Nairobi (Caasimada Online) – Waxaa weli sii kordhaya khasaaraha dhimashada, dhaawaca iyo burburka ee ka dhashay roobab mahiigan ah oo habeen kahor ka da’ay magaalada Nairobi ee caasimada waddanka Kenya.

Roobabka ayaa dhaliyay khasaare baaxad leh, waxaana ay saameeyeen waddooyinka waa wayn iyo xaafadaha, iyadoo xaaladda ay faraha ka baxday.

Booliska Kenya oo weli wada gurmad ayaa haatan meelo kala duwan ka soo helay meydad horleh, taas oo kordhisay tirada dhimashada oo gaartay 23 qof.

Sidoo kale, wuxuu Boolisku sheegay in tirada ay intaasi kasii badan karo, maadaama dad badan  lagu la’yahay raq iyo ruux intaba, kuwaas oo ehelladooda ay ka baafinayaan baraha bulshada ee Internet-ka.

Khasaaraha ayaa waxaa sii badiyay markii ay biyuhu u gubeen xaafadaha Nairobi, waxaana sidoo kale xirmay biyo mariinadii waddooyinka Nairobi.

Xaafadda Islii oo ay ku badan tahay Soomaalida ayaa kamid ah meelaha ay ka jiraan xaaladaha adag, balse ilaa iyo hadda wax dhimasho ah lagama soo warin.

Dhinaca kale, ciidanka Milatariga Kenya oo watay gaadiidka waa wayn ayaa ka qayb-qaatay howlaha samatabixinta, waxaana la arkayay iyaga oo dadka liita ku qaadayay dhabarkooda, kadibna gawaaridooda ku geeyay meelo nabdoon.

Is-maamulka Nairobi ayaa waxaa si weyn loogu dhaleeceynayaan inuu wax ka qaban waysay dhibaatada adag ee haatan ka taagan magaaladaasi, isla markaana uu indhaha laga laabtay roobabkan oo horay looga sii dagay.

Si kastaba, roobabka ayaa la saadaalinayaa inay sii socdaan, iyadoo Hay’adda Laanqeyrta Cas ee Kenya ay si joogta ah u direyso farriimo la xiriira halista ka imaan karta roobabka da’aya iyo inay ka taxadaraan dadka shacabka ah.

23 rux meydad kala kaso heya lamaana, dadka wlei raq iyo ruux lag l’ahay

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka arrimaha dibadda Soomaaliya Mudane Cabdisalaan Cabdi Cali iyo wafdi uu hoggaaminayo ayaa lagu wadaa in maanta ay ka qayb-galaan shir deg-deg ah oo Jaamacadda Carabta ay ka yeelaneyso dagaalka ay Mareykanka iyo Israa’iil ku qaadeen dalka Iiraan.

Kulanka oo heer wasiir arrimo dibadeed ah ayaa waxaa codsaday waddamada Carbeed ee uu saameeyay dagaalka, sida Sucuudiga, Masar, Qatar iyo Kuwait.

Wasiirrada Jaamacadda Carabta ee kulmaya ayaa sidoo kale diiradda saari doono saameynta dagaalkan ee Bariga Dhexe, gaar ahaan duqeymaha is-daba jooga ah ee ay Iiraan ku hayso dalalka Khaliijka ee xulafada la’ah Mareykanka.

Sidoo kale, waxaa la filayaa in wasiirradu soo saaraan bayaan adag oo ay ku caddeynayaan mowqifkooda ku aadan xaaladda cakiran ee gobolka.

Horay Madaxweynaha Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo dhanka telefoonka kula hadlay Boqor Cabdalla binu Al-Xuseen, Boqorka Urdun iyo Sheekh Tamiim binu Xamad, Amiirka Qatar ayaa si adag u dhalleeceeyay weerarrada Iiraan ee dalalkaas, maadaama ay gaysteen khasaare baaxad leh.

Madaxweynaha ayaa sidoo kale duqeymaha Iiraan ee dalalkan ku tilmaamay kuwo gardarro ah, iyadoo uu adkeeyay mowqifka adag ee Soomaaliya ee ku aaddan garab istaagga Dowladda Qatar iyo Boqortooyada Urdun.

Wada-hadalkaas, hoggaamiyeyaashu waxa ay si qoto dheer uga wada-hadleen xaaladda gobolka, xiisadaha iyo iska-horimaadyada milatari ee Bariga Dhexe, waxaa kale oo ay muujiyeen muhiimadda ay leedahay dejinta xaaladda, yareynta xiisadaha iyo xoojinta dadaallada diblumaasiyadeed ee lagu ilaalinayo amniga iyo xasilloonida gobolka.

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa si adag u muujisay garab istaaga dalalka Khaliijka Carabta oo weli duqeymo kala kulmaya dowladda Iiraan, kadib howlgalka wadajir ah ee Mareykanka iyo Israa’iil ka wadaan dalkaasi.

“Soomaaliya waxay caddeyneysaa sida ay uga xun tahay dhibaatada ka taagan gobolka, waxayna garab taagan tahay waddamada ay saameeyeen falalkaas hubeysan, iyadoo ugu horreyn xustay taageerada buuxda ee ay siinayso Sucuudi Carabiya, Kuweyt, Urdun, Qadar iyo Saldanadda Cumaan,” ayaa lagu yiri bayaanka ay  Dowladda Soomaaliya ee ku aadan Bariga Dhexe.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud ayaa lagu wadaa in galabta uu saxiixo dastuurka dalka ee wax ka beddelka lagu sameeyay, sida ay innoo xaqiijiyeen ilo wareedyo ku dhow Villa Somalia.

Madaxweynaha oo ay wehlin doonaan Guddoonka Labada Gole ayaa qorshuhu yahay in ugu dambeyn uu meelmariyo dhammaystirka dastuurka, si uu u noqdo dhaqangal, iyadoo tallaabadan ay kusoo aadeyso, xilli weli dastuurka ay ka taagan tahay dood adag oo ay qabaan Mucaaradka, Jubaland iyo Puntland.

Wariyeyaasha madaxa-bannaan ayaa sidoo kale goordhow looga yeeray xarunta madaxtooyada, iyaga oo goobjoog noqon doono munaasabadda saxiixa ee dastuurka cusub, waxaana la filayaa in uu la hadlo madaxweynuhu.

Xasan Sheekh oo horay kulan af-fur ah ugu ku maamuusay, Xildhibaannada Labada Aqal ee Baarlamaanka Soomaaliya ayaa sheegay in dhammaystirka dastuurka ay tahay tallaabo taariikhi ah oo xoojinaysa dowladnimada, midnimada iyo nidaamka dimuqraadiyadeed ee dalka.

Sidoo kale wuxuu adkeeyey in dastuurka la dhammaystiray uu saldhig u noqon doono dhismaha hay’adaha dowliga ah, ilaalinta xuquuqda muwaadiniinta iyo horumarinta nidaamka dowladnimo ee ku dhisan sharciga iyo isla xisaabtanka.

Waxaa kale oo xigtay in isla habeenkaas uu guddoomiyaha Golaha Shacabka Mudane Sheekh Aadan Madoobe uu ku dhawaaqay in uu dhaqan-gal yahay dastuurka, isla markaana Baarlamaanka uu ku darsaday muddo hal sano ah.

Si kastaba, siyaasiyiinta mucaaradka ee Dowladda Federaalka, Jubbaland iyo Puntland ayaa qaadacay in ay oggolaadaan in dastuurka cusub uu dhaqan galo, waxayna tani keeneysaa xaalad siyaasadeed oo horleh iyo dalka inuu galo qalalaase siyaasadeed, marka la’eego sida ay wax ku socdaan.

Lama oga sida ay wax noqon doonaan, waxaase laga war sugayaa halka ay ku dambeyn doono natiijada, maadaama madaxweyne Xasan Sheekh uu weli ku adkeysanayo go’aankiisa, mucaaradkana ay lasoo taagan yihiin diidmo adag.

Soomaaliya ayaa haatan taagan isgoys siyaasadeed oo xasaasi ah, iyadoo la’isku hayo hannaanka doorashooyinka iyo wax ka beddelka lagu sameeyay dastuurka, waxaana sii dheer xaalad kale oo ka dhalatay abaaraha baahsan ee ka jira dalka.

Qaahira (Caasimada Online) — Xoghayaha Arrimaha Dibadda ee Mareykanka, Marco Rubio, iyo dhiggiisa dalka Masar, Badr Abdelatty, ayaa khadka taleefanka ku wada hadlay Khamiistii, iyagoo diiradda saaray arrimaha Soomaaliya iyo xaaladda amniga ee gobolka Geeska Afrika.

Sida lagu sheegay bayaanada rasmiga ah ee kasoo baxay labada dhinac, wadahadallada ayaa xoogga lagu saaray ilaalinta xasiloonida Geeska Afrika. Wasiir Abdelatty ayaa si weyn u adkeeyay muhiimadda ay leedahay in la dhowro midnimada, madax-bannaanida iyo wadajirka dhuleed ee dalalka Soomaaliya iyo Eritrea.

Sidoo kale, wasiirka ayaa mar kale ku celiyay mowqifka adag ee xukuumadda Qaahira ee ah in la gaashaanto aqoonsi kasta oo la siiyo Somaliland, oo ah maamul ku dhawaaqay inuu ka go’ay Soomaaliya sanadkii 1991-kii balse aan haysan aqoonsi caalami ah oo buuxa. Wuxuu aqoonsigaas ku sifeeyay mid si cad ugu xad-gudbaya shuruucda caalamiga ah, isla markaana halis toos ah ku ah madax-bannaanida Soomaaliya.

Wasiirka Arrimaha Dibadda Masar ayaa ka digay in tallaabooyin kasta oo loo qaado aqoonsiga Somaliland ay cawaaqib xumo weyn ku yeelan karaan xasiloonida Geeska Afrika iyo guud ahaan gobolka Badda Cas, oo ah marin-biyood istaraatiiji ah oo aad muhiim ugu ah ganacsiga iyo amniga caalamka.

Dowladda Masar ayaa la filayaa inay toddobaadyada soo socda ciidamo u soo daabusho gudaha Soomaaliya, kuwaas oo qayb ka noqon doona hawlgalka cusub ee dib-u-qaabeynta lagu sameeyay ee Midowga Afrika ee taageeraya ciidamada amniga Soomaaliya.

Xukuumadda Qaahira ayaa bilihii lasoo dhaafay si weyn u xoojisay iskaashiga dhanka amniga ee ay la leedahay Muqdisho, xilli ay gobolka Geeska Afrika ka jiraan isbeddello isbaheysi iyo tartan awoodeed oo sii kordhaya.

Waaxda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka ayaa dhankeeda sheegtay in Xoghaye Rubio uu Wasiir Abdelatty uga mahadceliyay kaalmada ay dowladda Masar ka geysatay fududeynta soo-daabulidda iyo badbaadinta muwaadiniinta Mareykanka ah ee si nabad ah ku sii marayay dhulka Masar intii ay socdeen rabshadihii ugu dambeeyay ee gobolka.

Wadahadalkan taleefanka ah ayaa kusoo beegmaya xilli ay cirka isku sii shareerayaan xiisadaha ka taagan Bariga Dhexe, oo ay ku jiraan duqeymaha Iiraan ay la beegsatay xarumaha milateri ee Mareykanka ee Khaliijka iyo weerarada ka dhanka ah Israa’iil.

Ugu dambeyn, Abdelatty ayaa mar kale xaqiijiyay in Masar ay si kulul u cambaareyneyso weerarada lagu qaaday dalalka Khaliijka, Urdun, Ciraaq, Turkiga iyo Asarbaijaan, isagoo hoosta ka xarriiqay in aan marnaba qiil loo heli karin xad-gudubyada ka dhanka ah madax-bannaanida dowladaha.

Helsinki (Caasimada Online) — Maxkamad ku taalla dalka Finland ayaa Jimcihii xukunta in xabsiga lagu sii hayo nin 70 jir ah, kaas oo looga shakisan yahay inuu si ula kac ah dab u qabadsiiyay guri dabaq ah, falkaas oo galaaftay nolosha shan qof oo isku qoys ah oo Soomaali ah.

Maxkamadda Degmada Uusimaa ee Bariga ayaa bixisay amarkan xabsiga loogu sii haynayo eedeysanaha, xilli ciidamada boolisku ay sii wadaan baaritaanka musiibadii 3-dii bishan Maarso ka dhacday magaalada Vantaa ee dhacda waqooyiga caasimadda Helsinki.

Booliska ayaa si rasmi ah kiiskan ugu baaraya shan dambi oo dil ah, labo isku-day dil, iyo fal-dambiyeed kharribaad hantiyeed oo aad u culus.

Dabkan oo kacay aroornimadii hore, abbaaro 5:40 subaxnimo, ayaa si xowli ah u qabsaday dhisme la-degan yahay oo ku yaalla xaafadda Pähkinärinne, wuxuuna muddo kooban gudahood si xooggan u liqay guri ku yaalla dabaqa labaad.

Waxaa halkaas ku naf-waayay shan xubnood oo isku qoys ah, kuwaas oo kala ahaa laba lamaane oo 30-meeyo jir ah iyo saddexdooda carruur ah oo da’doodu kala ahayd saddex, lix, iyo siddeed jir. Qoyskan waxaa ka badbaaday hal cunug oo aad u yar, kaas oo dhaawacyo gubasho ah ay kasoo gaareen dabka, balse si degdeg ah loola cararay isbitaalka si xaaladdiisa caafimaad loola tacaalo.

Waaxda gurmadka degdegga ah ayaa xustay in dadkii deriska ahaa ee guryahooda isku soo xiray aysan wax dhibaato ah kasoo gaarin holaca xooggan. Si kastaba ha ahaatee, qoyskan Soomaaliyeed ee geeriyooday ayaa meydadkooda laga dhex helay jaranjarada dhismaha oo uu qiiq madow is-qabsaday, kadib markii ay u muuqatay inay isku dayayeen inay naftooda la baxsadaan oo ay dhismaha ka baxaan.

Taliyaha waaxda dab-damiska ee aaggaas, Markus Kuosmanen, ayaa ku tilmaamay xoogga dabkan mid ka baxsan caadiga, isagoo xusay in kooxaha gurmadku ay ku qasbanaadeen inay jebiyaan daaqadaha si ay gudaha ugu galaan gurmadna u sameeyaan.

‘Wax ujeeddo cunsurinimo ah ma jirin’

 Eedeysanaha oo ah nin u dhashay dalka Finland, isla markaana deganaa isla dhismahan la gubay, ayaa gacanta lagu dhigay wax yar un kadib markii dabka la xakameeyay. Intii ay socdeen su’aalo weydiinta horudhaca ah, Taliska Booliska Uusimaa ee Bariga ayaa xaqiijiyay in dabka si ula kac ah looga dhex shiday guriga uu eedeysanuhu isagu deganaa.

In kasta oo dhibbanayaasha dhintay ay yihiin asalkoodu dad Soomaali ah, laamaha amniga ayaa si cad meesha uga saaray in falkani uu yahay mid salka ku haya dambi nacayb ama cunsurinimo.

“Falkan laga shakisan yahay si gaar ah looguma bartilmaameedsan qoyska, mana jirin wax ujeeddo cunsurinimo ah oo ka dambeysay,” ayuu afhayeen u hadlay booliska u sheegay warbaahinta intii uu socday shir jaraa’id oo la qabtay kadib dhacdada.

Dhammaan dadkii kale ee deganaa dhismahan ayaa si nabad-gelyo ah looga daadgureeyay, iyadoo dhismaha oo uu burbur lixaad leh soo gaaray ay ooddeen hay’adaha amniga si aan loo gelin, ilaalana looga qabto goobta dambigu ka dhacay.

Madaxa baarayaasha kiiskan, Sanna Rentola, ayaa caddeysay in baaritaanka hordhaca ah uu u badnaan doono inuu qaato dhowr bilood, uuna u baahan doono isku-xirnaan wada-shaqeyneed oo dhexmarta hay’ado kala duwan.

Booliska ayaa waqtigan xaadirka ah ka gaabsanaya inay bixiyaan faahfaahin farsamo oo dheeraad ah, iyagoo sugaya warbixinnada kama dambaysta ah ee baaritaanka dhakhaatiirta (autopsy) iyo natiijooyinka sheybaarka dambi-baarista si loo ogaado xaqiiqada dhabta ah ee falkan.

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha Hey’adda Culumada Soomaaliyeed Sheekh Bashiir Axmed Salaad oo wareysi siiyay Shabelle Tv ayaa ka hadlay arrimo xasaasi ah oo ku aadan dastuurka la ansixiyay oo ay weli diidmo ka muujinayaan xubnaha mucaaradka, Jubbaland iyo Puntland.

Sheekha ayaa marka hore ka warbixiyay ujeedka ay u xaadireen kulankii Baarlamaanka ee lagu meelmariyay wax ka beddelka lagu sameeyay dastuurka, wuxuuna sheegay in ay ahayd kaliya inay saxaan, si aan loogu soo darin khaladaad dhanka Diiniga ah.

“Annaga waxaan u tegnay Baarlamaanka in waxa la qorayo in meeshan aysan gelin wax khaladan, maxaa yeelay hadhow si loo saxo lama garanaayo” ayuu yiri Sheekh Bashiir.

Sidoo kale, wuxuu tilmaamay in la saxay khaladaadkii hore uga jiray dastuurkii ku-meel-gaarka ahaa, sida da’da qaan-gaarnimada oo markii hore ahayd 18 sano balse hadda la waafajiyay Diinta Islaamka, lagana dhigay 15 sano.

“Waxaa kamid ah meelahaas da’da in muddo ah soo khaldaneyd 18 wixii ka yar in la yiraahdo waa carruur waxaa kamid ah qofka xaq wuxuu u leeyahay inuu noolaado oo loola jeedo ka hortegga ama diidmo la diidaayo xukunka dilka ah hadda waa la saxay kulligood” ayuu mar kale yiri Sheekh Bashiir.

Waxaa kale oo uu carrabka ku dhuftay in qodobada kale ee siyaasadda iyo qaybsiga khayraadka ay yihiin arrimaha hadda la’isku hayo wuxuuna soo jeediyay in loo wajaho wada-hadal, heshiis qaran oo midnimo keenaya.

Hadalkan ayaa kusoo aadaya, iyada oo Arbacadii lasoo dhaafay Labada Gole ee Baarlamaanka ay cod aqlabiyad leh ku meel-mariyeen cutubyada 4-aad ilaa 15-aad oo ay horay uga doodeen, maadaama wax ka beddel lagu sameeyay.

Intaasi kadib Guddoomiyaha Golaha Shacabka Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Aadan Madoobe), ayaa ku dhawaaqay in muddada xil-heynta Baarlamaanka 11-aad ay tahay shan sano, waxay sidoo kale tani ka dhigan tahay in muddo xileedka madaxweynaha uu yahay shan sano, sida ku cad dastuurka cusub, iyada oo madaxweynuhu xilka sii hayn doono illaa May 2027.

Si kastaba, Siyaasiyiinta mucaaradka ee Dowladda Federaalka, Jubbaland iyo Puntland ayaa qaadacay in ay oggolaadaan in dastuurka cusub uu dhaqan galo, waxayna tani keeneysaa xaalad siyaasadeed oo horleh iyo dalka inuu galo qalalaase siyaasadeed, marka la’eego sida ay wax ku socdaan.

Muqdisho (Caasimada Online) – Xisbiga Himilo Qaran ee uu hoggaamiyo madaxweynihii hore ee Soomaaliya Sheekh Shariif Sheekh Axmed oo warsaxaafadeed soo saaray ayaa caddeeyay mowqifkiisa ku aadan wax ka beddelka dastuurka dalka, isaga oo dalab xasaasi ah u gudbiyay madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.

Ugu horreyn xisbiga ayaa shaaca ka qaaday in uusan aqoonsaneyn go’aanka Baarlamaanka ee wax ka beddelka dastuurka KMG ka ah, wuxuuna xusay in loo maray hannaan aan sharci ahayn.

Sidoo kale waxa uu xisbigu sheegay in isbeddal kasta oo dastuurka ah uu ku imaan karo kaliya inay ka qayb qaataan dhammaan hay’adaha quseyso, iyada oo loo marayo hab sharci ah.

“Xisbigu wuxuu aaminsanyahay in wax ka beddelka kasta oo lagu sameeyo dastuurka dalka uu ku imaan karo hab sharci ah oo waafaqsan qodobada dastuurka kumeelgaarka ah, islamarkaana ay ka qaybqaataan dhammaan hay’adaha dastuuriga ah ee labada heer dowladeed iyo qaybaha kala duwan ee bulshada Soomaaliyeed”. ayaa lagu yiri war-saxaafadeedka.

Waxaa kale oo uu xisbigu soo saaray baaq culus oo ku socda madaxweynaha, isaga oo ka dalbaday in uu dalka u jiheeyo doorasho, si looga baaqsado qalalaase siyaasadeed iyo hubinti la’aan, maadaama uu sii dhamaanayo muddo xileedka hay’adaha dowladda federaalka Soomaaliya.

“Xisbiga Himilo Qaran wuxuu ugu baaqayaa Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya in mudada yar ee ka hartay xil-heyntiisa sharciga ah uu diiradda saaro sidii lagu heli lahaa doorasho heshiis lagu yahay, si looga fogaado qalalaase siyaasadeed iyo hubanti la’aan ku timaadda mustaqbalka dowladnimada iyo xasilloonida dalka” ayaa mar kale lagu yiri bayaanka Himilo Qaran.

Baaqan ayaa kusoo aadayo, iyada oo Arbacadii Labada Gole ee Baarlamaanka Soomaaliya ay cod aqlabiyad leh ku meel-mariyeen cutubyada 4-aad illaa 15-aad oo ay horay uga doodeen, maadaama wax ka beddel lagu sameeyay.

Intaasi kadib Guddoomiyaha Golaha Shacabka Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Aadan Madoobe), ayaa ku dhawaaqay in muddada xil-heynta Baarlamaanka 11-aad ay tahay shan sano, waxay sidoo kale tani ka dhigan tahay in muddo xileedka madaxweynaha uu yahay shan sano, sida ku cad dastuurka cusub, iyada oo madaxweynuhu xilka sii hayn doono illaa May 2027.

Si kastaba, Siyaasiyiinta mucaaradka ee Dowladda Federaalka, Jubbaland iyo Puntland ayaa qaadacay in ay oggolaadaan in dastuurka cusub uu dhaqan galo, waxayna tani keeneysaa xaalad siyaasadeed oo horleh iyo dalka inuu galo qalalaase siyaasadeed, marka la’eego sida ay wax ku socdaan.

Doha (Caasimada Online) — Dalalka Khaliijka ayaa wajahaya culeysyo dhaqaale oo baaxad leh, kuwaas oo ku qasbi kara inay dib u qiimeeyaan mashaariicdooda maalgashi ee Mareykanka iyo dalalka kale ee caalamka, iyadoo si dhab ah loo dareemayo saameynta xanuunka badan ee ka dhalatay dagaalka ay Mareykanka iyo Israa’iil ku qaadeen Iiraan.

Wargeyska The Financial Times oo soo xiganaya ilo xog-ogaal ah ayaa warinaya in saddex dal oo ka tirsan Khaliijka, kuwaas oo aan magacyadooda fagaaraha la keenin, ay soo wajahday dhibaatooyin xooggan oo dhanka miisaaniyadda ah.

Culeyskan ayaa ka dhashay hoos u dhac weyn oo ku yimid dakhligii dalka kasoo xaroon jiray sida shidaalka, gaadiidka badda, dalxiiska, iyo duulimaadyada, iyadoo dhanka kalena uu cirka isku shareeray kharashka ku baxaya gaashaandhigga.

Xukuumadahan ayaa si weyn ugu tiirsan nidaamyada qaaliga ah ee difaaca cirka si ay hawada ugu bur-buriyaan gantaallada iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn (Drones) ee Iiraan usoo rido dhankooda.

Dhanka kale, weerarada is-daba-joogga ah ee lala beegsanayo kaabayaasha tamarta iyo maraakiibta ganacsiga ee maraya Marinka Hormuz iyo Badda Cumaan ayaa dhabar-jab weyn ku noqday dhoofinta saliidda ceyriin iyo gaaska dabiiciga ah (LNG), arrintaas oo horseedi karta khasaare dhaqaale oo aad u culus.

Ka-bixitaanka qandaraasyada

Saddexdaan dal ee ugu dhaqaalaha weyn gobolka Khaliijka ayaa hadda wada wadahadallo xasaasi ah oo ku aaddan dharbaaxada dhaqaale ee uu dagaalkani ku dhuftay maaliyadooda. Waxay miiska soo saareen in dib u qiimeyn lagu sameeyo maalgashiga shisheeye, kafaala-qaadka cayaaraha caalamiga ah, iyo ganacsiyo kale oo muhiim ah.

Sida uu wargeyska u xaqiijiyay sarkaal sare, dalal dhowr ah oo Khaliijka ah ayaa bilaabay dib-u-eegis gudaha ah si ay u go’aamiyaan in heshiisyada qandaraasyada ee hadda jira lagu dabaqi karo qodobka sharci ee xaaladaha ka baxsan awoodda aadanaha (Force Majeure).

Sarkaalka ayaa xusay in dalalkani ay dib u eegayaan ballanqaadyadooda maalgashi ee hadda iyo kuwa mustabkalkaba, si ay u khafiifiyaan culeyska dhaqaale ee la filayo, gaar ahaan haddii dagaalka iyo kharashaadka ku baxaya ay ku sii socdaan xawaaraha hadda taagan.

Khaliijka ayaa leh hanti maalgashi oo aad u ballaaran oo dibadda ah, taas oo isugu jirta saami ay ku leeyihiin shirkadaha teknoolajiyadda ee waaweyn ilaa shirkadaha bixiya adeegyada biyaha ee dalalka shisheeye, in kasta oo aan weli la hubin maalgashiyada rasmiga ah ee saameyntu gaari doonto.

Burburka kaabayaasha dhaqaalaha

Waxaa gobolka aad ugu soo kordhaya carada laga qaaday duulaanka Mareykanka iyo Israa’iil ee Iiraan, kaas oo sababay in magaalooyin waaweyn sida Dubai iyo Manama ay la kulmaan duqeymo culus oo uga yimid Tehran, iyadoo sidoo kalena la bartilmaameedsaday kaabayaasha tamarta ee gobolka oo dhan.

Shirkadda QatarEnergy ayaa horraantii toddobaadkan ku dhawaaqday in ay qaadatay qodobka ‘Force Majeure’ sababo la xiriira hakadka baaxadda leh ee ku yimid dhoofinta gaaska iyo saliidda, iyadoo xukuumadda Doxa ay ka digtay qiimaha qaaliga ah ee uu dagaalkani ku yeelan doono dhaqaalaha caalamka.

Saad Sherida Al-Kaabi ayaa u sheegay FT in dhammaan dalalka dhoofiya shidaalka ee gobolka Khaliijka ay qasab ku noqon doonto inay qaataan go’aankan maalmaha soo socda haddii xaaladdu sidaan sii ahaato.

“Haddii dagaalkani uu sii socdo dhowr toddobaad, kobaca dhaqaalaha caalamka (GDP) ayaa la kulmi doona saameyn weyn,” ayuu ka digay.

Dhanka kale, bilyaneerka u dhashay Imaaraadka Carabta, Khalaf Al-Habtoor, ayaa muujiyay jahawareerka iyo carada baahsan ee ka dhex jirta bulshada ganacsatada dalkaas, isagoo qoraal kulul soo dhigay bartiisa X (Twitter) maalintii Khamiista. Imaaraadka oo xiriir dhow la lahaa Israa’iil ayaa hadda dusha u ritay cawaaqib-xumada ka dhalatay dagaalkan masiibada ah ee lagu qaaday Iiraan.

“Mudane Madaxweyne Donald Trump, su’aal toos ah: Yaa ku siiyay awoodda aad gobolkeena u soo jiiddo dagaal lala galo Iiraan? Sal maxayse tahay go’aankan halista ah ee aad qaadatay? Ma xisaabisay khasaaraha dhinacyada badan taabanaya ka hor inta aadan jiidin keebka? Mase ku fikirtay in kuwa ugu horreeya ee ku dhibtoon doona xiisaddan ay yihiin dalalka gobolka laftooda!” ayuu yiri Al-Habtoor isagoo la hadlayay madaxweynaha Mareykanka.

Wuxuu hadalkiisa ku soo xiray dhaleeceyn adag: “Waxaad gelisay dalalka Golaha Iskaashiga Khaliijka iyo waddamada Carabta xuddunta khatar aysan iyagu dooran. Ilaahay mahaddii, waan xoogganahay oo waan awoodnaa inaan is-difaacno, waxaana leenahay ciidamo iyo gaashaandhig ilaalinaya dhulkeena, balse su’aashu waxay taagan tahay: Yaa fasax ku siiyay inaad gobolkeena u beddesho goob dagaal?”

Muqdisho (Caasimada Online) – Taliyaha cusub ee ciidanka Cirka ee Xoogga Dalka Soomaaliyeed, Sarreeye Guuto Cabdirisaaq Maxamuud Xaaji (Eritrea) ayaa maanta si rasmi ah xilka ula wareegay, kadib munaasabad ka dhacday magaalada Muqdisho, taas oo uu goobjoog ahaa kaaliyaha taliska Ciidanka Xoogga Dalka Soomaliyeed Jeneral Maadey Nuurey Sheekh.

Munaasibadda xil-wareejinta ayaa waxaa sidoo kale ku sugnaa qaar ka mid ah  talisyada maamul ee ciidanka Xoogga Dalka, hoggaannada taliska guud iyo saraakiil kale oo ka soo qeyb-galay xil-wareejinta.

Jeneraal Maadey Nuurey Sheekh ayaa si rasmi ah xilalka ugu kala wareejiyey ku simaha taliyaha ciidanka Cirka ahaana kaaliyaha taliska Cirka Gaashaanle Sare Cali Ibraahim Cabdi iyo taliyaha cusub ee ciidanka Cirka Sarreeye Guuto Cabdirisaaq Eritrea oo uu dhawaan soo magacaabay madaxweyne Xasan Sheekh.

Jeneraal Cabdirisaaq ayaa ka mid ahaa saraakiishii gacanta ku haysay malafka ciidamada qalabka sida ee tababarka loogu diray dalka Eritrea.

Sarkaalkan ayaa lagu tilmaamay mid hawl-kar ah oo si wanaagsan u yaqaanna nidaamka ciidamada, waxaana la rumeysan yahay inuu door muhiim ah ka qaadan doono tayeynta iyo dib-u-habeynta Ciidanka Cirka.

Sanadihii u dambeeyay, dib-u-soo-kabashada iyo awoodda howlgal ee Ciidanka Cirka ayaa si weyn u kordhay, iyadoo la helay diyaarado iyo qalab muhiim ah oo ka qeyb qaata sugidda iyo sare u qaadista awooddooda.

Soomaaliya ayaa haatan haysata diyaarado dagaal oo intooda badan laga keenay Turkiga, kuwaas oo ay kaxeeyaan duuliyayaal Soomaali ah oo dhallinyaro ah, kuwaas oo dibadda lagu soo tababaray.

Waxaa sidoo kale qorshuhu yahay in dhowaan la keeno diyaarado cusub oo dheeraad ah, si loo xoojiyo awoodda Ciidanka Cirka iyo doorkooda difaaca dalka.

Si kastaba ha’ahaatee, Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa muddooyinkii dambe xoogga saartay horumarinta Ciidanka Cirka iyo Ciidanka Badda, iyadoo taageero ka helaysa dalal kala duwan, gaar ahaan Turkiga, oo dalka keenay diyaarado casri ah oo lagu xoojiyay awoodda ciidamada.

Muqdisho (Caasimada Online) — Caasimadda Soomaaliya ee Muqdisho ayaa wajaheysa saameyn lama filaan ah oo dhanka dhaqaalaha ah, oo kaga imaneysa dagaalka Mareykanka iyo Israa’iil ay ku qaadeen Iiraan.

Qiimaha shidaalka ee caasimadda ayaa tan iyo dagaalka cirka isku shareeray qiyaastii 77%. Ganacsatada suuqyada Muqdisho ayaa soo warinaya isbeddel lixaad leh oo ku yimid kharashka ku baxa tamarta.

Maalmo uun ka hor, halkii liitar ee shidaalka baasiinka ah ayaa si xasiloon loogu kala iibsanayay $0.65 (Senti). Si kastaba ha ahaatee, laga soo bilaabo fiidnimadii Jimcaha, qiimaha kaalmaha shidaalka ee magaalada ayaa gaaray $1.15 (Doolar iyo shan iyo toban senti), arrintaas oo darawalada gaadiidka iyo ganacsatadaba ku reebtay la-tacaalidda xaqiiqadan cusub ee adag.

Sare-u-kacan lama filaanka ah ayaa loo aaneynayaa xiisadaha cirka isku sii shareeraya ee ka taagan Bariga Dhexe, kuwaas oo galay maalintoodii siddeedaad ee dagaal toos ah. Maadaama Soomaaliya ay tahay dal si weyn ugu tiirsan shidaalka dibadda laga soo dejiyo, waxay si gaar ah ugu nugushahay carqaladaha ku yimaada silsiladaha saadka caalamiga ah iyo sugnaanta amniga badaha.

Khubarada arrimaha dhaqaalaha iyo shidaalka ayaa farta ku fiiqay dhowr arrimood oo isbiirsaday oo keenay sare-u-kacan maxalliga ah. Waxaa ka mid ah khataraha dhanka badda oo keentay in la kordhiyo lacagaha ceymiska ee maraakiibta shidaalka sida ee isticmaala Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed.

Sidoo kale, waxaa jirta cabsi xooggan oo laga qabo carqaladeynta saadka iyo xasilooni-darrada soo wajahday warshadaha sifeynta shidaalka iyo dekedaha dhoofinta ee gobolka. Intaas waxaa sii dheer, mala-awaalka suuqyada ganacsiga, iyadoo qiimaha saliidda ceyriin ee caalamka uu ka falcelinayo khatarta dagaal goboleed daba-dheeraada oo dhexmara dalalka ugu waaweyn ee soo saara shidaalka.

Gudaha caasimadda Muqdisho, saameynta dhibaatadan ayaa markiiba la dareemay. Wadayaasha gaadiidka dadweynaha, sida basaska iyo mootooyinka bajaajta, ayaa muujiyay walaac xooggan oo ku aaddan in kororka qiimaha shidaalku uu ku qasbi doono inay kordhiyaan lacagaha rakaabka laga qaado, taas oo culeys hor leh ku kordhin doonta bulsho markii horeba la daalaa-dhacaysay sicir-barar baahsan.

“Waxaan seexday anigoo shidaalka ku iibsanaya 65 senti, waxaana ku soo toosay isagoo kor u dhaafay hal dollar,” ayuu yiri darawal tagsi oo ka hawlgala magaalada. “Ma awoodno inaan masruufno qoysaskeenna haddii qiimaha shidaalku uu ka bato lacagta aan shaqeyno maalintii.”

Ugu dambeyn, dhaqaaleyahannada maxalliga ah ayaa ka digaya in haddii colaadda Bariga Dhexe ay sii xoogeysato, saameynta taban ee ka dhalata aysan ku koobnaan doonin oo kaliya shidaalka, balse ay si toos ah u kordhin doonto qiimaha korontada iyo badeecooyinka cunnada ee dibadda laga keeno, kuwaas oo halbowle u ah dhaqaalaha iyo nolosha dadka Soomaaliyeed.

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddiga Olimbikada Caalamka (IOC) ayaa si rasmi ah uga jawaabay warqad uu u diray Wasiirka Dhallinyarada iyo Ciyaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Maxamed Cabdulqaadir Cali, taas oo la xiriirtay xaaladda Guddiga Olimbikada Soomaaliyeed ee GOS. Jawaabta Guddiga Olimbikada Caalamka ee IOC oo nuqulkeeda ay aragtay Caasimada Online, ayaa si cad u muujinaysa in Guddiga Olimbikada Soomaaliyeed ee GOS uu ku taagan yahay sharciyaddiisa, islamarkaana uusan jirin wax khalad maamul ama ku-xadgudub awoodeed ah oo ka dhacay.

Xaanshida oo ku taariikheysan 12 Janaayo 2026, kana soo baxday Xarunta IOC ee magaalada Lausanne, Switzerland, ayaa lagu xaqiijiyey in Guddiga Olimbikada Caalamka ee IOC ay si taxaddar leh u eegeen cabashada ka timid Wasiirka Dhallinyarada iyo Ciyaaraha XFS, islamarkaana ay la xiriireen GOS si waafaqsan hab-raacyada IOC.

Guddiga Olimbikada Caalamka ee IOC ayaa waxay si cad u sheegeen in Guddiga Olimbikada Soomaaliyeed ee GOS uu ku jiro xaalad wanaagsan (good standing) isla markaana uu si buuxda ugala xisaabtamo Guddiga IOC dhammaan arrimaha maamul iyo adeegsiga taageerada dhaqaale ee IOC bixiso.

Qodobkan ayaa meesha ka saaraya tuhun kasta oo la xiriira maamul-xumo ama ku takri-fal dhaqaale oo uu Wasiirku u jeedinayay GOS. Sidoo kale, IOC waxay xaqiijisay in GOS uu ku shaqeynayo dastuurkiisa la ansixiyey, isla markaana uu si dhow ula shaqeeyo xiriirrada ciyaaraha xubnaha ka ah, kuwaas oo si rasmi ah ugu xiran xiriirrada caalamiga ah ee ciyaaraha.

Warqadda IOC waxay si xooggan u xoojisay mabda’a aasaasiga ah ee Olympic Charter (Axdiga Olimbikada) oo dhigaya in dhaqdhaqaaqa Olimbikada uu ka madax-bannaan yahay faragelin dowladeed.

IOC waxay ku talisay in Wasaaradda Dhalinyarada iyo Ciyaaraha iyo Guddiga Olimbikada Soomaaliyeed ee GOS ay wada fariistaan si loo xaliyo isfaham-darrada, balse waxa ay si qayixan u xustay in arrimaha GOS lagu maamulo si waafaqsan xeerarka Olimbikada, iyadoo la ilaalinayo kala madaxbannaanida labada dhinac. Tani waxay ka dhigan tahay in IOC aysan aqbalin in faragelin toos ah lagu sameeyo hawlaha gudaha ee GOS.

Dukumenti kale oo ay aragtay Caasimada Online oo ka hadlaya ajendaha Olimbikada (Olympic Agenda) soona baxay 2020, gaar ahaan faqradiisa talo-soo-jeedinta 28-aad ayaa si faahfaahsan u qeexaya sida Guddiga Olimbikada Caalamka ee IOC u arko xiriirka ka dhexeeya dowladaha iyo guddiyada olimbikada ee dalalka.

Qodobada ku jira dukumentigan waxay si cad u tilmaamayaan:

* In dowladuhu ay taageeri karaan ciyaaraha balse aysan faragelin karin go’aamada maamul ee Guddiyada Olimbikada.

* In Guddiyada Olimbikada ay leeyihiin madaxbannaani buuxda oo ay ku maamulaan arrimahooda gudaha.

* In xiriirka saxda ah yahay wadashaqeyn ku dhisan ixtiraam iyo kala xuduudeyn awoodeed.

Jawaabta IOC ayaa u muuqata fariin cad oo ku socota Wasaaradda Dhallinyarada iyo Ciyaaraha, taas oo muujinaysa in cabashadii la gudbiyay aysan wax saameyn ah ku yeelan sharciyadda iyo aqoonsiga GOS ee heer caalami.

IOC ma aysan arkin wax sabab ah oo keeni kara in tallaabo laga qaado GOS, taasi beddelkeedana waxay ku boorrisay labada dhinac in ay xalliyaan khilaafka jira iyagoo ilaalinaya xeerarka Olimbikada.

Arrintan ayaa loo arkaa guul weyn oo u soo hoyatay Guddiga Olimbikada Soomaaliyeed ee GOS, maadaama uu helay garab-istaag toos ah oo ka yimid hay’adda ugu sarreysa ciyaaraha caalamka, taas oo xaqiijisay in GOS uu ku taagan yahay waddadii saxda ahayd.

Waxay sidoo kale muujineysaa in isku-day kasta oo lagu doonayay in lagu farageliyo ama lagu wiiqo madaxbannaanida GOS uusan helin taageero caalami ah.

Xiisadda u dhaxeysa Wasaaradda Dhallinyarada iyo Ciyaaraha XFS iyo Guddiga Olimbikada Soomaaliyeed ee GOS ayaa u muuqata mid hadda u gudubtay marxalad cusub, kadib markii IOC (Guddiga Olimbikada Caalamka) uu si rasmi ah u kala caddeeyay mowqifkiisa.

Indhaha ayaa hadda ku wajahan sida Wasaaradda uga falcelin doonto talada IOC, iyo in labada dhinac ay u hoggaansami doonaan mabda’a wadashaqeyn iyo ixtiraam ku dhisan xeerarka Olimbikada.

Riyadh (Caasimada Online) — Wasiir ku-xigeenka u qaabilsan Arrimaha Habmaamuuska ee Boqortooyada Sacuudi Carabiya, Cabdulmajiid Al-Smari, ayaa si rasmi ah u guddoomay waraaqaha aqoonsiga ee danjiraha cusub ee dalalka Soomaaliya, isagoo wakiil ka ah Wasiirka Arrimaha Dibadda ee dalkaas.

Sida lagu baahiyay barta X ee Wasaaradda Arrimaha Dibadda Sacuudiga, Al-Smari ayaa waraaqaha aqoonsiga diblomaasiyadeed ka guddoomay Maxamed Amiin Sheekh Cismaan, oo ah safiirka cusub ee dowladda Federaalka Soomaaliya u qaabilsan Boqortooyada.

Danjire Maxamed Amiin ayaa xilkan kala wareegaya Aweys Xaaji Yuusuf, oo xafiiskan joogay tan iyo sanadkii 2023-kii, balse dhowaan loo magacaabay La-taliyaha Amniga Qaranka ee Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud.

Tallaabadan ayaa timid laba toddobaad un kadib markii xukuumadda Riyadh ay si rasmi ah u ogolaatay magacaabista Maxamed Amiin, oo ka mid ahaa gacan-yarayaasha aadka ugu dhow Madaxweynaha Soomaaliya, inuu noqdo safiirka u fadhiya dalkaas.

Qoraal diblomaasiyadeed oo soo baxay 16-kii bishii Febraayo ayay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Sacuudigu ku xaqiijisay inay aqbashay codsigii ay xukuumadda Muqdisho gudbisay bishii Diseembar ee sanadkii hore.

Danjire Maxamed Amiin, oo horay u soo noqday Ku-xigeenka Agaasimaha Madaxtooyada ee Villa Soomaaliya, ayaa xilal sar sare kasoo qabtay maamulka Madaxweyne Xasan Sheekh.

Beddelitaanka Aweys Xaaji Yuusuf, oo bishii Agoosto ee sanadkii 2025-kii dib loogu yeeray magaalada Muqdisho si uu u noqdo La-taliyaha Amniga Qaranka, ayaa si cad u muujinaysa mudnaanta weyn iyo ahmiyadda gaarka ah ee ay dowladda Soomaaliya siineyso xiriirka Riyadh.

Isbeddelka Isbaheysiga gobolka 

Isku-shaandheyntan diblomaasiyadeed ayaa kusoo aadaysa xilli dowladda Soomaaliya ay si weyn ugu hawlan tahay xoojinta isbaheysiyadeeda istaraatiijiga ah, kadib markii uu gaaray heerkii ugu hooseeyay cilaaqaadkii u dhexeeyay Muqdisho iyo Isutagga Imaaraadka Carabta.

Dabayaaqadii bishii Janaayo ee sanadkan, xukuumadda Federaalka Soomaaliya ayaa gabi ahaanba laashay dhammaan heshiisyadii iskaashi ee ay la lahayd Abu Dhabi, oo ay ku jiraan heshiisyadii maamulka dekedaha iyo kuwii iskaashiga amniga, iyadoo Imaaraadka ku eedeysay inay dhaawacayaan madax-bannaanida iyo wadajirka dhuleed ee dalka.

Mas’uuliyiinta Soomaaliya ayaa haatan u arka Boqortooyada Sacuudi Carabiya inay tahay quwad muhiim ah oo isku-dheelitir diblomaasiyadeed iyo mid dhaqaaleba kaga abuuri karta gobolka, si looga hortago saameynta dalalka kale ee Khaliijka.

Horraantii Febraayo, labada dal ayaa magaalada Riyadh ku kala saxiixday heshiis weyn oo dhanka iskaashiga milateriga ah, kaas oo ujeedkiisu yahay in lagu xoojiyo tayada, qalabeynta, iyo awoodda Ciidamada Xoogga Dalka Soomaaliyeed, si ay dalka uga difaacaan khataraha ammaan kadib tobanaan sano oo xasillooni-darro ah.

ARUSHA (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo saaka u duulay magaalada Arusha ee dalka Tanzania ayaa maanta ka qayb-galaya meertada 25-aad ee shir madaxeedka Dalladda Bulshada Bariga Afrika, kaas oo ka wada qayb-galayaan siddeeda madaxweyne ee ku jira Ururka ee kala ah madaxweyneyaasha dalalka Tanzania, Kenya, Uganda, Rwanda, Burundi, South Sudan, Jamhuuriyadda Dimoqraadiga ah ee Congo iyo Somalia.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa inta uu socdo shirka ka jeedin doono khudbad uu kaga hadli doono doorka Soomaaliya ee ajendeyaasha miiska saaran oo ay ugu muhiimsan tahay ka qayb-qaadashada horumarinta Dalladda oo ay hadda xubin buuxda ka tahay Somalia.

Sidoo kale, madaxweynaha ayaa inta uu joogo Tanzania la kulmi doona madaxda sare ee dalka Tanzania iyo hoggaamiyeyaasha kale ee ka qayb-galaya shirka, si ay uga wada-hadlaan xiriirka ka dhaxeeya dalalkooda iyo ajendaha shirka.

Wafdiga uu hoggaaminayo madaxweynaha ayaa waxaa ku jira wasiirro ka tirsan XFS, kuwaas oo iyana lagu wado in ay kulamo gaar gaar ah la yeeshaan dhiggooda ka socda dalalka xubnaha ka ah ururka EAC

Safarkan ayaa imanaya xilli Dowladda Federaalka ay muddooyinkii dambe waday dadaallo lagu xoojinayo matalaadda Soomaaliya ee dalalka xubnaha ka ah EAC, xilli dalka uu si rasmi ah ugu biiray ururkaasi sanadkii 2023.

Soomaaliya ayaa haatan dadaal ku bixinaysa inay ka faa’iideysato fursadaha dhaqaale iyo iskaashi ee ka dhex jira dalalka xubnaha ka ah ururka, gaar ahaan dhinacyada ganacsiga, isu-socodka iyo maalgashiga.

Si kastaba, ka mid ahaanshaha Soomaaliya ee ururka EAC ayaa loo arkaa tallaabo istiraatiiji ah oo lagu xoojinayo is-dhexgalka gobolka, iyadoo dalka uu doonayo inuu door firfircoon ka qaato horumarka waara, shaqo-abuurka iyo sare u qaadista tayada nolosha ee bulshada Bariga Afrika.

Muqdisho (Caasimada Online) — Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya Mudane Xamza Cabdi Barre, ayaa maanta xarigga ka jaray Xarunta Qaran ee Amniga Saaybarka (SOMCIRT) oo loo diyaariyey ka jawaabista xaaladaha deg-degga ah ee ka dhanka ah amniga Is-gaarsiinta.

Xamza ayaa xusay in daahfurka xaruntan uu muhiimad weyn u leeyahay amniga Qaranka, maadama xiiligan ay adduunyadu u jihaysatay dhanka Tiknoolojiyadda, ayna jiraan falal amniga liddi ku ah oo ka dhaca dhanka Isgaarsiinta, taasi oo ay ka jawaabi doonto xaruntani lagana ilaalin doono macluumaada hey’adaha dowladda iyo guud ahaan dalka.

Sidoo kale, raiisul wasaaraha ayaa guul ku tilmaamay hirgelinta xaruntan oo qaabilsan isku-duwidda iyo ka-jawaabidda amniga saaybarka, soo gudbinta dhacdooyinka amni ee ka dhanka ah Tiknoolojiyadda, iyada oo shacabka Soomaaliyeed laga wacyigalin doono khataraha kaga yimaadda dhanka Isgaarsiinta.

Waxaa kale oo uu sheegay in Xukuumadda DanQaran ay la timid Qorshe lagu horumarinayo Tiknoolojiyadda dalka, kadib markii ay Wasaaradda Boostada iyo Isgaariista XFS, ay soo gudbisay in la hirgaliyo Hey’adda Isgaarsiinta Qaranka, taasi oo shaqo weyn ka qabatay xaqiijinta amniga dhanka Tiknoolojiyadda iyo horumarinta kaabeyaasha Dijitaalka Qaranka.

Ugu dambeyn, Ra’iisul Wasaaruhu waxa uu xusay in xukuumadda Dan-Qaran ay sii wadi doonto hirgelinta mashaariic waaweyn oo horumarineed, kuwaas oo wax ka beddelaya nolosha shacabka, isla markaana xoojinaya kaalinta Muqdisho ee caasimad casri ah.

Si kastaba, ra’iisul wasaaraha ayaa muddooyinkii u dambeeyay waday qorsheyaal horumarineed iyo isbeddello la xiriira waxqabadka xukuumaddiisa.

Ra’iisul wasaaraha ayaa sidoo kale la yimid isla xisaabtan golaha wasiirada ah, isaga oo kormeer ku tegay dhowr xarumood oo muhiim ah, sida garoonka diyaaradaha Aadan Cadde oo cabashooyin ay kasoo yeereen, balse kadib la xalliyay iyo xarumo wasaaradeed oo ku yaalla caasimada oo uu ku tegay booqashooyin, si uu qiimeeyo shaqada ka socota.