25.1 C
Mogadishu
Thursday, July 23, 2026

Xog: Ra’iisul wasaare Xamza oo ku wajahan Dhuusamareeb + Ujeedka

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul wasaaraha Soomaaliya, Xamza Cabdi Barre iyo wafdi uu hoggaaminayo ayaa lagu wadaa in ay u ambabaxaan magaalada Dhuusamareeb ee caasimada Galmudug, xilli uu sii xoogeysanayo khilaafka u dhexeeyay Madaxweyne Axme Qoor Qoor iyo Villa Somalia.

Ilo wareedyo xilkas ah ayaa Caasimada Online u xaqiijiyay safarka Ra’iisul wasaaraha, iyadoo ujeedka uu yahay xal u raadinta xiisadda Galmudug.

Maalmahan Ra’iisul wasaaraha ayaa Muqdisho ka waday kulamo kala duwan oo xaaladda lagu dajinayo, isaga oo kaashanaya agaasimaha NISA Mahad Salaad.

Qaban qaabada soo dhaweynta Ra’iisul wasaaraha ayaa haatan laga dareemayaa magaalada Dhuusamareeb halkaas oo uu ka bilaabi doono kulamo, sida ay soo sheegayaan Wariyeyaal ku sugan deegaannada Galmudug.

Sida qorshuhu yahay Xamza ayaa la fariisan doono Madaxweyne Qoor Qoor oo dhawaan dhabarka xijiyay Villa Somalia, maadaama ay isku qabteen sida loo wajahayo hannaanka doorashooyinka Galmudug ee dhawaan dhici doono.

Villa Somalia ayaa dooneysa in isbeddel siyaasadeed laga sameeyo Galmudug, isla markaana doorashada madaxtinimada Galmudug ee la qabanayo bisha July lagu doorto musharrax ka iman doona urur-siyaasadeedka JSP. Waxaa aad loo hadal hayaa in musharraxaasi noqon karo ganacsade Liibaan Axmed Xasan, haddii uusan isbeddelin mowqifka taageerada madaxtooyada ee ku aaddan ninkaas.

Dhanka kale, Qoorqoor, oo hadda ah Madaxweynaha Galmudug ayuu Dastuurka maamulkaas u oggolaanayaa inuu mar labaad tartamo, taas oo keenta in labada dhinac ay ku kal fogaadaan arrimaha doorashooyinka.

Dadka reer Galmudug ayaa isha ku haya xiisadda taagan, oo ay garowsan yihiin inay khatar dhab ah ku tahay jiritaanka dowlad-goboleedka Galmudug, isla markaana ay sii kala fogeyn karto bulshada maamulkaas.

Muungaab’s leadership gives Mogadishu renewed confidence

Anyone who has lived abroad for years and returned to Somalia, or even visited Mogadishu after a long absence, can see one thing immediately: the capital is changing.

The change is not abstract. It shows in rebuilt roads, brighter streets, busy markets, new construction, growing public confidence and a city slowly reclaiming its place as Somalia’s political, economic and social heart.

For decades, Mogadishu carried the image of destruction. It was a city of checkpoints, ruined buildings, displacement, fear and unfinished recovery.

Today, the capital tells a different story. It still faces serious challenges, and no honest observer should deny them. But Mogadishu no longer stands only as a symbol of survival. It is becoming a symbol of renewal.

Much of that momentum has taken shape since Dr Hassan Mohamed Hussein Muungaab returned as Governor of Banaadir Region and Mayor of Mogadishu on 28 May 2025. His appointment brought back a leader already associated with reconstruction, public service and a practical understanding of the city’s needs.

A city seeing its taxes at work

What makes Mogadishu’s current recovery important is not simply that officials announce projects. Residents can increasingly see where public money goes.

Muungaab has linked local taxes to visible services, arguing that people must see results through better roads, improved health centres, cleaner neighbourhoods, stronger sanitation and more secure public spaces. That message matters in a country where years of conflict, weak institutions and poor service delivery damaged public trust.

Government becomes meaningful when people can point to a road, a light, a clinic, a school or a drainage system and say: this came from our contribution. That civic contract is exactly what Mogadishu needs.

Road reconstruction has become one of the clearest signs of this approach. Across several districts, the Banaadir administration has expanded interlock roads, repaired damaged routes and improved streets that had long slowed movement and weakened local commerce.

These projects are not only about concrete. A good road helps a mother reach a clinic, a trader keep a shop open, a student reach school and a neighbourhood feel connected to the wider city.

The expansion of solar street lighting has also changed how parts of Mogadishu feel after sunset. Better-lit roads support movement, help businesses stay open longer and give residents a stronger sense of security. In a city where darkness once carried fear, light has become part of recovery.

Leadership that delivers

Muungaab’s strength lies in a simple point: his administration has chosen visible delivery over empty rhetoric. Mogadishu has heard enough speeches in its modern history. It needs leadership that works street by street, district by district and service by service.

That is why the focus on roads, lights, drainage and public facilities matters. These are not abstract development slogans. They are the daily foundations of a functioning city.

The administration has also paid attention to drainage and flood-prone areas, an issue that directly affects residents during the rainy seasons. Drainage work rarely attracts the same attention as a new road, but it shows serious urban management. A capital cannot function if rain paralyses streets, damages homes and cuts off neighbourhoods.

Where residents have raised complaints over earlier work, the decision to send contractors back to repair problem areas reflects a welcome principle: public works must serve the public. Mogadishu does not need temporary projects built for cameras. It needs durable infrastructure built for the people who live there.

Services beyond concrete

The most persuasive part of Muungaab’s record is that his administration has not treated development only as construction. It has also invested in social services.

Health support has become a visible priority. The Banaadir administration has supported hospitals, mother-and-child health centres and community health services, with particular attention to mothers, children and vulnerable families.

That focus is essential. A city cannot call itself modern if poor families cannot access basic health care. Roads matter, but so do maternity centres, child care, emergency support and district-level clinics that serve ordinary residents.

The administration’s support for children with serious heart conditions deserves particular praise. For families unable to afford specialist treatment, such help is not politics. It is life. It gives parents hope and gives children a chance that poverty might otherwise deny them.

Education has also received attention, with efforts to improve public schools, repair learning centres and widen access to better education for children in the capital. Mogadishu’s future will not be built only through roads and buildings. It will be built through children who can learn in safer classrooms and grow up with more opportunity than the generation before them.

The administration has also pushed reforms to modernise tax collection. A more transparent system can strengthen accountability, raise local revenue and support public services. That matters because Mogadishu cannot depend forever on emergency responses or outside support. It needs a functioning local government with the capacity to finance its own priorities.

A capital choosing the future

Mogadishu’s progress carries deeper meaning because of the weight of its past. The city endured destruction on a scale that is difficult to explain to anyone who did not witness it. Whole neighbourhoods emptied. Public institutions collapsed. Death and displacement became part of daily life. The capital of a proud nation became a symbol of national failure.

But the people of Mogadishu have refused to remain trapped in that history.

They rebuilt shops where walls had fallen. They reopened schools where fear had spread. They returned to markets, beaches, homes and workplaces. They invested their money, labour and hope in a city many outsiders had written off.

That public resilience is the foundation of everything happening today. Muungaab’s administration deserves credit because it appears to understand that leadership in Mogadishu must work with the people, not above them. The strongest projects are those that connect local government, business communities, district authorities and residents.

The administration has also supported wider efforts to strengthen public participation and local governance, including the push towards one-person, one-vote politics in Banaadir. Whatever political disagreements surround the process, the principle remains powerful: residents of the capital should have a direct voice in local governance.

A modern Mogadishu cannot be built only through administrative orders. It must also grow through participation, accountability and public ownership.

Muungaab’s moment

Muungaab now has an opportunity few Somali leaders receive: the chance to turn visible progress into lasting transformation.

His first year back in office has shown energy, direction and a practical understanding of what residents want. They want safer roads. They want cleaner neighbourhoods. They want functioning clinics. They want better schools. They want drainage that works. They want taxes to return as services. They want a capital that reflects their dignity.

The work remains unfinished. Mogadishu still faces insecurity, congestion, poverty, poor planning, land disputes and pressure from rapid population growth. Serious leadership does not mean solving every problem overnight. It means setting a direction and proving, through action, that progress is possible.

On that measure, Muungaab has given Mogadishu something valuable: momentum.

The city that once represented Somalia’s collapse is now showing signs of becoming the city that represents its recovery. That recovery belongs first to the people of Mogadishu. But leadership matters, and in this period, the Banaadir administration under Governor Muungaab has helped turn public hope into visible public works.

Mogadishu is not only rebuilding its roads. It is rebuilding its confidence.

If this momentum continues, the capital can become what Somalis have always believed it could be: a safe, modern and proud city worthy of the nation it represents.

IS resurgence tests Puntland forces in northern Somalia

Bosaso, Somalia – Puntland forces have intensified operations against the Islamic State group in northern Somalia after a renewed surge in militant activity raised concerns that the group is trying to rebuild in the mountains of the Bari region.

The US-based Critical Threats Project said in an analysis this week that Puntland forces had increased counter-IS operations since mid-April and were on course to conduct their highest monthly number of operations in May 2026 since November 2025.

The renewed push forms part of Operation Hilaac, a campaign Puntland launched in late 2024 to target Islamic State Somalia Province, also known as ISS, in the Cal-Miskaad and Golis mountain ranges.

CTP said Puntland forces severely weakened the group during the first year of the operation, killing or capturing many fighters and pushing the remaining militants into a limited number of mountain valleys in rural Puntland.

But the campaign slowed in late 2025 and early 2026, giving the militants room to regroup, the analysis said.

IS fighters then increased attacks in March and kept up a higher tempo of activity in May after a brief lull in April.

The group also attacked Bosaso, Puntland’s commercial capital and largest port city, for the first time since September 2025 in late March, according to CTP.

Renewed pressure

Puntland’s latest operations suggest that the authorities now see the group’s recovery as a serious threat, particularly around Qandala and the surrounding coastal and mountain areas.

CTP said Puntland forces had been as active against IS around Qandala in May as they were during the peak of Operation Hilaac in 2025, indicating that the militants had rebuilt part of their presence there.

The group’s ability to survive reflects the difficulty of fighting in Puntland’s mountainous terrain, where militants can move between caves, valleys and remote settlements while avoiding conventional security operations.

CTP said the group’s ties with some local communities, its mobile bases and the difficulty of maintaining a permanent security presence in rural areas had made it hard to fully defeat.

The United States and the United Arab Emirates have supported Puntland forces with air support, including airdrops and airstrikes in difficult terrain, according to CTP.

US Africa Command said it carried out an airstrike targeting ISIS-Somalia on May 6 near the Golis Mountains, about 75 kilometres southeast of Bosaso.

New America’s Future Security Programme said AFRICOM had confirmed 63 strikes in Somalia in 2026 as of May 29, although it noted that tracking strikes in Somalia remains difficult because several actors operate in the country’s airspace.

US air support

Washington has repeatedly targeted IS positions in Puntland, including a major strike in February 2025 that President Donald Trump said targeted a senior Islamic State attack planner and other militants.

“These killers, who we found hiding in caves, threatened the United States and our Allies,” Trump said at the time.

“The strikes destroyed the caves they live in, and killed many terrorists without, in any way, harming civilians,” he added.

Somalia Today could not independently verify those details.

President Hassan Sheikh Mohamud thanked Washington after the strike, saying Somalia valued “the unwavering support of the United States in our shared fight against terrorism”.

“Your bold and decisive leadership, Mr President, in counterterrorism efforts is highly valued and welcomed in Somalia,” he said.

Puntland’s then information minister, Mohamud Aidid Dirir, said the strikes hit IS bases in the Cal-Miskaad mountains.

“The number of casualties is still unknown, as it was dark. But our forces on the frontline could hear the sound of explosions,” he told Reuters.

Global network

The renewed concern over IS in Puntland goes beyond northern Somalia.

CTP said the Somalia branch remains a key node in the global Islamic State network, helping move money, trainers, foreign fighters and logistics between IS affiliates in Africa and beyond.

The group’s leader, Abdulqadir Mumin, has long operated from Puntland. Some UN member states believe he may now be the overall leader of the Islamic State, although CTP and several analysts assess that he is more likely to hold a senior role overseeing IS regional affiliates.

Mumin also leads the Somalia-based East Africa office known as al-Karrar, which CTP says has supported IS affiliates in Mozambique and the Democratic Republic of Congo.

Analysts have also linked the network to financial support for Islamic State Khorasan Province, the Afghanistan-based affiliate known for transnational attack planning.

The renewed activity in Puntland, therefore, raises wider security concerns at a time when Somali and international forces already face several competing crises.

Puntland faces the return of Somali piracy, renewed political tensions with the federal government and pressure on the same maritime forces that have played a central role in both counter-piracy and counterterrorism.

CTP said those challenges could limit the resources available for counter-IS operations and allow the group to rebuild further.

For Puntland, the challenge is no longer only to clear IS from caves and valleys. It is to sustain enough pressure to prevent the group from turning northern Somalia back into a durable base for a global jihadist network.

Faah-faahinta saddex weerar oo ka dhacay magaalada Jowhar

0

Jowhar (Caasimada Online) – Faah-faahinno dheeraad ah ayaa kasoo baxaya weerarro kala duwan oo xalay ka dhacay magaalada Jowhar, kuwaas oo loo adeegsaday qaraxyo jugtooda laga maqlay bartamaha magaaladan oo caasimad u ah Dowlad-goboleedka Soomaaliyeed HirShabelle.

Qaraxa koowaad ayaa ka dhacay Laanta Isnaay ee xaafadda Horseed, iyada oo lala eegtay sarkaal ka tirsan ciidanka dowladda Soomaaliya oo deggan halkaasi, kaas oo magaciisa lagu soo koobay Haaroole, waxaana soo gaaray dhaawac, sida ay innoo sheegeen ilo deegaanka ah.

Sidoo kale, weerarka labaad oo ahaa Bam-gacmeed ayaa isna lagu beegsaday xero ay dagan yihiin Guutada 3-aad ee Ciidamada Xoogga Dalka ee uu hoggaamiyo Jeneraal Saneey Cabdulle oo ku taalla agagaarka saldhigga Jowhar, iyada oo ciidamada ay fureen rasaas kadib weerarka lagu qaaday.

Ma cadda khasaaraha rasmiga ah ee ka dhashay weerarka iyo rasaasta xigtay ee ay fureen ciidamada dowladda ee ku sugan xerada la beegsaday oo ay dagan yihiin military-ga Soomaaliya.

Weerar kale oo saddexaad ayaa sidoo kale lagu qaaday askari ka tirsan ciidamada ammaanka oo ku sugnaa barkoontarol oo ku taalla Jowhar, kaas oo ay dileen kooxaha hubeysan oo kadibna ka qaatay qoraygiisa.

Ma jiro ilaa iyo hadda wax war ah oo kasoo baxay saraakiisha laamaha amniga iyo mas’uuliyiinta Maamulka HirShabelle oo ku aadan dhacdooyinkaasi, waxaana haatan xaaladdu ay tahay mid deggan.

Ciidamada dowladda iyo kuwa HirShabelle ayaa lagu soo warramayaa in saaka ay wadaan howlgallo lagu baadi goobayo kooxihii ka dambeeyay falalka amni darrada ah ee xalay ka dhacay magaalada Jowhar ee xarunta gobolka Shabeellaha Dhexe.

Si kastaba, ha’ahaatee Jowhar ayaa dhawaan martigelin doonto doorashada guud ee HirShabelle oo haatan si weyn loogu diyaar garoobayo, iyada oo dhinacyo kala duwan ay si weyn ugu loolami doonaan, maadaama lasoo dooran doono Baarlamaan iyo Madaxweyne cusub.

Somalia tries two Ethiopians accused of joining Al-Shabaab

Mogadishu, Somalia – Somalia’s military court heard the case on Sunday of two Ethiopian nationals accused of joining Al-Shabaab, in a trial that points to the militant group’s continued efforts to recruit fighters from across East Africa.

The two men, named in court as Hamse Ibrahim Ali, also known as Abu Irshad, and Nasri Abdirahman Ali, also known as Abu Safiya, were arrested in Baidoa, the interim capital of South West State.

Security officials said officers from the National Intelligence and Security Agency (NISA) captured the pair during a planned operation before handing them over to judicial authorities.

The Military Court of First Instance was told that the suspects were born in Harar, in eastern Ethiopia, and speak Somali fluently.

Prosecutors accused them of belonging to Al-Shabaab, saying the case file included details of battles they allegedly joined, training they received and when they entered Somalia.

They asked the court to convict the men, arguing that a ruling against them would help deter other foreign nationals from joining the Al-Qaeda-linked group and support Somalia’s wider security campaign.

The defence denied the allegations and said the two men had not confessed to being Al-Shabaab members.

Their lawyer argued that prosecutors had not fully proved the charges and asked the court to send the men back to Ethiopia so they could reunite with their families.

The court said it would issue its decision after reviewing the arguments from both sides. It did not set a date for the verdict.

Foreign fighter concern

The case comes as Somali and international security officials continue to warn that Al-Shabaab remains a regional threat, despite years of military pressure.

The group is rooted in Somalia but has long drawn recruits from neighbouring countries, including Kenya, Ethiopia and Tanzania.

UN experts have described Al-Shabaab as the “greatest threat to peace and security in Somalia and the region”, citing its attacks, extortion networks, forced recruitment and ability to operate across large parts of the country.

Al-Shabaab has also tried to use foreign fighters in its propaganda to show that it still attracts recruits beyond Somalia’s borders.

A recent video released by the group highlighted the role of foreign militants in an attack on the Godka Jilacow prison complex in Mogadishu, one of the capital’s most sensitive security sites.

Security analysts said the footage appeared aimed at projecting strength after months of pressure from Somali forces, African Union troops and international partners.

Somalia has expanded military operations against Al-Shabaab this year, with support from foreign airstrikes and intelligence assistance.

In late April, the government said Somali forces and foreign troops killed 22 Al-Shabaab militants, including a commander, during an operation in Lower Shabelle.

Authorities have also stepped up arrests and prosecutions of suspected militants, informants and logistics operatives in Mogadishu and regional cities.

Baidoa, where security officers arrested the two Ethiopian suspects, remains one of southern Somalia’s most important security centres.

Al-Shabaab lost control of major towns in Bay and Bakool years ago, but the group still operates in rural areas and continues to threaten roads, government officials and military positions.

Military court cases 

Somalia’s military court frequently hears Al-Shabaab-related cases, including trials involving people accused of bombings, assassinations, attacks and logistical support for the group.

Somali officials say the court remains necessary because Al-Shabaab still threatens civilian courts, judges and prosecutors.

Rights groups, however, have criticised the use of military courts in cases involving civilians, saying terrorism suspects should receive full fair-trial protections, including access to lawyers, public hearings and the right to appeal.

Sunday’s hearing ended without an immediate ruling, but the case is likely to draw attention because the defendants are foreign nationals and because prosecutors accuse them of direct involvement in Al-Shabaab’s war against the Somali state.

If convicted, the two men could face lengthy prison terms or the death penalty under Somalia’s military justice system.

Al-Shabaab has fought Somalia’s internationally backed government since 2007. The group still controls or influences rural territory and continues to carry out bombings, assassinations and raids on military and civilian targets.

Somali officials say prosecutions form part of a wider campaign to weaken the group’s fighters, finances and support networks while military operations continue across the country.

DF oo beenisay inay u yeertay safiir Jabriil, kana hadashay shirkii muranka dhaliyey

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka Arrimaha Dibadda Soomaaliya Cabdisalaan Cabdi Cali Dhaay ayaa beeniyey warar lagu baahiyey warbaahinta oo sheegayay in dowladda federaalka ay u yeertay safiirka Soomaaliya u fadhiya Kenya, Jibriil Ibraahim Cabdulle, kadib markii uu ka qeyb-galay shir ganacsi oo ka dhacay magaalada Nairobi, kaas oo sidoo kale uu marti ku ahaa safiirka Israel ee Kenya.

Wasiir Dhaay oo khadka taleefanka kula hadlay warbaahinta Dawan, isagoo ku sugan magaalada Seoul ee dalka Kuuriyada Koonfureed, ayaa sheegay in dowladda Soomaaliya ay ka warqabtay ka qeyb-galka Danjire Jibriil ee shirkaas, isla markaana aysan jirin wax khalad ah oo dhacay.

“Danjiruhu wuxuu ka qeyb-galay Avocado Africa 2026 Expo ee Nairobi isagoo gudanaya waajibaadkiisa rasmiga ah ee safiirka Soomaaliya ee Kenya. Wuxuu ahaa shir ku saabsan beeraha iyo ganacsiga, ma ahayn kulan siyaasadeed, mana jirin wax khalad ah oo uu galay safiirkeenna. Wararka sheegaya in loo yeerayna waa kuwo aan sax ahayn,” ayuu yiri Wasiirka Arrimaha Dibadda Soomaaliya Cabdisalaan Dhaay.

Muranka ayaa ka dhashay qoraal ay Safaaradda Israel ee Kenya ku baahisay baraha bulshada, kaas oo lagu sheegay in safiirka Israel ee Kenya, Gideon Behar, uu si rasmi ah u furay daabacaaddii lixaad ee shirka Avocado Africa 2026. Safaaraddu waxay sheegtay in munaasabaddaas ay qeyb ka tahay iskaashiga Kenya iyo Israel ee horumarinta silsiladda qiimaha avocado-da.

Hase yeeshee, dokumentiyo ayaa muujinaya in shirkaasi ahaa bandhig ballaaran oo ku saabsan beeraha iyo ganacsiga, kaas oo ay ka qeyb-galeen dhowr safaaradood, wakiillo ka socday dowladda Kenya, shirkado wax dhoofiya, maal-gashadayaal, shirkado tiknoolajiyadeed, ganacsato dhanka gaadiidka iyo sahayda ah, iyo xubno ka socday ganacsiga gaarka loo leeyahay.

Barnaamijka shirka ayaa muujinaya in Safiirka Israel ee Kenya Gideon Behar lagu qoray liiska martida muhiimka ah ee ka qeyb-gashay furitaanka rasmiga ah ee shirka Talaadadii, 26-kii May, isagoo ay la socdeen wakiillo ka socday wasaaradaha beeraha iyo ganacsiga ee Kenya iyo safaarado ay ka mid yihiin kuwa Peru, Mexico iyo Shiinaha.

Barnaamijkaas ayaa si gaar ah u muujinaya in Safiirka Soomaaliya ee Kenya, Jibriil Ibraahim Cabdulle, lagu daray qeybta hordhaca iyo khudbadaha soo-dhaweynta ee Arbacadii, 27-kii May, isagoo ay la socdeen wakiillo ka kala socday Uganda, Jordan iyo Portugal.

Danjire Jibriil Ibraahim Cabdulle ayaa isna warbaahinta Dawan u sheegay in ka qeyb-galkiisa shirka uu qeyb ka ahaa diblomaasiyadda dhaqaale ee Soomaaliya, isla markaana ujeeddadiisu ahayd inuu soo bandhigo fursadaha ganacsi iyo maal-gashi ee Soomaaliya.

“Waxaan halkaas u joogay in aan iibiyo ajandaha dhaqaale ee Soomaaliya, oo aan dalkeenna u soo bandhigo suuq soo baxaya oo leh fursado ku jira beeraha, kalluumeysiga, adeegyada sahayda, ganacsiga badda, kaabayaasha dhaqaalaha, wax-soo-saarka, tamarta la cusbooneysiin karo, isgaarsiinta iyo horumarinta ganacsiga gaarka loo leeyahay. Kenya ayaa ahayd dalka martida loo ahaa, waxayna xaq u leedahay inay casuunto cidda ay u aragto inay khuseyso. Ka qeyb-galka Soomaaliya wuxuu ku saabsanaa danaha Soomaaliya iyo diblomaasiyadda dhaqaale,” ayuu yiri Danjire Jibriil.

Khudbadda uu safiirku u diyaarsaday shirka ayaan wax tixraac ah ku sameyn Israel. Waxa uu diiradda ku saaray fursadaha dhaqaale ee Soomaaliya, is-dhexgalka gobolka iyo ku biiritaanka Soomaaliya ee Dalladda Bulshada Bariga Afrika ee EAC.

“Soomaaliya maanta waa suuq soo baxaya oo adkeysi leh, kana buuxa fursado ku jira beeraha, kalluumeysiga, adeegyada sahayda, ganacsiga badda, kaabayaasha dhaqaalaha, wax-soo-saarka, tamarta la cusbooneysiin karo, isgaarsiinta iyo horumarinta ganacsiga gaarka loo leeyahay,” ayuu ku yiri khudbaddiisa.

Waxa uu sidoo kale ku casuumay maal-gashadayaasha iyo saaxiibada gobolka inay eegaan fursadaha ka jira Soomaaliya, gaar ahaan beeraha, kalluumeysiga, dekedaha, adeegyada sahayda iyo horumarinta ganacsiga gaarka loo leeyahay. Khudbaddiisa ayaa sidoo kale lagu sheegay in Soomaaliya ay diyaar u tahay inay la shaqeyso daneeyayaasha gobolka iyo kuwa caalamiga ah ee ku lug leh ganacsiga, kaydinta qabow, warshadeynta wax-soo-saarka beeraha iyo maal-gashiga beeraha.

Ajandaha shirka iyo khudbadda safiirka ma muujin wax caddeyn ah oo sheegaya in Soomaaliya ay kulan laba geesood ah la yeelatay Israel intii uu socday shirka. Dukumentiyada la arkay waxay muujinayaan in shirka lagu qabtay Kenya, ayna ka qeyb-galeen safaarado iyo wakiillo kala duwan, maadaama uu ahaa kulan caalami ah oo ku saabsan beeraha iyo ganacsiga.

Sidaas darteed, sheegashada ah in dowladda Soomaaliya ay u yeertay Safiir Jibriil Ibraahim Cabdulle sababo la xiriira ka qeyb-galkiisa Avocado Africa 2026 Expo ayaa waxaa beeniyey Wasiirka Arrimaha Dibadda Soomaaliya Cabdisalaan Cabdi Cali Dhaay.

Dokumentiyada la heli karo waxay xaqiijinayaan in safiirku ka qeyb-galay shirka, balse ma taageerayaan sheegashada ah inuu jiro khalad uu galay, tallaabo anshax-marin ah oo laga qaaday, ama kulan diblomaasiyadeed oo dhexmaray Soomaaliya iyo Israel.

War laga soo saaray xaaladda caafimaad ee Trump iyo sanad gudihiis oo la sheegay in…

Washington (Caasimada Online) – Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa ku jira “caafimaad jireed oo aad u wanaagsan,” sida lagu sheegay warqad uu soo saaray dhakhtarkiisa gaarka ah, kadib baaritaan caafimaad oo toddobaadkan loogu sameeyay Isbitaalka Militariga Qaranka ee Walter Reed.

Warqadda oo uu Aqalka Cad sii daayay fiidnimadii Jimcaha ayaa waxaa qoray Kabtan Sean Barbabella, oo ah dhakhtarka madaxweynaha. Waxa uu sheegay in baaritaanka la sameeyay Talaadadii uu ahaa kii saddexaad ee Trump maro tan iyo markii uu dib ugu soo laabtay Aqalka Cad.

Barbabella ayaa sheegay in baaritaanka lagu sameeyay madaxweynaha uu ka koobnaa tijaabooyin ballaaran oo shaybaar iyo kuwo ka hortag caafimaad ah, iyo sidoo kale la-tashiyo lala yeeshay 22 dhakhtar oo takhasusyo kala duwan leh, kana socday xarumo caafimaad iyo hay’ado waxbarasho oo waaweyn.

Dhakhtarka ayaa warqaddiisa ku sheegay in Trump uu muujiyay “waxqabad garasho iyo mid jir oo aad u wanaagsan,” islamarkaana uu si buuxda ugu habboon yahay gudashada dhammaan waajibaadka madaxweynenimo iyo kan taliyaha guud ee ciidamada Mareykanka.

Sidoo kale, baaritaannada la xiriira shaqada maskaxda iyo garashada ayaa lagu sheegay in madaxweynaha uu muujiyay xaalad maskaxeed oo caadi ah, iyadoo aan la sheegin wax muujinaya hoos u dhac dhanka garashada ah.

Warqadda ayaa sidoo kale lagu sheegay in Trump la siiyay talooyin caafimaad oo ka hortag ah, oo ay ku jiraan hagaajinta cuntada, isticmaalka qadar yar oo aspirin ah, kordhinta dhaqdhaqaaqa jirka iyo sii wadista dhimista miisaanka.

Miisaanka Trump ayaa lagu sheegay in culeyskiisa yahay 108 kg, taas oo ka dhigan in ay miisaankiisa ku korortay 6.4 kg tan baaritaankiisii caafimaad ee 2025.

Trump, oo 14-ka June jirsanaya 80 sano, ayaa ah qofkii ugu da’da weynaa ee xilka madaxweynenimo ee Mareykanka qabta. Arrinta caafimaadkiisa ayaa si gaar ah isha loogu hayaa, maadaama caafimaadka madaxweynayaasha da’da ah uu noqday mowduuc siyaasadeed oo aad looga doodo gudaha Mareykanka.

Dooddaas ayaa xoogeysatay sanadihii dambe, gaar ahaan xilligii madaxweynihii hore Joe Biden, oo si joogto ah loo weydiin jiray su’aalo ku saabsan awooddiisa jireed iyo tan maskaxeed. Trump ayaa arrintaas si weyn u adeegsan jiray ololihiisa doorashada, isaga oo isku muujinayay inuu ka firfircoon yahay Biden.

Kadib markii Biden ka tagay xilka, waxaa la shaaciyay in laga helay kansarka qanjirka ragga oo heerkiisu sarreeyo, taasoo sii kordhisay doodda ku saabsan da’da, caafimaadka iyo kartida hoggaamiyeyaasha Mareykanka.

Intii lagu jiray muddada labaad ee Trump, sawirro dhowr ah ayaa muujiyay nabarro ama midab-beddel ka muuqda dusha gacmihiisa, kuwaas oo mararka qaar lagu arkay in lagu daboolay qurxin ama faashado.

Dhakhtarkiisa ayaa warqadda ku sheegay in arrintaas ay la xiriirto “cuncun ama dhaawac yar oo ku dhaca unugyada jilicsan,” isaga oo ku sababeeyay salaanta badan ee gacmaha iyo saameynta fudud ee aspirin-ka.

Barbabella ayaa hore Trump uga helay xaalad loo yaqaan chronic venous insufficiency, oo ah cillad ku timaadda xididdada lugaha, taas oo keenta in dhiiggu si fiican ugu soo laaban waayo wadnaha, mararka qaarna sababta barar lugaha ah.

Warqadda cusub ayaa sheegtay in bararka hoose ee lugaha Trump uu yahay mid “yar,” islamarkaana uu ka soo roonaaday xaaladdii sanadkii hore.

Dhakhtarka ayaa sidoo kale sheegay in Trump uu qaato laba dawo oo lagu xakameeyo dufanka dhiigga, kuwaas oo kala ah Rosuvastatin iyo Ezetimibe. Waxa kale oo uu qaataa aspirin, oo loo isticmaalo tallaabo ka hortag ah oo la xiriirta caafimaadka wadnaha.

Barbabella ayaa sheegay in Trump uu ka faa’iidaystay in uusan weligii isticmaalin tubaako iyo khamri, taas oo uu ku tilmaamay mid ka mid ah arrimaha taageeraya caafimaadkiisa guud.

Dhakhtarka ayaa intaas ku daray in jadwalka maalinlaha ah ee Trump, oo ay ku jiraan kulamo heer sare ah, ka qeybgalka munaasabado dadweyne iyo dhaqdhaqaaq jireed oo joogto ah, uu weli kaalin ka qaadanayo xaaladdiisa caafimaad.

Si kastaba, Trump ayaa caan ku ah inuusan lahayn jadwal jimicsi oo joogto ah marka laga reebo ciyaarta golf-ka. Waxa kale oo muddo dheer lagu yaqaannay inuu jecel yahay cuntooyinka cusbada iyo dufanka badan, oo ay ku jiraan hamburgers iyo fries.

Xiriirka difaaca Soomaaliya iyo Ruushka oo sii xoogaysanaya

0

Moscow (Caasimada Online) – Wasiiru-dawlaha Gaashaandhigga Soomaaliya, Cumar Cali Cabdi, ayaa magaalada Moscow kula kulmay dhiggiisa Ruushka, Vasily Osmakov, xilli uu halkaas ku joogo booqasho rasmi ah. Labada dhinac ayaa ka wada hadlay fursadaha lagu xoojin karo iskaashiga dhanka difaaca.

Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya ayaa sheegtay in wadahadalladu diiradda saareen arrimaha ay labada dal wadaagaan, gaar ahaan hannaanka lagu xoojin karo xiriirka difaaca ee ka dhexeeya Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya iyo Ruushka.

Labada mas’uul ayaa carrabka ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay sii wadista wadahadallada wax-ku-oolka ah, waxayna xaqiijiyeen u-heellanaanta labada dhinac ee ku aaddan dhiirrigelinta iyo xoojinta xiriirka difaaca ee ka dhexeeya labada dowladood.

Iskaashiga Soomaaliya iyo Ruushka ayaa si weyn u ballaartay sannadihii ugu dambeeyay, iyadoo ay ka mid tahay heshiiska is-afgaradka ee la saxiixay bishii Febraayo 2026. Heshiiskaas ayaa ujeeddadiisu tahay xoojinta iskaashiga caafimaadka, dhisidda awoodda xirfadlayaasha caafimaadka, iyo hirgelinta tignoolajiyada caafimaadka ee dhijitaalka ah.

Wadahadalladan ayaa ku soo beegmay xilli Soomaaliya ay ku guda jirto dadaallo ay ku ballaarinayso isbahaysigeeda caalamiga ah, si ay u taageerto horumarinta qaybta amniga iyo dagaalka ka dhanka ah argagixisada, iyadoo isla markaana kor u qaadaysa awoodda difaaca qaranka.

Danjiraha Soomaaliya u fadhiya dalka Ruushka, Maxamed Zubeyr, ayaa si firfircoon uga shaqaynayay xoojinta xiriirka diblomaasiyadeed ee Soomaaliya la leedahay Ruushka iyo Belarus. Wuxuu waraaqihiisa aqoonsiga u gudbiyay Ku-xigeenka Wasiirka Arrimaha Dibadda Ruushka, Mikhail Bogdanov, oo sidoo kale ah Ergeyga Gaarka ah ee Madaxweynaha Federaalka Ruushka u qaabilsan Bariga Dhexe iyo Afrika.

Dowladda Federaalka Ruushka ayaa sidoo kale Soomaaliya siisay gargaar bani’aadamnimo, si loo caawiyo bulshooyinka ay saameeyeen abaaraha daba-dheeraaday iyo xasaradaha kale ee bani’aadamnimo. Hay’adda Maareynta Musiibooyinka Soomaaliyeed ee SoDMA ayaa bishii Noofambar 2023 heshay 25,000 oo tan oo qamadi ah oo ka timid Ruushka, taasoo qayb ka ahayd dadaallada gargaarka bani’aadamnimo ee Soomaaliya.

Shixnad labaad oo iyaduna ahayd 25,000 oo tan oo qamadi ah oo ka timid Ruushka ayaa la helay bishii Janaayo 2024. Guddoomiyaha SoDMA, Maxamuud Macallin, ayaa Ruushka uga mahadceliyay deeqdaas raashinka muhiimka ah ee uu siiyay Soomaaliya.

Guddoomiyaha SoDMA ayaa sidoo kale wadahadallo la yeeshay Ku-xigeenka Wasiirka Ruushka ee Difaaca Shacabka, Kurynin Roman Viktorovich. Labada dhinac ayaa ka wada hadlay hannaanka loo adeegsan karo tababarrada iyo qalabka horumarsan si kor loogu qaado awoodda SoDMA iyo aqoonta la xiriirta dhimista khatarta musiibooyinka.

Iskaashiga sii kordhaya ee Muqdisho iyo Moscow

Wadahadalladan ayaa muujinaya xiriirka sii xoogeysanaya ee u dhexeeya Muqdisho iyo Moscow, iyadoo labada dhinacba ay doonayaan inay ballaariyaan iskaashiga dhinacyada ay wadaagaan.

Ku-xigeenka Wasiirka Arrimaha Dibadda Ruushka, Mikhail Bogdanov, ayaa Muqdisho soo gaaray bishii Abriil 2025, si uu wadahadallo heer sare ah ula yeesho madaxda Soomaaliya. Booqashadaas ayaa hoosta ka xarriiqday xiisaha sii kordhaya ee Moscow u hayso Geeska Afrika. Bogdanov ayaa Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud u soo gudbiyay casuumaad rasmi ah oo uga timid Madaxweyne Vladimir Putin, taasoo ku saabsan ka qeybgalka Shirweynaha Ruushka iyo Jaamacadda Carabta.

Bishii May 2025, Guddoomiyaha Aqalka Sare ee Soomaaliya, Cabdi Xaashi Cabdullaahi, ayaa u safray Moscow si uu u xoojiyo xiriirka baarlamaani ee Soomaaliya la leedahay Golaha Federaalka Ruushka. Socdaalkaas ayaa lagu doonayay in lagu xoojiyo iskaashiga dhinacyada siyaasadda, dhaqaalaha iyo istiraatiijiyadda.

Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Soomaaliya ayaa sidoo kale hoggaamiyay wafdigii Soomaaliya ee ka qeybgalay Shirkii Labaad ee Wasiirrada ee Madasha Iskaashiga Ruushka iyo Afrika, kaasoo ka dhacay Qaahira. Tallaabadan ayaa muujisay sida ay dowladda federaalka uga go’an tahay ballaarinta isbahaysigeeda caalamiga ah iyo ku-dhaqanka diblomaasiyadda dhaqaalaha.

Taageerada Ruushka ee madax-bannaanida Soomaaliya

Ruushka ayaa si cad u taageeray madaxbannaanida Soomaaliya iyo midnimadeeda dhuleed. Ka dib markii bishii Diseembar 2025 ay Israa’iil aqoonsatay Somaliland, Moscow waxay mar kale xaqiijisay taageeradeeda ku aaddan Soomaaliya midaysan, iyadoo carrabka ku adkeysay muhiimadda ay leedahay dhowrista sharciga caalamiga ah.

Ruushka ayaa sidoo kale ka horyimid kordhinta cunaqabateynta hubka ee saaran Soomaaliya ee Golaha Ammaanka bishii Abriil 2026. Mowqifkaas ayaa la jaanqaaday aragtida Muqdisho ee ah in xayiraadahaas ay wiiqeen awoodda dowladda Soomaaliya u leedahay inay qalabeyso ciidamadeeda.

Dowladda Soomaaliya ayaa soo dhoweysay mowqifka Moscow, iyadoo u aragtay mid ka tarjumaya isku-soo-dhawaanshaha istiraatiijiyadeed ee sii kordhaya ee labada dal.

Iyadoo xiriirka diblomaasiyadeed uu sii ballaaranayo, labada dhinac waxay muujiyeen rabitaankooda ah inay sii qoto-dheereeyaan iskaashiga ay ka leeyihiin arrimaha mudnaanta wadaagga u ah, sida nabadda, amniga iyo horumarka.

Faallo: Soo kabashada caasimadda iyo doorka maamul ee Jen. Muungaab

Haddii aad muddo dheer qurbaha ku noolayd, dalkaaga ma ku noqotay, mise Xamar ayaad soo booqatay? Marka dhinac kasta laga eego, waxaa kuu muuqanaya ammaan iyo horumar degdeg ah. Waxaa la arkayaa dib-u-dhis ballaaran, gaar ahaan Muqdisho oo si xowli ah, oo mucjiso u eg, dib ugu soo kabanaysa.

Muqdisho, oo ah wadnaha iyo caasimadda Soomaaliya, waxay muddo dheer ahayd astaan u taagan adkaysi iyo dhabar-adayg. Inkastoo ay soo martay xaalado adag iyo burbur baaxad leh, maanta waxay maraysaa weji cusub oo dhismo, nabad iyo horumar ah. Horumarkan muuqda ma ahan mid iska yimid, balse wuxuu ka dhashay dadaal wadajir ah oo dhexmaray maamulka Gobolka Banaadir iyo bulshada caasimadda oo iskaashanaya.

Tan iyo markii Dr. Xasan Maxamed Xuseen Muungaab dib loogu magacaabay Guddoomiyaha Gobolka Banaadir iyo Duqa Muqdisho 28-kii May 2025, wuxuu muujiyay hoggaan tusaale u ah isku-tashi iyo waxqabad. Iyadoo laga faa’iidaysanayo canshuuraha deegaanka, waxaa dib loo dhisay inta badan waddooyinkii burbursanaa, waxaana lagu xiray nalalka ku shaqeeya tamarta cadceedda. Tallaabadan waxay fududaysay isku-socodka dadka iyo gaadiidka, waxayna gacan ka geysatay in ganacsiyadu furnaadaan habeen iyo maalin.

Magaaladu waxay samaysay horumar la taaban karo oo dhanka kaabayaasha iyo dib-u-soo-kabashada dhaqaalaha ah. Dadaalladan waxaa hormuud ka ah maamulka gobolka, oo uu hoggaaminayo Guddoomiye Muungaab, iyo hay’adaha nabadgelyada oo yeeshay isku-xir iyo iskaashi muuqda.

Hal sano ayaa ka soo wareegtay markii Jen. Muungaab dib loogu magacaabay maamulka caasimadda, oo ay ku nool yihiin in ka badan saddex milyan oo qof. Mudadaas, maamulka cusub wuxuu dardar geliyay qorshayaal lagu horumarinayo adeegyada bulshada, dib-u-dhiska kaabayaasha caasimadda iyo xoojinta maamulka deegaanka.

Mudnaanta ugu weyn ee maamulka waxay noqotay dib-u-dayactirka iyo dhismaha waddooyinka muhiimka ah ee magaalada, si loo hagaajiyo isku-socodka gaadiidka, loo yareeyo ciriiriga, loona soo celiyo bilicda iyo kaabayaasha burburay ee caasimadda. Waxaa sidoo kale si weyn loo ballaariyay waddooyinka interlock-ga ah ee laga hirgelinayo xaafadaha kala duwan, kuwaas oo kor u qaaday isku-socodka bulshada iyo dhaqdhaqaaqa ganacsiga.

Dhanka deegaanka, maamulka Gobolka Banaadir wuxuu xoogga saaray hagaajinta nidaamka biyo-mareennada iyo meelaha biyuhu ku ururaan, si loo yareeyo fatahaadaha xilliyada roobka. Dib-u-habeyntan waxay wax weyn ka taraysaa badbaadada shacabka iyo isku-socodka magaalada xilliyada roobabka culus, inkastoo weli meelaha qaar ay dhibaatadu ka taagan tahay. Shirkadihii hore u dhisay qaar ka mid ah goobahaas ayaa dib loogu celiyay, si mar kale looga shaqeeyo meelaha cabashooyinku ka yimaadeen.

Waaxda caafimaadka ayaa ka mid noqotay meelaha maamulka uu horumar muuqda ka sameeyay. Taageero ayaa la gaarsiiyay isbitaallada, xarumaha hooyada iyo dhallaanka ee MCH-yada, iyo adeegyada caafimaadka bulshada, iyadoo diiradda la saaray tayeynta daryeelka hooyada iyo carruurta.

Sidoo kale, maamulka ayaa door muuqda ka qaatay badbaadinta carruurta qaba xanuunnada daran ee wadnaha. Carruur badan ayaa loo maalgeliyay qalliinno wadne iyo daaweyn takhasus leh oo lagu fuliyay xarumo caafimaad oo gudaha iyo dibadda ah, taasoo rajo cusub siisay qoysas badan oo Soomaaliyeed.

Dhanka waxbarashada, maamulka ayaa horumariyay adeegyada waxbarashada iyo dayactirka xarumaha waxbarasho, si loo ballaariyo helitaanka waxbarasho tayo leh oo ay helaan carruurta ku nool caasimadda.

Waxaa sidoo kale la sameeyay dib-u-habeyn lagu casriyeynayo nidaamka canshuuraha, iyadoo laga dhigay hannaan ku shaqeeya nidaam casri ah oo sare u qaaday hufnaanta maamulka, isla-xisaabtanka iyo kobcinta dakhliga dowladda hoose. Tallaabadan ayaa door weyn ka qaadatay dardargelinta adeegyada bulshada iyo hirgelinta mashaariicda horumarineed ee caasimadda.

Mudadii sanadka ahayd ee uu xilka hayay Guddoomiyaha Gobolka Banaadir, waxaa la hirgeliyay mashaariic horumarineed oo waaweyn. Sidoo kale, waxaa si weyn loo xoojiyay amniga caasimadda, iyadoo dadku ay maamulka iyo hay’adaha amniga ku ammaaneen dadaalka joogtada ah ee loogu jiro sidii Muqdisho u noqon lahayd caasimad casri ah oo la tartanta magaalooyinka waaweyn ee caalamka.

Dhanka maamulka iyo dimuqraadiyadda, Gobolka Banaadir wuxuu si weyn u taageeray hirgelinta doorashooyinka qof iyo cod, iyadoo shacabka lagu dhiirrigeliyay inay ka qeyb qaataan diiwaangelinta codbixiyeyaasha iyo doorashooyinka goleyaasha deegaanka. Tallaabadan ayaa loo arkaa mid xoojinaysa dimuqraadiyadda, ka qeybgalka bulshada iyo isla-xisaabtanka maamulka.

Haddaan dib ugu noqonno burburkii ugu dambeeyay ee Muqdisho iyo xilliyadii adkaa ee ay soo martay, wuxuu ahaa burbur aan si fudud looga sheekeyn karin marka la eego baaxaddiisa iyo sida qoto dheer ee uu u saameeyay qeybaha kala duwan ee nolosha aasaasiga ah iyo adeegyada bulshada. Ma ahayn muuqaal ay indhahooda ku daawan karaan dad leh dareen iyo damiir bani’aadannimo. Wax badbaaday lama arkin. Geerida iyo burburku waxay ka mid noqdeen noloshii caadiga ahayd, dalkuna wuxuu galay fowdo iyo guuldarro qaran oo taariikhi ah.

Balse shacabka Muqdisho maanta way diideen in dib loogu noqdo aayahaas iyo taariikhdaas madow.

W/Q: Cali Muxiyaddiin
Email: [email protected]

War cusub oo kasoo kordhay kiiska Sacdiyo Bajaaj

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Sacdiyo Macalin Cali Xasan oo loo yaqaano (Sacdiyo Bajaaj) ayaa lagu wadaa in maalinta berri ah la horgeeyo Maxkamadda Gobolka Banaadir, si loo guda galo dacwadda loo haysto.

Xeer Ilaaliyaha Qaranka ayaa dhawaan sheegay in kiiska Sacdiyo uu marayo heer gaba-gabo ah oo dhinaca baarista iyo dacwad-oogista ah, isaga oo xusay in hay’adaha caddaaladdu ay dhammaystireen habraacyadii la xiriiray baarista kiiska.

Maxkamadeynta oo subaxa hore ee berri ka bilaaban doonto hoolka Maxkamadda Gobolka Banaadir ayaa lagu soo bandhigi doonaa eedaha rasmiga ah ee loo haysto Sacdiyo Macallin, waxaana kamid ah kicin bulsho.

Xoghayaha Golaha Samatabixinta, Maxamed Aadan Koofi oo qoraal kasoo saaray Maxkamadeynta gabadhan dhalinyarada ah ayaa shaaca ka qaaday in ay ay garab istaagi doonaan, isla markaana ay tegi doonaan Maxkamadda, wuxuu sidoo kale dhalinyarada ugu baaqay inay garabkeeda buuxiyaan.

“Sacdiyo Macallin (Bajaaj) waxay u xiran tahay oo berri maxkamad lagu saarayaa kaliya in ay tiri “Madaxweyne waxaan u baahanahay inta gabadhaadu u baahantahay!” Waxaan garab taaganahay dhibbane Sacdiyo Bajaaj, waxaana ugu baaqayaa dadka Soomaaliyeed, gaar ahaan dhalinyarada in la garab istaago oo la tago maxkamadda,” ayuu yiri Musharrax Koofi.

Sidoo kale, wxuu farriin culus u diray bahda Garsoorka oo uu ka dalbaday inay u hiiliyaan cadaaladda, si loogu kala baxo sharciga.

“Garsoorka dalka waxaan ka rajaynayaa in ay caddaaladda u adeegi doonaan, xorriyaddeedana ay u celin doonaan Sacdiya Bajaaj,” ayuu sii raaciyay.

Si kastaba ha’ahaatee, Kiiska Sacdiyo Macallin Xasan oo xasaasi ah ayaa si weyn isha loogu hayaa, iyada oo laga war sugayo go’aanka Maxkamadda Gobolka Banaadir.

Daawo: Odayaasha Hawiye oo jawaab kulul siiyay Garaad Jaamac Garaad Cali

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Imaam Cumar Macalin Abshir oo kamid ah waxgaradka Soomaaliyeed ayaa jawaab ka bixiyay eedeyntii Garaad Jaamac Garaad Cali oo maalmo kahor sheegay in odayaasha Hawiye ay soo dhamaystiri waayeen xubnihii laga rabay, si loo dhiso guddi odayaal ah oo dhex-dhexaadiya Villa Somalia iyo Mucaaradka.

Garaadka ayaa xusay in arrintaas ay keentay in ay fashilmaan dadaalladii ay wadeen ee dhex-dhexaadinta, si xal looga gaaro khilaafka taagan.

“Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed waxaan kulankan uga codsanay si aan ugu sheegno ergadii ay na fareen inay suuroobi wayday inaan u gudbino dhinicii kale arrinta ay u suuroobi waysay ma aha inaan dhinaca dowladda war ka weynay ee odayaasha dhaqanka Soomaaliyeed guddiga ay ku ballansanaayeen ayaa soo dhammaystirmi waayay weliba guddigii beesha Hawiye ee magaaladan degta,” ayuu yiri Garaad Jaamac Garaad Cali.

Intaas kadib waxaa soo jawaabay Imaam Cumar Macalin Abshir oo shaaca ka qaaday in Odayaasha Hawiye ay nabad rabaan, isla markaana aysan ku shaqeyn doonin talaba Isin dhaqan oo dagaal hurinayo, sida uu hadalka u dhigay.

“Waxaan maqlaayay nin oday ah oo maalin dhaweyd dhahaayo odayaashii Hawiye ayaa soo bixi waayay Odayaasha Hawiye nabad ayay rabaan afkooda ayaan ku hadleynaa dowladnimo ayay rabaan karaamo ayay rabaan,” ayuu yiri Imaam Cumar Macalin Abshir.

Waxaa kale oo uu kusii daray “Nabadoon ama duub ama nin isima oo dagaal horkacayana isku gaari maba na qaado, sidaasna dhaqan kuma ahan.”

Hadalkan ayaa kusoo aadayo, xilli haatan Soomaaliya ay wajaheyso marxalad xasaasi ah oo ka dhalatay hannaanka doorashooyinka, iyada oo ay si wayn isugu hayaan madaxda Dowladda iyo Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed.

Kala guurka Togan ee Somalia iyo fursado dahabi ah

Kala guurka Togan: Waa Faallo uu qoray Wasiir Cabdiraxmaan Yuusuf Al-Cadaala.

Dhaarinta Xildhibaanada Koofur-Galbeed: Riyadii hadda waa run.

Shalay, Magaalada Baydhabo waxaa lagu dhaariyay Xildhibaanada cusub ee Baarlamaanka Dawlad-goboleedka Koofur Galbeed, waxay nasiib u yeesheen inay noqdaan Xildhibaanadii ugu horeeyay ee Dawlad Goboleed marka laga reebo Soomaaliland ee lagu soo doorto Nidaamka Qof iyo Cod, kuna dhisan Xisbiyo.

Waa talaabo hirgalinteeda loosoo maray jid adag, waa himilo soo jireen ah oo dad badan oo Soomaaliyeed ay rajaynayeen in ay Maalin uun goobjoog ka noqdaan.

Qormadaan, waxaan ku dul istaagi doonaa Sadex xaqiiqo, Sadex Fursadood, afar Iftiimin, Hal dardaaran, hal digniin iyo hal xusuus oo xisaab celin ah.

Xaqiiqo 1, waa talaabo inaga raraysa nidaamkii Doorashooyinka ee Dadbanaa ee aan kusoo jirnay Tobankii Sano ee tagtay, Kii xulista halka Oday ee 2012, iyo kuwii ka horeeyay ee hogaamiye kooxeedyadu lahaayeen awoodda, sidaas awgeed waxay bilaw u tahay kala guur rasmi ah oo aan ugu guurnay nidaamka Dimuquraadiyadda.

Xaqiiqo 2, waxay furtay albaabka awood siinta dadwaynaha, iyada oo Xildhibaanadaani ay noqonayaan kuwii ugu horeeyay ee ku fadhiya Codka Shacabkooda, halkaasna waa kala guur kale oo dhab ah, waxaan ka guurnay awoodii halka  Qof, anagoo u guurnay awoodda ay Shacabku leeyihiin.

Xaqiiqo 3, waxay ku fadhiyaan Xildhibaanada cusub Nidaamka Xisbiyada taas oo iyana ah albaab cusub oo u furmay nidaamka Siyaasadeed ee Dalka, tanina waa bilawga kala guurka sadexaad ee Nidaamka Qabaailka aan uga guurayno kan xisbiyada.

Fursado.

Kala  guurkaani, wuxuu abuurayaa fursado dahabi ah.

Fursad 1, wuxuu awoodaynayaa Shacabka Soomaaliyeed oo talada Dalkooda marti ka ahaa in ka badan Nus-qarni, kuwaas oo hadda noqonaya cidda leh awoodda soosaarista hogaamiyayaasha, taas oo dhalidoonta Dawlad haysata kalsoonida iyo Sharciyadda Dadkeeda iyagana u xisaab celisa.

Fursad 2, waxeey hoos u dhigaysaa nidaamka Qabaliga ah ee kala qaybinaya Shacabkeenna waxa ayna abuuraysaa Nidaam Xisbiyo ah kaas oo midaynaya Bulshada kuna midaynaya Aragti halkii ay isku raaci lahaayeen Qabiil.

Fursad 3, waxeey kor u qaadaysaa sumcadda Dawladnimadeena oo buuuxindoonta halbeegyada Caalamiga ah ee Dawladnimada ku dhisan Dimuquraadiyadda.

Iftiimin.

Dhamaystirka Kala Guurka.

Waxaan hadda bartanka uga jirnaa geediga kala guurkaan, si aan u dhamaystirnana waxaa jira dhawr qodob oo iyana mudan in aan maskaxda galino.

Iftiimin 1, maadaama ay tahay hawl adag, caqabado badan, cadaw xooganna leh, waxa ugu wayn ee aan u baahanahay waa adkaysi iyo isku duubni.

Iftiimin 2, waxa labaad waa feejignaan in aan nala qaldin, nala cabsi galin ama nala weecin maadaama hubka ugu wayn ee la doonayo in lagu hor istaago himiladaan ay tahay in si khaldan loogu fasiro Bulshadeenna.

Iftiimin 3, in aan gacanta ka qabano kuwa doonaya in ay dib inoo celiyaan, caqli iyo cudud hadba tii haboonna kaashano ayaa ah qodob kale oo mudan xusuusnaan.

Iftiimin 4, in Shacabkeenu muujiyo in tani ay tahay tiisa cidkasta oo hor istaagtana ay tahay cid awoodda iyo milkiyadda Dawladnimada u diidan Dadwaynaha.

Hal Dardaaran iyo hal digniin.

Dadkaygoow , mid waa dardaaran, marxaladaan waa mid taariikhi ah sidaas awgeed waa in aan si midnimo iyo waddaniyad leh u garab istaagno, mid kalana waa digtaanaashiyo, jidka aan marayno waa mid adag, Caqabado leh, cillado badan sababtuna waa duruufaha Dalkeenu ku jiro, sidaas awgeed waa in aan ka feejignaano cidkasta oo doonaysa in ay si khaldan uga faaiidaysato duruufahaas kuna hor istaagto himilooyinkeenna Qaran.

Hal xusuusin iyo xisaab celin ah, tani waa oofinta balanqaadkii Madaxwayne Dr Xasan Sheekh Maxamuud ee ku xusnaa Barnaamij Siyaasadeedkiisii xlligii doorashada  2022,dii, iyo Balanqaadkii Xukuumadda Dan,Qaran  ee ku caddaa Barnaamijkii Baarlamaanku ku ansixiyay xukuumadda isla Sanadkaas.

Alle ayaa mahadsan.

Jubbaland oo dalab culus kasoo saartay xaaladda Gobolka Gedo

0

Kismaayo (Caasimada Online) – Madaxweyne ku xigeenka Dowlad-goboleedka Jubbaland, Mudane Maxamuud Sayid Aadan iyo wafdi uu hoggaaminayo oo gaaray qaybo kamid ah gobolka Gedo ayaa ka qayb-galaya gogol wadatashi ah oo looga arrinsanayo xaaladaha ka jira gobolkaas oo ay saameeyeen siyaasadaha is-diidan ee Dowladda Federaalka iyo Jubbaland.

Gogoshan ayaa waxaa sidoo kale qayb ka ah siyaasiyiin, madax dhaqameed iyo dhinacyo kale, si ay uga tashtaan Mustaqbalka Gedo.

Maxamuud Sayid Aadan oo hadal siiyay warbaahinta ayaa soo jeediyay dalab culus, isaga oo ku baaqay in xalka gobolka lagu wajajo wadatashi, isla markaana ka maamul ahaan ay soo dhaweynayaan gogosha fidsan.

Madaxweyne ku xigeenka koowaad ee Jubbaland ayaa sidoo kale fariin u diray shaqsiyaadka tegay fadhigaas, wuxuuna ugu baaqay inay adkeeyaan midnimada iyo wadajirka bulshada, si meel looga soo wada jeesto siyaasadda lagu kala qaybiyay ee saamaynta taban ku reebtay shacabka gobolka Gedo.

“Xalka Gobolka Gedo waa in wadatashi la isugu yimaado, si loo wada noolaado, siyaasadda xeer lagu kala baxo ayay leedahay ee aan wada noolaanno, hal ciidan ayaan wada nahay, waana in la is qadariyaa” ayuu yiri Maxamuud Sayid Aadan.

Dhanka kale, wuxuu weerar ku qaaday Madaxweyne Xasan Sheekh isaga oo sheegay in uusan xoog ku qabsan karin Gedo, sida uu hadalka u dhigay.

“Madaxweynihii hore ee Xasan Sheekh Maxmauud hadda maanta ayay u cusub tahay qoryo iyo in hub wax lagu raadiyo balse xoog kuma qabsan karo gobolka,” ayuu mar kale yiri Madaxweyne ku xigeenka maamulka Jubbaland.

Xiisadda Gobolka Gedo oo marar badan soo laa laabatay ayaa saameyn xooggan ku yeelatay amniga, horumarka iyo nolosha shacabka gobolkaasi.

Fahad Yaasiin oo weeraray Sheekh Maxamed Idiris

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Agaasimihii hore ee Hay’adda Nabadsugidda iyo Sirdoonka Qaranka (NISA), Fahad Yaasiin Xaaji Daahir ayaa weerar ku qaaday Sheekh Maxamed Idiris, oo u qiil sameeyay tallaabooyinkii u dambeeyay ee maamulka Somaliland, isla markaana sheegay in heerka maanta maamulkaasi taagan yahay ay gaarsiisay Dowladda Federaalka Soomaaliya.

Sheekh Maxamed Idiris oo u jawaabayay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud oo ka hadlayay go’aanka Somaliland ay Qudus uga furaneyso safaaradda Israa’iil ayaa sheegay in maamulka Somaliland lagu qasbay inuu ka dhaco Tel Aviv kadib cadaadiska aan loo meel-dayin oo uga yimid dowladda dhexe, isagoo Xasan Sheekh ku eedeeyay inuu burburiyay wada-hadalladii labada dhinac.

Fahad Yaasiin oo ka falceliyay hadalka sheekha ayaa ku tilmaamay wadaad caan ku ah in qofka uu dantiisa shakhsiga ah ka waayo uu magac culimanimo kula diriro, halka kan uu dantiisa ka helana uu ku difaaco isla magaca diimeed

“Waxaan wadaadka ku oran lahaa, waad is og tahay sababta aad u difaacayso qolyaha ku dhaqaaqay talaabooyinka gurracan ee uusan Islaamku ogolayan,” ayuu yiri Agaasimihii hore ee NISA.

Waxa uu intaas kusii daray: “Sheekhoow, Ilaahay ka cabso oo iska dhaaf shaatiga diinta ee aad u adeegsanayso danahaaga gaarka ah ama aad ugu hiilineyso gardarrada.”

Hoos ka aqriso qoraalka Fahad

Cadaaladda iyo inshaxa waxay ku jirtaa in la dhawro waxay ay diintu dhawrto ee aan nacayb shakhsi ah dartiis xuduudaha looga gudbin.

Culimada ay ka mid yihiin Sheekh Umal iyo Sheekh Mustafa waajibkooda way guteen. Sheekh Maxamed Idiris, waa wadaad caan ku ah diinta, laakiin qofka uu dantiisa shakhsiga ah ka waayo magac culimanimo kula dirira, kan uu dantiisa ka helana ku difaaca isla magaca diimeed.

Waxaan wadaadka ku oran lahaa, waad is og tahay sababta aad u difaacayso qolyaha ku dhaqaaqay talaabooyinka gurracan ee uusan Islaamku ogolayan.

Sheekhoow, Ilaahay ka cabso oo iska dhaaf shaatiga diinta ee aad u adeegsanayso danahaaga gaarka ah ama aad ugu hiilineyso gardarrada.

قال تعالى (وَلَا تَكُنْ لِلْخَائِنِينَ خَصِيمًا)

Ciidanka DF oo dilay horjooge sare oo Al-Shabaab ah

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed ayaa howlgal qorsheysan oo ay ka fuliyeen deegaanka Hanti Wadaag ee gobolka Shabeellaha Hoose ku dilay laba xubnood oo ka tirsanaa kooxda Al-Shabaab, sida lagu sheegay war rasmi ah oo kasoo baxay Wasaaradda Gaashaandhigga.

Howl-galka ayaa lagu beegsaday xubno sare oo ka tirsanaa kooxda, iyadoo ciidamada ay ku guuleysteen inay khaarajiyaan horjooge lagu magacaabi jiray Abuu Cabdalla.

Sida ay sheegtay wasaaraddu, Abuu Cabdalla wuxuu muddo dheer ku lug lahaa abaabulka iyo fulinta falal argagixiso oo lagu dhibaateynayay shacabka ku nool deegaannada gobolka Shabeellaha Hoose.

Horjoogahan ayaa sidoo kale door muhiim ah ka ciyaarayay qorsheynta iyo hagidda dhaq-dhaqaaqyada Al-Shabaab ee ka socday qaybo ka mid ah gobolka, sida lagu sheegay warbixinta howlgalka.

Ciidamada ayaa intii uu socday howlgalka sidoo kale dilay waardiyihii gaarka ahaa ee la socday horjoogaha, taas oo kor u qaadday guusha howlgalka.

Howl-galkan ayaa qeyb ka ah dadaallada joogtada ah ee ciidanka xoogga ay ku bartilmaameedsanayaan horjoogeyaasha iyo maleeshiyaadka Al-Shabaab, si loo wiiqo awoodda kooxda loogana hortago falalka ay qorsheynayaan.

Wasaaradda Gaashaandhigga iyo taliska ciidanka xoogga dalka ayaa sheegay in hawlgallada ka dhanka ah Al-Shabaab ay sii socon doonaan, iyadoo la xoojinayo dadaallada lagu ciribtirayo kooxda, laguna sugayo amniga, xasilloonida iyo badqabka shacabka Soomaaliyeed.

Guuldarrada damacii Mahad Salaad iyo doollarka Liibaan

Siyaasadda Soomaaliya ee xilligan, gaar ahaan isbeddelka ka dhici kara hoggaanka Galmudug, ayaa maraysa marxalad xasaasi ah. Arrintan ayaa dhalisay khilaaf siyaasadeed oo ka taagan cidda noqonaysa Madaxweynaha Galmudug iyo hannaanka doorashada la filayo inay ka dhacdo Dhuusamareeb.

Muranka iyo khilaafka la xiriira mustaqbalka Galmudug wuxuu u dhexeeyaa dhowr dhinac oo saameyn weyn ku leh siyaasadda maamulkaas iyo guud ahaan Soomaaliya. Qorshaha Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ee ah in xilka laga dhaafiyo Axmed Qoorqoor, oo hadda kursiga ku fadhiya, laguna beddelo musharrax ay xulafo dhow yihiin madaxweynaha, ayaa dhaliyay muran iyo khilaaf horleh. Arrintaas waxaa dood adag ka keenay saaxiib kale oo madaxweynaha ku dhow.

Mahad Salaad, oo isna saaxiib dhow la ah madaxweynaha, wuxuu hore u lahaa damac ah inuu qabto kursiga Galmudug. Hase ahaatee, dookha koowaad ee Madaxweyne Xasan ayaa noqday Liibaan Axmed Xasan, oo loo yaqaanno Liibaan Shuluq. Kadib maalmo dood adag ah oo dhinacyo kala duwan ay isku hayeen arrintan, waxaa hadda muuqata in lagu kala adkaaday, isla markaana damacii Mahad Salaad uu ka awood badiyay ganacsadaha iyo siyaasiga uu Madaxweyne Xasan u arko mashiin wadi kara damaciisa fog.

Madaxweynaha hadda talada haya ee Galmudug, Axmed Qoorqoor, ayaa si cad uga hor yimid isku dayada madaxtooyada ay ku doonayso inay keligeed go’aan uga gaarto masiirka doorashada Galmudug. Qoorqoor ayaa khudbad uu dhowaan jeediyay ku sheegay in Galmudug ay u baahan tahay doorasho loo siman yahay, oo ku dhisan wada-tashi iyo is-qancin. Wuxuu ka digay in koox gaar ah ay meel gaar ah wax ku goosato.

Waa kuma Liibaan Shuluq?

Liibaan Axmed Xasan, oo loo yaqaanno “Liibaan Shuluq”, waa ganacsade, hoggaamiye maleeshiyo hore, iyo nin saameyn weyn ku leh masraxa siyaasadda iyo ganacsiga Soomaaliya, gaar ahaan dowlad-goboleedka Galmudug iyo caasimadda Muqdisho.

Liibaan Shuluq wuxuu markii hore magac ahaan ku soo caan baxay hoggaaminta maleeshiyo hubeysan oo ka dhalatay loollankii beelaha ee ka jiray magaalada Gaalkacyo, gaar ahaan koonfurta magaalada. Isagoo adeegsanaya awoodda dhinaca qabiilka, wuxuu markii dambe u gudbay ganacsiga iyo siyaasadda dalka.

Liibaan Shuluq waxaa loo yaqaannaa ganacsade si weyn uga dhex muuqda suuqyada iyo qandaraasyada dowladda ee faa’iidada badan laga helo. Wuxuu saaxiib dhow la ahaa Ra’iisul Wasaarihii hore Maxamed Xuseen Rooble, maadaama uu ahaa, ilaa haddana yahay, ganacsade qaadka dalka soo geliya. Wuxuu hormuud ka ahaa guddigii qaabeeyay heshiisyadii rasmiga ahaa ee dib loogu soo celiyay qaadka ka yimaada Kenya, kadib markii dowladdii Farmaajo ay mamnuucday soo gelitaankiisa.

Waxaa loo xil saaray maamulka saadka ciidamada iyo maleeshiyaadka deegaanka ee dagaalka kula jira Al-Shabaab ee aagga Galmudug. Qandaraasyadan, oo helaya maalgelin caalami ah iyo mid dowladeedba, waxay isugu jiraan bixinta shidaalka, raashinka, agabka baabuurta iyo rasaasta. Waxaana la rumeysan yahay inay yihiin il dhaqaale oo weyn oo uu ka sameeyay hanti badan.

Sannadkii 2021, wuxuu xubin ka noqday Guddiga Doorashooyinka Heer Federaal ee FEIT. Arrintaas ayaa xilligaas dhalisay dood weyn, sababo la xiriira taariikhdiisa hore ee ku suntan maleeshiyo, balse wuxuu taageero buuxda ka helay madaxda sare ee xilligaas.

Wuxuu noqday mid ka mid ah shaqsiyaadka ugu miisaanka culus ee loo saadaalinayo, ama u tartamaya, hoggaanka dowlad-goboleedka Galmudug. Wuxuu taageero xooggan ka helayaa madaxda Villa Somalia ee uu hoggaamiyo Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.

Liibaan Shuluq wuxuu tusaale u yahay sida ay Soomaaliya dhexdeeda isugu xirmaan awoodda hubeysan, ganacsiga qandaraasyada dowladda, iyo saameynta siyaasadeed ee heer maamul-goboleed iyo heer federaal.

Damacii Mahad Salaad

Mahad Salaad wuxuu saaxadda siyaasadda Soomaaliya ku soo biiray xilli dalku ku jiray soo-kabasho iyo dib-u-dhis. Wuxuu aad ugu dhowaa Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud doorashadiisii koowaad ee sannadkii 2012.

Waxbarashadiisa sare wuxuu ku qaatay dalka dibaddiisa, isagoo shahaadooyin ka qaatay jaamacado ku yaalla Masar, gaar ahaan Qaahira. Takhasuskiisu wuxuu ahaa cilmiga siyaasadda iyo xiriirka caalamiga ah.

Wuxuu laba jeer ku guuleystay kuraasta Golaha Shacabka ee Baarlamaannadii 10-aad iyo 11-aad, isagoo laga soo doortay degaan-doorashada Galmudug intii u dhexeysay 2016 illaa 2022.

Wuxuu soo qabtay xilalka Wasiir Ku-xigeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda iyo Wasiiru-dowlaha Madaxtooyada ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya. Xilligaas wuxuu si weyn uga dhex muuqday arrimaha diblomaasiyadda.

Intii uu xilka hayay Madaxweynihii hore Maxamed Cabdullaahi Farmaajo, sannadihii 2017 illaa 2022, Mahad Salaad wuxuu ahaa mid ka mid ah xildhibaannada ugu codka dheer uguna xooggan ee mucaaradka ku ahaa dowladda Nabad iyo Nolol. Wuxuu si joogto ah u difaaci jiray isbaheysiga mucaaradka ee Midowga Musharraxiinta.

Kadib markii Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud uu xukunka dib ugu soo laabtay bishii May 2022, Mahad Salaad waxaa loo magacaabay Agaasimaha Guud ee Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka ee NISA.

Intii uu xafiiska joogay, wuxuu qaaday tallaabooyin dib-u-habeyn loogu sameynayay NISA, isagoo diiradda saaray la-dagaallanka Al-Shabaab, gaar ahaan dhinacyada maaliyadda iyo sirdoonka goobaha dagaalka ee wejigii koowaad ee howlgalka ka billowday gobollada dhexe.

Hase ahaatee, bishii Abriil 2024, Mahad Salaad ayaa iska casilay xilka Agaasimaha NISA, waxaana xilkaas loo magacaabay Cabdullaahi Maxamed Cali, oo loo yaqaanno Sanbaloolshe.

Mahad Salaad wuxuu miisaan culus ku leeyahay siyaasadda dowlad-goboleedka Galmudug. Waa siyaasi yaqaanna sida loo maareeyo isbahaysiyada siyaasadeed ee adag. Is-casilaaddiisii NISA ee sannadkii 2024 ayaa si weyn loola xiriirinayay damaciisa ku aaddan inuu u tartamo xilka madaxtinnimada Galmudug, maadaama uu yahay shakhsi saameyn weyn ku leh beelaha iyo odayaasha dhaqanka ee deegaankaas.

Maadaama Mahad Salaad uu yahay tiir muhiim u ah amniga Muqdisho iyo badbaadada xukuumadda, madaxda sare ee dalka waxay garwaaqsadeen in lumintiisu ay keeni karto guuldarrooyin siyaasadeed. Si loogu qanciyo inuu sii hayo mas’uuliyadda, waxaa la isku raacay, loona xaqiijiyay, inuu xilkiisa sii joogo, qeybna ku yeesho hagidda masiirka doorashada Galmudug.

Arrintan ayaa imaanaysa xilli Villa Somalia ay taageereyso ganacsadaha saaxiibka la ah madaxweynaha ee Liibaan Shuluq. Sidaas ayaana u muuqata in lagu soo afjaray damacii muddada soo jiray ee Agaasime Mahad Salaad ee ku aaddanaa hoggaanka Galmudug.

W/D: Cali Muxiyaddiin
[email protected]

AFEEF: Aragtida qoraalkan waxa ay ku gaar tahay qofka ku saxiixan, kamana tarjumeyso tan Caasimada Online. Caasimada Online, waa mareeg u furan qof kasta inuu ku gudbiyo ra’yigiisa saliimka ah. Kusoo dir qoraaladaada [email protected] Mahadsanid. 

Mareykanka iyo Israel oo wada qorshe halis ah oo ka dhan ah Masjidka Al-Aqsa

Qudus (Caasimada Online) – Mareykanka iyo Israel ayaa lagu eedeeyay inay “si firfircoon uga shaqeynayaan” qorshe Urdun looga qaadayo doorkeeda taariikhiga ah ee ilaalinta Masjidka Al-Aqsa ee magaalada Qudus, sida ay ilo-wareedyo kala duwan u sheegeen Middle East Eye.

Warbixinta ayaa sheegtay in qorshahan lagu doonayo in maamulka goobta barakeysan loo qaabeeyo hannaan cusub oo si dhow ula jaanqaadaya danaha Israel, iyadoo la soo afjarayo awoodda Waqafka Islaamiga ah ee ay taageerto dowladda Urdun.

Saraakiil Mareykan, Urduni iyo Falastiiniyiin ah, iyo sidoo kale ilo reer galbeed iyo kuwo ka tirsan dalalka Khaliijka, ayaa Middle East Eye u sheegay in qorshaha ay riixayaan Jared Kushner, oo ah wiilka uu soddoga u yahay madaxweynaha Mareykanka Donald Trump, iyo safiirka Mareykanka ee Israel Mike Huckabee.

Kushner xil rasmi ah kama hayo maamulka Trump, balse warbixintu waxay sheegtay inuu qeyb ka yahay dadaalka lagu doonayo in qaab cusub loogu sameeyo maamulka Masjidka Al-Aqsa.

Sida ay ilo wareedyadu sheegeen, qorshaha waxaa ku jira in si lama filaan ah loo joojiyo awoodda Waqafka Islaamiga ah, kadibna dowladda Israel ay dhisto hay’ad cusub oo ku dhawaaqda in Masjidka Al-Aqsa uu yahay “xarun diimo badan”.

Qorshaha ayaa sidoo kale lagu sheegay in Yuhuudda la siin doono “fursad siman” oo ay ku galaan goobta Muslimiinta, isla markaana si rasmi ah loogu oggolaan doono salaado Yuhuud ah oo kooxo waaweyn ah ay ku tukadaan gudaha dhismaha Al-Aqsa.

Warbixintu waxay intaas ku dartay in Israel ay door weyn ku yeelan doonto magacaabista imaamyada, khudbad-jeediyeyaasha iyo madaxda sare ee masjidka, iyadoo sidoo kale laga qeyb gelin doono ansixinta waxyaabaha lagu xuso khudbadaha Jimcaha.

Laba sarkaal oo Mareykan ah ayaa Middle East Eye u sheegay in Washington ay diyaarisay warqad sharxaysa sida ay u aragto mustaqbalka Masjidka Al-Aqsa. Saraakiishaas ayaa sheegay in maamulka Trump uu doonayo in Al-Aqsa laga qaado aqoonsigiisa Islaamiga ah, loona beddelo goob dalxiis oo caan ah oo martigelisa saddexda diimood ee Ibraahimiga ah.

Sarkaal reer galbeed ah iyo ilo xog ogaal u ah mowqifka dowladda Urdun ayaa sheegay in qorshaha ay arkeen uu dhigayay in dalal Carbeed loo oggolaado kormeer “wareegto ah” oo ay ku yeeshaan dhismaha Masjidka Al-Aqsa.

Ilo wareedyadu waxay sheegeen in Bahrain, Masar, Morocco iyo Imaaraadka Carabta lagu wargeliyay soo jeedinta Mareykanka. Si kastaba, ilo ka tirsan dalalka Khaliijka iyo ilo kale oo xog ogaal u ah fikirka dowladda Urdun ayaa sheegay in Sacuudi Carabiya ay ka soo horjeeddo qorshahaas.

Sida ay ilo wareedyadu sheegeen, Israel ayaa markii ugu horreysay fikraddan la wadaagtay maamulka Trump ku dhowaad toban sano ka hor, balse markii Huckabee loo magacaabay safiirka Mareykanka ee Israel sanadkii hore ayuu si joogto ah Washington ugu cadaadiyay in qorshaha la dhaqaajiyo.

Huckabee, oo ah masiixi Evanjelikal ah, ayaa muddo dheer lagu yaqaanay inuu si adag u taageero Israel, isla markaana uu garab istaagay deegaannada sharci darrada ah ee Israel ka dhistay dhulka Falastiin ee la haysto.

Ilo xog ogaal u ah fikirka Amman ayaa Middle East Eye u sheegay in Mareykanku ka carooday in Urdun ay si joogto ah u adeegsato doorkeeda ilaalinta goobaha barakeysan, ayna cabasho ka muujiso tallaabooyinka Israel ka waddo Al-Aqsa.

Bishan gudaheeda, baarlamaanka Urdun ayaa cambaareeyay tallaabooyin Israel ay ku dooneyso inay ku qabsato hanti Falastiiniyiin leeyihiin iyo awqaafta Islaamiga ah ee ku dhow Masjidka Al-Aqsa.

Dhammaan ilaha ay Middle East Eye la hadashay waxay sheegeen in qorshaha cusub uusan waxba ka sheegin mustaqbalka goobaha barakeysan ee Masiixiyiinta ee Qudus.

Boqortooyada Haashimiga ah ee Urdun ayaa sidoo kale ilaalisa Kaniisadda Qiyaamaha iyo Kaniisadda Ascension. Urdun waxay sidoo kale saameyn weyn ku leedahay magacaabista Baadariga Orthodox-ka Giriigga ee Qudus.

“Qorshahan waxba kama sheegayo goobaha Masiixiyiinta, taasina waxay dhalinaysaa walaac cusub,” ayuu yiri mid ka mid ah ilaha warbixinta.

Urdun oo difaacday doorkeeda

Sarkaal ka tirsan dowladda Urdun ayaa sheegay in mowqifka Amman ee Qudus iyo goobaha barakeysan uu yahay mid “adag”, isagoo xusay in ilaalinta Haashimiyiinta ee goobahaas ay tahay mid caalami ahaan lagu aqoonsan yahay heshiisyo iyo qandaraasyo, oo uu ku jiro qodobka 9-aad ee heshiiskii nabadeed ee Urdun iyo Israel ee 1994.

Sarkaalku wuxuu sheegay in Urdun ay la shaqeyneyso Falastiiniyiinta, dalalka Carabta iyo saaxiibada caalamka si loo ilaaliyo “aqoonsiga Carbeed, Islaami iyo Masiixi” ee goobaha barakeysan, loogana hortago wax kasta oo beddelaya xaaladda taariikhiga iyo sharciga ah ee halkaas ka jirta.

Masjidka Al-Aqsa ayaa muddo tobanaan sano ah lagu maamulayay hannaan loo yaqaan status quo, kaas oo ilaalinaya in goobtu tahay meel Islaami ah.

Heshiisyadii la gaaray kadib dagaalkii 1967-kii ayaa dhigayay in Urdun iyo Israel ay ku heshiiyaan in Waqafka Islaamiga ah uu maamulo arrimaha gudaha ee dhismaha Al-Aqsa, halka Israel ay gacanta ku hayso amniga dibadda.

Dadka aan Muslimiinta ahayn waxaa loo oggol yahay inay booqdaan goobta xilliyo cayiman, balse looma oggola inay ku tukadaan.

Yuhuudda ayaa goobtan u taqaan Temple Mount, waxayna aaminsan yihiin in halkaas ay ku yaalleen laba macbad oo Yuhuuddu leedahay oo qarniyo hore la burburiyay.

Saraakiil Urduni iyo Falastiiniyiin ah ayaa sheegay in qorshaha la soo jeediyay uu u egyahay siyaasadda Israel ee Masjidka Ibraahimi ee magaalada Hebron, halkaas oo xayiraado la soo rogay kadib xasuuq uu sanadkii 1994 geystay degane Israa’iili ah ay ugu dambeyn horseedeen in goobta si rasmi ah loogu kala qeybiyo Muslimiinta iyo Yuhuudda.

Kadib xasuuqaas, Israel waxay 63 boqolkiiba goobta u qoondeysay cibaadada Yuhuudda, halka Muslimiinta loo reebay 37 boqolkiiba, inkastoo goobta ay qadariyaan Muslimiinta, Masiixiyiinta iyo Yuhuudda.

Cabsi laga qabo xiisad goboleed

Urdun, ilaalinta Masjidka Al-Aqsa iyo dhismaha ku hareereysan waxay udub-dhexaad u tahay sharciyadda boqortooyada Haashimiga lafteeda.

Doorka Urdun ee ilaalinta goobaha barakeysan ayaa markii dambe lagu aqoonsaday heshiiskii nabadeed ee Israel iyo Urdun ee 1994, kaas oo xusay “doorka gaarka ah” ee Amman ku leedahay goobaha Islaamiga ah ee Qudus.

Hase yeeshee, saraakiisha Urdun iyo hoggaamiyeyaasha Falastiiniyiinta ayaa muddo sanado ah ka digayay in nidaamkaas ay si tartiib tartiib ah u wiiqeen dowlado Israel ah oo is xigxigay iyo kooxo midig-fog oo doonaya in Yuhuuddu ay awood dheeraad ah ku yeeshaan dhismaha Al-Aqsa.

Weerarada booliska Israel ka fuliyaan gudaha dhismaha masjidka, booqashooyinka sii kordhaya ee dhaqdhaqaaqyada Yuhuudda xagjirka ah iyo baaqyada wasiirro Israel ah oo dalbanaya in Yuhuudda loo oggolaado inay ku tukadaan goobta ayaa sii huriyay eedeymaha sheegaya in Israel ay si tartiib ah u beddeleyso xaaladda hadda jirta.

Mustafa Abu Sway, oo ah ku-xigeenka madaxa golaha Waqafka, ayaa ka gaabsaday inuu ka hadlo saameynta sii yaraaneysa ee Urdun ku leedahay magaalada Qadiimiga ah, balse wuxuu sheegay in ilaalinta Haashimiyiinta ay tahay “tiir muhiim u ah xasilloonida gobolka”.

Wuxuu sheegay in Falastiiniyiintu ay ilaalinta Haashimiga u arkaan “xarig nololeed oo istaraatiiji ah”, isagoo xusay in Urdun ay si joogto ah u difaacday xaaladda taariikhiga ah ee goobta, gaar ahaan fagaarayaasha caalamiga ah sida UNESCO.

Maamulka Qudus ayaa sheegay inuusan ka warqabin qorshahan, balse wuxuu sheegay inuu “si buuxda u diidayo”.

Maamulka ayaa sheegay in ay jirto “koror halis ah” oo ku yimid faragelinta Israel ee shaqada Waqafka, oo ay ka mid yihiin xayiraado lagu soo rogay ilaaladiisa iyo shaqaalihiisa, iyo kororka gelitaanka degayaasha Israel ee gudaha dhismaha Al-Aqsa.

Laba ilo oo ka tirsan dalalka Khaliijka ayaa sheegay in dowladda Urdun ay u badan tahay inay ku tiirsanaan doonto taageero goboleed si ay uga hortagto qorshaha Mareykanka iyo Israel.

Mid ka mid ah ilahaas ayaa sheegay in Sacuudi Carabiya ay fahamsan tahay in tallaabo kasta oo laga qaado ilaalinta Haashimiyiinta ay “qarxin karto gobolka oo dhan”.

Middle East Eye waxay sheegtay inay xiriir la sameysay wasaaradaha arrimaha dibadda ee Bahrain, Masar, Morocco, Sacuudi Carabiya iyo Imaaraadka Carabta, balse aysan jawaab ka helin illaa waqtigii warbixinta la daabacay.

Kadib daabacaadda warbixinta, sarkaal Mareykan ah ayaa soo saaray hadal kooban oo uu ku beeniyay in Aqalka Cad uu si firfircoon uga shaqeynayo in Urdun laga qaado doorka ilaalinta Al-Aqsa, isagoo sheegay in warbixintu ay tahay “gebi ahaanba been”.

Rag Itoobiyaan ah oo ka soo muuqday maxkamadda ciidamada + Kiiska loo haysto

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Maxkamadda Darajada Koowaad ee Ciidamada Qalabka Sida ayaa maanta dhageysatay dacwad loo haysto laba nin oo u dhashay dalka Itoobiya, kuwaas oo lagu eedeeyay inay ka tirsanaayeen kooxda Al-Shabaab, kadib markii lagu soo qabtay howlgal ay fuliyeen ciidamada amniga Soomaaliya.

Labadan eedeysane ayaa la sheegay in ciidamada Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka ay ku qabteen howlgal qorsheysan oo ka dhacay magaalada Baydhaba ee xarunta ku-meelgaarka ah ee maamulka Koonfur Galbeed, iyadoo markii dambe loo gudbiyay hay’adaha garsoorka.

Xeer Ilaalinta Maxkamadda Ciidamada Qalabka Sida ayaa labada nin ku soo oogtay eedo la xiriira ka mid ahaanshaha Al-Shabaab, iyadoo maxkamadda loo bandhigay warbixinno ku saabsan dagaallo la sheegay inay ka qeybgaleen, tababarradii ay qaateen iyo xilligii ay gudaha Soomaaliya soo galeen.

Sida lagu sheegay fadhiga maxkamadda, labada eedeysane ayaa lagu kala magacaabaa Xamse Ibraahim Cali (Abuu Irshaad) iyo Nasri Cabdiraxmaan Cali (Abuu Safiya). Waxaa la sheegay inay ku dhasheen magaalada Harar ee dalka Itoobiya, isla markaana ay si wanaagsan ugu hadlaan afka Soomaaliga.

Xafiiska Xeer Ilaalinta ayaa maxkamadda ka codsaday in lagu rido xukun waafaqsan eedaha loo soo jeediyay labada nin, isaga oo ku dooday in tallaabadaasi ay qayb ka noqon karto ka hortagga dadka kale ee ku biiraya Al-Shabaab, isla markaana ay muhiim u tahay ilaalinta amniga guud.

Dhanka kale, qareenka difaacaya labada eedeysane ayaa sheegay in raggan aysan qirsaneyn eedaha loo haysto, isaga oo ku tilmaamay qodobada lagu soo oogay kuwo culus oo aan weli si buuxda loo caddeyn. Qareenka ayaa maxkamadda ka dalbaday in labada nin dib loogu celiyo dalkooda Itoobiya si ay ula midoobaan qoysaskooda.

Maxkamadda Darajada Koowaad ee Ciidamada Qalabka Sida ayaa sheegtay inay go’aan ka gaari doonto dacwadda labada eedeysane kadib marka ay dhameystirto qiimeynta doodaha ay soo bandhigeen Xeer Ilaalinta iyo qareenka difaaca, iyadoo xukunka ama go’aanka kama dambaysta ah dib laga shaacin doono.

Weerarrada kooxda Fano oo carqaladeeyey doorashada Itoobiya ee Isniinta

Addis Ababa (Caasimada Online) – Itoobiya ayaa Isniinta u dareereysa doorashooyin heer federaal iyo heer gobol ah, iyadoo Ra’iisul Wasaare Abiy Ahmed la filayo inuu sii adkeysto awooddiisa, balse weerarrada sii xoogeysanaya ee maleeshiyaadka Fano ee gobolka Amxaarada ayaa carqaladeynaya codbixinta mid ka mid ah gobollada siyaasadeed ahaan ugu xasaasisan dalkaas.

Guddiga Doorashooyinka Qaranka Itoobiya ayaa shaaciyay in codbixin aysan ka dhici doonin 46 deegaan-doorasho, oo ay ku jiraan siddeed ku yaalla Amxaarada iyo dhammaan 38-ka deegaan-doorasho ee Tigray, sababo la xiriira amni-darro iyo xaalado uu guddigu ku tilmaamay kuwo aan ku habbooneyn qabashada doorasho.

Carqaladdan ayaa imtixaan weyn ku ah Abiy, oo xisbigiisa Prosperity Party la filayo inuu ku gacan sarreeyo doorashada 1-da June, inkastoo ay jiraan dagaallo hubeysan oo ka socda Amxaarada iyo Oromia, ka maqnaanshaha Tigray ee codbixinta, iyo cabashooyinka mucaaradka ee ah in fagaarihii siyaasadda si weyn loo ciriiriyay.

In ka badan 50 milyan oo qof ayaa isu diiwaangeliyay inay codeeyaan, sida uu sheegay guddiga doorashada, dal ay ku nool yihiin ku dhowaad 120 milyan oo qof. Natiijooyinka ayaa la filayaa in la shaaciyo 11-ka June.

Hase yeeshee, gobolka Amxaarada oo ah gobolka labaad ee ugu dadka badan Itoobiya, doorashada ayaa gashay xiisad ka dhalatay kacdoonka Fano, oo ah dhaqdhaqaaq maleeshiyaad qowmiyadeed ah oo markii hore garab ka siiyay ciidamada federaalka dagaalkii Tigray ee 2020-2022, balse dowladda federaalka dagaal kala hor yimid sanadkii 2023.

Halista Fano

Hay’adda Mareykanka fadhigeedu yahay ee Critical Threats Project (CTP) ayaa falanqeyn ay toddobaadkan soo saartay ku sheegtay in Fano ay tan iyo bishii March weerarro joogto ah ka wadday waqooyiga gobolka Amxaarada.

CTP waxay sheegtay in heerka weerarrada Fano uu kordhay in ka badan 50 boqolkiiba intii u dhaxeysay March iyo May, marka loo barbardhigo saddexdii bilood ee ka horreysay ee December ilaa February.

Hay’addu waxay sheegtay in dagaalyahannada Fano ay isku dayeen inay la wareegaan ama ku loollamaan magaalooyin ku yaalla waddooyinka muhiimka ah ee gala Bahir Dar, caasimadda gobolka Amxaarada, isla markaana ay bartilmaameedsadeen xarumo iyo shaqaale doorasho, si ay u wiiqaan sharciyadda codbixinta.

Dhaqdhaqaaqa Amhara Fano National Movement, oo CTP ay ku tilmaantay garabka ugu awoodda badan Fano, ayaa bishii March uga digay xisbiyada mucaaradka inay ka qeyb galaan doorashada.

“Halgan-ka aan wadno ma aha mid lagu xallin karo siyaasad nabadeed oo caadi ah,” ayuu ururka Fano ku yiri bayaan ay baahisay warbaahinta Borkena. “Waa halgan jiritaan.”

Kooxda ayaa ugu baaqday xisbiyada inay “ka baxaan doorashada”, iyadoo ku eedeysay xisbiga talada haya ee Prosperity Party inuu doonayo inuu codbixinta ku helo sharciyad siyaasadeed, xilli uu dagaal ka wado Amxaarada.

‘Rasaas dhexdeeda’

Dowladda federaalka Itoobiya ayaa beenisay eedeymaha ah inay bartilmaameedsato shacabka, waxayna sheegtay in howlgallada millateri ay ujeeddadoodu tahay soo celinta amniga iyo kala dambeynta.

Sida ay sheegtay CTP, ciidamada difaaca Itoobiya ee ENDF ayaa tan iyo dhammaadkii March 2026 xoojiyay joogitaankooda Amxaarada, waxayna bilaabeen weerarro rogaal-celis ah.

Warbaahin taageerta Fano ayaa sheegtay in ciidanka dowladda ay 20,000 oo askari u direen inay dib ula wareegaan gacan ku haynta South Gondar, oo ah aag ku dhow Bahir Dar, balse tiradaas si madax-bannaan looma xaqiijin karo.

CTP waxay sheegtay in weerarrada ENDF ee ka dhanka ah Fano ay ku dhowaad saddex jibaarmeen intii u dhaxeysay March iyo April 2026, isla markaana ay sii kordheen bishii May. Si kastaba, hay’addu waxay sheegtay in Fano ay weli sii wadday dhaqdhaqaaq sare, iyadoo May 2026 ay noqoneyso bishii ugu firfircooneyd kooxda tan iyo bilowga sanadkan.

Rabshadaha ayaa madaxda doorashada geliyay xaalad adag, gaar ahaan deegaanada awoodda dowladda federaalka weli lagu muransan yahay.

Suxufiyiin iyo falanqeeyayaal ayaa sheegaya in amni-darradu ay sidoo kale adkeysay in la ogaado inta qof ee si dhab ah uga qeyb qaadan karta codbixinta.

“Waa xaalad adag oo labada dhinacba culeys leh,” ayuu yiri Redie Bereketeab, oo ah cilmi-baare arrimaha Geeska Afrika ah oo ka tirsan Nordic Africa Institute.

“Dowladdu waxay u baahan tahay inay qabato doorasho si ay u muujiso sharciyaddeeda, balse ka qeybgal buuxa kama suurtoobi doono Tigray, Amxaarada, ama qeybo badan oo Oromia ah,” ayuu yiri.

“Haddii aadan doorasho ka qaban saddexdaas gobol iyo qowmiyadahaas waaweyn, markaas doorashadu waxay luminaysaa sharciyad,” ayuu sii raaciyay.

Magaalada Lalibela, oo ah magaalo taariikhi ah oo ku taalla Amxaarada, laguna yaqaan kaniisadaha dhagaxa laga qoday, AFP ayaa kasoo xigatay hage dalxiis in codbixinta ka baxsan magaalada ay adkaan doonto, maadaama Fano iyo ciidamada federaalka ay si joogto ah u dagaallamaan.

Mucaarad daciif ah

Abiy, oo 49 jir ah, ayaa Itoobiya xukumayay tan iyo 2018, markaas oo uu xilka ku yimid isagoo ballanqaaday furfurnaan dimoqraadi ah kadib sanado ay socdeen bannaanbaxyo looga soo horjeeday isbahaysigii hore ee talada hayay.

Wuxuu xabsiga kasii daayay maxaabiis siyaasadeed, wuxuu dalka ku soo celiyay kooxo mucaarad ah oo musaafuris ku maqnaa, wuxuuna 2019 ku guuleystay abaalmarinta Nobel Peace Prize kadib heshiiskii nabadeed ee Eritrea.

Laakiin dadka dhaliila ayaa sheegaya in isbeddelladii hore ay u xuubsiibteen cadaadis cusub, oo ay ku jiraan xarigga suxufiyiinta, cadaadis lagu hayo bulshada rayidka ah iyo howlgallo millateri oo ka socda gobollo ay xiisado ka jiraan.

Xisbiga Prosperity Party ayaa si weyn ugu guuleystay doorashadii 2021, isagoo helay 410 ka mid ah 484 kursi oo baarlamaanka ah. Mar kale ayaa la filayaa inuu doorashadan ku gacan sarreeyo, iyadoo ay ka caawinayaan mucaarad kala daadsan iyo awoodda uu ku leeyahay hay’adaha dowladda.

AFP ayaa toddobaadkan werisay in xisbiga talada haya uu keligiis ku tartamayo 64 ka mid ah 547 deegaan-doorasho, halka xisbiyada mucaaradka ee waaweyn aysan heysan awood ku filan oo ay si dhab ah ugu loollamaan Abiy.

“Qabashada doorasho xaaladahan oo kale ah waxay asal ahaan noqoneysaa hab-maamuus loogu talagalay in caalamka lagu tuso in dowladda shantii sanaba mar ay dadku doortaan,” ayuu AFP u sheegay Merera Gudina, oo ah guddoomiyaha guddiga xisbiyada mucaaradka.

Dowladda ayaa beenisa inay caburiso tartanka siyaasadeed, waxayna sheegtaa in tallaabooyinka sharci ee laga qaado siyaasiyiinta mucaaradka lagu saleeyo sharciga.

Cadaadiska Tigray

Kacdoonka Amxaarada ayaa kusoo beegmaya xilli dowladda Abiy ay wajahayo xiisado cusub oo kala dhaxeeya kooxda Tigray People’s Liberation Front (TPLF). Ciidamada TPLF ayaa dagaal dhiig badan ku daatay oo laba sano socday la galay dowladda federaalka, ka hor inta labada dhinac aysan 2022 ku saxiixin Pretoria heshiis nabadeed.

TPLF ayaa bishan qaaday tallaabo ay dib ugu soo celisay dowladdii gobolka ee dagaalka ka hor, oo uu hoggaaminayo Debretsion Gebremichael, taasoo meesha ka saartay maamulkii ku-meel-gaarka ahaa ee Tigray ee taageerada ka haystay dowladda federaalka, islamarkaana cadaadis xooggan saartay heshiiskii Pretoria.

Bishii April, TPLF waxay dowladda federaalka ku eedeysay inay jebisay heshiiska Pretoria, waxayna sheegtay in Addis Ababa ay “ku degdegeyso inay mar kale billowdo dagaal dhiig badan ku daato”.

Getachew Reda, oo horey u ahaa afhayeenka TPLF, marna soo noqday madaxa maamulka ku-meel-gaarka ah ee Tigray, ayaa tallaabada TPLF ku tilmaamay “diidmo cad” oo ka dhan ah nidaamkii dagaalka kadib la dhisay.

CTP waxay sheegtay in dhaqdhaqaaqa Fano uu kala bixin karo awoodda millateri ee dowladda federaalka, xilli Addis Ababa ay sidoo kale wajahayo is-mari-waa kala dhaxeeya TPLF.

Hay’addu waxay sheegtay in ENDF ay bishii February ciidamo horey ugu sugnaa Amxaarada u dirtay dhinaca xadka Tigray, taasoo abuurtay firaaq amni oo Fano ay uga faa’iideysatay inay qabsato magaalooyin ku yaalla waddooyin muhiim ah.

Doorashada Itoobiya sidaas darteed ma aha oo keliya tartan baarlamaan. Waxay sidoo kale noqotay tijaabo muujineysa inta ay dowladda federaalka gaarsiin karto awooddeeda dal weli ay ragaadiyeen dagaallo, kacdoonno hubeysan iyo loollan qowmiyadeed.

Ilhaan Cumar oo shaacisay inay mar kale u tartamayso Kongareeska Mareykanka

0

Minneapolis (Caasimada Online) – Xildhibaan Ilhan Omar oo ka tirsan Aqalka Wakiillada Mareykanka ayaa si rasmi ah ugu dhawaaqday inay mar kale u tartamayso kursigeeda Kongareeska, iyadoo sheegtay inay sii wadi doonto matalaadda shacabka Degmada 5-aad ee gobolka Minnesota.

Ilhan Omar ayaa ku dhawaaqistan ku sameysay qoraal ay ku baahisay barta X, halkaas oo ay ku sheegtay inay gudbisay codsigeeda musharraxnimo ee doorashada soo socota. Waxay sheegtay inay ku faraxsan tahay inay sii waddo adeegga iyo matalaadda dadka ku nool degmada ay matasho.

Ku dhawaaqista musharraxnimadeeda ayaa soo afjartay hadal-heyntii iyo mala-awaalkii la xiriiray mustaqbalkeeda siyaasadeed, iyadoo si cad u dooratay inay difaacato kursigeeda Kongareeska halkii ay ka raadin lahayd xil kale oo siyaasadeed.

Arrin soo jiidatay dareenka dadka isticmaala baraha bulshada ayaa ahayd in Ilhan Omar ay xirtay qaybta faallooyinka ee qoraalka ay ku shaacisay ololaheeda dib-u-doorashada, taas oo dhalisay falcelinno kala duwan.

Doorashooyinka dhexe ee Mareykanka ee la filayo inay dhacaan sannadka 2026 ayaa durba si weyn looga hadal hayaa gudaha Minnesota, iyadoo Ilhan Omar ay weli ka mid tahay siyaasiyiinta ugu magaca dheer uguna saamaynta badan gobolkaas.

Ololaheeda cusub ayaa la filayaa inuu helo dareen heer qaran ah, maadaama ay ka tirsan tahay xubnaha ugu caansan xisbiga Dimuqraadiga ee Kongareeska, isla markaana ay marar badan si weyn uga dhex muuqatay doodaha siyaasadeed ee Mareykanka.

Shaacinta Ilhan ayaa ku soo beegmaysa xilli ay weli socoto hadal-heynta fadeexaddii musuq-maasuqa ee Feeding Our Future, oo ahayd kiis si weyn u saameeyay gobolka Minnesota, isla markaana ay ku lug lahaayeen dad badan oo Soomaali ah.

Toddobaadkii hore waxaa ku dhowaad 42 sano oo xabsi ah lagu xukumay Aimee Bock, oo ahayd aasaasaha ururka Feeding Our Future, kadib markii lagu helay dambiyo la xiriira khiyaano iyo lunsasho lacageed.

Ilaa iyo hadda wax dacwad ah laguma soo oogin Ilhan Omar, mana jirto eedeyn rasmi ah oo saraakiisha federaalku ku soo oogeen oo ku saabsan inay ku lug lahayd qorshahaas, iyadoo iyaduna hore u beenisay dhammaan eedeymaha loo jeediyay.