ilo wareedyada aan ka helnay tirada dadkaan waxay ka gaabsadeen inay faahfaahiyaan waxa ay siday diyaaradaas.

Ilo ka tirsan dowladda ayaa sheegay in diyaaraddu ay siday daawo, waxayna ahaayeen labo diyaaradood oo mida kale waxay siday hub, waxayna si nabad ah uga degtay Wisil oo ay u socdeen, isla markaana ah saldhigga ugu weyn ee laga hoggaamiyo dagaalka Al-Shabaab ee ka socda gobolka Mudug.

Muqdisho (Caasimada Online) –Boqortooyada Sacuudi Carabiya ayaa bayaan ka soo saartay damaca dowladda Itoobiya ay ku dooneyso badda Soomaaliya, kaas oo gilgilay Geeska Afrika.

Sacuudiga ayaa si buuxda u garab istaagay Dowladda Federaalka Soomaaliya, waxaana bayaanka ka soo baxay Sacuudiga lagu sheegay muhiimadda ay leedahay ilaalinta madaxbanaanida iyo midnimada dhuleed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Bayaanka Sacuudiga ayaa lagu sheegay in loo baahan yahay in loo hoggaansamo mabaadi’da deris-wanaagga, lagana fogaado wax kasta oo xiisadda iyo colaadaha gobolka sii kordhinaya.

Sacuudiga ayaa dalbaday in laga wada shaqeeyo nabad-gelyada iyo xasilloonida gobolka, taas oo muhiim u ah horumarinta iskaashiga iyo isdhexgalka dalalka gobolka.

Madaxweynaha dalka Jabuuti oo ah Guddoomiyaha Urur Goboleedka IGAD ayaa xalay ku baaqay in shir deg deg ah oo looga hadlayo damaca guracan ee Itoobiya iyo jawaabta ay ka bixisay Soomaaliya.

Shirkaan oo ka dhici doona 18-ka bishaan dalka Udanda ayaa looga jawaabayaa baaqii Soomaaliya ee ahaa in wadamada IGAD kulan ay ka yeeshaan damaca Itoobiya.

Dowladda Soomaaliya waxaa doodeeda ka mid ahaa in tallaabada ay qaaday Itoobiya ay ka soo horjeedo shuruucda IGAD iyo dhammaan shuruucda kale ee caalamka.

Dowladda Jabuuti ayaa u muuqata inay door firfircoon ka qaadaneyso sidii loo dejin lahaa xiisadda Soomaaliya iyo Itoobiya oo xubno muhiima ka ah ururkaan IGAD.

Dowladda Soomaaliya ayaa diblomaasiyadda uga adkaatay Itoobiya, waxayna dalalka ugu muhiimsan caalamka uga digeen Itoobiya damacaan guracan ee badda Soomaaliya ay ku dooneyso.

Jabuuti (Caasimada Online) –Madaxweynaha dalka Jabuuti oo ah Guddoomiyaha Urur Goboleedka IGAD ayaa ku baaqay in shir deg deg ah oo looga hadlayo damaca guracan ee Itoobiya iyo jawaabta ay ka bixisay Soomaaliya.

Shirkaan oo ka dhici doona 18-ka bishaan dalka Udanda ayaa looga jawaabayaa baaqii Soomaaliya ee ahaa in wadamada IGAD kulan ay ka yeeshaan damaca Itoobiya.

Dowladda Soomaaliya waxaa doodeeda ka mid ahaa in tallaabada ay qaaday Itoobiya ay ka soo horjeedo shuruucda IGAD iyo dhammaan shuruucda kale ee caalamka.

Dowladda Jabuuti ayaa u muuqata inay door firfircoon ka qaadaneyso sidii loo dejin lahaa xiisadda Soomaaliya iyo Itoobiya oo xubno muhiima ka ah ururkaan IGAD.

Dowladda Soomaaliya ayaa diblomaasiyadda uga adkaatay Itoobiya, waxayna dalalka ugu muhiimsan caalamka uga digeen Itoobiya damacaan guracan ee badda Soomaaliya ay ku dooneyso.

Maanta oo ugu dambeysay madaxweyne Xasan Sheekh ayaa xafiiskiisa ku qaabilay danjiraha Shiinaha u fadhiya Soomaaliya,

Safiirka ayaa madaxweynaha la wadaagay taageerada Shiinaha ee ku aaddan gobonimada, madax-bannaanida iyo midnimada dhuleed ee JFS Soomaaliya.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa ka mahadceliyay mowqifka adag ee dowlada Shiinaha ay ku garab istaageen qaranimada iyo madaxbaaninda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, isaga oo muujiyay muhiimadda ay u leedahay ilaalinta sharuucda caalamiga ah,  xasilloonida iyo degenaanshaha Geeska Afrika oo udub-dhexaad u ah nabadda Caalamka.

Safiir Shiinaha Mudane Fei Shengchao ayaa tilmaamay  in Jamhuuriyadda Shacabka Shiinaha ay u aqoonsan tahay  Somaliland in ay tahay qeyb ka mid ah dhulka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, islamarkaana ay adkeynayso  ilaalinta Axdiga Qaramada Midoobay.

Hoos ka akhriso warka Jabuuti ka soo baxay

Muqdisho (Caasimada Online) –Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Dr. Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta madaxtooyada Qaranka ku qaabilay Safiirka dowladda Shiinaha ee Soomaaliya Fei Shengchao.

Danjiraha Shiinaha ayaa madaxweynaha la wadaagay taageerada dowladda Shiinaha ee madax-banaanida, midnimada iyo wadajirka dhuleed ee Soomaaliya.

Madaxweynaha ayaa muujiyay sida uu ugu faraxsan yahay taageerada Shiinaha, wuxuuna carrabka ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay in loo hoggaansamo shuruucda caalamiga ah.

Kulanka Madaxweynaha Soomaaliya Dr. Xasan Sheekh Maxamuud iyo Safiirka dowladda Shiinaha ee Soomaaliya Fei Shengchao ayaa ku soo beegmaya xilli dowladda Shiinaha ay dowladda Soomaaliya u muujisay garab istaag ku aadan xadgudubka dowladda Itoobiya.

Dowladda Shiinaha ayaa xurguf adagi kala dhaxeysaa Somaliland, maadaama ay is aqoonsadeen maamulka kale ee ka go’ay Shiinaha ee Taiwan, sidoo kale Shiinuhu waa mid kamid ah saaxiibada dhow ee Soomaaliya.

Dowladda Soomaaliya ayaa olole adag oo caalami ah u gashay xadgudubka ay Itoobiya ku dooneyso badda Soomaaliya, waxaana suurta gashay in dalalka ugu waaweyn caalamka ay taageeraan qadiyadda midnimada Soomaaliya.

Somaliland waxay dunidu ka soo qaaday maamul aan geli karin heshiis caalami ah, waxaana sidaas ku guuleysatay dooda dowladda federaalka Soomaaliya, waxayna arrintaan dhabarjab caalami ah ku noqotay Itoobiya.

Wadamadii ay Soomaaliya la wadaagtay qadiyadaan ayaa Itoobiya uga digay inay ka joogto doonisteeda guracan, sidoo kale shacabka Soomaaliyeed si ay u muujiyaan shucuurtooda diidmada damaca Itoobiya, waxaa dalka ka socda banaanbaxyo culus.