27 C
Mogadishu
Wednesday, July 22, 2026

Madaxweyne Xasan oo gaaray magaalada Baydhaba + Ujeedka

0

Baydhaba (Caasimada Online) – Madaxweynaha Dowladda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud iyo wafdi uu hoggaaminayo ayaa maanta gaaray magaalada Baydhaba ee xarunta gobolka Baay, halkaas oo uu kusoo dhaweeyay hoggaamiyaha Koonfur Galbeed, Aadan Madoobe.

Madaxweynaha ayaa markii uu ka dagay garoonka diyaaradaha Shaati Gaduud salaan shafar ka qaatay ciidamo gaar ah oo loo diyaariyay soo dhaweyntiisa, kadibna waxa la galbiyay qasriga madaxtooyada ee magaalada Baydhaba.

Ujeedka safarka Madaxweynaha ayaa la xiriira ka qayb-galka munaasabadda caleemo-saarka Hoggaamiye Sheekh Aadan Madoobe oo goordhow ka bilaabatay magaaladaas, waxaana ka qayb-galaya wafuud iyo madax kala duwan.

Waxaa sidoo kale saaka Baydhaba gaaray Ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre oo hoggaaminayay mas’uuliyiin ka tirsan dowladda iyo saraakiil ciidan, kuwaas oo si weyn loogu soo dhaweeyay halkaasi.

Sidoo kale, Magaalada Baydhaba waxaa hadda ku sugan Madaxweyneyaasha HirShabelle, Waqooyi Bari, ku simaha guddoomiyaha Golaha Shacabka, Guuddoomiyaha Gobolka Banaadir, ahna Duqa magaalada Muqdisho iyo madax kale oo ka qayb-galeysa munaasabadda caleemo-saarka hoggaamiyaha Koonfur Galbeed.

Dhanka kale, ammaanka ayaa aad loo adkeeyay, iyada oo ciidamo dheeraad ah la dhigay waddooyinka muhiimka ah iyo bannaanka magaalada, si ay uga hortagaa isku day kasta oo lagu carqaladeyn karo calemo-saarka Aadan Madoobe.

Waxaa kale oo banaanka magaalada duqeymo ka fuliyay diyaaradaha dagaaka F-16 ee Turkiga, kuwaas oo xoojinayo amniga, si looga hortago isku day kasta oo lagu carqaladeynayo munaasabadda iyo amniga madaxda sare ee qaranka.

Si kastaba, ha’ahaatee Xafladda caleemo-saarka Madaxweynaha cusub ee Koonfur Galbeed ayaa lagu wadaa inay noqoto mid si weyn loo soo agaasimay, waxaana haatan magaalada Baydhaba ay martigelinaysa wufuud kala duwan iyo mas’uuliyiin heerar kala duwan leh oo ka qayb-galaya munaasabadda.

Ra’iisul wasaare Xamza oo gaaray Baydhaba + Sawiro

0

Baydhaba (Caasimada Online) – Ra’iisul wasaaraha Soomaaliya, Xamza Cabdi Barre iyo wafdi uu hoggaaminayo ayaa maanta oo Isniin ah gaaray magaalada Baydhaba ee xarunta gobolka Baay, halkaas oo si weyn loogu soo dhaweeyay.

Xamza ayaa waxaa garoonka diyaaradaha Shaati Gaduud uga hortegay  Hoggaamiyaha Koonfur Galbeed Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Aadan Madoobe), kadibna waxaa loo galbiyay xarunta madaxtooyada oo mas’uuliyiinta labada dhinac ay ku yeesheen kulan hordhac ah.

Sidoo kale, soo dhoweynta Ra’iisul Wasaaraha iyo wafdigiisa waxaa ka qeybgalay masuuliyiin ka tirsan Dowladda Federaalka, Maamulka Koonfur Galbeed, saraakiil iyo qeybaha kala duwan ee bulshada Magaalada Baydhabo.

Ujeedka Ra’iisul wasaaraha dalka iyo wafdigiisa ayaa ah ka qayb-galka xafladda Caleemo-saarka Madaxweyne Aadan Madoobe oo dhawaan kusoo baxay doorashadii ka dhacday magaalada Baydhaba ee xarunta gobolka Baay.

Munaasabadda Caleemo-saarka Hoggaamiyaha Maamulka Koonfur Galbeed ayaa la filayaa inay ka soo qeybgalaan madaxda ugu sarraysa dalka oo ugu horreeyo Madaxweyne Xasan Sheekh, diblumaasiyiin, siyaasiyiin iyo marti sharaf kale, taas oo ka tarjumaysa muhiimadda ay leedahay munaasabaddan iyo doorka Koonfur Galbeed ee geeddi-socodka dowlad-dhiska, nabadda iyo horumarka dalka.

Magaalada Baydhaba waxaa hadda ku sugan Madaxweyneyaasha HirShabelle, Waqooyi Bari, ku simaha guddoomiyaha Golaha Shacabka, Guuddoomiyaha Gobolka Banaadir, ahna Duqa magaalada Muqdisho iyo madax kale.

Dhanka kale, ammaanka ayaa aad loo adkeeyay, iyada oo ciidamo dheeraad ah la dhigay waddooyinka muhiimka ah iyo bannaanka magaalada, si ay uga hortagaa isku day kasta oo lagu carqaladeyn karo calemo-saarka Aadan Madoobe.

Si kastaba, ha’ahaatee Xafladda caleemo-saarka Madaxweynaha cusub ee Koonfur Galbeed ayaa lagu wadaa inay noqoto mid si weyn loo soo agaasimay, waxaana haatan magaalada Baydhaba ay martigelinaysa wufuud kala duwan iyo mas’uuliyiin heerar kala duwan leh oo ka qayb-galaya munaasabadda.

Ammaanka Baydhaba oo la adkeeyay iyo diyaarado la kiciyay

0

Baydhaba (Caasimada Online) – Ammaanka magaalada Baydhaba ee xarunta gobolka Baay ayaa si weyn loo adkeeyay, halkaas oo lagu wado inay ka dhacdo munaasabadda caleemo-saarka Madaxweynaha cusub ee Koonfur Galbeed Soomaaliya, Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Aadan Madoobe).

Ciidamo dheeraad ah ayaa la dhigay gudaha iyo daafaha, iyada oo sidoo kale hawada magaalada lagu arkayo diyaaradaha dagaalka F-16 ee ay leeyihiin Ciidamada Cirka, kuwaas oo wada dhaq-dhaqaaqyo dhanka amniga ah.

Sidoo kale, waxaa howlgalka amni xaqiijinta ka qayb qaadanaya diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Drones-ka oo iyagana si toos ah ugu jira hawada magaalada, sida ay innoo sheegeen ilo deegaanka ah oo lagu kalsoonaan karo.

Ujeedka ugu wayn ayaa ah in laga hortago in la carqaladeeyo xafladda, maadaama ay bannaanka joogaan ciidamo taabacsan madaxweynihii hore ee Koonfur Galbeed Cabdicasiis Lafta-gareen oo marar kala duwan soo weeraray gudaha magaalada Baydhaba. Waxaa kale oo laga hortagayaa weerarro ka yimaada dhanka kooxda Al-Shabaab oo iyana ku xooggan gobolka Baay.

Caleemo-saarka waxaa ka qayb-galaya Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud oo la filayo inuu maanta gaaro Koonfur Galbeed, waxaana kasii horreeyay wafdi hordhac u ah oo shalay gaaray halkaasi.

Sidoo kale mas’uuliyiin kala duwan oo heer federaal iyo heer dowlad goboleed oo ay ku jiraan madaxweyneyaasha HirShabelle iyo Waqooyi Bari ayaa xalay ku hoyday Baydhaba, iyaga oo kulamo la yeeshay madaxweyne Aadan Madoobe.

Mas’uuliyiinta kale ee Baydhaba lagu soo dhaweeyay waxaa kamid ah ku simaha guddoomiyaha Golaha Shacabka, Marwo Sacdiya Yaasiin Xaaji Samatar iyo Guuddoomiyaha Gobolka Banaadir, ahna Duqa Muqdisho Xasan Maxamed Xuseen (Muungaab).

Si kastaba, Xafladda caleemo-saarka Sheekh Aadan Madoobe ayaa lagu wadaa inay noqoto mid si weyn loo soo agaasimay, iyadoo magaalada Baydhaba ay haatan martigelinayso wufuud iyo mas’uuliyiin u socda ka qeyb-galka munaasabadda.

Sidee looga falciyey go’aanka Puntland ku diiday in Turkiga…

Garoowe (Caasimada Online) – Falcelin aan caadi ahayn ayaa ka dhalatay go’aanka kasoo baxay Dowlad-goboleedka Puntland oo maanta si adag uga hortimid in Turkiga uu xeebaheeda ka fuliyo howl-gallo la xiriira ilaalinta xeebaha iyo kalluumeysiga, xilli dowladda Soomaaliya iyo Turkiga ay gaareen heshiis la xiriira arrintaan.

War-saxaafadeed kasoo baxay maamulka ayaa lagu sheegay in Puntland ay dastuur ahaan iyo sharci ahaan u leedahay awoodda maamulka, ilaalinta, sahaminta iyo ka faa’iysiga dhammaan kheyraadka ku jira dhulkeeda iyo baddeeda.

Waxay xustay in xeebaha Puntland oo dhererkoodu gaarayo ku dhowaad 1,600KM, kuna teedsan Badweynta Hindiya iyo Gacanka Cadmeed ay yihiin hanti uu leeyahay shacabka Puntland.

Maamulka ayaa si gaar ah u sheegtay inaysan oggolaan doonin in shirkadda laga leeyahay Turkiga ee SOMTURK ay ka fuliso xeebaheeda wax howlgallo ah oo la xiriira kalluumeysiga, ilaalada xeebaha ama adeegyo kale, iyadoo aan oggolaansho ka helin hay’adaha awoodda u leh ee Puntland.

Haddaba sidee looga falceliyay go’aanka Puntland ku diiday Turkiga?

Qaar kamid ah dadweynaha Soomaaliyeed ee isticmaala baraha bulshad ayaa siyaabo kala duwan uga hadlay go’aanka kasoo baxay Puntland ee ka dhanka ah Turkiga.

Maxamed Axmed: “Waxaadan ahayn marka aad is moodo sidaan waayey Puntland xagee caalamka uga qoran tahay?”.

Maxamuud Cadde: “Puntland iyadaa deegaannadeeda iska leh. xorna waa tahay”.

Cali Ciid: “Yaaba kala tashanaayo ha hor istaagaan waa kaasaaye”.

Daahir Cumar: “Puntland waa Soomaaliya Saciid Deni iyo qolo shisheeye kalkaalana lagala tashan maayo”.

Cali Sheekh Doon: “Maalinba meel buu ka bus kicinayaa, waana sii socdaa oo soo naqasho maleh”.

Ciidanka Xoogga oo diyaar garoobay kadib amarkii Xasan

0

Ceeldheer (Caasimada Online) – Kadib markii dhawaan kasoo baxay Madaxweynaha Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ee ku aadan dardar-gelinta dagaalka lagula jiro Al-Shabaab ayaa waxaa isa markiiba diyaar garow xooggan bilaabay Ciidamada Xoogga Dalka Soomaaliyeed.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa intii lagu guda jiray todobaadka xorriyadda ku dhawaaqay in in Dowladda Federaalka ay bilaabi doonto guluf dagaal oo kama dambeys ah oo lagu ciribtirayo Al-Shabaab, isaga oo xusay in la joogo xilligii la soo afjari lahaa khatarta ay kooxda ku hayso guud ahaan shacabka Soomaaliyeed.

“Dowladda Soomaaliya waxay qaadi doontaa guluf dagaal oo kama dambeys ah, kaas oo dalka looga saarayo Khawaarijta, dadka Soomaaliyeedna dhawaan ayaan la wadaagi doonnaa qorshahaas,” ayuu yiri Xasan Sheekh Maxamuud.

Intaas kadib Wasiirka Wasaaradda Gaashaandhigga Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Axmed Macalin Fiqi iyo Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed Sarreeye Guuto Ibraahim Maxamed Maxamuud oo ka duulaya qorshaha Madaxweynaha ayaa maanta kormeer ku tegay furimaha dagaalka ee degmada Ceeldheer oo gobolka Galgaduud, iyaga oo halkaas kula hadlay ciidamada.

Taliye Ibraahim ayaa faray ciidamada inay dagaal horleh u diyaar garoobayaan, isla markaana qayb ka noqdaan howlgallada bilaabanaya oo uu jeedkoodu yahay in dalka looga saaro maleeshiyaada Khawaarijta.

“Waad ogtihiin amarka soo baxay oo ah in la diyaar garoobo Ciidamada Xoogga Dalka Soomaaliyeed guud ahaan fadhiyadiisa laga diyaar garoobo, nimanka argagixisada ahaa waxay ku jiraan waqtiyadii ugu dambeeyay waxaa la rabaa qof weliba inuu niyaddiisa diyaariyo,” ayaa lagu yiri Taliye Ibraahim Maxamed.

Dhankiisa Wasiir Axmed Macallin Fiqi ayaa shaaca ka qaaday in xilligan aan la aqbali karin in Al-Shabaab ay sii haystaan deegaanno kamid ah dalka.

“Waxaan dhisnay ciidan awood leh, si wanaagsan u qalabaysan, kana hawlgeli kara guud ahaan dalka. In Khawaarijtu ay weli nala sii joogto waa arrin aan la aqbali karin. Waana ka dulqaadaynaa Dalka,” ayuu isna yiri Wasiir Fiqi.

Israa’iil oo ka walaacsan in Turkiga ka soo weerari karo Soomaaliya kadib dhismaha…

Tel Aviv (Caasimada Online) – Warbaahinta Israel ayaa si walaac leh uga hadashay mashruuca saldhigga hawada sare ee Turkiga ka dhisayo Soomaaliya, iyadoo ku tilmaantay mid leh “saameyn amni” oo ka baxsan magaca rasmiga ah ee lagu sheegay iskaashi teknoolojiyadeed iyo horumarinta barnaamijka hawada sare.

Wargeyska The Jerusalem Post ayaa warbixin uu daabacay ku sheegay in mashruuca laga dhisayo bartamaha Soomaaliya uusan kaliya aheyn xarun dayax-gacmeedyo lagu diri doono, balse sidoo kale uu noqon karo goob lagu tijaabiyo gantaallada riddada dheer ee Turkiga.

Arrintan ayaa muujineysa sida Israel iyo warbaahinteedu ay uga walaacsan yihiin ballaarinta saameynta Ankara ee Geeska Afrika, gaar ahaan Soomaaliya oo sanadihii dambe noqotay mid ka mid ah dalalka ugu dhow Turkiga dhanka amniga, tababarka militariga, dhaqaalaha iyo mashaariicda istiraatiijiga ah.

Walaac ku wajahan saameynta Turkiga

Jerusalem Post ayaa qortay in mashruucan uu yahay qeyb cusub oo ka mid ah “maalgelin siyaasadeed, militari iyo dhaqaale” oo Turkigu muddo dheer ku sameynayay Soomaaliya, taas oo wargeysku ku sheegay inay Ankara u suurta-gelineyso inay yeelato meel istiraatiiji ah oo ay ka eegto Badda Cas, Badweynta Hindiya iyo Bariga Dhexe.

Wargeyska ayaa si gaar ah u xusay in dhismaha xarunta uu ka socdo meel ku dhow Warsheekh, oo qiyaastii 70 kiilomitir waqooyi kaga beegan Muqdisho, inkastoo warar kale oo hore ay goobta mashruuca ku xiriiriyeen deegaano kale oo xeebaha Soomaaliya ah.

Sida uu wargeysku qoray, mashruuca ayaa si rasmi ah loogu dhawaaqay inuu yahay iskaashi dhinaca hawada sare ah oo u dhexeeya Soomaaliya iyo Turkiga, balse wuxuu ku dooday in goobtan ay sidoo kale xoojin karto barnaamijka gantaallada Turkiga.

Warbixinta ayaa intaas ku dartay in haddii xaruntu awood u yeelato tijaabinta nidaamyo gaaraya illaa 2,000 kiilomitir, sida hadda la sheegay, Israel aysan si toos ah ugu jiri doonin masaafadaas, balse lagu beegsan karo gudaha gobolka Somaliland ee waqooyiga Soomaaliya, oo Israel dhawaan si weyn ugu soo dhowaatay.

Qodobka Somaliland ayaa ahaa mid ka mid ah meelaha ugu muuqday walaaca warbaahinta Israel. Jerusalem Post ayaa sheegtay in Somaliland ay “militari ahaan taageero ka hesho Israel”, taas oo warbixinta ka dhigtay mid si toos ah ugu xiraysa mashruuca Turkiga ee Soomaaliya iyo loollanka cusub ee ka dhex muuqda Muqdisho, Hargeysa, Ankara iyo Tel Aviv.

Israel ayaa sanadkii hore qaaday tallaabo ay ku aqoonsatay Somaliland, arrintaas oo cambaareyn xooggan kala kulantay dowladda federaalka Soomaaliya iyo Turkiga. Madaxweyne Recep Tayyip Erdogan ayaa xilligaas ku tilmaamay aqoonsigaas mid “sharci-darro ah” oo halis ku ah xasilloonida Geeska Afrika.

Soomaaliya ayaa dhankeeda ku celcelisay in Somaliland ay tahay qeyb ka mid ah Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, isla markaana aysan jirin dowlad kale oo xaq u leh inay farageliso midnimada dhuleed ee dalka.

Iskaashi sii qoto dheeraanaya

Turkiga ayaa Soomaaliya ka noqday saaxiib istiraatiiji ah tan iyo sanadkii 2011-kii, markii Ankara ay si xooggan uga qeyb gashay gurmadkii abaartii Soomaaliya. Tan iyo xilligaas, xiriirka labada dal wuxuu u gudbay dhinacyo badan oo ay ka mid yihiin waxbarashada, caafimaadka, kaabayaasha dhaqaalaha iyo tababarka ciidamada.

Sanadkii 2017-kii, Turkiga ayaa Muqdisho ka furay saldhiggiisa militari ee ugu weyn dibadda, kaas oo lagu tababaray kumannaan askari oo ka tirsan ciidamada Soomaaliya.

Bishii Febraayo 2024, Soomaaliya iyo Turkiga ayaa sidoo kale kala saxiixday heshiis difaac iyo iskaashi dhaqaale oo muddo toban sano ah soconaya, kaas oo Ankara siinaya door ballaaran oo ku saabsan ilaalinta xeebaha Soomaaliya, la dagaallanka kalluumeysiga sharci-darrada ah iyo dhismaha awoodda badda ee Soomaaliya.

Heshiiskaas ayaa xilligaas yimid kadib markii Itoobiya ay heshiis muran dhaliyay la gashay Somaliland, kaas oo Addis Ababa ku dooneysay marin badeed iyo saldhig ciidan. Soomaaliya ayaa heshiiskaas ku tilmaantay xadgudub ka dhan ah madax-bannaanideeda.

Maxay Israel ka baqeysaa?

Walaaca Israel wuxuu u muuqdaa mid ka baxsan mashruuc kaliya. Warbaahinteeda ayaa hadda si dhow u eegaysa dhaq-dhaqaaqa Turkiga ee Soomaaliya, gaar ahaan iyadoo Ankara ay si adag uga soo horjeeddo dagaalka Israel ee Gaza, islamarkaana Erdogan uu marar badan qaaday hadallo kulul oo ka dhan ah dowladda Israel.

Jerusalem Post ayaa warbixinteeda ku sheegtay in xiriirka Turkiga iyo Israel uu sii xumaanayay bilihii u dambeeyay, isla markaana awoodda gantaalaha iyo joogitaanka Turkiga ee Soomaaliya ay ku soo aadayaan xilli Geeska Afrika uu noqday goob ay ku tartamayaan quwado badan.

Dhanka Soomaaliya, mashruuca saldhigga hawada sare waxaa loo arkaa fursad lagu hormarinayo teknoolojiyadda, lagu abuurayo shaqooyin, laguna xoojinayo doorka dalka ee iskaashiga caalamiga ah. Laakiin sida ay u qortay warbaahinta Israel, mashruuca wuxuu sidoo kale noqday calaamad kale oo muujineysa in Soomaaliya ay gashay bartamaha loollan cusub oo amni iyo siyaasadeed.

Walaaca ka muuqda warbaahinta Israel ayaa sidaas ku muujinaya in xiriirka sii xoogeysanaya ee Soomaaliya iyo Turkiga uusan kaliya ka dhigneyn iskaashi laba dal ah, balse uu saameyn ku yeelanayo xisaabaadka istiraatiijiga ah ee Bariga Dhexe, Badda Cas iyo Geeska Afrika. 

Guddoomiye Muungaab oo gaaray Baydhaba + Ujeedka

Baydhaba (Caasimada Online) Guddoomiyaha maamulka gobolka Banaadir ahna duqa magaalada Muqdisho, Dr Xasan Maxamed Xuseen Muungaab, iyo wafdi uu hoggaaminayo ayaa maanta gaaray magaalada Baydhaba, halkaas oo si weyn loogu soo dhaweeyay.

Wafdiga Muungaab ayaa ka degay garoonka diyaaradaha Shaati Guduud ee magaalada Baydhaba, xarunta ku-meel-gaarka ah ee dowlad-goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya.

Waxaa garoonka ku soo dhaweeyay hoggaamiyaha Koonfur Galbeed, Sheekh Aadan Maxamed Nuur Madoobe, xubno ka tirsan golaha wasiirrada maamulkaas, xildhibaanno, saraakiil ciidan iyo mas’uuliyiin kale.

Sida lagu sheegay war-saxaafadeed kasoo baxay maamulka gobolka Banaadir, safarka duqa Muqdisho ayaa la xiriira ka qeyb-galka munaasabadda caleema-saarka hoggaamiyaha cusub ee Koonfur Galbeed, Sheekh Aadan Madoobe.

“Safarka Guddoomiyaha Maamulka Gobolka Banaadir ahna Duqa Muqdisho, Dr Xasan Maxamed Xuseen Muungaab iyo wafdiga uu hoggaaminayo ayaa la xiriira ka qeyb-galka munaasabadda caleema-saarka Hoggaamiyaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur,” ayaa lagu yiri war-saxaafadeedka.

Muhiimadda safarka

Socdaalka Muungaab ayaa kusoo aadaya xilli Baydhaba ay martigelineyso wufuud kala duwan oo ka qeyb-gelaysa caleema-saarka Sheekh Aadan Madoobe, oo bishii June loo doortay hoggaanka Koonfur Galbeed.

Madoobe, oo muddo dheer ku jiray siyaasadda Soomaaliya, ayaa xilkan loo doortay kadib doorasho ka dhacday Baydhaba, isaga oo helay codad aad u badan oo ka mid ahaa xildhibaannadii codeeyay.

Doorashadiisa ayaa timid kadib muddo ay Koonfur Galbeed ku jirtay marxalad siyaasadeed oo xasaasi ah, gaar ahaan kadib dhammaadkii maamulkii Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen iyo xiisadihii ka dhashay hannaanka doorashada.

Ka qeyb-galka duqa Muqdisho ee munaasabadda Baydhaba ayaa loo arkaa tallaabo muujineysa isku soo dhowaanshaha maamulka gobolka Banaadir iyo dowlad-goboleedka Koonfur Galbeed, xilli dowladda federaalka ay dadaal ugu jirto xoojinta xiriirka siyaasadeed ee maamullada dalka.

War-saxaafadeedka gobolka Banaadir ayaa sidoo kale sheegay in ka qeyb-galka munaasabaddan uu “ka tarjumayo muhiimadda sii xoojinta iskaashiga, wada-shaqeynta iyo xiriirka dowladnimo ee ka dhexeeya maamullada xubnaha ka ah dowladda federaalka.”

Sheekh Aadan Madoobe ayaa ka mid ah siyaasiyiinta ugu miisaanka culus Koonfur Galbeed, waxaana horey uu u soo noqday guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya. Doorashadiisa hoggaanka Koonfur Galbeed ayaa si weyn u beddeshay miisaanka siyaasadeed ee maamulkaas, maadaama uu ahaa siyaasi heer federaal ah oo hadda u wareegay hoggaanka dowlad-goboleed muhiim ah.

Koonfur Galbeed ayaa ka mid ah maamullada muhiimka u ah siyaasadda federaalka Soomaaliya, gaar ahaan marka la eego doorka Baydhaba ee arrimaha doorashooyinka, amniga iyo wada-shaqeynta dowladda dhexe.

Munaasabadda caleema-saarka Aadan Madoobe ayaa la filayaa inay isu keento madax ka socota dowladda federaalka, maamullada dalka iyo qeybaha kala duwan ee bulshada, iyadoo Baydhaba ay qaabileyso wufuud siyaasadeed oo kala duwan.

Maamulka gobolka Banaadir ayaa sheegay in socdaalka Muungaab uu qeyb ka yahay dadaallada lagu xoojinayo midnimada, dowlad-dhiska iyo wada-shaqeynta hay’adaha kala duwan ee dalka.

Qoorqoor oo kadib tagistiisa Muqdisho ku dhowaaqay inuu…

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Galmudug, Axmed Cabdi Kaariye (Qoorqoor), ayaa shalay booqashadiisii ugu horreysay ku yimid magaalada Muqdisho, tan iyo markii uu ka tanaasulay tartanka doorashada madaxtinnimada Galmudug.

Madaxweyne Qoorqoor ayaa si diirran loogu soo dhaweeyay Garoonka Diyaaradaha Aadan Cadde, halkaas oo ay ku qaabileen Agaasimaha Hay’adda Nabadsugidda iyo Sirdoonka Qaranka ee NISA, Mahad Maxamed Salaad, xildhibaanno ka tirsan Baarlamaanka Federaalka, mas’uuliyiin kale iyo dadweyne.

Madaxweynaha Galmudug, oo shir jaraa’id ku qabtay gudaha garoonka, ayaa sheegay in “ciyaartii ay soo dhammaatay”, isaga oo ula jeeday xiisaddii siyaasadeed ee ka taagneyd Galmudug.

“Deegaankii aad nagu ogeydeen ayaan ka nimid, nabad, barwaaqo, doorasho iyo horumar ayaana ka socda,” ayuu yiri Madaxweyne Qoorqoor, isaga oo intaas ku daray: “Waxa kale oo ka socda is-ogol, isu-tanaasul iyo is-rabitaan.”

Madaxweyne Qoorqoor, oo ay garab taagnaayeen Agaasimaha NISA Mahad Maxamed Salaad iyo Liibaan Axmed Xasan, oo ah musharraxa Urur Siyaasadeedka JSP ku meteli doona doorashada soo socota ee Galmudug, ayaa muujiyay in siyaasadda ay leedahay loollan iyo xamaasad, balse marka xiisaddu dhammaato ay sharaf iyo qurux tahay in gacmaha la is qabsado, lana is cafiyo.

“Rag badan oo aan saaxiibo nahay, mararka qaarna kabaha la isaga istaagayey, ayaan galabta halkan isugu nimid. Siyaasaddu waxay leedahay in mararka qaar kabta la isaga istaago, balse wax la isku qabaana ma jiraan. Marka ciyaartii way soo dhammaatay ee caadi ha la iska dhigo,” ayuu yiri Qoorqoor.

Qoorqoor ayaa weedhahan u adeegsaday inuu ku xoojiyo hadalkiisii hore ee dabayaaqadii bishii June, xilligaas oo uu ku dejinayay xiisaddii siyaasadeed ee kala dhexeysay madaxda Dowladda Federaalka Soomaaliya.

“Ciyaartii hore way soo dhammaatay. Odaytinimo, inaan wax maslaxo iyo inaan wax xalliyo wax aan ahayn hadda kaddib la iiguma imaan doono,” ayuu yiri Qoorqoor.

Waxa uu intaas ku daray: “Hadda waa bog cusub, waana inaan hore u soconnaa; tan Soomaaliyana hore u wada wadnaa, tan reer Galmudugna way xallisan tahay, xalna way ku dhammaan doontaa.”

Qoorqoor ayaa maalmaha soo socda sii joogi doona caasimadda Muqdisho, iyadoo la filayo inuu kulamo la yeesho Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud iyo Ra’iisul Wasaare Xamse Cabdi Barre.

Jowhar: Qarax ka dhacay goob tacsi ah oo ay dad shacab ah ku sugnaayeen

0

Jowhar (Caasimada Online) – Faah-faahinno dheeraad ah ayaa kasoo baxaya khasaaraha ka dhashay qarax maanta ka dhacay magaalada Jowhar, kaas oo lala beegsaday goob tacsi ka jirtay oo ay ku sugnaayeen dad badan oo shacab ah.

Qaraxa ayaa ka dhacay deegaanka Libiga oo u dhexeeya garoonka diyaaradaha Maxamed Dheere iyo gudaha magaalada Jowhar, waxaana lasoo wariyay inuu ka dhashay khasaare isugu jiro dhimasho iyo dhaawac.

Ilo deegaanka ah ayaa innoo sheegay in si gaar ah qaraxa oo miina ahaa loogu qariyay luuq u dhexeeyay guriga ay tacsida iyo masaajid ku yaalla halkaasi, kadibna markii ay dadka isku yimaadeen la qarxiyay.

Libiga ayaa ah deegaan istaraatiiji ah, waxaana sidoo kale ku sugan ciidamo ka tirsan kuwa Xoogga Dalka oo amniga Jowhar ka ilaaliya halkaasi.

Wararka ayaa intaas kusii daraya in dadka ku dhaawacmay qaraxan oo xaaladooda halis tahay loo soo qaaday magaalada Muqdisho, si loogu fidiyo gurmad caafimaad oo deg-deg ah.

Xaaladda ayaa hadda deggan, iyado ciidamada ammaanka ay wadaan howlgallo baaritaano ah oo lagu baadi goobayo raggii ka dambeeyay falalkaas, si cadaaladda loo horkeeno.

Weli ma jiro wax hadal ah oo kasoo baxay saraakiisha laamaha amniga iyo mas’uuliyiinta maamulka HirShabelle oo ku aadan qaraxa iyo howlgalka xigay.

Inta badan waxaa Jowhar ka dhaca fala liddi ku ah amniga, waxaana ugu dambeeyay qarax ay maalmo kahor fashiliyeen ciidamada ammaanka, kaas oo lagu diyaariyay waddo ku taalla xaafadda Buulo Sheekh ee magaaladaasi.

Isbeddel lagu sameeyay hoggaanka ciidanka Puntland

0

Garoowe (Caasimada Online) – Taliyaha Ciidanka Booliska Puntland, Sarreeye Guuto Muumin Cabdi Shire ayaa sameeyay isbeddel cusub oo dhanka hoggaanka ah, isagoo magacaabay Taliyaha Guutada Birmadka iyo laba taliye urur oo hoggaamin doona cutubyo ka tirsan ciidankaas.

Wareegto kasoo baxday Taliska Ciidanka Booliska Puntland ayaa lagu magacaabay Gaashaanle Sare Jaamac Maxamuud Yuusuf inuu noqdo Taliyaha Guutada Birmadka Booliska Puntland. Sarkaalkan ayaa ka mid ahaa saraakiishii ka qeyb qaadatay dagaalladii ka dhacay buuraha Calmiskaad.

Sidoo kale, Dhamme Cabdirisaaq Maxamed Dhanbaal ayaa loo magacaabay Taliyaha Ururka 1-aad ee Guutada Birmadka, halka Dhamme Cabdimudallib Cabdi Shire loo magacaabay Taliyaha Ururka 2-aad.

Cabdimudallib Cabdi Shire ayaa si weyn loogu yaqaanay ka qeyb-galka dagaalkii Laascaanood, wuxuuna ka mid ahaa ciidamadii Puntland ee lagu qabtay dagaalkaas, kuwaas oo muddo kadib dib u helay xorriyaddooda.

Magacaabistan ayaa la sheegay inay qeyb ka tahay dadaallada ay Puntland ku xoojinayso qaab-dhismeedka iyo hoggaanka ciidanka booliska, gaar ahaan guutada birmadka oo ka mid ah cutubyada sida gaarka ah u tababaran ee qaabilsan howlaha amniga iyo gurmadka degdegga ah.

Ciidamada birmadka booliska Puntland ayaa muddooyinkii dambe lagu sameeyay dib-u-habeyn iyo tababbarro lagu tayeynayo awooddooda, iyadoo qeyb ka mid ah ciidankaas dhawaan tababar loogu soo xiray kulliyadda tababarka ciidamada ee Carmo.

Magacaabistan cusub ayaa ku soo beegmeysa xilli Puntland ay xoojinayso awoodda hay’adaha amniga, iyadoo maamulku sheegay inuu mudnaanta siinayo tayeynta ciidamada si ay uga qeyb qaataan sugidda amniga iyo la tacaalidda caqabadaha ka jira deegaannada Puntland.

Cumar Cabdirashiid ma noqonayaa ra’iisul wasaare haddii heshiis la gaaro?

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul wasaarihii hore ee Soomaaliya Cumar Cabdirashiid Cali Sharmaarke ayaa sheegay inuu doonayo inuu u tartamo xilka madaxweynaha Soomaaliya, isaga oo meesha ka saaray inuu mar kale ra’iisul wasaare noqdo haddii ay dhacdo in la galo heshiis siyaasadeed ama xal laga gaaro khilaafaadka hadda taagan.

Cumar Cabdirashiid, oo wareysi siiyey barnaamijka Mizan Podcast, ayaa sheegay inuu laba jeer hore u soo qabtay xilka ra’iisul wasaaraha, xilliyo uu ku tilmaamay kuwo adag oo dalka uu ku jiray marxalado siyaasadeed oo culus.

“Xilka ra’iisul wasaaraha xirfad ma aha,” ayuu yiri Cumar Cabdirashiid. “Haddii qofkii mar kasta la soo celceliyo, markaas xirfad ayuu noqonayaa.”

Hadalka Cumar Cabdirashiid ayaa imanaya xilli siyaasadda Soomaaliya ay gashay marxalad cusub oo xasaasi ah, gaar ahaan ka dib muranka ka dhashay hannaanka doorashooyinka, wax-ka-beddelka dastuurka iyo khilaafka u dhexeeya dowladda federaalka iyo qaar ka mid ah siyaasiyiinta mucaaradka.

Sharmaarke ayaa wareysiga lagu weydiiyey haddii uu daneynayo inuu mar kale noqdo ra’iisul wasaare, haddii ay timaado xaalad siyaasadeed oo u baahan in la dhiso dowlad cusub ama xal laga gaaro khilaafka jira. Wuxuu sheegay inuusan arrintaas cidna kala hadlin, islamarkaana uusan raadin xilkaas.

Wuxuu intaas ku daray inuu aaminsan yahay inuu intii uu awoodi karay ka qabtay xilka ra’iisul wasaaraha, islamarkaana haddii uu weli door ku leeyahay siyaasadda dalka, ay tahay inuu ka raadiyo dhinaca madaxtooyada.

“Haddii wax iga harsan yihiin, waa inaan kursigaas u tartamo,” ayuu yiri, isagoo ula jeeday xilka madaxweynaha. “Kursigaas ayaan u tartamayaa.”

Cumar Cabdirashiid ayaa laba jeer soo noqday ra’iisul wasaaraha Soomaaliya. Markii ugu horreysay wuxuu xilka qabtay sanadihii 2009 illaa 2010, xilligii dowladdii ku-meel-gaarka ahayd ee uu hoggaaminayey madaxweyne Sheekh Shariif Sheekh Axmed. Markii labaadna wuxuu xilka qabtay dhammaadkii 2014 illaa 2017, xilligii dowladdii madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ee muddo-xileedkiisii koowaad.

Labadaas marxaladoodba waxay ahaayeen xilliyo siyaasadda Soomaaliya ay ku jirtay kala-guur, iyadoo dowlad-dhiska federaalka, amniga, xiriirka maamul-goboleedyada iyo hannaanka doorashooyinka ay ahaayeen arrimaha ugu waaweyn ee horyaallay xukuumadaha dalka.

Sharmaarke ayaa sheegay in qofka siyaasiga ah uu xitaa isagoo aan xil hayn ka qeyb qaadan karo xal u raadinta khilaafaadka dalka. Wuxuu ku adkeystay in xalinta murannada siyaasadeed aysan khasab ka dhigeyn inuu qofka dib ugu laabto xil uu hore u soo qabtay.

Hadalkiisa ayaa u muuqda mid uu ku kala saarayo laba arrimood: inuu weli diyaar u yahay door siyaasadeed oo heer qaran ah, balse uusan daneynayn xilka ra’iisul wasaaraha oo uu sheegay inuu hore uga soo shaqeeyay.

Shaacinta damaciisa madaxweynenimo waxay kusoo beegmeysaa xilli ay Soomaaliya wajaheyso hubanti la’aan siyaasadeed, muran la xiriira doorashooyinka soo socda iyo dood xooggan oo ka taagan qaabka awoodda dalka loo maamulayo.

Inkasta oo uusan faahfaahin ka bixin barnaamijkiisa siyaasadeed, hadalka Cumar Cabdirashiid ayaa durba gelinaya safka siyaasiyiinta waaweyn ee laga yaabo inay door muuqda ka ciyaaraan loollanka hoggaanka Soomaaliya ee soo socda.

Puntland oo si adag u diiday in Turkiga uu soo gaaro xeebaheeda kadib heshiiska DF

Garoowe (Caasimada Online) – Dowlad-goboleedka Puntland ayaa si adag uga horyimid in Turkiga uu xeebaheeda ka fuliyo howl-gallo la xiriira ilaalinta xeebaha iyo kalluumeysiga, xilli dowladda Soomaaliya iyo Turkiga ay gaareen heshiis la xiriira arrintaan.

War-saxaafadeedka kasoo baxay maamulka ayaa lagu sheegay in Puntland ay dastuur ahaan iyo sharci ahaan u leedahay awoodda maamulka, ilaalinta, sahaminta iyo ka faa’iysiga dhammaan kheyraadka ku jira dhulkeeda iyo baddeeda.

Waxay xustay in xeebaha Puntland oo dhererkoodu gaarayo ku dhowaad 1,600KM, kuna teedsan Badweynta Hindiya iyo Gacanka Cadmeed ay yihiin hanti uu leeyahay shacabka Puntland.

Maamulka ayaa si gaar ah u sheegtay inaysan oggolaan doonin in shirkadda laga leeyahay Turkiga ee SOMTURK ay ka fuliso xeebaheeda wax howlgallo ah oo la xiriira kalluumeysiga, ilaalada xeebaha ama adeegyo kale, iyadoo aan oggolaansho ka helin hay’adaha awoodda u leh ee Puntland.

Waxay intaas ku dartay in go’aankan uu ku saleysan yahay qodobbada dastuurka federaalka KMG ah iyo dastuurka Puntland, kuwaas oo qeexaya in maamulka iyo ka faa’iysiga kheyraadka dabiiciga ah ay u baahan yihiin wadatashi iyo heshiis dhex mara Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo dowlad-goboleedyada, sida lagu sheegay war-saxaafadeedka.

Sidoo kale, Puntland ayaa ku doodday in Dowladda Federaalka Soomaaliya aysan sharci ahaan u lahayn inay bixiso rukhsado ama heshiisyo maalgashi oo khuseeya dhulkeeda ama baddeeda, iyadoo aan marka hore heshiis iyo wadatashi la yeelan maamulka Puntland.

War-saxaafadeedka ayaa sidoo kale lagu sheegay in hay’adaha Dowladda Federaalka Soomaaliya oo Puntland ku tilmaamtay in muddo-xileedkoodii sharciyeed uu dhammaaday, aysan lahayn awood ay heshiisyo ula galaan shirkado gudaha ama dibadda ah oo khuseeya kheyraadka ku jira deegaannada Puntland.

Puntland ayaa farriin u dirtay beesha caalamka, dowladaha saaxiibka la ah Soomaaliya iyo hay’adaha caalamiga ah, iyadoo ku adkeysatay inaysan aqbali doonin wax faragelin ah oo lagu sameeyo xeebaha ku teedsan Gacanka Cadmeed iyo Badweynta Hindiya, haddii aan oggolaansho rasmi ah laga helin maamulka Puntland.

Ugu dambeyntiina, maamulka Puntland ayaa ku hanjabay inuu tallaabo ka qaadi doono isku day kasta oo lagu fulinayo howlgallo ama lagu faragelinayo xeebaheeda iyadoo aan oggolaansho laga haysan, waxayna sheegtay in ciidamadeedu ay ka hortagi doonaan ficil kasta oo ay ku tilmaamtay mid baal marsan sharciga iyo dastuurka.

Go’aanka Puntland ayaa imanaya xilli uu meel sare marayo khilaafka kala dhexeeya dowladda dhexe, ayna geesta kale Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Turkiga ay leeyihiin heshiisyo dhinacyada difaaca iyo maalgashiga ah oo ay qeyb ka yihiin arrimaha la xiriira badaha Soomaaliya. Sidoo kale, Turkiga ayaa haatan wada dhismaha xarun hawada sare ah oo Soomaaliya laga hirgelinayo.

Wasiirka gaashaandhiga iyo taliyaha ciidanka xoogga oo tegay Ceeldheer + Sawirro

0

Ceeldheer (Caasimada Online) – Wasiirka Gaashaandhigga Soomaaliya, Axmed Macalin Fiqi, oo uu weheliyay Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, Sarreeye Guuto Ibraahim Maxamed Maxamuud ayaa maanta kormeer shaqo ku tagay degmada Ceeldheer ee gobolka Galgaduud.

Kormeerkan ayaa yimid xilli ciidamada dowladda iyo kuwa deegaanka ay sii xoojinayaan howl-gallada ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab, kuwaas oo ka socda deegaanno dhowr ah oo ka tirsan gobolka Galgaduud.

Dowladda Soomaaliya ayaa sheegtay inay jiraan horumarro la taaban karo oo laga sameeyay dhinaca amniga iyo la dagaallanka kooxda.

Ujeeddada safarka wasiirka iyo taliyaha ciidanka ayaa ahayd inay si dhow ugu kuurgalaan xaaladda amniga ee degmada Ceeldheer iyo deegaannada ku xeeran, isla markaana ay qiimeeyaan heerka ay marayaan howl-gallada ciidamada ka wadaan furimaha hore.

Masuuliyiinta ayaa kulamo la qaatay saraakiisha hoggaaminaysa ciidamada ku sugan aagga, kuwaas oo warbixin faahfaahsan ka bixiyay xaaladda amniga, guulaha laga gaaray howl-gallada socda iyo baahiyaha ay ciidamada qabaan si loo sii dardargeliyo howlgallada.

Intii uu socday kormeerka, Wasiir Axmed Macalin Fiqi iyo Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka ayaa sidoo kale booqday fariisimo ay ku sugan yihiin ciidamada, iyagoo si toos ah ula hadlay askarta ku sugan furimaha dagaalka, kana xog wareystay xaaladdooda iyo duruufaha ay ku shaqeynayaan.

Masuuliyiinta ayaa bogaadiyay geesinimada, naf-hurnimada iyo adkeysiga ay muujiyeen ciidamada, iyagoo ku dhiirrigeliyay inay sii laba jibbaaraan dadaalkooda ku aaddan ciribtirka kooxda Al-Shabaab iyo xaqiijinta amniga shacabka Soomaaliyeed.

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa muddooyinkii u dambeeyay kordhisay kormeerada iyo dhiirrigelinta ciidamada ku sugan furimaha dagaalka, iyadoo sheegtay inay ka go’an tahay sii wadidda howl-gallada lagu xoreynayo deegaannada ay weli ku sugan yihiin kooxaha argagixisada iyo adkeynta amniga guud ee dalka.

Firdhiye oo laba todobaad kadib qaaday tallaabo la xiriirta dhacdadii Ari-Caddeeye

0

Laascaanood (Caasimada Online) – Maamulka Waqooyi Bari ee fadhiggiisu yahay magaalada Laascaanood ayaa laba todobaad kadib maanta qaaday tallaabo la xiriirta dadkii shacabka ahaa ee dhawaan lagu xasuuqay deegaanka Ari-Caddeeye ee gobolka Sool, halkaas oo lagu dilay illaa 21 qof oo shacab ah.

Madaxwyeyne Cabdulqaadir Firdhiye oo wareegto soo saaray ayaa maanta magacaabay guddi cusub oo soo baara dhacdadaas, si ay cadaalad u helaan dhibanyaasha.

Sidoo kale, Madaxweynaha Dowlad-Goboleedka Waqooyi Bari ayaa sidoo kale dhagaystay warbixin ay hay’adaha amniga ka bixiyeen falkaas naxtinta leh, kadibna wuxuu magacaabay guddiga oo ka kooban 5 xubnood oo isugu jiro Xildhibaanno iyo Wasiirro.

Wareegtada ayaa u qornayd sidatan;- “Madaxweynaha Dawladda Waqooyi Bari Soomaaliya Mud. Cabdiqaadir Axmed Aw-Cali markuu dhagaystay warbixinta hay’ada amniga ee dawladda, waxa uu si waafaqsan qod. 72 ee Dastuurka DWBS magacaabay:- Guddiga Baadhista iyo xal u helidda dilkii Adhicadeeye

Xubnaha Guddiga ayaa kala ah: 1.Wasiir Gen. Cabdi Xasan Maxamed—Guddoomiye, 2.Wasiir Cabdiqaadir Maxamed Ducaale, 3.Wasiir Jaamac Faarax Muuse, 4.Xildhibaan Cabdiqaadir Cabdi Warsame iyo 5.Xildhibaan Cabdi Muuse Axmed”.

Firdhiye ayaa sidoo kale xubnaha uu magacaabay ugu duceeyay in Illaahay u fududeeyo masuuliyadda loo igmaday oo ah inay si madaxbanaan u baaraan dhacdadii dadka lagu laayay, si loo soo qabto dambiileyaasha, cadaaladna u helaan dhibanayaasha.

Guddiga ayaa sidoo kale la faray inay dib u u eegis ku sameeyaan dhammaan doorkii iyo tallaabooyinkii ay qaadeen hay’adaha amnigu  ka hor iyo kaddib dhacdadaas oo ay si weyn uga xumaadeen dadka Soomaaliyeed.

Falka lagu laayay dadka rayidka ah ee ku sugnaa Ari-Caddeeyay ayaa la sheegay inuu salka ku hayo aanooyin qabiil oo muddo dheer soo jiitamayay, waxaana dadka la dilay ku jira carruur, haween iyo dad waayeello ah.

Si kastaba, ha’ahaatee, Xiisadda ayaa dib u soo cusboonaatay kadib dhacdo lagu beegsaday laba nin oo safar ahaa, taas oo horseedday iska horimaadkii ugu dambeeyay ee deegaanka ka dhacay.

Laba madaxweyne maamul goboleed oo gaaray Baydhaba

0

Baydhaba (Caasimada Online) – Madaxweynayaasha maamul-goboleedyada HirShabelle iyo Waqooyi Bari ayaa galabta gaaray magaalada Baydhaba ee xarunta gobolka Baay, halkaas oo si weyn loogu soo dhaweeyay.

Madaxweynaha cusub ee Koonfur Galbeed, Sheekh Aadan Madoobe ayaa labada Madaxweyne ee Cali Guudlaawe iyo Cabdulqaadir Firdhiye kusoo dhaweeyay garoonka diyaaradaha Shaati Gaduud, iyada oo kadib loo galbiyay madaxtooyada.

Ujeedka hoggaamiyeyaasha HirShabelle iyo Waqooyi Bari ayaa ah ka qayb-galka xafladda caleema saarka Aadan Madoobe oo dhawaan ku guuleystay doorashada Koonfur Galbeed Soomaaliya.

Qaban-qaabadii ugu dambeysay ee caleema saarka ayaa hadda ka socota Baydhaba, waxaana goor sii horreysay oo maanta ah gaaray mas’uuliyiin ka tirsan Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo marti sharaf kale.

Guddoomiyaha KMG ah ee Golaha Shacabka Soomaaliya, Marwo Sacdiya Yaasiin Xaaji Samatar iyo Guddoomiye ku-xigeenka koowaad ee Golaha Aqalka Sare, Cali Shacbaan Ibraahim oo ay weheliyaan wafdi xildhibaanno ah ayaa kamid ah ms’uuliyiinta maanta gaaray magaalada Baydhaba.

Sidoo kale, odayaasha dhaqanka iyo qaybaha kala duwan ee bulshada ayaa ku qulqulaya caasimada KMG ah ee Koonfur Galbeed, si ay goobjoog u noqdaan munaasabadda.

Si kastaba, Xafladda caleemo-saarka Sheekh Aadan Madoobe ayaa lagu wadaa inay noqoto mid si weyn loo soo agaasimay, iyadoo magaalada Baydhaba ay haatan martigelinayso wufuud iyo mas’uuliyiin u socda ka qeyb-galka munaasabadda.

Safiirka Midowga Yurub oo macasalaameynaysa Soomaaliya kadib markii…

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Soomaaliya Cabdisalaan Cabdi Cali (Dhaay) ayaa kulan sagootin ah la yeeshay Safiirka Midowga Yurub ee Soomaaliya, Marwo Francesca Di Mauro oo soo gaba-gabeysay muddo-xileedkeedii diblomaasiyadeed ee dalka.

Kulanka ayaa ku soo beegmay dhammaadka shaqadii Safiirka ee Soomaaliya, iyadoo wasiirka ay booqasho sagootin ah ugu timid ka hor inta aysan macasaalameyn magaalada Muqdisho ee caasimadda Soomaaliya.

Wasiir Cabdisalaan ayaa ku ammaanay Safiirka doorkii ay ka qaadatay xoojinta xiriirka Soomaaliya iyo Midowga Yurub, iyo dadaalladii ay ku bixisay horumarinta iskaashiga labada dhinac muddadii ay xilka haysay.

Sidoo kale, wasiirka ayaa ugu hambalyeeyay Francesca Di Mauro magacaabisteeda cusub ee Agaasimaha Arrimaha Afrika ee Adeegga Hawlaha Dibadda ee Midowga Yurub (EEAS), isaga oo u rajeeyay guul iyo horumar ay ka gaarto xilkaas.

Dhankiisa, wasiirku wuxuu uga mahadceliyay Midowga Yurub taageerada joogtada ah ee uu siiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya, gaar ahaan dhinacyada horumarinta, amniga iyo iskaashiga caalamiga ah.

Intii uu kulanku socday, labada dhinac ayaa sidoo kale ka wada hadlay xiriirka u dhexeeya Soomaaliya iyo Midowga Yurub, iyagoo muujiyay sida ay uga go’an tahay sii xoojinta iskaashiga iyo wada-shaqeynta mustaqbalka.

Gaba-gabadii, Wasiir Cabdisalaan ayaa Safiirka uga mahadceliyay muddadii ay ka soo shaqeysay Soomaaliya, wuxuuna u rajeeyay inay guulo ka soo hoyso mas’uuliyadda cusub ee loo igmaday, isaga oo xusay in Soomaaliya ay sii xoojin doonto xiriirka ay la leedahay Midowga Yurub.

Aadan Madoobe oo lagu caleemo-saarayo Baydhaba iyo mas’uuliyiin maanta gaaray

0

Baydhaba (Caasimada Online) – Magaalada Baydhabo ee xarunta KMG ah ee dowlad-goboleedka Koonfur Galbeed ayaa isku diyaarineysa martigelinta xafladda caleemo-saarka hoggaamiyaha maamulkaas, Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe) oo la filayo inay maalmaha soo socda ka qabsoonto magaalada.

Iyadoo qaban-qaabada munaasabadda ay socoto ayaa mas’uuliyiin ka tirsan Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo marti sharaf kale ay si isa soo taraysa u gaarayaan magaalada Baydhabo si ay uga qeyb galaan xafladda caleemo-saarka.

Guddoomiyaha KMG ah ee Golaha Shacabka, Marwo Sacdiya Yaasiin Xaaji Samatar iyo Guddoomiye ku-xigeenka koowaad ee Golaha Aqalka Sare, Cali Shacbaan Ibraahim oo ay weheliyaan wafdi xildhibaanno ah ayaa maanta gaaray magaalada Baydhabo.

Wafdiga ayaa waxaa garoonka diyaaradaha ee magaalada Baydhabo ku soo dhoweeyay hoggaamiyaha Dowlad-goboleedka Koonfur Galbeed, Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe), iyadoo ay halkaas sidoo kale ku sugnaayeen wasiirro, xildhibaanno ka tirsan Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo maamulka Koonfur Galbeed.

Sidoo kale, odayaasha dhaqanka iyo qeybaha kala duwan ee bulshada ayaa ka qeyb qaatay soo dhoweynta wafdiga maanta gaaray magaalada Baydhabo ee ay hoggaaminayaan Guddoomiye Sacdiyo Yaasiin iyo Guddoomiye ku-xigeenka koowaad ee Aqalka Sare.

Mas’uuliyiinta maanta gaaray Baydhabo ayaa la filayaa inay ka qeyb-galaan xafladda caleemo-saarka hoggaamiyaha Koonfur Galbeed, Sheekh Aadan Madoobe, taas oo ay kasoo qeyb-geli doonaan madax iyo wufuud kala duwan oo ka kala imaanaya gudaha dalka iyo dibadda.

Xafladda caleemo-saarka Sheekh Aadan Madoobe ayaa lagu wadaa inay noqoto mid si weyn loo soo agaasimay, iyadoo magaalada Baydhabo ay haatan martigelinayso wufuud iyo mas’uuliyiin u socda ka qeyb-galka munaasabadda.

Horjoogayaal Shabaab ah oo lagu dilay duleedka Muqdisho

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Hay’adda Sirdoonka iyo Nabad-sugidda Qaranka oo warsaxaafadeed soo saartay ayaa faah-faahin ka bixisay howlgal culus oo ay maanta ka fulisay deegaanka Basra oo kamid ah deegaannada u dhow magaalada Muqdisho, isla markaana ay joogaan Al-Shabaab.

NISA ayaa shaaca ka qaaday in howlgalka lagu beegsaday horjoogayaal iyo maleeshiyaad uu shir uga socday duleedka deegaanka Barsa ee Gobolka Shabeellaha Dhexe, kuwaas oo lagu laayay goobta, sida lagu sheegay bayaanka.

Ugu yaraan 8 xubnood oo ay ku jiraan horjoogayaal sar sare ayaa lagu dilay howlgalka, sida ay shaacisay Hay’adda Nabad-sugidda Soomaaliya.

Horjoogayaasha la dilay oo laba ah ayaa qaabisanaaa qaybta qaraxyada miinooyinka iyo weerarrada hoobiyeyaasha, iyada oo lala dilay lix xubnood oo kale.

“Bartilmaameedka howlgalka oo ahaa goob ay Khawaarijta ku shiraayeen oo ku taalla hareeraha jiinka webiga ee duleedka Basra ayaa lagu dilay horjoogihii kooxda u qaabilsanaa dhagaraha miinooyinka iyo horjoogihii kooxda fulisa weerarrada argagixiso ee loo adeegsado hoobiyeyaasha nooca 107mm, kaas oo lagu magacaabi jiray Axmed Eybka Caalim (Daqare) iyo lix xubnood oo kale oo ka tirsanaa kooxdiisa,” ayaa lagu yiri qoraalka kasoo baxay Hay’adda NISA.

Hay’addu waxa ay intaas ku dartay in maydadka xubnaha la laayay ay qaadatay kooxda, kadibna ay si qarsoodi ah ugu aastay deegaan kae.

“Xog Sirdoon ayaa sidoo kale xaqiijisay in cadowgu maydadka horjoogayaashii lagu dilay ka qaadeen goobta howlgalka, iyaga oo si qarsoodi ah ugu aasay deegaan kale,” ayaa lagu yiri bayaanka.

Dhanka kale NISA ayaa sheegtay in ay sii wadi doonto beegsiga kooxda, isla markaana ay ka hortageyso isku day kasto oo ay kooxda ku dooneyso inay kusoo abaabusho weerarro ay ku carqaladeyneyso amniga iyo xasiloonida dalka.

Maalmihii u dambeeyay ciidamada dowladda Soomaaliya iyo saaxibada caalamiga ah ayaa kordhiyay howlgallada iyo duqeymaha lagu beegsanayo maleeshiyada Al-Shabaab ee weli ku sugan qaybo badan oo kamid ah dalka.

Mowqifka xildhibaanada Puntland laga soo doorto ee qorshaha Xasan ee Puntland

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaannada Labada Gole ee laga soo doorto Puntland oo bayaan culus soo saaray ayaa si kulul uga hadlay xaaladda kasoo cusboonaatay deegaannada maamulkaas, gaar ahaan dhaq-dhaqaaqyada ciidan ee ay dowladda dhexe ka bilowday gudaha Puntland.

Illaa 30 Mudane oo ka kala tirsan labada Aqal, kana soo jeedo Puntland ayaa saxiixay warsaxaafadeedkan oo ay ku eedeeyeen Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, iyaga oo sheegay inuu burburin ku hayo nidaamka federaalka.

Bayaanka ayaa lagu soo qaaday ciidamo la sheegay in dowladdu ay ka qortay gudaha Puntland, waxayna tilmaameen u jeedadu tahay in colaad laga huriyo gobollada maamulkaasi.

“Madaxweynaha muddo xileedkiisu dhammaaday waxa uu ku tuntay dastuurka, isaga oo u bareeray hurinta colaado sokeeye iyo maal-galinta maleeshiyaad beeleedyo lagu wiiqayo nidaamka federaalka, iyadoo si qaldanna loo isticmaalayo magaca Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, si bulshada loo marin habaabiyo,” ayaa lagu yiri warsaxaafadeedka xildhibaannada Puntland.

Sidoo kale waxa ay farriin u direen hoggaanka sare ee Puntland iyo shacabka oo ay ugu baaqeen in si mideysan ay uga hortagaan waxa ay ku tilmaameen duullaan uu ka hayo Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.

“Waxaan ugu baaqeynaa dadka reer Puntland dowlad iyo shacabba si isku duubni iyo midnimo leh uga falceliyaan tallaabo kasta oo wiiqeya hannaanka federaalka, nabadda iyo jiritaanka dowladda Puntland.” ayaa lasii raaciyay.

Waxaa kale oo farriintaan la wadaageen beesha caalamka oo ay ka codsadeen inay si dhow ula socoto xaaladda kasoo korortay deegaannada Puntland.

Khilaafka u dhexeeya Muqdisho iyo Garoowe ayaa mar kale cirka isku shareeray, kadib markii ay soo baxday in dowladdu ‘ciidamo ka qoratay’ maamulkaas, taas oo si weyn uga careysiisay Madaxweyne Saciid Deni.

Xasan oo iclaamiyey guluf dagaal oo kama dambeys ah

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo jeediyay khudbad xasaasi ah ayaa sheegay in Dowladda Federaalka ay bilaabi doonto guluf dagaal oo kama dambeys ah oo lagu ciribtirayo Al-Shabaab, isaga oo xusay in la joogo xilligii la soo afjari lahaa khatarta ay kooxda ku hayso guud ahaan shacabka Soomaaliyeed.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa carrabka adkeeyay in Ciidamada Qalabka Sida, oo garabsanaya shacabka iyo saaxiibbada caalamiga ah, ay sii laba jibbaari doonaan howlgallada ka socda deegaannada ay weli ku sugan yihiin Al-Shabaab.

Waxaa kale oo tilmaamay in qorshahooda ugu weyn uu yahay in dalka laga xoreeyo Khawaarijta, lana xaqiijiyo amniga iyo xasilloonida guud ee Soomaaliya.

Sidoo kale, Madaxweynaha ayaa sheegay in dhawaan ay shacabka u soo bandhigi doonaan qorshe cusub oo lagu dardargelinayo dagaalka lagula jiro Al-Shabaab, isla markaana qorshahaasi uu ka koobnaan doono tallaabooyin ciidan  iyo kuwo lagu xoojinayo wada-shaqeynta dowladda iyo bulshada, si loo xaqiijiyo guul waarta.

“Dowladda Soomaaliya waxay qaadi doontaa guluf dagaal oo kama dambeys ah, kaas oo dalka looga saarayo Khawaarijta, dadka Soomaaliyeedna dhawaan ayaan la wadaagi doonnaa qorshahaas,” ayuu yiri Xasan Sheekh.

Sidoo kale wuxuu sii raaciyay “Shabaab waa dhib badan yahay waa qaab daran yihiin waa dad xun oo maskaxda laga dhaqay maankooda uu gaaban yahay”.

Madaxweynaha ayaa sidoo kale caddeeyay in ujeeddada ugu weyn ay tahay in la xaqiijiyo amni waara, la’iskuna waddooyinka xiran, iyadoo shacabka loo abuurayo fursado nololeed oo wanaagsan.

Ugu dambeyn, Madaxweynaha ayaa ugu baaqay shacabka Soomaaliyeed inay garab istaagaan ciidamada qaranka, isla markaana ay ka qeyb qaataan dadaallada lagu xaqiijinayo nabadda, xasilloonida iyo dib u dhiska dalka.