27.3 C
Mogadishu
Saturday, June 20, 2026

Ethiopia, Somalia sign military pact amid regional tensions

0

Mogadishu, Somalia – Ethiopia and Somalia have formalized a military agreement that will govern the operations of Ethiopian National Defense Forces (ENDF) within Somalia under the African Union Support and Stabilization Mission in Somalia (AUSSOM).

The Status of Forces Agreement (SOFA) aims to streamline Ethiopia’s military presence and enhance regional security cooperation.

The agreement was reached following high-level talks in Addis Ababa on February 22, 2025, between Ethiopia’s Chief of General Staff, Field Marshal Birhanu Jula, and Somalia’s Chief of Defense Forces, General Odowaa Yusuf Rageh.

The SOFA establishes a legal and operational framework for Ethiopian troops in Somalia, ensuring their activities align with both nations’ security objectives.

This development follows recent discussions between Ethiopian Prime Minister Abiy Ahmed and Somali President Hassan Sheikh Mohamud during a diplomatic visit to Addis Ababa from February 14 to 16, where both leaders pledged to strengthen military cooperation.

Longstanding security collaboration

Ethiopian forces have played a key role in Somalia’s security landscape since 2007, primarily fighting against the militant group al-Shabaab.

Their presence has been part of successive African Union-led peacekeeping missions, with AUSSOM being the latest initiative to stabilize Somalia and support local security forces.

While Ethiopian troops have long been active in Somalia, the new agreement formalizes their presence, ensuring compliance with operational regulations.

Somali officials have emphasized that the Federal Government of Somalia (FGS) retains ultimate control over any foreign military presence, a move aimed at addressing concerns over previous unilateral Ethiopian operations.

Tensions over Ethiopia-Somaliland agreement

The formalization of military cooperation follows a year of strained relations between Ethiopia and Somalia. In January 2024, Ethiopia signed a controversial Memorandum of Understanding (MoU) with Somaliland, a self-declared independent region of Somalia.

The deal granted Ethiopia access to a 20-kilometer stretch of Somaliland’s coastline near Berbera, allowing Ethiopia to develop military and commercial facilities in exchange for recognizing Somaliland’s independence.

The Somali federal government strongly opposed the deal, viewing it as violating the country’s sovereignty and territorial integrity. The dispute led to heightened diplomatic tensions, with Somalia threatening to expel Ethiopian troops from AUSSOM.

Turkey mediated peace talks between the two countries amid rising tensions, resulting in the Ankara Declaration in December 2024. Both nations agreed to negotiate peacefully while upholding Somalia’s territorial unity.

The recent SOFA agreement is seen as a step toward de-escalating tensions and reinforcing security cooperation.

The Horn of Africa remains a geopolitically sensitive region, with external actors closely monitoring developments. The Ethiopia-Somaliland agreement not only strained Ethiopia-Somalia relations but also attracted international attention. Egypt, for example, has supplied military aid to Somalia, further complicating regional dynamics.

The formalization of Ethiopian troop deployment under AUSSOM is expected to bolster joint counterterrorism efforts against al-Shabaab.

However, the broader impact of Ethiopia’s engagement in Somaliland remains uncertain, with Somali leaders continuing to push for a complete agreement reversal.

As Ethiopia and Somalia work toward stabilizing their military and diplomatic relations, the success of their cooperation will depend on continued diplomatic engagement, regional support, and international mediation.

The SOFA agreement is a key milestone, but unresolved disputes—particularly Ethiopia’s deal with Somaliland—continue to pose challenges.

Golaha Wasiiradda Somalia oo deg-deg u ansixiyay qorshaha isbeddelka…

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Golaha Wasiirrada Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya oo maanta yeeshay kulan gaar ah, kahor kulankoodii toddobaadlaha oo ku aadana Khamiista ayaa ansixiyey qorshaha isbeddelka qaranka (NTP-2025-2029).

Ujeedka deg-deg loogu ansixiyay qorshahan ayuu goluhu ku sheegay si loo xaqiijiyo hiigsiga horumarineed ee dalkeenna u jiheystay.

Kulanka Golaha oo uu guddoominayey Ra’iisul Wasaare Xamza Cabdi Barre ayaa sidoo kale lagu ansixiyey xeerka dhismaha xarunta qaran ee horumarinta reer Miyiga iyo xalka waara.

Intii uu socday kulanka golaha ayaa waxaa kale oo lagu meel-mariyay siyaasadda qaran ee dhismaha machadka sare ee tababbarka iyo horumarinta sharciga.

Xeerka dhismaha xarunta qaran ee horumarinta reer Miyiga iyo xalka waara, ayaa mudnaan gaar ah u leh horumarinta reer guuraaga Soomaaliyeed, si loo helo hannaan horumarineed oo yareynaya saboolnimada iyo barakaca, isla markaana kobcinaya dhaqaalaha reer guuraaga.

Golaha ayaa ku bogaadiyey guulaha ciidamada qalabka sida iyo kuwa deegaanka dagaalka lagula jiro kooxaha Khawaarijta ah, iyaga oo ka hortagay dhagaro ay u maleegayeen bulshada Soomaaliyeed.

Muxuu yahay qorshaha isbeddelka qaranka?

Qorshahan oo loo yaqaano NTP ayey xukuumadda ku sheegtay mid tusaale u ah hannaanka cusub ee ay qaadday Soomaaliya, kaas oo xoogga saaraya waxqabad muuqda iyo isbeddel dhab ah. Sidoo kale wuxuu ku saleysan yahay ka faa’iideysiga khayraadka dalkeenna iyo xirfadaha dadkeenna, si loo gaaro horumar waara.

Qorshaha Isbeddelka Qaranka (NTP) oo beddelaya qorshihii 9-aad ee horumarinta qaranka (NDP), ayaa horseedi doona hiigsiga horumarka waara, bulsho aqoon iyo xirfad sare leh oo ka tarjumaya mustaqbalka ifaya ee uu leeyahay Soomaaliya.

Sidoo kale waxa uu xambaarsan yahay qorshayaal dhowr ah oo lagu maalgeliyo beeraha, kalluumaysiga, xoolaha, jidadka, buundooyinka, dekadaha, garoomada diyaaradaha iyo kheyraadka kale ee dabiiciga ah, si loo gaaro isku filnaasho dhaqaale, sida ay horey u sheegtay xukuumadda Soomaaliya.

Si kastaba, fulinta qorshan ayaa socon doona muddo shan sanno ah oo ka bilaabmi doonta horraanta sanadkaan 2025 illaa Deceembar 2029.

Xog cusub oo kasoo korortay khasaaraha duqeymihii ka dhacay Calmiskaad + Sawirro

0

Boosaaso (Caasimada Online) – Xogo cusub oo dheeraad ah ayaa laga helayaa duqeymo diyaaradeed oo uu Mareykanka ka fuliyay buuraha Calmiskaad ee gobolka Bari, halkaas oo ay ka socdaan howl-gallo culus oo ka dhan ah kooxda Daacish.

Duqeymahan oo la fuliyay fiidkii 21-kii Febraayo iyo shalay 22-kii Febraayo 2025-ka, ayaa waxaa lala beegsaday maleeshiyaad ka tirsan kooxda Daacish ee ku sugan halkaasi. Qiimeynta hore ee hawl-galka ayaa muujineysa in saddex xubnood oo ka tirsan Daacish lagu dilay duqeymaha.

Sawirro cusub oo laga helay goobta duqeymahan ka dhaceen ayaa waxay muujinayaan gaadiid nooca loo yaqaano Hardtop-ka ama Soomaalidu u taqaano qooqanta, iyo mootooyin ku shuf beelay, kuwaasi oo lala beegsaday duqeymaha ka dhacay buuraha Calmsikaad.

Ciidamada Daraawiishta Puntland ayaa haatan ku sugan goobaha duqeymaha ka dhaceen, iyagoo dhul hor leh ka saaray kooxda Daacish ee ku dhuumaalaysanaysa buuraha Calmiskaad ee gobolka Bari.

Howl-gal dhowr jiho ah oo maanta ay qaadeen Daraawiishta Puntland ayay ku guulaysteen in ay Daacish ka saaraan aagga deegaannada Curaar iyo Gaatir-oodan oo ka mid ah saldhigyadii ugu muhiimsanaa ee argagaxisadu haysatay.

Ciidanka ayaa goobta ugu tagay gawaari iyo mootooyin ay ku habsadeen duqeymihii ugu dambeeyay ee laga fuliyay buuraha gobolka Bari, waxaana sawirrada laga dheehan karaa jabka halkaas kooxda lagu gaarsiiyay.

Si kastaba, duqeymahan oo lagu taageerayo hawl-galka geesiyaasha ciidanka Daraawiishta Puntland ay ku cirib-tirayaan maleeshiyaadka Daacish ayaa sii socon doona, sida ay xaqiijiyeen saraakiil sare oo ka tirsan ciidanka Soomaaliya.

Somalia’s only remaining solution : UAE design

0

In today’s political environment, countries or groups of countries join together to form a union. There are 27 countries in Europe that have joined together as the European Union. They share common values, a common currency, as well as a border union. Here in our neighborhood, we have the East African Community (EAC), which is composed of: Kenya, Tanzania, Uganda, South Sudan, Congo, Somalia, Rwanda and Burundi.

They are evolving into a political federation and aspire to establish a joint tax union as well as a unified monetary policy.

Somalia, as per the UN and AU charters, has been classified as a failed state since 1991. Much of its regions have developed into a federal system that functions as separate entities while still constituting a federal state, albeit with slight independence.

Somaliland, however, has not ‘fully’ joined Somalia. As an entity, Somaliland has performed better than all the other states of Somalia. Although it seeks recognition as an independent country, it has a long way to go and must address several issues before achieving that goal.

Federalism has encountered challenges in various countries, including the United States, where conflicts arise over state actions and governance. Somalia is no different.

Whereas one federal member may wish to act independently on matters of its own interest, other members may perceive this as a conflict rather than a promotion of unity, which is the primary objective of federalism.

There have been cases where a federal state feels its interests are threatened, as seen in the recent conflict between Texas and the Biden administration. While Texas opposed irregular immigration into the United States, the Biden administration was more lenient on the issue. Texas even threatened to separate from the union. It was speculated that Texas might leave the United States’ federal system. Such scenarios occur in many places.

Similarly, Somaliland seeks to separate from Somalia, which presents many challenges. For Somaliland to gain recognition as an independent state, it must meet specific criteria:

  • Have a functioning government
  • Be a separate entity from other regions
  • Have been barred from joining other federal regions, which Somalia has not enforced
  • Be recognized by other countries, which it has not achieved
  • Constitute a distinct community, which it does not
  • Have a separate language, which it does not
  • Have a different religion, which it does not
  • Have a longstanding governance structure

Based on these criteria, recognition for Somaliland does not seem feasible in the near future.

So, what is the solution?

Federal members must operate with a shared understanding if true federalism is to be achieved.

Consider the case of the United Arab Emirates (UAE), where seven federal states have successfully coexisted for over 50 years. The UAE consists of: Abu Dhabi, Dubai, Sharjah, Ajman, Umm Al-Quwain, Ras Al Khaimah and Fujairah.

The UAE has significantly exceeded expectations due to its well-functioning federal system. The emirates maintain a strong working relationship that continually strengthens their unity, purpose, and shared interests.

Since 1971, the UAE has had a president who serves as the overall emir of all seven emirates and a prime minister who oversees the day-to-day operations of federal government institutions.

Each emirate conducts both federal and state functions concurrently. Responsibilities such as internal security, policing, ports, municipalities, electricity, and water services fall under the jurisdiction of the state and are primarily managed by the prime minister. Meanwhile, external threats, foreign affairs, monetary control, and the central bank are under the president’s authority.

A similar model could be applied to Somalia’s seven regional states: Jubaland, South West State, Banadir, Hirshabelle, Galmudug, Puntland and Somaliland (though requiring significant persuasion).

Each of these regional entities could exercise their internal autonomy while simultaneously working towards Somalia’s national interests as a unified federation.

This approach would allow these regions to maintain some autonomy while participating in a federal system where external affairs are managed collectively.

Somalis need to integrate into the international system in a more structured and practical manner.

Remaining isolated from the global system for too long will not serve Somalia or the region well.

Ibrahim A. Dalahow
Dubai – United Arab Emirates
[email protected]

Disclaimer:The views and opinions expressed in this article are solely those of the author(s) and do not necessarily represent the official stance of Caasimada Online or its members. 

Aadan Madoobe oo go’aan ka soo saaray xildhibaanadii laga mamnuucay kulamada BF

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Waxaa maanta kulamada Kalfadhiga 6-aad ee Golaha Shacabka loo fasaxay illaa 15 Xildhibaan oo horay looga mamnuucay ka qeyb-galka kulamada golaha.

Guddoomiyaha Golaha Shacabka, Sheekh Aadan Madoobe ayaa xeer uu soo saaray ku fasaxay Xildhibaannadan oo deegaan ahaan ka soo jeeda Jubbaland.

Xildhibaannadan ayaa horay looga joojiyay kulamada, kadib markii kulamadii u dambeeyay ee Kalfadhiga 5-aad ay fowdo ka sameeyeen, waxaana uu guddoomiyaha kula dardaarmay Xildhibaannada inay ilaaliyaan dastuurka iyo xeer hoosaadka Golaha Shacabka.

Sida ay ogaatay Caasimada Online, arrintaan ayaa ka dambeysay kadib markii habeen hore heshiis laga gaaray in aan wax buuq ah lagu sameyn hadal-jeedinta Madaxweynaha ee furitaanka Kalfadhiga 6-aad oo Xildhibaannada Mucaaradka ku hanjabeen.

Xildhibaannada ayaa lasoo warinayaa inay deganaantii shalay ku bedesheen in la fasaxo Xildhibaannada laga joojiyay kulamada, kuwaasi oo ugu dambeyntii maanta loo fasaxay ka qeyb-galka kulamada golaha.

“Guddoomiyaha Golaha Shacabka markuu tixgaliyay in ay lagama maarmaan taahy ilaalinta guntanka (kooramka) lagu xusay qodobka 23-aad iyo 24-aad, loona baahan yahay in uu dhameystirmo, si Golaha Shacabku u guto waajibaadka horyaalla Kalfadhiga 6-aad si waafaqsan qodobka 69-aad ee Dastuurka iyo qodobka 2-aad ee Xeer Hoosaadka Golaha Shacabka, wuxuu go’aamiyay in dib loogu fasaxay xubnahan ka qayb-galka fadhiyada,” ayaa lagu yiri warqadda uu guddoonka ugu fasaxay xildhibaannada kulamada golaha.

Guddoomiye Aadan Madoobe ayaa faray Habdhowraha Golaha Shacabka dhaqan-gelinta go’aankan, si waafaqsan qodobka 18-aad ee Xeer-hoosaadka Golaha Shacabka.

Hoos ka aqriso magacayada Xildhibaannada

S/LAND oo qaaday tallaabo ka dhan ah Itoobiyaanka – Maxaa dhacay maanta?

0

Hargeysa (Caasimada Onliene) – Xukuumadda Somaliland ayaa maanta bilowday musaafurinta dadka Itoobiyaanka ah ee sida sharci-darrada ah ku jooga gudaha deegaannada maamulka.

Ciidanka Laanta Socdaalka Somaliland ayaa saaka aroortii bilaabay ololaha lagu masaafurinayo dadka Itoobiya u dhashay ee sida sharci-darrada ah ama tahriib ahaan ku soo galay Somaliland, gaar ahaan magaalada Hargeysa.

Ciidamada ammaanka ayaa lagu arkayay qaar ka mid ah suuqyada magaalada, halkaas oo ay si toos ah uga fulinayeen hawl-gallo lagu raafayo dadka aan haysan dukumiintiyada saxda ah ee oggolaanaya joogitaanka Somaliland.

Ciidanka ayaa baabuur shabagle ah ku guraayay dadka Itoobiyaanka ah ee laga qab-qabtay suuqyada magaalada iyo gudaha xaafadaha magaalada Hargeysa, kuwaasi oo si sharci-darro ah ugu joogay caasimadda, sida ay sheegeen.

Tallaabadan ayaa qeyb ka ah dadaallada ay xukuumadda Somaliland ku xakameynayso muhaajiriinta aan sharciga haysan, iyadoo la adkaynayo habraacyada socdaalka iyo amniga gudaha.

Dadka sharci-darrada ku jooga maamulka ayaa inta badan loo musaafuriyaa sababo la xiriira dhanka ammaanka, iyadoo maalmihii dambe ay caasimadda Somaliland ee Hargeysa ka dhacayeen falal amni darro, kuwaasi oo u badnaa dhaca shacabka iyo ganacsiyada.

Dhawaan, maamulka Puntland ayaa magaalada Boosaaso ka musaafuriyay boqolaal Itoobiyaan ah, xilli uu maamulkaasi ka socdo dagaalka ka dhanka ah kooxda Daacish, kaasi oo maraya marxalad xasaasi ah.

Sidee qoraalladaada ra’yiga ugu daabici kartaa Caasimada Online? (Akhriso habraaca)

0

Waad salaaman tihiin akhristayaasha qiimaha leh ee nagu xiran. Waxaa marar badan nala soo weydiiyey su’aalo ku saabsan shuruudaha qoraallada ra’yiga ah (Op-Ed) ama falanqaynta ah ee aan daabacno.

Sidaas darteed, waxaan go’aansannay, intii aan mid mid uga jawaabi lahayn, in aan daabacno habraac guud oo ku saabsan sida aad qoraalkaaga ugu daabici karto Caasimada Online.

Marka hore, daabacaadda qoraalladu waa bilaash oo ma ahan lacag, sida dad badani u haystaan. Lacag waxa kaliya laga qaadaa qoraallada xayeysiinta ah. Haddaba, si qoraalkaaga loogu daabaco Caasimada Online, fadlan buuxi shuruudahan fudud:

1- Qoraalka waa inuu yahay mid si hufan loo qoray, oo aan u baahnayn in laga saxo khaladaad la xiriira higgaadda ama hab-qoraalka Af-Soomaaliga, uuna noqdo qoraal xirfadaysan.

2- Waa in uusan ku jirin wax gef ah ama aflagaaddo ah. Haddii uu yahay qoraal dhaliil ah, waa in si xushmad leh loo qoray, uuna ka fogaado in lagu beegsado shaqsi gaar ah ama qabiil.

3- Caasimada Online ma beddelayso qoraalkaaga, waxna kuma dareyso. Si kastaba ha ahaatee, waxaan xaq u leenahay in aan beddelno cinwaanka haddii uu u muuqdo mid aan soo jiidasho lahayn. Dabcan, wixii isbeddel ah waan kula socodsiin doonnaa.

4- In kasta oo aan daabacno dhammaan qoraallada ra’yiga, haddana waxaan si gaar ah u xiiseyneynaa qoraallada falanqeynaya ama sharxaya dhacdooyinka markaas taagan ama ka jawaabaya su’aalaha muhiimka ah.

  1. Waxaan aqbalnaa qoraallada Af-Soomaali ah iyo qaybta Opinion ee Af-Ingiriisiga. Waxa aad noo soo diri kartaa qoraal hal mar ah ama aad noqon kartaa qoraa joogto ah (columnist) oo bog gaar ah loo sameeyo.

Qoraallada iyo wixii su’aalo dheeraad ah waxaad noogu soo diri kartaan [email protected]. Aad ayaad u mahadsan tihiin.

Maamulka Trump oo eedeyn ku saabsan Soomaaliya u jeediyey madaxweyne Biden

Washington (Caasimada Online) – Dr. Sebastian Gorka, oo ah ku-xigeenka la-taliyaha madaxweynaha iyo agaasimaha sare ee la-dagaallanka argagixisada ee Golaha Amniga Qaranka ee Aqalka Cad, ayaa shaaca ka qaaday in maamulka Biden uu muddo ku dhow laba sano la socday dhaqdhaqaaqa hoggaamiye ka tirsan Daacish oo ku sugnaa Soomaaliya, balse aysan qaadin wax tallaabo ah.

Gorka, oo la hadlay warbaahinta Breitbart News Khamiistii, wuxuu sheegay in inkasta oo hoggaamiyahaasi la daba socday muddo dheer, aysan jirin wax weerar ah oo lagu qaaday.

“Maamulka Biden wuxuu muddo ku dhow laba sano la socday hoggaamiye Daacish ah oo Soomaaliya joogay, balse wax tallaabo ah lama qaadin si loo beegsado,” ayuu yiri Gorka mar uu la hadlayay Alex Marlow, tifaftiraha guud ee Breitbart News, intii lagu jiray barnaamijka The Alex Marlow Show ee ka baxa Salem Podcast Network.

Dhanka kale, dhowr toddobaad gudahood markii uu xafiiska la wareegay, madaxweyne Donald Trump wuxuu ansixiyay duqeyn lagu dilay hoggaamiyihii Daacish iyo 13 xubnood oo kale oo ka tirsanaa ururkaas.

Sida laga soo xigtay taliska AFRICOM ee Mareykanka, hoggaamiyahan Daacish ee la dilay, Axmed Maeleninine, wuxuu ahaa xubin muhiim ah oo ISIS u qaabilsanaa qorista dagaalyahanno, maalgelinta ururka, iyo abaabulka weerarro dibadda ah, oo ay ku jiraan kuwa lala damacsanaa gudaha Mareykanka iyo Yurub.

Faahfaahinta hawlgalkii duqeynta

Wareysiga uu bixiyay, Gorka wuxuu kaga hadlay faahfaahin cusub oo sir ah oo ku saabsan sida hawlgalku u dhacay.

“Waxaan galay xafiiska Oval Office anigoo la socda la-taliyaha amniga qaranka, Mike Waltz, waxaana sidnay dukumeenti hawlgaleed oo uu madaxweynuhu u saxiixi lahaa isagoo isticmaalaya qalinkiisa caanka ah ee Sharpie. Markii uu kor u eegay ayuu yiri, ‘Maxaad uga jeeddaa maamulka Biden wuxuu muddo laba sano ah la socday hoggaamiye ISIS ah oo Soomaaliya jooga, haddana wax tallaabo ah lama qaadin si loo dilo?’”

Wuxuu intaa ku daray in madaxweyne Trump isla markiiba bixiyay amarkii weerarka.

“Wuxuu naga sugay jawaab, markaasna wuxuu bixiyay amarkii hawlgalka. Markii la gaaray wax ka yar 30 saacadood kadib, waxaan ku sugnaa qolka Situation Room ee hoos yimaada West Wing,” ayuu yiri Gorka.

Hawlgalku wuxuu dhacay maalin Sabti ah, 1-da Febraayo 2025, saacadda bariga Mareykanka marka ay ahayd 9:48 subaxnimo. Gorka iyo kooxdiisa ayaa sugayay imaanshaha Mike Waltz.

“Bambaanooyinku waxay diyaar u ahaayeen in la rido 9:50 subaxnimo. Waxaan is weydiinaynay, ‘Halkee buu ku maqan yahay Mike? Halkee buu la-taliyaha amniga qaranka ku maqan yahay?’ 90 ilbiriqsi ka hor intaan la billaabin duqeynta, ayuu soo galay isagoo ka yimid kulan kale, markaas ayuu fariistay.”

Markii uu weerarku bilaabmay, shaashadaha waaweyn ee Situation Room ayaa soo bandhigay muuqaal toos ah oo laga helay goobta la beegsaday.

“Waxaan dareemnay sidii inaan daawanaynay Filimka 24, balse tani filim ma ahayn. Mar qura waxaan aragnay qaraxyo waaweyn oo ka dhacaya godad dhagax weyn ku dhex yaal—laakiin tani ma ahayn wax la farsameeyay,” ayuu yiri Gorka.

Gorka wuxuu sheegay in muuqaalkii duqeynta si degdeg ah loo shaaciyay muddo afar saacadood gudahood ah, waxaana la gaarsiiyay madaxweyne Trump oo ku sugnaa Mar-a-Lago.

“Madaxweyne Trump ayaa isla markiiba soo dhigay baraha bulshada, wuxuuna qoray fariin aad loo faafiyay oo ay ku qornaayeen erayadan waaweyn: ‘Haddii aad rabtaan inaad Mareykanka weerartaan, waanu idin heli doonaa, waana idin dili doonaa.’”

Gorka ayaa xusay in dhacdooyinka noocan oo kale ah ay qeyb ka yihiin shaqadiisa maalinlaha ah.

“Maalin caadi iima aha, balse tani waa waxa aan la kulmo maalin kasta,” ayuu yiri. “Mararka qaar waxaan is weydiiyaa, ‘Tani run miyaa mise waa riyo?”.

Rooble oo soo hadlay, runtana u sheegay XASAN Sheekh

0

Johannesburg (Caasimada Online) – Ra’iisul wasaarihii hore ee Soomaaliya Mudane Maxamed Xuseen Rooble oo haatan ku sugan dalka Koonfur Afrika ayaa la kulmay jaaliyadda Soomaaliyeed ee ku dhaqan ee dalkaasi, isaga oo sidoo kale ka hadlay arrimo xasaasi ah oo la xiriira xaaladda guud ee dalka iyo arrimaha doorashooyinka Soomaliya.

Rooble oo aan looga baran hadallada kul kulul ayaa markii ugu horreysay si adag uga hadlay qorshaha madaxweyne Xasan Sheekh ee doorashooyinka, wuxuuna uga digay inuu ku dhaqaaqo wixii uu shalay ka diiday Farmaajo markii uu ra’iisul wasaaraha ahaa.

“Wixii shalay walaalkey Farmaajo aan kor ugu sheegay hoosna ugu sheegay ayaan rabaa inaan maantana walaalkey Madaxaweyne Xasan Sheekh kor iyo hoos ugu sheego taas oo ah in wax loo dhan yahay la wada helo, waxaan shalay anigu diiday yaan dalka lagu celin” ayuu yiri ra’iisul wasaarihii hore ee dalka.

Sidoo kale wuxuu hoosta ka xariiqay in xilligan aan dalka lagu xukumi karin kursiga oo la’isku dhajiyo, loona baahan yahay in la la ilaaliyo shuruucda heshiiska lagu yahay.

“Dalkan laguma xukumi karo waxaan aniga ayay igu fiican yihiin ee adiga kuuguma fiicno ee waxaa lagu xukumi karaa shuruuc iyo wax heshiis lagu wada yahay” ayuu yiri.

Waxaa kale oo uu sii raaciyay “Aniga ka Rooble ahaan waxaan u istaagi doonaa in aan usha dhexda qabto oo aan ka shaqeeyo sida aan isugu keeni lahaa siyaasiyiinta kala fikirka duwan”.

Maxamed Xuseen Rooble ayaa ugu dambeyn ka hadlay arrintii qabsatay markii uu u safrayay dalka Koonfur Afrika, kadib markii loo diiday warqaddii habraaca ee uu ku dalban lahaa Visaha dalkaasi, wuxuuna tilmaamay in qaar kamid ah saaxibadiisa ay saameysay arrintaasi, balse ay la xisaabtan sameyn doonaan marka uu soo laabto.

“Nin ciid kugu rogay calooshiisu ku tusay, markaan dalka imaado ayaan la xisaabtami kuwa dadka u dowladaynaya ee na hor-istaagay.” ayuu hadalkiisa kusoo gabagabeeyay.

Fahad oo farriin u diray Deni kadib hadalkii Xasan Sheekh

Ankara (Caasimada Online) – Madaxii hore ee hay’adda sirdoonka Soomaaliya, Fahad Yaasiin, ayaa ka fal-celiyey hadal uu jeediyay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud markii uu furay kalfadhigga 6-aad ee baarlamanka, oo la xiriira dagaalka Puntland kula jirto kooxda Daacish.

Fahad ayaa ku eedeeyay in jawaabta dowladda federaalku ay si weyn dib ugu dhacday.

Madaxweyne Xasan Sheekh, oo Sabtidii ka hor hadlay Baarlamaanka Soomaaliya, ayaa shaaca ka qaaday qorshe lagu dhisayo guddi qiimeyn iyo isku dubarid u sameyn doona kaalinta dowladda federaalka ee dagaalka lagula jiro Daacish.

Si kastaba ha ahaatee, Fahad Yaasiin ayaa ku tilmaamay go’aankaas mid muddo dheer dib u dhacay. Xikmadaha Yamanta waxaa ka mid ah; أن تأتي متأخراً خير من أن لا تأتي. Inaad soo daahdo waxay dhaantaa inaadan imaanin,” ayuu yiri, isagoo muujinaya in dowladda federaalku ay ahayd inay horey u gacan siiso Puntland. 

“Madaxweyne Xasan, saddex bilood kaddib inuu guddi magacabayo oo uu dhanka Puntland usoo jeestay waa talaabo wanaagsan. Waxaa habboon in Maamulka Puntland ay niyad sami ku soo dhaweeyaan, lana shaqeeyaan Dowladda Federaalka,” ayuu raaciyay. 

“Madaxweyne Saciid Dani, waa inuu ka weynaado siyaasada ku dhisan INYOOW!”

Dhaliisha Fahad Yaasiin ee Madaxweyne Xasan Sheekh waxay la xiriirtaa khilaaf siyaasadeed oo hore u dhex maray labadooda. Sanadkii 2020, Madaxweyne Xasan Sheekh wuxuu ku eedeeyay Fahad Yaasiin inuu burburiyay nidaamka siyaasadda iyo inuu wiiqay xasilloonida hay’adaha amniga. Sidaas darteed, hadalladiisa cusub ayaa loo arki karaa inay qayb ka yihiin loollanka siyaasadeed ee wali taagan.

1-da Febraayo 2025, taliska Mareykanka ee AFRICOM, oo hoos yimaada madaxweyne Donald Trump, ayaa fuliyay duqeyn cirka ah oo lala beegsaday dagaalyahanno ka tirsan Daacish oo ku sugnaa Buuraleyda Golis ee Puntland.

Weerarkan wuxuu lagu bartilmaameedsaday xubin sare oo Daacish ah, kaas oo la sheegay inuu qorsheynayay weerarro argagixiso. Sida ay sheegeen qiimeyntii ugu horreysay ee AFRICOM, duqeynta waxaa lagu dilay dhowr dagaalyahan, mana jirin wax khasaare rayid ah.

Kadib duqeynta Mareykanka, Madaxweyne Xasan Sheekh wuxuu amaanay howlgalkan, isaga oo sheegay in ay sii xoojinayso xiriirka adag ee Soomaaliya iyo Mareykanka ee la dagaalanka argagixisada.

Si kastaba ha ahaatee, kaalinta dowladda federaalka ee dagaalka Puntland kula jirto Daacish ayaa noqotay arrin muran dhalisay. Waxaa soo ifbaxay khilaaf ku saabsan isuduwidda iyo taageerada ay Muqdisho siiso Puntland.

Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Soomaaliya Axmed Macallin Fiqi ayaa Puntland ku eedeeyay inay iska diiday taageerada dowladda federaalka ee dagaalka lagula jiro Daacish. “Puntland waxay diiday kaalinta FGS ee dagaalka ka dhanka ah ISIS, waana haynaa caddeymo muujinaya taas,” ayuu yiri Wasiirka.

Si kastaba, Puntland ayaa si adag uga jawaabtay eedeyntaasi, iyada oo ku tilmaantay taageerada dowladda federaalka mid muuqaal ahaan uun jirta balse aan wax macno ah lahayn.

Wasiirka Warfaafinta Puntland, Maxamuud Caydiid Diriir, ayaa sheegay in Puntland ay u baahan tahay taageero militari oo dhab ah, oo ay ku jiraan hub iyo rasaas, si ay ula dagaallanto dagaalyahannada Daacish ee ku sugan gobolka Bari.

Kala fogaanta u dhaxeysa Puntland iyo dowladda federaalka ayaa sare u qaaday walaaca laga qabo sida ay Soomaaliya ugu guuleysan karto dagaalka ka dhanka ah argagixisada.

Iyadoo duqeymihii Mareykanka ay muujinayaan muhiimadda iskaashiga caalamiga ah ee la dagaalanka ISIS, khilaafka u dhaxeeya Muqdisho iyo Garoowe wuxuu wiiqayaa dadaallada mideysan ee la-dagaallanka kooxaha xagjirka ah.

Ma cadda sida loo xallin doono muranka ka taagan doorka dowladda federaalka ee dagaalka ka dhanka ah Daacish, balse khubarada amniga ayaa ka digaya in haddii la waayo is-afgarad siyaasadeed, ay sii adkaan doonto in la wiiqo awoodda kooxaha argagixisada ee ka dagaallama Soomaaliya.

DF oo ballan-qaad culus u sameysay 25 dhalinyaro oo Shabaab ka difaacay…

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa wadda qorshe ballaaran oo ay ku garab istaageyso ciidamadii deegaanka ee kooxda Al-Shabaab kula dagaalamay deegaanka Ceel Cali Axmed ee gobolka Shabeelaha Dhexe, gaar ahaan 25-kii dhalinyaro ee jilibka u dhigay Khawaarijta, kana difaacay inay qabsadaan deegaanka.

Mas’uuliyiin ka tirsan dowladda Soomaaliya oo uu ku jiro wasiirka caafimaadka, Dr Cali Xaaji Aadan ayaa qaar kamid ah dhaawacyada dhalinyaradaas ku booqday isbitaalka Xoogga, iyaga oo u kuur galay xaaladdooda caafimaad oo lagu dabiibayo isbitaalka.

Wasiirka ayaa ballan-qaaday in dhalinyaradaan loo sameyn doono maamuus gaar ah, isla markaana ay dowladdu ku dari doonto diiwaanka geesiyaasha qaranka.

“Waxaan maanta Isbitaalka Xoogga ku booqanay geesiyaashii ku dhaawacmay Ceel Cali Axmed iyagoo la dagaallamaya Khawaarijta, dowladdu waxa ay geesiyaashaan ku daraysaa diiwaanka Qaranka.” ayuu yiri wasiirka caafimaadka xukuumadda Soomaaliya.

Dhalinyaradan ayaa dagaal adag la galay Al-Shabaab, iyaga oo difaac ka galay gudaha masaajidka deegaanka oo ay ka dhex-dagaalamayeen muddo 24 saac, kadib markii ay soo weerareen maleeshiyaadka Khawaarijta oo doonayay inay cagta mariyaan halkaasi.

“Waxaa soo aragnay 25-kii dhalinyaro halganka gaarka ah ka galay Ceel Cali Axmed ee masaajiidka difaaca uga jiray 24 saac ee halkaas Khawaarijta jabka ku gaarsiiyay intii ka dhaawacantay ayaan si gaar ah usoo aragnay iyo dhaawacyada guud ahaanba, waxay muujiyeen halyeynimo iyo geesinimo aan horay loo arkin” ayuu mar kale yiri wasiirku.

Dagaalkii Ceel Cali Axmed ayaa noqday mid kamid ah kuwii ugu adkaa ee lagu jabiyay argagixisada, waxaana lagu gaarsiiyay khasaare culus oo isugu jiro dhimasho iyo dhaawac, waxayna ku waayeen dagaalkaasi horjoogayaal iyo maleeshiyaad tiro badan.

Waxaa sidoo kale laga gubay gaadiidkii ugu badnaa oo lagu soo bandhigay gudaha deegaanka Ceel Cali Axmed, kadib markii laga burburiyay iinta uu socday dagaalka.

Puntland oo soo saartay digniin culus oo ku socota shacabka – Maxaa soo kordhay

0

Boosaaso (Caasimada Online) – Warsaxaafadeed kasoo baxay wasaaradda warfaafinta Puntland ayaa waxaa digniin loogu diray shacabka ku dhaqan deegaannada maamulkaasi, taas oo la xiriirta firxadka kooxda Daacisha ee lagula dagaalamayo gobolka Bari.

Puntland ayaa shaaca ka qaaday in shacabka looga baahan yahay in ay muujiyaan taxaddar dheeri ah, si looga hortego firxadka maleeshiyaadka argagixisada ah oo ay tilmaamtay in lagu soo jebiyay dagaalladii ka dhacay buuraha Calmiskaad ee Bari.

Warsaxaafadeedka ayaa lagu sheegay in xubnaha kooxda ay isku dayi karaan inay dhuumaaleysi kusoo galaan magaalooyinka waa wayn, sidaa darteedna shacabka laga rabo inay la shaqeeyaan ciidamada ammaanka, si loo xaqiijiyo amniga Puntland.

“Sidaan ognahay Ciidamada Difaaca Puntland waxay guulo waaweyn ka gaareen hawlgalka ciribtirka argagixisada, taasoo keentay in kooxihii Argagixisada ahaa ay kala firxadaan. argagixisadu waxay isku dayi doonaan inay ku dhuuntaan magaalooyinka, deegaannada miyiga ah, iyo laamiga dheer ee isku xira Puntland.” ayaa lagu yiri bayaanka.

Ujeedka ayaa ah in laga hortego in dhibaatooyin horleh ay gaysato argagixisada ama inay bad-baadaan xubnaha kasoo cararaya dagaallada ka socda furimaha hore.

“Shacabka Puntland waxaa looga baahan-yahay sidii caadada u ahayd oo lagu yaqaanay inay muujiyaan feejignaan dheeri ah, si aysan firxadka argagixisadu fursad ugu helin inay naftooda badbaadsadaan ama isku dayaan inay dhibaatooyin hor leh ka abuuraan gudaha Puntland.” ayaa mar kale lagu yiri warsaxaafadeedka.

Waxaa kale oo lasii raaciyay “Waa mas’uuliyad guud in la ogaado cid kasta oo dhaq-dhaqaaq shaki leh in si degdeg ah loogu wargeliyo laamaha ammaanka.  Dowladda Puntland iyo ciidamada difaacu waxay mar kale u mahadcelinayaan shacabka Puntland oo garab taagnaa hawlgalka lagu ciribtirayo kooxaha Argagixisada. Ha la feejignaado.”

Puntland ayaa weli sii wadda howlgalkeeda, waxayna ciidamadu kusii siqayaan godad waa wayn oo ay kooxda kuu dhuumaaleysaneyo kuna yaalla aagga buuraha Calmiskaad.

Sawirro: Nin ku qeylinaya “Allahu Akbar” oo weerar ka fuliyey France + Khasaaraha

0

Paris (Caasimada Online) – Hal qof ayaa ku dhintay, halka labo sarkaal oo booliis ah si daran loogu dhaawacay weerar toorey oo Sabtidii ka dhacay magaalada Mulhouse ee bariga Faransiiska. Madaxweyne Emmanuel Macron ayaa ku tilmaamay weerarkan “fal argagixiso oo Islaami ah.”

Sida ay xaqiijiyeen baarayaasha, weerarka waxaa geystay nin 37 jir ah oo horey ugu jiray liiska la socodka shakiga argagixisada, waxaana haatan lagu hayaa xabsiga, sida uu sheegay dacwad-ooge Nicolas Heitz oo la hadlay wakaaladda wararka ee AFP.

Weerarka ayaa sababay dhaawacyo kale oo gaaray saddex sarkaal oo booliis ah, balse dhaawacyadoodu ma cusla. Labada sarkaal ee si daran u dhaawacmay, midkood ayaa laga dhaawacay halbowlaha, halka kan kalena uu dhaawac culus ka soo gaaray xabadka, ayuu intaas ku daray Heitz.

Wasiirka Arrimaha Gudaha Bruno Retailleau ayaa sheegay in Faransiisku uu marar badan isku dayay in eedeysanaha dib loogu celiyo waddankiisa Algeria, balse Algeria ay diiday inay aqbasho.

– Weerarka iyo dhibbanayaashiisa –

Waaxda baarista dambiyada argagixisada ee PNAT, oo la wareegtay baaritaanka, waxay sheegtay in eedeysanuhu ugu horreyn weeraray ciidanka booliiska magaalada, isaga oo ku dhawaaqayay “Allahu Akbar”.

Goobjoogayaal la hadlay wakaaladda AFP ayaa sidoo kale xaqiijiyay in eedeysanuhu dhowr jeer ku celceliyay ereyadaas intii weerarku socday.

Nin rayid ah oo isku dayay inuu farageliyo ayaa si xun loo dhaawacay, taasoo keentay inuu geeriyoodo, sida lagu sheegay war-saxaafadeed ka soo baxay PNAT. Sida laga soo xigtay dacwad-oogayaasha magaalada Mulhouse, ninka dhintay wuxuu ahaa 69-jir u dhashay Portugal.

Madaxweyne Macron wuxuu sheegay in aysan jirin “wax shaki ah” oo laga qabo in weerarku ahaa “fal argagixiso”, isaga oo intaa ku daray in uu si gaar ah u yahay “weerar argagixiso oo Islaami ah.”

Wuxuu xusay in dowladda Faransiisku ay ka go’an tahay inay sii waddo “dhammaan dadaallada lagu ciribtirayo argagixisada gudaha dalka.”

– Isku day tarxiil oo fashilmay –

Liiska la socodka shakiga argagixisada ee FSPRT, oo la aasaasay 2015 kadib weerarradii ka dhacay xarunta wargeyska Charlie Hebdo iyo dukaanka Yuhuudda ee Paris, ayaa ah nidaam isku xira xogaha hay’adaha amniga si looga hortago in dadka shakiga laga qabo ay u xag-jiraan argagixisada.

Wasiirka Arrimaha Gudaha Retailleau ayaa la filayay inuu booqdo magaalada Mulhouse, si uu uga warqaato xaaladda.

Booliisku waxay xireen aagga uu weerarku ka dhacay, oo la sheegay inuu ka dhacay 4:00 galabnimo (1500 GMT), xilli ay halkaas ka socotay mudaaharaad lagu taageerayay dalka Jamhuuriyadda Dimoqraadiga ah ee Congo.

Ciidamada militariga ayaa goobta soo gaaray si ay booliiska ugu xoojiyaan amniga, halka khubaro dhinaca dambiyada ah ay baarayeen caddeymaha, iyaga oo si degdeg ah u shaqeynayay si aysan roobku u baabi’in raadadka dhiigga.

Eedeysanaha, oo asal ahaan ka soo jeeda Algeria, wuxuu horey ugu jiray xabsi guri, waxaana lagu amray in laga masaafuriyo Faransiiska.

Wasiir Retailleau ayaa u sheegay telefishinka TF1 in Faransiisku uu isku dayay 10 jeer in uu dib ugu celiyo eedeysanaha Aljeeriya, balse Aljeeriya diiday inay aqbasho.

“Mar kale, waxaa na weeraray argagixiso Islaami ah,” ayuu yiri Retailleau. Wuxuu intaa raaciyay in “mushkiladda la xiriirta socdaalka ay saldhig u tahay weerarkan argagixiso.”

Xafiiska dambiyada argagixisada ee PNAT wuxuu sheegay in lagu baarayo falkaasi danbiyo la xiriira dil iyo isku day dil oo lagu fuliyay xiriir argagixiso.

Madaxweyne Macron, oo ka hadlayay xilli uu booqanayey carwada wax soo saarka beeraha ee Faransiiska, wuxuu xusay in “qaranku uu garab taagan yahay dhibbanaha iyo qoyskiisa.”

Ra’iisul Wasaare Francois Bayrou ayaa isna sheegay in “xagjirnimadu mar kale naftii ka qaaday qof aan waxba galabsan, waana maalin murugo leh.”

DF Soomaaliya oo shaacisay khasaaraha duqeymo culus oo ka dhacay PUNTLAND

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda federaalka Soomaaliya oo warsaxaafadeed soo saartay ayaa faah-faahin ka bixisay duqeymo diyaaradeed oo uu Mareykanka ka fuliyay buuraha Calmiskaad ee gobolka Bari, halkaas oo ay ka socdaan howlgallo culus.

Dowladda dhexe ayaa sheegtay in duqeymaha ay la socotay, isla markaana la fuliyay fiidkii 21-kii Febraayo iyo shalay 22-kii Febraayo 2025-ka iyada oo tilmaamtay in lala beegsaday firxadka maleeshiyaad ka tirsan kooxda Daacish ee ku sugan halkaasi.

Warsaxaafadeedka ayaa lagu sheegay in weeraradan lagu dilay ugu yaraan 3 xubnood oo ka tirsanaa Khawaarijta, sidoo kalena aanu jirin khasaare soo gaaray rayidka.

“Dowladda Federaalka Soomaaliya oo kaashanaysa Taliska AFRICOM waxa ay sii wadi doontaa qiimeynta natiijooyinka hawlgalkaasi, oo wali socda, wixii ka soo kordhana waxaan la socodsiin doonaa dadweynaha” ayaa lagu yiri qoraalka dowladda dhexe.

Hoos ka khriso warsaxaafadeedka oo dhammeystiran:-

Muqdisho, 23-ka Febraayo 2025: Hawlgal duqeymo ah oo ay iska kaashadeen Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Ciidamada Mareykanka ee AFRICOM ayaa lagu bartilmaameedsaday firxadka maleeshiyaadka Daacish ( ISIS) ee ku dhuumaalaysanaya Buuralayda Caal-miskeed ee gobolka Bari ee Dowlad Goboleedka Puntland ee Soomaaliya.

Hawlgalka duqeymaha ah oo si guul ah ay u fuliyeen Ciidanka Mareykanka oo la shaqeynayaa Hay’adaha Amniga Qaranka Soomaaliya waxa ay dhaceen fiidkii  21 Febraayo iyo shalay 22-ka Febraayo 2025, waxaana lagu taageerayay hawlgalka geesiyaasha Ciidanka Daraawiishta Puntland ay ku ciribtirayaan haraadiga Khawaarijta Daacish.

Qiimeynta hore ee hawlgalka ayaa muujineysa in saddex xubnood oo ka tirsan Daacish lagu dilay duqeymaha, mana jiro wax dhibaato ah oo gaaray rayidka.

Dowladda Federaalka Soomaaliya oo kaashanaysa Taliska AFRICOM waxa ay sii wadi doontaa qiimeynta natiijooyinka hawlgalkaasi, oo wali socda, wixii ka soo kordhana waxaan la socodsiin doonaa dadweynaha.

Sawirro: Xasan Sheekh oo shaaciyey arrin muhiim ah oo ay la wadaagtay dowlad carbeed

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa Madaxtooyada ku qaabilay wefti ka socda dalka Cumaan, oo uu hoggaaminayo Wasiirka Gaadiidka, Isgaarsiinta iyo Teknolojiyada ee Saldanadda Cumaan, Eng. Saciid Hamood Al-Maawali.

Wafdigan ayaa Soomaaliya u jooga sidii ay u sahmin lahaayeen fursadaha maalgashi ee ka jira dalka, iyadoo ay noqonayso booqashadii ugu ballaarneyd ee masuuliyiin ka socota Cumaan ay ku yimaadaan Soomaaliya muddo ka badan 30 sano.

Cumaan waxay horumar la taaban karo ka samaysay kaabayaasheeda dhaqaalaha, iyadoo bixisay fikrado qiimo leh oo iskaashi ah. Soomaaliya iyo Cumaan waxay wadaagaan xiriir taariikhi ah iyo dhaqan.

Dhinaca kale, Wasiirka Dekedaha iyo Gaadiidka Badda ee Soomaaliya, Xildhibaan Maxamuud Aadan Geesood, ayaa isna qaabilay wafdi uu hoggaaminayo Wasiirka Gaadiidka, Dekedaha iyo Tiknoolijiyadda Dowladda Cumaan, Saciid Bin Xaamud.

Kulanka Wasiirka Dekedaha ee Soomaaliya uu la qaatay wafdiga Cumaan ayaa diiradda lagu saaray sidii loo dhisi lahaa dhowr dekedood, oo ay kamid tahay Dekedda Hobyo, taas oo Dowladda Cumaan ay doonayso inay kaalin weyn ka qaadato maalgelinteeda.

Kulanka waxaa ka qeyb galay xildhibaano ka tirsan BFS, guddiga qaabilsan dhismaha Dekedda Hobyo, qaar kamid ah ganacsatada Soomaaliyeed, iyo Safiirka Cumaan ee Soomaaliya, iyagoo ay weheliyeen madax ka socota hay’ado ka aas-aasan dalka Cumaan oo danaynaya inay maalgeliyaan mashruuca dhismaha Dekedda Hobyo.

Wasiirka Gaadiidka & Dekedaha Cumaan iyo ku-xigeenkiisa ayaa si wadajir ah u ballan qaaday in Dowladda Cumaan ay si buuxda u maalgelin doonto dhismaha Dekedda Hobyo & dekedaha kale ee Soomaaliya ee u baahan dhismaha iyo maalgashiga, kuwaas oo kor u qaadi kara koboca dhaqaalaha iyo horumarka kaabayaasha gobolka.

Sheekh Shariif oo xil u magacaabay Jeesow oo maanta lagu bahdilay xarunta BF

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Xisbiga Himilo Qaran ee uu hoggaamiyo Madaxweynihii hore ee Soomaaliya Shariif Sheekh Axmed ayaa Xildhibaan Daahir Amiin Jeesow u magacaabay Xoghayaha Arrimaha Amniga iyo Cadaaladda ee xisbigaas.

Xildhibaan Daahir Jeesow ayaa hadda noqday mucaaradka ugu hadallada badan ee dowladda federaalka ka weerara warbaahinta, isagoo cadeynaya in hoggaanka dalka ay wax badan ka qaldan yihiin.

Magacaabista Xildhibaan Jeesow ayaa caawa ku soo aaday iyadoo maanta wasiirro ka tirsan xukuumadda ay ka hor istaageen inuu la hadlo saxaafadda, isagoo dhaliilaya dowladda.

Jeesow ayaa maanta markii Xasan Sheekh uu dhameystay khudbadii uu ka hor jeediyey Baarlamaanka, wuxuu damcay in warbaahinta uu kula hadlo banaanka hore ee xarunta golaha shacabka, balse waxaa fowdeeyey oo u diiday inuu hadlo dhowr wasiir oo garbihiisa soo istaagay.

Intaas kadib Xildhibaan Jeesow ayaa isaga tegay goobtii, maadaama la dowdeeyey, wuxuuna caawa tegay xarunta Somali Cable TV, isagoo bixiyey wareysi uu ku weeraray wasiirradii fowdeeyey maanta.

“Dowladda Xasan Sheekh hadii ay iga hor istaageyso hadalkeyga, maxay iigu soo diriweysay wasiirrada kasoo jeeda beelaha hubeysan oo iska key celi kara, maxay iigu soo dirayaan wasiirrada ka soo jeeda beelaha laga tirada badan yahay,” ayuu si kaftan u yiri Xildhibaan Jeesow.

Wasiir ku xigeenka dhalinyada Xildhibaan Maxamed Jeego, oo garbihiisa ay taagnaayeen wasiiro kale oo dhalinyaro ah oo Cumar Cali Cabdi, wasiiru dowlaha Gaashaandhigga uu ku jiro ayaa si cad oo bareer ah Jeesow uga hor istaagay hadalkiisa.

“Jeesow waa beenlow, dowladana been kama sheegi karo, kamana hadli doono halkaan, ha iska tago, hadii uu yahay xildhibaan waayey kursi wasiir, anigaa xildhibaan ah, kursi wasiirna ku fadhiya,” ayuu yiri Wasiir ku xigeenka wasaaradda dhallinyada, Xildhibaan Maxamed Jeego.

Somali president urges U.S. to lift aid suspension

0

Mogadishu, Somalia – Somali President Hassan Sheikh Mohamud has called on the United States to reconsider its recent suspension of aid to Somalia, emphasizing American assistance’s critical role in the country’s security and humanitarian efforts.

The U.S. decision, part of a 90-day review ordered by the Trump administration, has halted military aid, development funding, and humanitarian support, raising concerns about its impact on Somalia’s fight against terrorism and ongoing relief operations.

Speaking in Mogadishu, Mohamud acknowledged the suspension but remained hopeful that Washington would restore funding.

“The United States has always stood by Somalia, and we are optimistic that our partnership will continue,” he said.

While he refrained from direct criticism, his remarks signaled Somalia’s reliance on foreign aid to sustain military operations against al-Shabaab and provide essential services to millions in need.

Aid freeze threatens security 

The suspension has disrupted key U.S. Agency for International Development (USAID) programs and other American-funded initiatives. The U.S. provided over $369 million in aid to Somalia in 2021 alone, supporting efforts ranging from counterterrorism to food assistance.

The abrupt halt has already led to operational challenges for NGOs working with internally displaced persons, malnutrition treatment centers, and victims of gender-based violence.

Security analysts warn that the funding cut could weaken Somalia’s military, mainly as it battles al-Shabaab insurgents.

While the U.S. has continued its targeted airstrikes against extremist groups, military experts argue that without sustained financial and logistical support, Somalia’s armed forces may struggle to maintain momentum on the battlefield.

Balancing diplomacy and dependency

Despite the aid freeze, Mohamud went out of his way to express gratitude to the U.S. for its continued counterterrorism support.

“We appreciate all our allies, particularly the United States, for their unwavering commitment to Somalia’s security,” he stated, avoiding direct mention of other nations that have supported Somalia’s military efforts, such as Turkey.

Analysts view Mohamud’s approach as a diplomatic effort to ensure that military cooperation remains intact while leaving room for negotiations to reinstate broader U.S. assistance.

Meanwhile, Somalia’s government remains engaged in discussions with Washington, hoping the suspension will be lifted after the 90-day review period.

As humanitarian groups brace for further disruptions, Somalia’s leadership faces the challenge of balancing diplomatic pressure with the urgent need to secure critical aid. Whether Washington will heed Mogadishu’s appeal remains to be seen.

Daawo: Xasan Sheekh oo ka hadlay lacagtii Mareykanka uu hakiyey ee Danab

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, oo maanta ka hadlay dagaalka Khawaarijta iyo dowladaha ku garab siiya Soomaaliya, ayaa si gaar ah ugu mahadceliyey Mareykanka.

Xasan Sheekh ma uusan sheegin magaca dowlad kale, balse wuxuu si weyn ugu mahadceliyey Mareykanka, isagoo dowladaha kale si jamac ah ugu mahadceliyey.

“Waxaan u mahadcelinayaa dowladaha aan saaxiibka nahay, gaar ahaan Mareykanka oo garab nagu siiyey dagaalka Khawaarijta iyo dib u dhiska Ciidankeena Qaranka,” ayuu yiri Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.

Mahadcelinta Xasan Sheekh ee Mareykanka ayaa ku soo aadeysa iyadoo dowladda Mareykanka ay Soomaaliya ka jaratay taageeradii dhanka milateriga, mashaariicdii horumarinta iyo tii bini’aadannimada.

“Dowladda Mareykanka waxay mar walba noo garab taagan tahay si buuxda. Sidoo kale, dowladaha kale ee caalamka ee dagaalka Khawaarijta nagu garab istaagay waa mahadsan yihiin,” ayuu yiri Xasan Sheekh.

Dowladda Turkiga, oo Soomaaliya u dhistay ciidanka ugu badan ee lagu tashto—Gorgor—ayuu Xasan Sheekh maanta magacooda si gaar ah u xusin, lamana oga sababta.

Quburrada milateriga ayaa hadalka Xasan Sheekh ku macneeyay inuu yahay af-gobaadsi, maadaama Mareykanku jartay taageeradiisii, isla markaana la quud-dareynayo in dib loo fasaxo.

Madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump, ayaa markii uu xukunka yimid joojiyey dhammaan taageeradii uu Mareykanku siin jiray inta badan dalalka caalamka, isagoo go’aankiisa u sababeeyey qiimeyn uu sameeyey.

Wasiir ku-xigeenka Arrimaha Dibadda Soomaaliya ayaa maalmo ka hor, wareysi uu siiyey SNTV ku sheegay in 90 cisho kadib ay dowladda Soomaaliya rajo weyn ka qabto in Mareykanku dib u fasaxo taageeradii la joojiyey ee uu siin jiray Soomaaliya.

Hoos ka daawo

Madaxweyne XASAN oo qaaday tallaabo culus oo la xiriirta dagaalka Puntland

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, oo maanta khudbad ka jeediyay xarunta baarlamaanka, ayaa markii ugu horreysay si faahfaahsan uga hadlay dagaalka ka socda gobolka Bari ee ay Puntland ku qaaday kooxda Daacish.

Xasan Sheekh ayaa garab istaag buuxa u muujiyay ciidamada Puntland, wuxuuna shaaca ka qaaday in dowladda Soomaaliya ay ku taageereyso halganka ay ku jiraan.

Madaxweynaha ayaa ciidamada iyo shacabka Puntland ku boggaadiyay dagaalka ay ku qaadeen Daacish, si ay isaga xoreeyaan Khawaarijta ku sugan dhulka buuraleyda ah.

“Waxaan garab taaganahay ciidamada iyo shacabka Puntland oo u istaagay inay iska xoreeyaan Khawaarijta Daacish, waana dagaal xaq ah,” ayuu yiri Madaxweyne Xasan.

Sidoo kale, wuxuu faray xukuumadda Soomaaliya in ay dhisto guddi taakuleyn ah oo soo qiimeeya nooca taageero ee ay u baahan yihiin ciidanka Puntland, kadibna ku dhaqaaqda fulinta taageeradaas iyo garab istaagga ay u baahan yihiin walaalaha reer Puntland.

Dhanka kale, madaxweynaha ayaa ka hadlay howlgallada kale ee xoreynta ee ka socda gobollada dalka, isaga oo soo hadal qaaday dagaalladii ugu dambeeyay ee ay Al-Shabaab kusoo qaadeen deegaannadii laga xoreeyay ee gobolka Shabeellaha Dhexe.

Xasan Sheekh ayaa sheegay in isku daygii Al-Shabaab ee ahaa inay dib u qabsadaan deegaannadaasi aanu suurtagelin, ayna ka hortageen ciidamada dowladda iyo dadka deegaanka, wuxuuna ku boggaadiyay sida geesinimada leh ee ay cadowga u jabiyeen.

Soomaaliya ayaa waxaa weli ka socda guluf dagaal oo ka dhan ah argagixisada, kaas oo ka socda koonfurta iyo bartamaha dalka, waxaana lagu xoreeyay dhul aad u ballaaran.

Gaadiidkii ugu badnaa oo laga gubay Shabaab + Sawirro

0

Jowhar (Caasimada Online) – Waxaa weli isa soo taraya khasaaraha kooxda Al-Shabaab lagu gaarsiiyay dagaalladii ka dhacay gobolka Shabeellaha Dhexe, gaar ahaan aagga deegaanka Ceel Cali Axmed, oo uu maalin ka hor ka dhacay weerar ay isku dayeen inay ku qabsadaan deegaankaasi. Weerarkaasi waxaase ka hortegay ciidamada Macawiisleyda.

Weerarka oo uu xigay dagaal fool ka fool ah ayaa lagu jabiyay maleeshiyaadka argagixisada, waxaana looga dilay horjoogayaal iyo maleeshiyaad tiro badan, sida ay shaacisay dowladda Soomaaliya oo warsaxaafadeed kasoo saartay dagaalkaasi.

Dowladda federaalka ayaa sidoo kale soo bandhigtay gaadiid dagaal oo ay wateen xubnaha weerarka soo qaaday, kuwaas oo laga gubay, kadibna ay ka carareen, sida ay muujinayaan sawirro ay baahiyeen ciidamada Xoogga Dalka Soomaaliyeed.

Gaadiidka la gubay ayaa isugu jiro Cabdi-bileyaal iyo kuwa gaashaaman ee dagaalka, oo la sheegay inay wateen xubnaha soo qaaday duulaanka laga hortegay.

“Ciidamada Qaranka iyo geesiyaasha dadka deegaanka ayaa ku guuleystay inay gubaan, qaarna soo furtaan dhammaan gaadiidkii dagaalka ee ay wateen Khawaarijtii soo weerartay deegaanka Ceel Cali Axmed ee gobolka Shabeellaha Dhexe,” ayaa lagu yiri qoraalka kasoo baxay dowladda Soomaaliya.

Marka laga tago gaadiidkan, waxaa sidoo kale jiro maydad badan oo ay ka carareen Al-Shabaabkii soo weeraray Ceel Cali Axmed, waxaana ku jiray horjoogayaal ay ka mid ahaayeen:

  • Xasan Cabdiwaaxid Cabdi Dhicisow (Xasan Gurey) oo sidoo kale magaciisa afgarashada ahaa (Bagaax), kaas oo Khawaarijta u qaabilsanaa jabhadda gurmadka dhexe iyo Jaysh Aqsaa, kuwaas oo ka howlgala gobollada Galgaduud, Mudug, iyo Shabeellaha Dhexe. Wuxuu ku dhintay dagaalkii ka dhacay Ceel Cali Axmed.
  • Horjooge Daahir Buuxsade ayaa isna la dilay. Wuxuu ahaa Amiir Katiibo ama taliye urur, wuxuuna ku baxay gacanta Ciidamada Xoogga Dalka iyo kuwa deegaanka.
  • Horjooge Anas ayaa sidoo kale la khaariyay, wuxuuna ahaa madaxii gaadiidka guud ee Al-Shabaab.
  • Khaalid Jiis ayaa isna lagu dilay dagaalladii ka dhacay Shabeellaha Dhexe, wuxuuna Shabaab u qaabilsanaa Amiir Katiibo ama waxa ay kooxda ugu yeerto taliye urur.
  • Horjooge Casaam, oo ahaa Amiir Sariiyo ama taliye horin, iyo horjoogayaal kale ayaa lagu laayay dagaalladii ka dhacay gobolka Shabeellaha Dhexe.

Si kastaba ha ahaatee, dhammaan deegaannadii lagu dagaalamay, oo ay ugu dambeysay Biyo-Cadde, ayaa haatan dib ula wareegay ciidamada dowladda iyo kuwa Macawiisleyda.