Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul wasaaraha xukuumadda federaalka ah ee Soomaaliya oo ka qayb-galay munaasabad ballaaran oo ka dhacday Muqdisho ayaa maanta si rasmi ah u daah-furay qaadashada Kaarka Aqoonsiga iyo Diiwaan-gelinta Dadweynaha, kaas oo muhiim ah marka laga hadlayo doorashooyinka qof iyo codka ah ee lala rabo dalka.

Munaasabadda daah-furka ayaa waxaa lagu soo beegay maalinta Caalamiga ah ee Aqoonsiga Dadweynaha ee 16 Sebtembar oo maanta ku beegan.

Xamza oo madasha ka hadlay ayaa sheegay in Aqoonsiga Dadweynuhu yahay Xuquuq Dastuuri ah oo maanta dowladdu hirgelisay, ayna heleen Shacabka Soomaaliyeed.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in aqoonsiga Qaran uu xal u yahay caqabado badan oo haysta bulshadeenna, kuwaasi oo ay kamid yihiin, amniga, bixinta adeegyada, dimuqraadiyeynta, doorashooyinka, maalgashiga, isu socodka iyo dammaanadda qofeed ee muwaadiniinta Soomaaliyeed.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa xusay in Xukuumaddiisa ay meel marisay shuruucdii ilaalin lahayd xogta muwaadiniinta, hagina lahayd Hay’adaha ku shuqul leh bixinta iyo keydinta Aqoonsiga Qaran.

Waxaa kale oo uu intaasi ku daray in helitaanka kaaran uu fududeyn doono in xuquuq dhammeystiran helaan guud ahaan dadka Soomaaliyeed.

“Maanta laga bilaabo dadkeennu waxay heli doonaan Kaarka Aqoonsiga Dadweynaha oo ah xaq dastuuri ah, taas oo u fududeyn doonta in ay helaan xuquuqda buuxda ee ay dalka ku leeyihiin”. ayuu ku yiri khudbad uu Ra’iisul Wasaare Xamsza ka jeediyay munaasabadda.

Ugu dambeyn wuxuu hoosta ka xariiqay in hannaankani uu  ka tarjumayo dowladnimada casriga ah ee dalkeenna ka hana-qaaday, isagoo u mahadceliyey Dowladda Pakistan oo gacan weyn ka geysatay iyo hey’adaha kala ah Bangiga Adduunka iyo UNDP.

Kismaayo (Caasimada Online) – Madaxweynaha dowlad goboleedka Jubbaland, Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe) ayaa maanta qaaday tallaabo yaab leh, kadib markii uu magacaabay wakiil gaar ah oo maamulka Jubbaland u qaabilsanaan doono dalka Kenya.

Wareegto uu soo saaray Axmed Madoobe, isla-markaana ay shaacisay madaxtooyada Jubbaland ayaa waxaa xilkan cusub loogu magacaabay Sadik Abdullahi Bogale oo hadda kadib noqon doono wakiilka Jubbaland u jooga magaalada caasimada ah ee Nairbi.

“Wuxuu Madaxweynaha Dowladda Jubaland u magacaabay Mudane Sadik Abdullahi Bogale Wakiilka Dowladda Jubaland u Jooga Dalka Kenya” ayaa lagu yiri wareegtada.

Sidoo kale wuxuu qoraalka intaasi kusii daray “Magacaabistan waxay dhaqan galaysaa marka uu Madaxweynuhu sixiixo wuuna sixiixay”.

Madaxweyne Axmed Madoobe ayaa sidoo kale ayaa magacaabistaan u cuskaday dastuurka  Jubbaland, wuxuuna sidoo kale sheegay inuu la tashaday ku xigeenadiisa.

“Madaxweynaha Dowladda Jubaland Mudane Axmed Maxamed Islaam Markuu arkay:-  Dastuurka Dowladda Jubaland,Cutubkiisa 4aad,Qodobka 72aad , Farqada(3aad) ee ku aadan awooda madaxweynaha ee magacaabida xubnaha Golaha Fulinta Jubaland. Markuu Latashaday Madaxweyne ku-xigeenada Dowladda Jubaland” ayaa mar kale lagu yiri.

Arrintan ayaa dhalisay hadal hayn aad u xoogan, ayada oo dadweynuhu ay su’aallo ka keeneen magacaabista uu sameeyay Axmed Madoobe, maadaama uu dalku leeyahay dowlad dhexe  oo mas’uul ka ah dalka iyo siyaasadda arrimaha dibadda ee caalamka.

Kenya ayaa xiriir hoose oo xoogan laleh dowlad goboleedka Jubbaland oo ay si gaar ah u taageerto, waxaana la sheegaa in xittaa ay dhismaheeda ay gacan weyn ka geysatay, ayada oo taageereyo Axmed Madoobe.

Waxaa sidoo kale Kenya ka jooga gobollada Jubbooyinka iyo Gedo ciidamo dheeraad ah oo ka tirsan milatarigeeda oo taageera Jubbaland, sidoo kalena qayb ka ah dagaalka Shabaab.

Laascaanood (Caasimada Online) – Fal-celin kala duwan ayaa ka dhalatay wafdi culus oo dowladda federaalka Soomaaliya ay Khamiistii u dirtay magaalada Laascaanood ee xarunta gobolka Sool.

Wafdigan oo isugu jiro wasiiro, xildhibaano iyo mas’uuliyiin heer federaal ah iyo kuwa kale oo ka socda dhanka Puntland, ayaa noqonaya wafdigii ugu ballaarnaa oo tega gudaha magaalada Laascaanood

Wafdigan ayaa waxaa hoggaaminaya Wasiirka Boostada iyo Isgaarsiinta, Jaamac Xasan Khaliif iyo guddoomiye ku-xigeenka labaad ee Golaha Aqalka, Mudane Cabdullaahi Xirsi Timacadde, waxaana sidoo kale qayb ka ah, xildhibaano ay kamid yihiin Bashiir Ameeriko iyo wasiir hore Xamza Saciid Xamza.

Mas’uuliyintaan ayaa waxaa garoonka diyaaradaha magaalada Gambare kusoo dhaweeyay madax ka tirsan SSC-Khaatumo iyo saraakiil ciidan, kadibna waxaa la geeyay Laascaanood.

Magaalada Laascaanood ayaa waxaa muddo ku dagaalamaya SSC-Khaatumo iyo Somaliland, waxaana horay u tegay mas’uuliyiin ka tirsan dowladda oo gagaar gaarsiiyay magaaladaasi.

Haddaba, Sidee looga fal-celiyay arrintaan?

Maxamed Cumar Indhayare: “Midnimada Laascaanood laga radinayo maxay tahay? Midinmo haddii la rabo Hargeysa ha tagaan, niman deegaankoodii booqday ayaan aragnaa.”

“Waxaan guul urajaynayaa shacab waynaha reer SSC, sidoo kale waxaa xildhibaanada fedaraalka, looga baahan yahay in ay shacab SSC xuquuqdooda siin donaan, oo baarlamaanka horgeyn doonaan kadibna xuquuqdooda maamul siin doonaan,” ayuu yiri Xuseen Macalim Aadan.

Sahal Liicaay ayaa sidoo kale yiri “Waa in si deg-deg ah loo aqoonsadaa SSC maamul-goboleed dowladda hoostaga.”

Cabdulqaadir Faarax Axmed: “Muuse gabalkii baa dhacay maanta tolow muxuu leeyahay yaa inoooga warama!.”

“Kuwaan 30-ka sanno waar wax Somaliland la yidhaahda majiro aan haynay ee nala yaabanaa caawa ma quusteen mise weli waa soo taagan yihiin,” ayuu yiri Bile oo kamid ah dadka ka fal-celiyay arrintaan.

Cali Maxamed: “SSC hambalyo waad guuleysateen haddii dowladdii dhexe idiin timid.”

Dhuusamareeb (Caasimada Online) – Warar kala duwan ayaa kasoo baxaya khasaaraha ka dhashay duqeyn xoogan oo saaka aroortii hore diyaarado dagaal ay ka gaysteen qaybo kamid ah gobolka Galgaduud ee bartamaha Soomaaliya halkaas oo ay ka socdaan dagaallo.

Duqeynta ayaa waxaa si gaar ah loola beegsaday deegaanka Ceel-lahelay iyo agagaarkiisa oo ay shalay ku dagaalameen ciidamada dowladda iyo xubnaha Al-Shabaab.

Wararka ayaa sheegaya in duqeynta lagu garaacay goobo ay ku sugnaayeen maleeshiyada Al-Shabaab, balse ma cadda inta uu la’egyahay khasaaraha soo gaaray.

Mareykanka ayaa loo badinayaa inuu fuliyay howlgalkan, maadaama diyaaradihiisa ay dhanka hawada ka taageerayaan ciidamada huwanta ee la dagaalamaya Al-Shabaab.

Illaa iyo hadda ma jiro wax hadal ah kasoo baxay Galmudug iyo dowladda dhexe oo ku aadan weerarkaas dhanka cirka ah ee lagu qaaday kooxda Al-Shabaab.

Duqeyntan lagu garaacay Ceel-la helay ayaa daba socoto dagaal culus oo shalay ciidamada dowladda Soomaaliya iyo Al-Shabaab ku dhex-maray deegaankan, kaas oo la’isku riiqmay, isla-markaana gaystay khasaare lixaad leh oo soo kala gaaray labada dhinac.

Xaaladda ayaa weli ah mid aad u kacsan, waxaana dhaq-dhaqaaqyo iska soo horjeedo laga dareemayaa qaybo badan oo kamid ah gobollada dhexe.

Sidoo kale waxaa shalay weerar is-miidaamin ah oo lagu beegsaday madaxweyne Qoor Qoor iyo mas’uuliyiin kale uu ka dhacay deegaanka Laas-Gacamey ee gobolka Mudug.

Dagaalkii ugu cuslaa ayaa Shabaab hadda kaga furan Galmudug, ugu yaraan seddax jiho oo kala ah Ceel-lahelay, Xinlebi iyo Laas-gacamey ayey kala joogaan ciidamada dowladda, deegaanadaan iyo kuwo kaleba waxaa kooxda laga xoreeyey toddobaadkaan dhamaaday.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xamza Cabdi Barre ayaa sheegay in Soomaaliya ay ku socoto jidkii horumarka iyo dib u soo kabashada.

“Ummadda Soomaaliyeed haatan waxay go’aansadeen in ay iska dulqaadaan culeyska argagixisada Khawaarijta ah ee diidan nabadda iyo horumarka,” ayuu yiri ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa hadalkan ka sheegay mar uu xalay ka hadlayay munaasabad lagu soo bandhiggayey Filim ka hadlayey marxaladihii kala duwanaa ee ay soo martay geeddi socodka dowlad-dhiska Soomaaliya.

Mudane Xamza ayaa intaas ku daray in xilli dhow ay Soomaaliya noqon doonto meel ka caaggan argagixiso, wuxuuna bulshada Soomaaliyeed ugu baaqay in loo midoobo cudurrada daashaday dalkeenna ee ay ka mid yihiin argagixisada, qabyaaladda iyo musuq-maasuqa.

Sidoo kale wuxuu uga mahad-celiyey dowladda iyo shacabka Jamhuuriyadda Jabuuti kaalintoodii lama ilaawaanka ahayd ee ay ka qaateen dhismaha dowlad Soomaaliyeed oo mar kale taabba-qaadda.

Ra’iisul Wasaaraha waxa uu tilmaamay in Jabuuti ay tahay sokeeye maal iyo maskax galiyey sidii ay Soomaaliya dib ugu soo kaban lahayd, kaddib burburkii Qaranka gaaray.

“Dowladnimada casriga ah ee uu maanta leeyahay dalkeennu waxay abaalkeeda leeyihiin dadka reer Jabuuti,” ayuu hadalkiisa sii raaciyay ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre.

Muqdisho (Caasimada Online) –Madaxweynihii hore ee Soomaaliya Shariif Sheekh Axmed ayaa ka hadlay labadii wiil ee saakay fashiliyey, kuna geeriyootay qarax ay Shabaab doonayeen inay ku dilaan Madaxweyne Qoor Qoor iyo xildhibaano heer federaal ah.

Sheekh Shariif ayaa sheegay in wiilashaasi ay yihiin shuhaado ka soo baxay kaalintii looga baahnaa, isagoo xusay muhiimadda ay leedahay in qof kasta looga baahan yahay in meeshii lagu aadiyo uu sidaas oo kale waajibkiisa uga guto.

“Labada wiil ee ku shahiiday Galmudug waxay muujiyeen sharaf iyo dadnimo, inay ogolaadaan in naftooda ay go’do si naf kale ay u badbaadiyaan, waa arrin aad u qiimo badan,” ayuu yiri Sheekh Shariif.

Shariifka ayaa sheegay in nafhurnimada ay sameeyeen wiilashaas ay muujineyso in dadka Soomaaliyeed ay soo gaareen heer ay xaqiiji karaan danahooda, isagoo caafimaad u rajeeyey dadkii ku dhaawacmay weerarkaas.

“Wiilashaas ugu yaraan waxay heli kareen inay cararaan, laakiin ma cararine jilibka ayey aasteen, waxayna ka tageen sharaf, cadowgii waa u diideen inuu gaaro hadafkiisa, marka qofkii doonaya inuu wanaag sameeyo waqti ayuu heystaa, wax badan ayaa la qaban karaan ee qof kasta meesha uu ku aadan yahay haka guul keeno,” ayuu hadalkiisa ku sii daray Sheekh Shariif.

Gaari lagu soo raray waxyaabaha qarxa ayey saakay Al-Shabaab ku weerareen ciidamada dowladda iyo masuuliyiin ku sugan deegaanka Laas-gacamey ee gobolka Mudug.

Qaraxa oo ciidanku ay isku dayeen inay fashiliyaan ayaa ku soo dhawaaday guri ay deganaayeen Qoor Qoor, Cabdi Qeybdiid iyo Cabdisalaan Dhabancad, waxaana 3-daas masuul ku soo dumay gurigii ay ku jireen.

Madaxwyne Qoor Qoor, Senator Cabdi Qeybdiid iyo Xildhibaan Dhabancad ayaa maanta lagu qaaday diyaarad ciidan, sidoo kale askartii dhaawacyadu soo gaareen ayaa loo qaaday Muqdisho.

Deegaanka Laas-gacamey oo qaraxaasi uu ka dhacay ayaa 9 KM u jira magaalada Bacaadweyn oo caawa ay ciidanku ku sii dhawaadeen, berina la qorsheynayo inay gudaha u galaan.

Nuur-Dugle ( Caasimada Online) – Ciidanka xoogga dalka iyo kuwa dib u xoreynta deegaanka ayaa maanta gacanta ku dhigay gaari Home ah oo sahay u siday Shabaab-ka ku jira howdka degmada Ruun-nirgood ee gobolka Shabeellada Dhexe.

Gaarigaas ayaa lagu qabtay aagga deegaanka Nuur-dugle, xili uu u socday dhanka degmada Ruun-nirgood, halkaas oo ciidamada dowladda ay ku adkaatay inay Shabaab ka saaraan, maadaama ay tahay dhul howd ah.

Gaarigaan ayaa siday Daawo, cuntooyin fudud, sida Buskud, Timir, Caanomaraaci iyo agabyo kale oo sahay u noqon kara dagaalyahanada kooxda ee duurka ku jira.

Sidoo kale gaariga la qabtay waxaa la xaqiijiyey inuu sida ku dhawaad 20 jirgaan oo Shidaal ah, kuwaas oo lagu hoos qariyey alaabta kale, balse ciidanka ayaa dhulka dhigay dhamaan wixii agab saaraa gaariga.

Saraakiisha ciidankii qabtay gaariga siday agabkaan loo waday Al-Shabaab ayaa sidoo kale sheegay inay ogaadeen in gaarigu uu alaabo kale u siday dad aan ka tirsaneyn kooxda oo shacab ah, taas oo ku kaliftay inay ka reebaan agabkii ay uga shakiyeen inay Shabaab isticmaali karaan, kadibna ay sii daayaan gaarigii.

Kooxda Al-Shabaab ayaa wajaheysa dagaal adag iyo go’doomin ay ku hayaan dowladda iyo shacabka hubka qaatay, taas oo sababtay inay wax sahay ah waayaan Shabaab-ka ka dagaalama Galmudug.

Halka ay iska galaan gobollada Shabeellada Dhexe iyo Galgaduud oo gaariga sahayda siday uu u socday waxaa la sheegay inay buuxaan maleeshiyaad iyo saraakiil Shabaab ah oo qaba dhaawacyo ka soo gaaray dagaalo toos ah iyo duqeymo ay dowladdu u geysatay.

Muuqaal laga soo duubay agabka uu siday gaariga la qabtay wuxuu muujinayaa in daawooyinka loo isticmaalo dhaawacyada ay ku badan yihiin, gaar ahaan kuwa dhiig joojinta iyo qalajiyaha, daawooyinkaas oo la rumeysan yahay in loo waday Al-Shabaab.

Ciidamada ayaa deegaanka Nuurdugle ku dejiyey agabkaas, kadibna waxay iska fasaxeen gaarigii siday, maadaama uu sahay kale u siday dad la xaqiijiyey inay shacab yihiin.

Hoos ka daawo

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidamada Maraykanka ayaa sheegay inay kaalmo u fidiyeen hawlgal ay ciidamada dawladda Soomaaliya ku qaadeen xubno sarsare oo ka tirsan ururka Al-Shabaab toddobaadkii hore, kaasoo sababay dhimashada shan qof oo rayid ah.

Afhayeen u hadashay Taliska ciidamada Maraykanka ee Afrika ee loo yaqaano AFRICOM ayaa sheegtay in ciidamada Maraykanku aanay la soconin ama ku wehelinayn ciidamada Soomaaliya markii ay hawlgalka fulinayeen, hase ahaatee ay taageero u fidinayeen, iyaga oo aan goobta hawlgalka ku sugnayn (Remotely).

“Maraykanku ma aanay fulinin wax hawlgal ah oo dhinaca cirka ah, intii uu socday ama mid lagu taageerayey hawlgalkanba. Sidoo kale ma jirin ciidamo Maraykankan ah oo la socday ciidamada Soomaaliya, xilligii ay fulinayeen hawlgalka la dagaalanka argagixisada ee ka dhanka ahaa dagaalyahano sarsare oo ka tirsan ururka al-Shabab, oo ku sugnaa deegaanka Ceel-lahelay,” ayay ku tidhi fariin dhinaca emailka ah, Major Jessica Tait.

“Ciidamada Mareykanka waxay la talinayeen oo ka caawinayeen howlgalka ciidamada Soomaaliya si durugsan ama iyaga oo aan goobta ku sugnayn.”

Major Jessica Tait ayaa xaqiijisay in caruur Soomaaliyeed ay ka mid ahaayeen dadka ku dhintay dhacdadan.

“Qiimaynta hordhaca ah ee taliska ayaa muujinaysa in hal qof oo dumar ah iyo saddex caruur ah lagu dilay goobta,” ayay tiri Tait.

“Ka dib codsi ka yimid dawladda Soomaaliya, waxaa Taliska Ciidamada Afrika ee Maraykanku ay gurmad caafimad u fidiyeen laba caruur ah oo dhaawac ah, iyada oo midkood uu badbaaday.”

Ururka al-Shabab ayaa qoraal ay soo saareen September 7-deedii ku eedeeyey in ciidamada Maraykanku ay dileen dad shacab ah. Al-Shabab ayaa ku eedaysay in ciidamada Maraykanku ay qaateen meydadkii, si ay “u qariyaan” xaqiiqada dhacdadan.

Maraykanka ayaa beeniyey eedda ay soo jeediyeen al-Shabaab.

“Eeddan ay faafiyeen al-Shabab, ee ah in ciidamada Maraykanku ay sababeen dhibaatada nasiib-darrada ah ee soo gaadhay dadka rayidka ahi, waa mid been ah,” ayaa lagu yidhi qoraal ka soo baxay AFRICOM.

Tait ayaa sheegtay inaanu Maraykanku wax rasaas ah ridin, wakhti kasta oo ka mid ah, xilligii ay samaynayeen gurmadka ama daadguraynta caafimaad”.

Dawladda Soomaaliya ayaa sheegtay inay baadhayso dhacdadan.

“Dawladda Soomaaliya waxaa soo gaadhay wararka sheegaya in dad shicib ah ay waxyeello soo gaartay, waxaa socota baadhis lagu xaqiijinayo arrintaas,” ayuu yiri Daa’uud Aways, Wasiirka Warfaafinta ee Soomaaliya oo la hadlay Khamiistii VOA.

“Ma xaqiijin karno illaa haatan, inta laga dhamaystirayo baadhista” ayuu sii raaciyey.

Dhuusamareeb (Caasimada Online) – Dagaal culus ayaa galabta ka dhacay deegaanka Ceel-lahelay ee gobolka Galgaduud, kadib markii kooxda Al-Shabaab ay weerartay ciidamada dowladda iyo kuwa deegaanka oo muddo 10 cisho ku dhow deegaankaas joogay.

In la helo xogta dagaalkaas ayaa aad u yar, maadaama aysan deegaanka ka jirin wax is gaarsiin ah, balse waxaa la xaqiijiyey dagaalka oo soo bilowday galabta Casirkii uu ahaa mid xoogan.

Wasiirka Gaashaandhigga XFS Cabdulqaadir Maxamed Nuur (Jaamac) ayaa maalmahaan ku sugnaa deegaanka galabta la weeraray ee Ceel-lahelay.

Ma jirto cid ilaa hadda xog ka bixisay dhinaca ku gacan sareeya dagaalka oo aad u cuslaa, ciidamada dowladda ayaa u diyaarsanaa inay iska difaacaan weerar kasta oo Shabaab uga yimaada.

Cutubyo isugu jira Danab, Gor Gor iyo ciidamada dib u xoreynta deegaanka ayaa maalmahaan ku sugnaa Ceel-lahelay, sidoo kale waxaa halkaas joogay masuuliyiin la socotay ciidanka oo metela dadka ku nool deegaanada la xoreynayo.

Dagaalka galabta ka dhacay Ceel-lahelay waxaa la sheegay inay barbar socdeen duqeymo ay adeegsanayaan ciidamada xoogga dalka, gaar ahaan Danab oo diyaarado dagaal ay hawada ka taageeraan.

Markii laga reebo in khabarka soo yeeraya uu yahay in dagaal culus uu dhacay, ma jirto faahfaahin laga helay dowladda ama xog kale oo tilmaameysa wixii dhacay.

Dagaalkii ugu cuslaa ayaa Shabaab hadda kaga furan Galmudug, ugu yaraan seddax jiho oo kala ah Ceel-lahelay, Xinlebi iyo Laas-gacamey ayey kala joogaan ciidamada dowladda, deegaanadaan iyo kuwo kaleba waxaa kooxda laga xoreeyey toddobaadkaan dhamaaday.

Wixii ka soo kordha dagaalkaas kala soco Caasimada Online, insha allah.

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur ayaa soo saaray qoraal uu kaga hadlaayo geesinimadii ay saakay muujiyeen labo wiil oo ka mid ahaa ilaalada Madaxweynaha Galmudug, kuwaas oo ku shahiiday qarax ay isku dhigeen, si aan loogu dhibaatey Qoor Qoor, Cabdi Qaybdiid iyo Xildhibaan Cabdisalaan Dhabancad.

Cabdiraxmaan Cabdishakuur ayaa qoraalkaan ku sheegay in wiilashaasi ay laba jeer shuhado yihiin, isagoo ku tusaaleeyey inay dileen nin Khawaarij ah, isaguna uu iyaga dilay.

“Axmed Fiiqane Shiikh Maxamuud iyo Maxamed Cumar Xirsi labo jeer ayey shuhaddo yihiin sida uu Xadiiska Suubanaheena (SCW) sheegay ee ahaa  “Ruuxii ay khawaarijtu dilaan waa shahiid, kii iyaga dilana waa shahiid”, geesiyaasha saaka bixiyiyay wixii ugu qaalisanaa oo ahaa naftooda, nati-halaagihii khawaarij-ka ahaa waa dileen, isaganu wuu dilay iyaga,” ayuu yiri CC Shakuur.

Wuxuu sheegay in weerarkaas la fila karay, laakiin sida wiilasha ku shahiiday ay uga hortageen ay tahay xeelad cusub oo weerarrada ismiidaaminta ah looga hortagi karo, si qasaaraha loo yareeyo.

“Weerarkii ismiidaamiska ahaa ee naftii halligaha Khawaarijta ka tirsanaa uu ku bar tilmaamsaday Madaxweynaha Galmudug Axmad Cabdi Kaarire (Qoorqoor), Wasiir Axmad Xasan Aadan, Xildhibaan C/salaan Xaaji Axmed (Dhabancad) iyo Senator Cabdi Xasan Cawaale (Qaybdiid) waa mid mar kasta la filan karay, waxaase ugub ah in markii xabad kasta lagu joojin waayey gaarigii buruufta ahaa ee naftii haliggahu qaraxa ku watay ay labo geesi oo ka tirsan ciidanka qaranka si naf hurnimo leh gaari kale kaga horgeeyeen,” ayuu yiri CC Shakuur.

Jimcihii maanta dadka Soomaaliyeed waxay aad uga faaloonayeen sida Axmed iyo Maxamed ay naftooda ugu horeen masuuliyiintii ay ilaalinayeen, iyadoo aad loogu duceeyey, si gaar ah dadka isticmaala baraha bulshada ee Internetka.

Labadaan wiil oo darawal iyo gaandheri ka ahaa gaari Cabdibile ah ayaa ka hor tegay oo rasaas la dhacay kadibna isku dhigay ninkii Shabaabka ahaa ee waday gaariga lagu soo raray qaraxa oo ahaa nooca aysan xabadu karin.

Madaxweynaha Galmudug, Senator Cabdi Qeybdiid iyo Xildhibaan Cabdisalaan Dhabancad oo dhaawacyo fudud ay ka soo gaareen qaraxaas, kadib markii uu ku dumay gurigii ay ku jireen ayaa loo qaaday Muqdisho.

Ciidamada ku sugnaa deegaanka Laas-gacamey ee saakay qaraxa lagu weeraray ayaa qorsheynayey in maanta ay xoreeyaan magaalada Bacaadweyn, balse qorshahaas waxaa dib u dhigay qaraxii dhacay.

Saraakiisha ciidanka hoggaamineysa ayaa Caasimada Online u sheegay in galabta ay ka ruuqaansadeen deegaanka Laas-gacamey oo berri ay la wareegi doonaan magaalada Bacaadweyn oo caawa kaabiga ay ku hayaan.

Muqdisho (Caasimada Online) – Weerarkii Laas-Gacamey ee saakay ayaa la sheegay in kooxda Al-Shabaab ka laheyd baajinta qorshe culus oo loo dajiyay howl-gal maanta ay ciidanka dowladda iyo kuwa deegaanka ku qaadi lahaayen Bacaadweyn.

Qorshahaan ayaa la sheegay in uusan wax isbeddel ah ku iman, xilli la fashiliyay shirqoolkii ay Shabaab ku rabeen inay waxyeelo ku gaarsiiyaan madaxdii heer federaal iyo maamul-goboleed ee ku sugnaa Laas-Gacamey.

Ciidanka dowladda iyo shacabka hubeysan ayaa la filayaa in saacadaha soo socda ay qaadan howlgal culus, kaasi oo lagu qabanayo Bacaadweyn oo weli ku harsan gacanta kooxda oo muddooyinkii dambe lumisay deegaano iyo degmooyin muhiim ah.

Iyada oo sidoo kale ay jiraan ciidamo dowladeed iyo kuwo deegaanka ah oo iyaguna u dhaqaaqay dhanka Camaara, halkaas oo ay weli argagixisada joogto.

Weerarkii saakay ayaa muujinaya baahida loo qabo feejignaan dheeraad ah, si gaar ahaaneed baahida loo qabo baaritaano dheeraad ah oo lagu sameeyo deegaanada la qabto, maadaama deegaanada laga saaray argagixisada ay u qeybsamaan qaar shacabkii ka barakaceen iyo kuwo ay shacabkii weli joogaan oo ayna kooxda raacin.

Deegaanada aanay dadka ka barakicin ayaa ciidanka dowladda Soomaaliya uga baahan baaritaan gaar ah, maadaama ay dhici karto inay magaalooyinkaas ku hareen dad weli daacad u ah oo la shaqeeya.

Isku soo wada duubo, dagaalka ka socda Galmudug ee lagula jiro Al-Shabaab ayaa wuxuu kaga duwan yahay midka deegaanada kale in madaxda ay furinta joogaan oo dhibta iyo dhaxanta la wadaagayaan ciidamka xoogga dalka iyo midka deegaanka.

Dhawaan qabashadii magaalada Ceel-garas ayaa sababtay geerida Xildhibaan ka tirsanaa baarlamaanka Galmudug iyo mid ka tirsanaa Golaha Deegaanka ee Dhuusamareeb. Waxaa sida muuqata madaxda labada heer dowladeed ee kasoo jeeda Galmudug ka go’an inay dadkooda ka dulqaadan dhibaatada argagixisada.

Dhuusamareeb (Caasimada Online) – Madaxweynaha Dowladda Galmudug Axmed Cabdi Kaariye (Qoor-Qoor) ayaa maanta wuxuu heerka ugu sarreysa ee billadgeesinimo guddoonsiiyey Axmed Fiiqane Shiikh Maxamuud iyo Maxamed Cumar Xirsi.

Axmed Fiiqane iyo Maxamed Cumar ayaa waxay maanta naftooda u hureen badbaadinta madaxda Galmudug, xildhibaannada federaalka iyo saraakiisha ku sugnaa deegaanka Laas-Gacamey, oo ay saakay weerar ku qaaday kooxda Al-Shabaab.

Galmudug ayaa sidoo kale waxay si buuxda u kafaala qaaday qoyska iyo ubbadka naftii hurayaasha, ayada oo waalidka dhalay uga mahad-naqeysaa geesinnimada, nafhuridda iyo waddan jacaylka ay wiilashooda ku barbaariyeen.

Falka ay geesiyaashu ku dhaqaaqeen ayaa waxay ku tilmaamtay inuu cashar u yahay cadawga Khawaariijta Al-Shabaab ee ku soo duulay dalka, diinta iyo dadka Soomaaliyeed, sida lagu yiri bayaan kasoo baxay Madaxtooyada maamulka Galmudug.

Allaha unaxariiste Axmed Fiiqane ayaa waxa uu markii uu arkay gaariga qaraxa sida ee kusoo socday dhanka aagga ay degan yihiin madaxda wuxuu gaari Cabdi Bille ah po uu darawal ka ahaa ku horgooyey una dhigay gaarigii qaraxu ku rarnaa.

Tallaabadan geesinimadda leh ayaa sababtay in gaariga uu qarxo isaga oo aan gaarin guriga masuuliyiintu joogeen, oo ahaa bartilmaameedka weerarka kooxda Al-Shabaab.

Weerarkaas ayaa waxaa ka dhashay khasaare isugu jira dhimasho iyo dhaawac, inkasta oo madaxdii la bartilmaameedsaday aysan kasoo gaarin waxyeelo badan marka laga tago firirka dhismaha ay ku sugnaayeen oo burburay.

Si kastaba, Ciidamada ayaa saakay ku dadaalay inay fashiliyaan qaraxaas, oo ugu dambeyntiina ku qarxay meel aan bartilmaameedkiisa aheyn, balse aheys goob xasaasi ah oo madaxdu ay ka dhaweyd.

Laascaanood (Caasimada Online) – Hoggaanka SSC-Khaatumo ayaa markii u horreysay shaaciyay in dowladda federaalka Soomaaliya aysan ka yeeli doonin in masiirkooda lagu xiro dadka ku nool Waqooyiga ama Hargeysa ee Somaliland.

Cabdiqaadir Axmed Firdhiye oo ah hoggaamiyaha SSC-Khaatumo oo arrintaan ka hadlay ayaa sheegay in dagaalka Laascaanood ka socda dhowrka billood uu yahay mid salka ku haya labo aragtiyood oo kala duwan, kuwaasi oo ah midnimo doon iyo aragti ah gooni-goosad.

Firdhiye ayaa ugu baaqay dowladda federaalka Soomaaliya oo madax ka tirsan ay ku sugan yihiin Laascaanood inay deegaankiisa uu helo xuquuqdiisa Soomaalinimo.

“Annaga qibladdayada siyaasiga ah waa Muqdisho. Waa caasimadda qaranka Soomaaliyeed, waxaan ugu baaqayaa madaxda dowladda federaalka in dadkan aysan ka qaadin xuquuqdii muwaadin oo ay ku lahaayeen qaranka Soomaaliyeed,” ayuu yiri Firdhiye.

Waxa uu intaas kusii daray “Mid ma dhici doonto in masiirka dadkan loo sadqeeyo dadka ku dhaqanka Waqooyi iyo Hargeysa.”

Mudane Firdhiye ayaa sidoo kale waxa uu tilmaamay in dadkiisa iyo degaankiisuba ay muddo dheer halgan ugu jireen sidii aan dalka loo kala goyn laheyn, halka taasi beddelkeed ay rabto Somaliland oo uu kala dhaxeeyo dagaal culus.

“Dadka Soomaaliyeed waxaa looga baahan yahay inay difaacaan oo ay la wareegaan ilaalinta midnimada dalkeenna,” ayuu hadalkiisa sii raaciyay hoggaamiyaha SSC-Khaatumo.

Hoggaamiye Firdhiye ayaa ugu dambeyntiina waxa uu digniin culus u diray Somaliland oo uu sheegay inay qorsheynayaan duulaan ka dhan ah, xilli ciidanka Somaliland lagu jabiyay dagaalkii dabaqayaadii August ku dhexmaray Laascaanood.

Firdhiye ayaa sheegay in maamulkiisa u diyaarsan yahay difaaca xuduudihiisa, uuna jawaab adag ka bixin doono daan-daansi kasta oo uga imaada Somaliland.

Wisil (Caasimada Online) – Madaxtooyada Galmudug ayaa baahisay muuqaal laga duubay madaxweynaha maamulka Axmed Cabdi Kaariye Qoor-Qoor kadib qaraxii saaka lagu weeraray Laas-Gacamey, oo ay ku sugnaayeen madaxweynaha iyo masuuliyiin kale.

Muuqaalka Qoor-Qoor oo soconaya in ka badan hal daqiiqo ayaa waxa uu ku cadeeyay in weerarkaasi uusan waxba ka soo gaarin, ayna ciidamada fashiliyeen kahor bartilmaameedkii kooxda la damacsaneyd.

“Waxaa rabaa in aan la wadaago bulshada Soomaaliyeed inay waxba kama jiraan tahay in weerarkii fuleynimada ahaa ee Khawaarijta soo qaadeen waxba nagu gaarin,” ayuu yiri madaxweyne Axmed Qoor-Qoor.

“Aniga iyo masuuliyiin kale oo ku sugnaa goobaha hor3 ee dagaalka waa caafimaad qabnaa, Alxmadulilah waa fashilmay dhagartoodii iyo dhaqankoodii xumaa, dagaalka wuu soconaya waana laga guuleysanayaa.”

Madaxweyne Qoor-Qoor ayaa weerarkii saaka ku tilmaamay rafashadii u dambeysay ee kooxda Al-Shabaab, “Waxay aheyd wixii ugu dambeeyay oo xag-xagasho ah oo ay isku dayayeen ayuu ahaa waxay sameeyeen Khawaarijta.”

“Waa laga guuleysanayaa Khawaarijta, umadda Soomaaliyeed waxaa ugu bushaareynaynaa in aad arki doontaan guullo waaweyn oo laga gaaray Khawaarijta. ”

Madaxweynaha ayaa sidoo kale waxa uu sheegay in weerarkii saakay iyo shirqoolada Al-Shabaab aysan sababi doonin inay dib uga laabtaan furimaha dagaalka, ayna ku sugnaan doonaan inta laga xaqiijinayo hadafka gulufka socda.

“Saddex toddobaad ka badan furimaha dagaalka ku sugneyn haddana waa ku sugnaanayna, guushana waa xaqiijineyna. Dabar-go’ii Khawaarijta waa la jooga oo cadow kasta oo wax shirqoola ama wax sameeya wuu fashilmay wuuna fashilmayaa.”

Weerarka saakay oo ahaa gaari laga soo buuxiyay waxyaabaha qarxa ayaa lagu bartilmaameedsaday Laas-Gacamey oo ay ku sugnaayeen madaxweynaha Galmudug, saraakiil ka tirsan qaybaha ciidamada iyo xildhibano ka tirsan baarlamanka Soomaaliya.

Weerarkaan ayaa waxaa masuuliyadiisa sheegatay maleeshiyada Al-Shabaab, oo dagaal ka dhan ah uu ka socdo gobollada dalka, kaasi oo kooxda looga qabsaday deegaano iyo degmooyin ay sanado badan ka talinayeen.

Hoos ka daawo muuqaalka