25.2 C
Mogadishu
Friday, June 26, 2026

Mareykanka oo shaaciyey in daklhiga Al-Shabaab uu gaaray $200 milyan sanadkii

Muqdisho (Caasimada Online) – Kooxda al-Shabaab ee Soomaaliya ayaa sii wadda inay maamusho mid ka mid ah dhaqaalaha jabhadeed ee adduunka ugu faa’iidada badan, iyadoo soo saarta lacag u dhaxaysa $100 milyan ilaa $200 milyan sanadkii, inkastoo ay la kulmeyso cadaadis joogto ah oo dhinaca milateriga iyo maaliyadda ah, sida lagu sheegay cilmi-baaris cusub.

Kooxdan Islaamiga ah, oo ah laanta al-Qaacida ee ugu awoodda badan Afrika, ayaa samaysatay nidaam dakhli oo kala duwan oo adkeysi leh, kaasoo la tartamaya awoodda maaliyadeed ee dawladda Soomaaliya lafteeda, sida lagu sheegay qiimayntii ugu dambaysay ee Xarunta La-dagaallanka Argagixisada (CTC) ee Machadka Militariga Mareykanka ee West Point.

Dakhliga al-Shabab wuxuu salka ku hayaa canshuuro qasab ah, baad, tahriibin, lacagaha madax-furashada, iyo lacag-dhaqid. Nidaamkeeda canshuuraha, oo laga soo minguuriyay hab-dhaqanka dawladnimo, ayaa si qoto dheer u gaaray suuqyada rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn ee Soomaaliya.

Ganacsiyada ku yaal Muqdisho iyo magaalooyinka kale ee ay dawladdu maamusho ayaa lagu qasbaa inay bixiyaan lacago baad ah, halka ganacsatada, beeralayda, iyo darawallada baabuurta ee deegaannada miyiga ah lagu waajibiyo inay bixiyaan sakooyin ay ka qaadaan isbaarooyinka. Sidoo kale, kooxdu waxay faa’iido ka heshaa ganacsiga dhuxusha ee sharci-darrada ah, ka ganacsiga xoolaha, iyo badeecadaha sharci-darrada ah ee dalka la soo geliyo.

“Al-Shabab waxay si qoto dheer ugu dhex milantay qaab-dhismeedka dhaqaalaha Soomaaliya, iyadoo abuurtay dawlad hoosaad dakhli ka soo ururisa fariisimaheeda miyiga iyo xarumaha magaalooyinka labadaba,” ayaa lagu yiri warbixinta CTC.

Cadaadiska la-dagaallanka argagixisada

Washington iyo xulafadeeda ayaa xoojiyay dadaallada lagu wiiqayo ilaha dhaqaale ee kooxda. Taliska Mareykanka ee Afrika (U.S. Africa Command – AFRICOM) ayaa sanadkan Soomaaliya ka fuliyay 81 duqeynood, halka ciidamada Soomaaliyeed ay qaadeen howl-gallo dhulka ah oo ka socda gobollada dhexe iyo kuwa koonfureed.

Bishii Abriil, Mareykanka iyo Xarunta Bartilmaameedsiga Maalgelinta Argagixisada ee fadhigeedu yahay Khaliijka ayaa cunaqabatayn saaray 15 qof oo maalgeliyeyaal iyo howl-wadeenno u ah al-Shabab, iyagoo ku eedeeyay inay sii wadaan shabakadaha kooxda.

Si kastaba ha ahaatee, hab-dhismeedka dhaqaale ee kooxda ayaa muujiyay adkeysi la yaab leh. Nidaamkeeda dakhli-ururinta ee baahsan ayaa sii shaqeeya xitaa marka cunaqabatayn lagu soo rogo ama la dilo madaxda sare, taasoo dammaanad qaadaysa qulqul joogto ah oo dhaqaale ah si ay u sii waddo jabhadeeda.

Sanadkii la soo dhaafay, hay’adaha Soomaaliya laftoodu waxay adkeeyeen kormeerka ay hayaan. Bangiga Dhexe ee Soomaaliya wuxuu soo saaray sharciyo cusub oo ku saabsan shabakadaha xawilaadda lacagaha, isagoo ku waajibinaya xawaaladaha inay iska diiwaan geliyaan qaab-dhismeedka la cusboonaysiiyay ee dalka ee La-dagaallanka Lacag-dhaqidda iyo Maalgelinta Argagixisada (AML/CFT).

Xarunta Warbixinta Maaliyadeed (FRC), oo ah hay’adda sirdoonka maaliyadeed ee madaxa-bannaan ee Soomaaliya, ayaa howl-gallo wadajir ah la fulisay hay’adaha sharci-fulinta si loola socdo dhaqdhaqaaqyada lacageed ee laga shakiyo loona xayiro akoonnada lala xiriirinayo fududeeyayaasha al-Shabaab.

Laga soo bilaabo 2025, mas’uuliyiintu waxay xayireen boqollaal akoon oo ay lahaayeen dad looga shakisan yahay inay yihiin canshuur-ururiyeyaal iyo dhex-dhexaadiyeyaal ka howlgala inta u dhaxaysa Muqdisho, Kismaayo, iyo Baydhabo.

Xafiiska Xeer Ilaaliyaha Guud ee Qaranka iyo Maxkamadda Gobolka Banaadir ayaa sidoo kale bilaabay dacwado ka dhan ah maalgelinta argagixisada, taasoo noqonaysa mid ka mid ah tillaabooyinkii ugu muhiimsanaa ee ay qaadeen hay’adaha Soomaalida si loo ceejiyo isha dhaqaale ee maleeshiyaadka.

Tiir-dhexaadka shabakadda caalamiga ah ee al-Qaacida

Inkastoo ay jiraan cadaadisyadan, al-Shabaab waxay weli tahay mid ka mid ah laamaha al-Qaacida ee ugu saamaynta badan uguna awoodda badan dhinaca dhaqaalaha. Kooxdu waxay haysataa inta u dhaxaysa 10,000 ilaa 18,000 oo dagaallame, waxay bixisaa mushaar joogto ah, waxayna maalgelisaa adeegyo u eg kuwa dawliga ah oo ay ka bixiso deegaannada ay maamusho, taasoo xoojinaysa sharciyaddeeda qaar ka mid ah bulshooyinka deegaanka dhexdeeda.

Awooddeeda dhaqaale waxay u suurtagelisaa inay soo iibsato hub, qorato dagaallamayaal cusub, ayna sii haysato saamaynteeda gobolka, taasoo ay ku jiraan weerarro ay ka fuliso Kenya iyo xiriirka ay la leedahay fallaagada Xuutiyiinta ee Yemen, kuwaasoo la sheegay inay siiyeen tababar iyo hub, iyagoo isku dhaafsanaya howl-gallo dhinaca badda ah.

Warbixinta CTC waxay ku soo gabagabaynaysaa in kasta oo hoggaanka dhexe ee al-Qaacida uu daciifay, haddana ay laamaheeda Afrika – gaar ahaan al-Shabab ee Soomaaliya iyo Jama’at Nusrat al-Islam wal-Muslimin (JNIM) ee gobolka Saaxil – ay hadda yihiin tiir-dhexaadka howl-gallada caalamiga ah ee shabakadda.

“Soomaaliya dhexdeeda, awoodda ay maleeshiyadu u leedahay inay si baaxad leh lacag u ururiso una isticmaasho waxay maalgelinta ka dhigtay tiir-dhexaad u ah dadaalkooda dagaal,” ayaa lagu yiri warbixinta.

Kormeerayaasha caalamiga ah ayaa ka digaya in dakhliga al-Shabaab uu la tartamo ama xitaa ka bato dakhliga canshuuraha gudaha ee dawladda Soomaaliya, taasoo hoosta ka xariiqaysa baaxadda caqabadda haysata Muqdisho. Ganacsatadu waxay inta badan u arkaan inay u fududahay inay lacag siiyaan maleeshiyaadka halkii ay wajihi lahaayeen aargoosi, taasina waxay sii xoojinaysaa gacan-sarraynta dhaqaale ee al-Shabaab.

In kasta oo kooxda Dowladda Islaamiga ah (Daacish) ay soo jiidatay dareenka caalamka sannadihii dambe, falanqeeyayaashu waxay xusayaan in adkeysiga dhaqaale ee al-Shabaab uu ka dhigayo mid ka mid ah laamaha al-Qaeda ee ugu khatarta badan adduunka.

“Lacagtu waa oksijiinka ay ku neefsato jabhaddan,” ayaa lagu xusay warbixinta CTC. “Inta ay al-Shabab haysato shabakadaheeda canshuuraha iyo baad-qaadista, Soomaaliya way ku adkaan doontaa inay nabadgelyo sugto.”

Xukuumadda Xamza oo ku dhawaaqday go’aan la xiriira dastuurka Soomaaliya

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Xukuumadda Dan-Qaran ee uu hoggaamiyo Ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre ayaa maanta ku dhawaaqay go’aan culus oo la xiriira dhammeystirka Dastuurka, waxayna tilmaamtay inay sii wadeys qorshaheeda qof iyo cod.

Wasiirka Cadaaladda iyo Dastuurka Xasan Macallin oo ka qayb-galay kulan dadweyne ayaa sheegay in xukuumadda ay ka go’an tahay in aanu qabyo sii ahaanin Dastuurka dalka ee la dhammeystarayo, inkastoo weli ay taagan tahay dood xooggan oo ay qabaan mucaaradka.

“Dastuurka inuu qabyo noqdo waan diidnay dhowr iyo 10 sano inuu socdo wax keeni karo ma jiro, aqli ma keeni karo sharci ma keeni iyo dowladnimo, marka dhammeystirka Dastuurku waa inuu ballan noo wada noqdo” ayuu yiri Wasiir Xasan Macallin Maxamuud.

Waxaa kale oo uu sii raaciyay “Xukuumaddan maalinkii ay timid illaa maanta hadal kaliya ma ahayn waxay u howlgashay si ficil ah & ka go’naasho Dastuurka inay dhammeystirto”.

Dhinaca, kale waxa uu farriin u diray xubnaha mucaaradka, isaga oo ugu baaqay inay soo dhex-galaan dadweynaha, ayna iska daayaan inay tegaan saldhigyada iyo goobaha ay joogaan ciidanka.

“Mucaaradow degmooyinka tega  saldhigyada ha tagin ciidanka Booliska meel ay joogaan ha tegin iyo meelaha dadka lagu waardiyeeyo” ayuu mar kale yiri Wasiirku.

Hadalkan ayaa kusoo aadayo, iyada oo dhawaan uu furmay Kalfadhigga 7-aad ee baarlamaanka oo sii wadi doono doodda culus ee la xiriirta Dastuurka iyo doorashooyinka qof iyo codka ah ee ay haatan Villa Soomaaliya dooneyso inay ka qabato gudaha dalka.

“Qorshaha Kalfadhigga 7aad ee Aqalka Sare waxaa horyaalla meelmarinta dhammaystirka Dastuurka, dhismaha Golaha Garsoorka sare, Maqaamka Muqdisho, Shuruucda la horkeenno Aqalkan oo aan ka talo gelino Dowlad-Goboleedyada” ayuu yiri guddoomiyaha Golaha Aqalka Sare Cabdi Xaashi oo ka hadlaayay furitaankii baarlamaanka Soomaaliya.

Soomaaliya ayaa haatan ku jirta marxalad siyaasadeed, waxaana si weyn isku haayo mucaaradka iyo dowladda oo xiisaddoodu ay isku rogtay gacan ka hadal, kadib dagaalkii dhawaan ku dhex-maray saldhigga degmada Warta Nabadda ee gobolka Banaadir.

Koonfur Galbeed oo qaaday tallaabo la xiriirta dadkii lagu laayay Wanlweyn

0

Wanlaweyn (Caasimada Online) – Ciidamada ammaanka ee Koonfur Galbeed oo howlgal culus sameeyay ayaa qaaday tallaabo la xiriirta dadkii shacabka ahaa ee lagu laayay deegaanka Gareeri oo koonfur kaga beegan degmada Wanlaweyn ee gobolka Shabeellaha Hoose.

Warar soo baxaya ayaa sheegaya in ciidamadu ay howlgalkooda kusoo qabteen illaa 5 qof oo lagu tuhunsanyahay inay ku lu lahaayeen weerarkii lagu laayay dadkaasi.

Ciidamada ayaa sidoo kale weli sii wada howlgalkooda, waxayna baadi goobayaan shaqsiyaad kale oo la rumeysan yihiin inay ku lug leeyihiin dhacdadaasi.

Xildhibaan hore Maxamed Cumar (Dalxa) oo la hadlay Idaacadda Kulmiye ayaa boggaadiyay tallaabada ay qaaday Koonfur Galbeed, wuxuuna ku taliyay in eedeysanayaasha si deg-deg ah loo horgeeyo cadaaladda.

“Haddii 5 qof oo ku lug lahaa kiiska lasoo qabtay waa arrin bogaadin mudan, kuwa kalena waa la daba taagan yahay marka waxaan soo jeedinayaa in deg-deg Maxkamad loo horgeeyo, waana wax ay ku cibra qaadan doonaan dadka inta fara badan ee sida micna darada ee aanan u aaba-yeelinin dhiigga qofka Muslimka ah ee Ilaahey xarimay” ayuu yiri Dalxa.

Sidee ayuu u dhacay weerarka lagu laayay shacabka ee Wanlaweyn?

Dadka la beegsaday oo xoolo dhaqato ahaa ayaa loogu tegay iyaga oo waraabinayo xoolahooda, kadibna sidaas ayaa lagu laayay, sida dhawaan ay sheegtay Senator Zamza Cabdullahi Axmed oo ka tirsan Golaha Aqalka Sare.

Senatorada oo metasha dadkaasi oo kasoo jeeda Beesha Gaaljecel ayaa xaqiijisay in dhimashada ay gaartay illaa 13 qof, isla markaana ay mas’uuliyadda qaadeyso Koonfur Galbeed.

Dadka dhintay waxaa ku jira Hooyo, Aabe iyo ilmo yar oo ay dhaleen, waxaana dilkooda lala xiriiray aano qabiil oo ka taagan aagga degmada Wanlaweyn ee gobolka Shabeellaha Hoose.

“Dhimashada waxay mareysaa 13 qof oo qoysas dhan oo la’is ag dhigay, kadibna la laayay arrintaa waxaa wax laga waydiinayaa Laftagareen & wasiirkiisa amniga” ayay tiri Zamzam.

Dhanka kale, Nabadoon u hadlay dadka xoola dhaqatada ah ee la laayay ayaa ku eedeeyay dhibaatada dhacday inay ka dambeeyeen ciidanka Koonfur Galbeed, isaga oo sheegay inay arkayeen ragga weerarka gaystay, balse aysan waxba ka qaban.

“Ilaahey ha u naxariisto dadkii masaakiinta ahaa ee xoolo dhaqatada ahaa oo maanta loogu tegay wartii ay xoolaha ka shubanaayeen, iyaga oo waxba ka ogeyn inay u tageen niman ka tirsan Daraawiishta Koonfur Galbeed halkaas ay ku xasuuqeen” ayuu yiri Nabadoon u hadlay ehelka dadka la laayay.

Sidoo kale wuxuu farriin u diray dowladda Soomaaliya iyo beesha caalamka, si ay usoo farageliyaan kiiska dadka la laayay, haddii kale ay iyagu bixin doonaan jawaab culus.

“Arrintaas waa dulmi ay sameyneyso Koonfur Galbeed iyadaa mas’uul ka ah wixii meeshaas ka dhaco waxaan u sheegeynaa adduunka iyo dowladda Soomaaliya haddii arrintaasi degdeg looga soo jawaabi waayo in gacmaheenna aan uga jawaabi doono”. ayuu raaciyay.

Al-Shabaab revenue hits $200m annually, report finds

MOGADISHU, Somalia – Somalia’s al-Shabab militant group continues to preside over one of the world’s most lucrative insurgent economies, generating between $100 million and $200 million a year despite sustained military and financial pressure, according to new research.

The Islamist faction, al-Qaeda’s most powerful African affiliate, has developed a diversified and resilient revenue system that rivals the fiscal capacity of the Somali state itself, the Combating Terrorism Center (CTC) at West Point said in its latest assessment.

Al-Shabab’s income is rooted in forced taxation, extortion, smuggling, ransom payments, and money laundering. Its taxation system, modeled on state practices, reaches deep into Somalia’s formal and informal markets.

Businesses in Mogadishu and other government-held cities are compelled to pay protection fees, while merchants, farmers, and truck drivers across rural areas are subjected to zakat levies at checkpoints. The group also profits from the illegal charcoal trade, livestock commerce, and illicit imports.

“Al-Shabab has embedded itself into Somalia’s economic fabric, creating a shadow state that extracts revenue from both rural strongholds and urban centers,” the CTC report said.

Counterterrorism pressure

Washington and its allies have intensified efforts to weaken the group’s financial lifelines. U.S. Africa Command (AFRICOM) has carried out 81 strikes in Somalia this year, while Somali forces have launched ground offensives in central and southern regions.

In April, the United States and the Gulf-based Terrorist Financing Targeting Center sanctioned 15 al-Shabab financiers and operatives, accusing them of sustaining the group’s networks.

Yet the group’s economic apparatus has proved remarkably resilient. Its decentralized collection system continues to function even when senior leaders are sanctioned or killed, ensuring a steady stream of funds to maintain its insurgency.

Over the past year, Somalia’s own institutions have tightened their controls. The Central Bank of Somalia has introduced new regulations on informal money transfer networks, requiring hawalas to register under the country’s updated Anti-Money Laundering and Counterterrorism Financing (AML/CFT) framework.

The Financial Reporting Center (FRC), Somalia’s independent financial intelligence unit, has conducted joint operations with law enforcement to track suspicious transactions and freeze accounts linked to al-Shabab facilitators.

Since 2025, authorities have frozen hundreds of accounts belonging to suspected tax collectors and intermediaries operating between Mogadishu, Kismayo, and Baidoa.

The Attorney General’s Office and the Benadir Regional Court have also initiated prosecutions for terror financing, marking one of the most significant pushes by Somali institutions to choke off the militants’ cash flow.

Anchoring al-Qaeda’s global network

Despite these pressures, al-Shabab remains one of al-Qaeda’s most effective and financially powerful affiliates. The group fields 10,000 to 18,000 fighters, pays regular salaries, and invests in governance-like services in the territories it controls, reinforcing its legitimacy among some local communities.

Its wealth enables it to procure arms, recruit fighters, and sustain a regional footprint that includes attacks in Kenya and ties with Yemen’s Houthi rebels, who have reportedly provided training and weapons in exchange for maritime operations.

The CTC report concludes that while al-Qaeda’s central leadership has weakened, its African affiliates — especially al-Shabab in Somalia and Jama’at Nusrat al-Islam wal-Muslimin (JNIM) in the Sahel — now anchor the network’s global operations.

“In Somalia, the militants’ ability to collect and spend at scale has turned financing into a central pillar of their war effort,” the report said.

International monitors warn that al-Shabab’s revenues rival or exceed the Somali government’s domestic tax collection, underlining the scale of the challenge facing Mogadishu. Businesses often find it easier to pay militants than risk retaliation, entrenching al-Shabab’s financial dominance.

While the Islamic State has attracted more global attention in recent years, analysts note that al-Shabab’s financial resilience makes it one of the most dangerous al-Qaeda affiliates worldwide.

“Money is the oxygen of this insurgency,” the CTC report observed. “As long as al-Shabab retains its taxation and extortion networks, Somalia will struggle to secure peace.”

Somali PM’s office linked to Sweden’s migration deal scandal

STOCKHOLM, Sweden – A secret migration agreement between Sweden and Somalia led to a prolonged conflict between Swedish authorities and with Somalia itself, according to an investigation by Swedish Radio News.

The dispute culminated when Somalia expelled Sweden’s head of aid in Mogadishu, after she was seen as obstructing promised funds, Somali sources told Swedish Radio News.

On 7 December 2023, Sweden’s ambassador to Somalia, Joachim Waern, sent an email to several officials at the Government Offices of Sweden with the subject line: “Uppgörelse klar” (“Agreement reached”).

According to Swedish Radio News, Waern wrote that he had struck a deal with Somalia’s prime minister: 100 million kronor from Sweden’s aid budget would be deposited into a newly created Somali-Italian fund. In return, Somalia would accept citizens Sweden wanted to deport — including convicted criminals who had refused to leave voluntarily.

The deal immediately set off tensions. When the email reached the Swedish International Development Cooperation Agency (Sida), staff strongly objected and refused to go along. One reason was the significant influence the Somali prime minister’s office would hold over the Somali-Italian fund.

“It’s basically the prime minister’s fund,” said Omar Mahmood, a Somalia analyst at Crisis Group. He told Swedish Radio News the case illustrates how the Somali government has been seeking more direct control over incoming aid resources.

Clash with Somalia

The disagreement put Sida officials on a collision course with the ambassador, and soon Sweden found itself at odds with Somalia as well. Somali officials, according to sources, insisted that the promised money be delivered into the fund.

In an effort to find a compromise, Sweden first transferred 40 million kronor to a World Bank fund. However, when it attempted to transfer the remaining $ 60 million, the World Bank refused, blocking the payment.

The delay triggered anger in Mogadishu. Somali officials responded by halting deportations from Sweden, stating that Stockholm had not fulfilled its end of the agreement.

Shortly afterward, Sweden’s head of aid in Mogadishu, Anna Saleem Högberg, was declared persona non grata and expelled from Somalia. Somali sources told Swedish Radio News she was perceived as standing in the way of the funds being transferred.

The standoff ended in May, when the Swedish government amended Sida’s appropriation directive, which governs the agency’s work. The remaining 60 million kronor was released, this time to projects carried out in cooperation with Somalia’s Prime Minister’s Office but implemented under the UN Development Programme (UNDP). Deportations from Sweden to Somalia then resumed.

Neither Waern nor Sida officials directly involved agreed to be interviewed. Sweden’s Minister for International Development Cooperation, Benjamin Dousa, stated in a written comment that Sida and Swedish embassies are responsible for implementing aid policy.

Swedish Radio News reported it was unable to obtain a comment from Somalia’s prime minister’s office.

Xafiiska R/W Xamza oo lugaha la galay fadeexad $100 milyan oo ah heshiis lala galay…

Stockholm (Caasimada Onlien) – Heshiis sir ah oo ku saabsan socdaalka oo dhex maray Sweden iyo Soomaaliya ayaa sababay is-mari-waa muddo dheer soo jiitamayay oo u dhexeeyay hay’adaha dawladda Sweden iyo dawladda Soomaaliya lafteeda, sida lagu sheegay baaritaan ay samaysay Idaacadda Raadiyaha Sweden (Swedish Radio News).

Khilaafka ayaa gaaray heerkii ugu sarreeyay markii ay Soomaaliya dalka ka eriday madaxii gargaarka Sweden ee Muqdisho, kaddib markii loo arkay inay caqabad ku ahayd bixinta lacago la ballanqaaday, sida ay ilo Soomaaliyeed u sheegeen Swedish Radio News.

Taariikhdu markay ahayd 7-dii Diseembar 2023, safiirka Sweden u fadhiya Soomaaliya, Joachim Waern, ayaa fariin emayl ah u diray dhowr sarkaal oo ka tirsan Xafiisyada Dawladda Sweden, taasoo ciwaankeedu ahaa: “Uppgörelse klar” (“Heshiis ayaa la gaaray”).

Sida ay sheegtay Swedish Radio News, Waern wuxuu qoray inuu heshiis la galay ra’iisul wasaaraha Soomaaliya: kaasoo dhigayay in 100 milyan oo karoon, una dhiganta $10 milyan, oo laga soo qaaday miisaaniyadda gargaarka Sweden lagu shubo sanduuq maaliyadeed oo cusub oo ay wadaagaan Soomaaliya iyo Talyaaniga. Taas beddelkeeda, Soomaaliya waxay aqbali lahayd muwaadiniin ay Sweden doonaysay inay dalkeeda ka masaafuriso — oo ay ku jiraan dembiilayaal la xukumay oo diiday inay si iskood ah uga baxaan dalka.

Heshiiskan ayaa isla markiiba kiciyay xiisad. Markii uu emaylku gaaray Hay’adda Iskaashiga Horumarinta Caalamiga ah ee Sweden (Sida), shaqaalaha hay’addu si weyn ayay uga horyimaadeen oo diideen inay fuliyaan. Mid ka mid ah sababaha ayaa ahayd saamaynta weyn ee uu xafiiska ra’iisul wasaaraha Soomaaliya ku yeelan lahaa sanduuqa Soomaalida iyo Talyaaniga.

“Asal ahaan waa sanduuq uu leeyahay ra’iisul wasaaruhu,” ayuu yiri Omar Mahmood, oo ah falanqeeye arrimaha Soomaaliya ka faallooda oo ka tirsan hay’adda xasaradaha caalamiga ah ee Internation Crisis Group (ICG). Wuxuu u sheegay Swedish Radio News in kiiskani uu tusaale u yahay sida ay dawladda Soomaaliya ugu raadinaysay inay gacan ku hayn toos ah ku yeelato kaalmooyinka dhaqaale ee dalka soo gala.

Iska hor-imaadkii Soomaaliya

Is-afgaranwaagan ayaa iska horkeenay mas’uuliyiinta Sida iyo safiirka, waxaana waqti yar kaddib Sweden is-aragtay iyadoo sidoo kale uu khilaaf kala dhexeeyo Soomaaliya. Saraakiisha Soomaalida, sida ay sheegeen ilo xog-ogaal ahi, waxay ku adkaysteen in lacagtii la ballanqaaday lagu shubo sanduuqa.

Dadaal lagu doonayay in xal dhex-dhexaad ah lagu helo, ayay Sweden markii hore 40 milyan oo karoon ku wareejisay sanduuq uu leeyahay Bankiga Adduunka (World Bank). Si kastaba ha ahaatee, markii ay isku dayday inay xawisho $60-ka milyan ee haray, Bankiga Adduunka ayaa diiday, isagoo hor istaagay lacag bixintaas.

Dib-u-dhacaas ayaa caro ka kiciyay Muqdisho. Mas’uuliyiinta Soomaalida ayaa kaga jawaabay iyagoo joojiyay tarxiilkii dadka ee ka imanayay Sweden, iyagoo sheegay in Stockholm aysan ka soo bixin qaybteedii heshiiska.

Waqti yar kaddib, madaxii gargaarka Sweden ee Muqdisho, Anna Saleem Högberg, ayaa lagu dhawaaqay in ay tahay qof aan dalka laga rabin (persona non grata) waxaana laga eryay Soomaaliya. Ilo Soomaaliyeed ayaa u sheegay Swedish Radio News in loo arkayay inay hor taagan tahay wareejinta lacagta.

Is-mari-waaga ayaa dhammaaday bishii May, markaasoo ay dawladda Sweden wax ka beddeshay awaamiirta qoondada miisaaniyadda ee Sida, oo ah sharciga hagaya hawlaha hay’adda. 60-kii milyan ee karoon ee haray ayaa la fasaxay, laakiin markan waxaa loo weeciyay mashaariic lala kaashanayo Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya balse lagu fulinayo kormeerka Barnaamijka Horumarinta ee Qaramada Midoobay (UNDP). Kaddibna waxaa dib u bilowday tarxiilkii dadka ee Sweden uga imanayay Soomaaliya.

Waern iyo mas’uuliyiintii Sida ee si tooska ah ugu lug lahaa midkoodna ma aqbalin in la waraysto. Wasiirka Iskaashiga Horumarinta Caalamiga ah ee Sweden, Benjamin Dousa, ayaa qoraal uu soo saaray ku sheegay in hay’adda Sida iyo safaaradaha Sweden ay mas’uul ka yihiin fulinta siyaasadda gargaarka.

Idaacadda Raadiyaha Sweden waxay sheegtay inaanay u suurtagelin inay jawaab ka hesho xafiiska ra’iisul wasaaraha Soomaaliya.

 

Soomaaliya oo qarka u saaran inay lumiso xubinimada urur ay ku biiristiisa waqti badan gelisay

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa qarka u saaran inay lumiso xubinnimada Ururka Bulshada Bariga Africa ee EAC.

Soomaaliya ayaa tan iyo markii ay ku biirtay ururkan ku guul-dareysatay dirista xildhibaannadii ku meteli lahaa ururka oo muddo badan laga sugayo, iyadoo ku biirista ururkan ay Soomaaliya ka qaadatay muddo badan, si xubin rasmi uga noqoto.

Dowladda ayaa dadaal weyn ku bixisay ka mid noqoshada ururka EAC, iyadoo shubtay qaadhan dhan $3.5 milyan oo doollar, balse sidoo kale weli ma hirgelin in dadka Soomaaliyeed ay si furan oo dal-ku-gal la’aan ah ugu socdaalan dalalka Bariga Afrika.

Kala-daadsanaanta dowladda iyo caqabadaha siyaasadeed ee gudaha ayaa la sheegay inay hortaagan yihiin ku-milanka dalka ee EAC, taasoo sababtay in shacabka Soomaaliyeed aysan wali helin faa’iidooyinkii laga filayay xubinnimada.

Inkastoo Soomaaliya ay bixisay khidmad dhan $3.5 milyan markii ay ku biiraysay ururka, haddana dadka haysta baasaboorka Soomaaliyeed ayaa wali wajahaya caqabado adag oo dhanka socdaalka ah.

Sidoo kale, dowladda Soomaaliya ayaa ilaa hadda ku guul-darreysatay inay buuxiso jagooyin muhiim ah oo siyaasadeed iyo maamul oo kaga bannaan hay’adaha EAC.

Soomaaliya ayaa si rasmi ah uga mid noqotay ururka ka kooban toddobo dal ee EAC, taariikhdu markii ay ahayd 4-tii Maarso 2024, taas oo ahayd gunaanadka dadaal socday muddo 15 sano ah, iyadoo lagu guulaystay ka dib sannado badan oo dalka uu wajahayay caqabado dhinaca amniga iyo dhaqaalaha ah.

Dadaalka Soomaaliya ay ku doonaysay inay ku biirto ururka EAC ayaa si weyn waxaa hormuud uga ahaa maamulka Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.

Dowladda Soomaaliya ayaa ku dooday in sababta ugu weyn ay ahayd in dalka uu la jaanqaado horumarka dalalka gobolka ee dhanka ganacsiga, isu-socodka bulshada iyo iskaashiga dhaqaalaha.

Si kastaba, faa’iidooyinka la taaban karo ee laga filayay ku biirista ururka ayaan wali si muuqata loo arag. Shacabka Soomaaliyeed oo ka mid ah kuwa ugu badan ee safarka ku taga gobolka ayaa filayay inay helaan fududeyn dhanka socdaalka ah, laakiin wali waxay la kulmayaan dhibaatooyin badan, sida in aysan wali helin fiiso la’aan ay ku galaan dalka Kenya, oo ah adeeg ay inta badan dalalka Afrika helaan marka laga reebo Soomaaliya iyo Liibiya oo keliya.

Kadib 2 asbuuc, amarkii Xamza ma ka dhaqan-galay garoonka Muqdisho? + Sawirro

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya, Xamza Cabdi Barre oo ka duulaya dhaqan-galka amarkii uu dhawaan bixiyey ee hagaajinta adeegyada garoonka diyaaradaha Aadan Cadde ayaa maanta mar kale kormeeray qeybaha garoonka iyo gaar ahaan goobihii uu amray in la hagaajiyo.

Ra’iisul Wasaare Xamza ayaa sheegay in maalintii uu garoonka booqday 14 maalmood ka hor iyo maanta uu jiro farqi weyn oo u dhexeeya isla markaana ay muuqato in shaqo la taaban karo laga qabtay.

“Waa laba maalmood oo aad u kala duwan maanta iyo 14 maalmood ka hor oo aan halkaan imid, isbeddel ayaa ka muuqda garoonka,” ayuu yiri Ra’iisul Wasaare Xamza Cabdi Barre.

Waxa uu intaas kusii daray “Waxaan imid maanta garoonka iyadoo mashiinadii ay shaqeynayaan qaarkood oo la beddelay inta kalena ay socoto shaqadeedu”.

Mudane Xamza ayaa mar kale amar ku bixiyey in sida ugu dhaqsiyaha badan looga shaqeeyo hagaajinta system-ka qabooojiyaha garoonka diyaaradaha iyo in biya macaan ay helaan dadku, isagoo muddo hal toddobaad ah u qabtay shirkadda garoonka maamusha.

Laba asbuuc ka hor siduu ahaa xaalka garoonka?

Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya, Xamza Cabdii Bare ayaa dhawaan kormeer kedis ah ku tegay garoonka diyaaradaha ee Muqdisho, kaasi oo dadweynaha si weyn uga deyriyeen nadaafadiisa.

Meelaha laga soo cawday ayaa waxaa kamid ah musqulaha garoonka oo la sheegay in dayac badan uu ka jiro, iyadoo kulankii dadweynaha ee uu ka qeyb-galay ra’iisul wasaaraha loogu gudbiyay cabashooyin la xiriira garoonka Aadan Cadde.

Xamza oo indhaha soo saaray waxyaabaha ay ka cabanayeen shacabka, ayaa maamulka garoonka ku canaantay fadeexadda taagan, isagoo faray in sida ugu dhaqsaha badan wax looga qabto cabashada shacabka Soomaaliyeed ee ku aaddan adeegyada garoonka ee muhiimka u ah bulshada.

Meelaha laga soo cawday ayaa waxaa kamid ahaa musqulaha garoonka oo la sheegay in dayac badan uu ka jiro, iyadoo xoogeystay dareenka shacabka ee ka cabanaya in la horumariyo adeegyada garoonka Aadan Cadde, si wax looga qabto adeeg xumo iyo nadaafad darrada baahsan ee ka jirta gudaha garoonka.

Ra’iisul Wasaaraha oo markaas soo indha indheeyay qeybaha kala duwan ee dhismaha garoonka, ayaa la kulmay mas’uuliyiinta iyo shaqaalaha howsha waday oo uu kala hadlay fadeexadda taagan, isagoo amray inay wax ka beddalaan adeegga ay u hayaan muwaadiniinta Soomaaliyeed.

Sidoo kale wuxuu markaas faray in sida ugu dhaqsaha badan wax looga qabto cabashada shacabka Soomaaliyeed ee ku aaddan adeegyada garoonka ee muhiimka u ah bulshada.

Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya ayaa sheegay inuu ku soo laaban doono garoonka muddo laba toddobaad gudahood ah, taas oo ku beegnayd maanta, isagoo haatan qiray in uu jiro farqi weyn oo u dhexeeya markii hore ee uu yimid iyo maanta, isla markaana ay muuqato in shaqo la taaban karo laga qabtay.

Somaliland oo sii deysay Kornayl Ciraaqi kadib wada-hadal dhexmaray iyaga iyo…

0

Hargeysa (Caasimada Online) – Xukuumadda Somaliland ayaa sii daysay Kornayl Xasan Ciraaqi oo ka tirsan milatariga Dowladda Federaalka Soomaaliya oo maalmahan ku xirnaa magaalada Hargeysa.

Sii-deynta sarkaalkan ayaa waxaa dadaal badan ku bixiyay madaxda dowlad deegaanka Soomaalida, kaasi oo wada-hadal lagu sii deynayo Kornaylkan la galay xukuumadda Somaliland, sida ay ogaatay Caasimada Online.

Gaashaanle dhexe Xasan Ciraaqi ayaa soo hoggaamiyay guutada 18-aad ee ciidanka Gorgor ee Soomaaliya, wuxuuna ciidamada Somaliland u gacan galay kadib markii uu tegay magaalada Wajaale.

Ka hor xarigiisa, taliyaha waxa ayaa toddobaadyo ku sugnaa magaalada Jigjiga ee xarunta dowlad deegaanka Soomaalida, isagoo 25-kii September uga sii gudbay magaalada xuduudda ku taalla ee Wajaale, gaar ahaan dhanka maamulka Somaliland.

Ciidamada ammaanka Somaliland ee Wajaale ku sugan ayaa markaas la sheegay inay aqoonsadeen wajiga taliyaha, ayna halkaas ku qabteen, iyagoo iska fasaxay qof kale oo la socday.

Xasan Ciraaqi ayaa markaas loo qaaday dhanka magaalada Hargeysa, oo uu ku xirnaa muddo toddobaad. Si kastaba, Gaashaanle dhexe Xasan Ciraaqi ayaa ka mid ahaa saraakiisha ugu caansan ciidamada xoogga dalka, gaar ahaan qeybta Gorgor.

Waxa uu si joogto ah uga soo muuqan jiray warbaahinta, isaga oo hoggaaminayay howl-gallo kala duwan oo ka dhacay gobollo badan oo dalka ah.

Xiritaanka sarkaalkaan ayaa dhaliyay su’aalo badan, iyadoo la isweydiinayo sababta uu taliyahan, oo soo hoggaamiyay mid ka mid ah ciidamada ugu tababarka sareeya ciidanka Soomaaliyeed u tagay magaalada Wajaale oo ay ka arrimiso Somaliland.

Safaaradda Mareykanka ee Soomaaliya oo hakisay inta badan shaqooyinkeedii

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Safaaradda Mareykanka ee Soomaaliya ayaa shaacisay in ay hakisay inta badan hawlaheedii joogtada ah.

Tan ayay safaaraddu sheegtay inay timid kadib markii dowladda Washington ay gashay xaalad xirnaan dowladeed (government shutdown) oo saameynaysa adeegyada dowladda dhexe.

Qoraal ay safaaraddu soo dhigtay barta X (ex-Twitter) ayaa lagu caddeeyay in muddadan uu akoonkaasi si ku-meelgaar ah u joojin doono cusboonaysiinta joogtada ah, marka laga reebo wargelinta deg-degga ah ee quseysa badbaadada iyo amniga.

Go’aankan ayaa ka dhigan in adeegyo badan oo ay safaaraddu caadi ahaan bixiso la hakiyay, iyadoo si gaar ah diiradda loo saarayo oo keliya arrimaha muhiimka u ah ilaalinta muwaadiniinta Mareykanka.

Sidoo kale, safaaradaha Mareykanka ee ku yaalla dalalka dariska ah, sida Itoobiya iyo Jabuuti, ayaa iyaguna qaaday tallaabooyin la mid ah, kaddib markii ay ku dhacday isla xaaladda xirnaanshaha dowladda dhexe ee Mareykanka.

Xaaladdan oo noocan ah ayaa dhacda marar badan, gaar ahaan marka uu khilaaf ka dhex qarxo Kongareeska iyo Aqalka Cad ee ku saabsan ansixinta miisaaniyadda.

Waxaa si toos ah u saameeya shaqaalaha dowladda, adeegyada bulshada, howlaha safaaradaha, iyo guud ahaan xiriirka diblomaasiyadeed ee Mareykanku la leeyahay dunida kale.

Go’aankan ayaa imanaya xilli qaar kamid ah hay’addaha Mareykanka ay shaqo joojin sameeyeen sabab la xiriirta miisaaniyad la’aanta, kadib markii ay saameysay dib u dhaca ku yimid ansixinta miisaaniyadda dalkaasi.

Adeegyada Dowladda Federaalka Mareykanka ayaa hakad galay, kadib markii Xisbiyada Jamhuuriga iyo Dimuqraadiga ee Kongareeska Mareykanka ay ku guuldarreysteen inay ku heshiiyaan ansixinta miisaaniyadda.

Xog: Xubnaha Madasha oo u safray Kenya si ula kulmaan Aaxmed Madoobe ka hor inta…

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Xubno kamid ah Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed ayaa maanta u safray magaalada Nairobi ee dalka Kenya, halkaasi oo uh ku sugan yahay Madaxweynaha maamulka Jubbaland, Axmed Madoobe.

Sida ay ogaatay Caasimada Online, xubnahan oo hoggaamiyeyaasha mucaaradka ee ku mideysan Madasha u wakiisheen la kulanka Axmed Madoobe ayaa kala ah: Ra’iisul Wasaarihii hore ee dalka, Xasan Cali Kheyre iyo Siyaasi Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame.

Xubnahan ka socda Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed ayaa sidoo kale la kulmi doona Madaxweynaha Puntland, Saciid Cabdullaahi Deni oo muddooyinkii dambe ay kulamo siyaasadeed uga socdeen isaga iyo Axmed Madoobe magaalada Nairobi ee dalka Kenyan

Axmed Madoobe ayaa lagu wadaa in galinka dambe ama ugu dambeyn berri subaxda uu u kicitimi doono magaalada Kismaayo, halkaasi oo si rasmi ah uga furmi doono wada-hadalka kala dhaxeeya Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud.

Wararka ayaa intaas kusii daraya in illaa iyo hadda magaalada Kismaayo loo diiday inay gaaraan ciidankii hordhaca ahaa ee Villa Soomaaliya, kuwaas oo laba diyaaradood looga daad-gureynayay magaalada Muqdisho.

Ciidamadan ayaa sidoo kale waxaa wehliya kuwa shisheeye ee howl-galka nabad ilaalinta u jooga Soomaaliya. Si kastaba, Jubbaland ayaa lasoo warinaya in weli si dhameystiran ugy diyaar garoobin arrimaha socdaalka iyo protocol-ka ciidamada, iyadoo hoggaamiyaha maamulka uu ku maqan yahay dalka dibaddiisa.

Madaxweynaha Soomaaliya ayaa tegi doona magaalada Kismaayo kadib marka uu halkaasi gaaro Madaxweynaha Jubbaland, Axmed Madoobe, oo la sheegayo in wax walba u xayiran yihiin imaatinkiisa.

Labada Madaxweyne oo muddooyinkii dambe ay ka dhex jirtay xiisad siyaasadeed xooggan oo isku rogtay gacan ka hadal, ayaa haatan la qorsheynayaa in wada-hadallo ka furmaya Kismaayo lagu soo afjaro khilaafkan.

Sida ay sheegeen saraakiil ku sugan Kismaayo, hoggaamiyaha Jubbaland ayaa ku dhow inuu aqbalo ku dhowaad dhammaan shuruudaha Muqdisho, marka laga reebo tallaabo kasta oo lagu soo gaabinayo muddo xileedkiisa hadda.

Madoobe ayaa ku cadaadinaya Villa Somalia inay soo saarto qoraal rasmi ah oo lagu xaqiijinayo sharciyadda doorashadiisa, taas oo uu u arko mid lama huraan u ah horumarka wada-hadallada.

Xog: Axmed Madoobe iyo Saciid Deni oo isku khilaafay mustaqbalka R/W Xamza

0

Nairobi (Caasimada Online) – Madaxweynayaasha dowlad-goboleedyada Puntland iyo Jubaland ayaa yeeshay wada-hadallo ku saabsan qaabka ay u wajahayaan wada-hadallada dowladda federaalka iyo inay isku duubnaan ka yeeshaan mowqifkooda ku aaddan wada-hadallada madaxweyne Xasan Sheekh.

Sida aan xog ku helnay, Saciid Cabdullaahi Deni oo ah madaxweynaha Puntland iyo Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe), ayaa dhowr kulan maalmihii la soo dhaafay ku yeeshay magaalada Nairobi.

Labada dhinac ayaa la sheegay inay isku raaceen dhammaan qodobada iyo mowqifka ay ku wajahayaan madaxweyne Xasan Sheekh, marka laga reebo qodob xasaasi ah oo la xiriira mustaqbalka ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre.

Deni, oo markii hore ka soo horjeeday magacaabista Xamza, taasi oo ahayd isha khilaafka kala dhaxeeya Xasan Sheekh, ayaa hadda beddelay mowqifkiisii, wuxuuna doorbidayaa inuu ra’iisul wasaaruhu dhamaysto muddadiisa xileed, oo hadda ay ka hartay bilo un.

Saciid Deni ayaa la sheegay inuu ahmiyad siinayo isbeddellada hay’adeed ee muddada dheer iyo madax-bannaanida Puntland, halkii uu ka shaqayn lahaa dhaqdhaqaaqyo siyaasadeed oo muddo gaaban ah.

Dhanka kale, Axmed Madoobe wuxuu Xamza u arkaa caqabadda ugu weyn ee hortaagan dib-u-dhiska kalsoonida, isaga oo weli ka caraysan in Xamza oo ay isku reer yihiin, marna kala soo shaqeeyey Jubaland, uu kala saftay Xasan Sheekh.

Wuxuu u sheegay xulafadiisa inaan la heli karin dib-u-heshiisiin dhab ah oo lala galo Villa Somalia inta uu ra’iisul wasaaruhu xilka hayo, isagoo ku adkeysanaya in xil ka qaadistiisu ay tahay tallaabo lagama maarmaan ah ka hor inta aan la gaarin dib-u-heshiisiin ballaaran.

Kala qeybsanaantan ayaa muujinaysa xisaabtanada iska soo horjeeda ee labada hoggaamiye gobol, xilli ay bilaabeen inay isu diyaariyaan hannaanka siyaasadeed ee Soomaaliya ee wixii ka dambeeya 2026-ka.

In iskaashigan cusub uu ka gudbi karo kalsooni-darrada weli jirta – iyo khilaafka ku saabsan ra’iisul wasaaraha – ayaa go’aamin doonta in nidaamka federaalka ee jilicsan ee Soomaaliya uu u dhaqaaqi karo dhanka dib-u-heshiisiinta, iyo in kale oo uu sii dhex geli doono is-mari-waa siyaasadeed oo hor leh.

Kaddib kulamo is-daba-joog ah, labada hoggaamiye waxay isku raaceen in iska hor-imaadkii muddada dheer socday ee lala galay Muqdisho uusan keenin faa’iido badan, iyo in qaab mideysan oo loo wajaho arrimaha ay xoojin doonto awooddooda ay ku saameyn karaan go’aamada qaranka.

Waxay go’aansadeen inay ka wada shaqeeyaan arrimaha waaweyn sida wax-ka-beddelka dastuurka iyo qaab-dhismeedka doorashooyinka qaranka, iyagoo sii wadi doona inay si madax-bannaan u maareeyaan arrimahooda gudaha.

Labaduba waxay walaac ka muujiyeen in dowladda federaalku ay ka faa’iideysan karto kala qeybsanaanta maamul goboleedyada si ay ajendaheeda gaarka ah horey ugu waddo.

Xiisad culus oo ka dhex qaraxday baarlamanka kadib markii maanta la ansixiyay…

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaannada Golaha Shacabka oo maanta kulankoodii caadiga ahaa ku yeeshay magaalada Muqdisho ayaa ansixiyay axdi cusub oo durbaba dhaliyay dood xooggan, kaas oo ay ku kala aragti duwanaadeen xildhibaannada.

Axdiga la meel mariyay ayaa ah Axdiga Afrika ee Xaquuqda iyo Barbaarinta Carruurta, kaas oo dhawaan kasoo gudbay Golaha Wasiirrada Soomaaliya.

Xildhibaannada oo dood adag ka yeeshay ayaa markii dambe codeyn ku ansixiyay axdigaan, sida uu ku dhawaaqay guddoomiye Sheekh Aadan Madoobe oo natiijada loo gudbiyay.

Illaa 130 Xildhibaan ayaa ogolaatay, waxaa diiday 10 Mudane, 5 Xildhibaan oo kale ayaa ka aamusay, waxaana sidaas ku ansaxay Axdiga Afrika ee Xaquuqda iyo Barbaarinta  Carruurta oo hadda usii gudbaya Golaha Aqalka Sare ee Baarlamaanka Soomaaliya.

Xildhibaan Saadaam oo kamid ah xubnaha diidan axdigan ayaa sheegay inuu ka hor imaanayo diinta Islaamka, isla markaana ay ku jiraan qodobo halis ah, sida uu hadalka u dhigay.

“Ra’iisul-wasaare Xamze oo na dhahayey Siyaasadda inaa ku janno tago ayaan usoo galay maanta xafiiskiisa waxaa soo maray sharci dhahaya cunugga yar ee aan qaan-gaarin Diinta uu rabo ayuu qaadan karaa” ayuu yiri xildhibaan Saadaam oo kasoo horjeestay sharciga.

Waxaa kale oo uu sii raaciyay “Annaga oo dood sharci qabna ayaa guddooomiyuhu ansixii ku dhuftay, waana wax laga xumaado oo sharci darro ah, waxayna hormuud u tahay sharciyada ay rabaan inay ansaxsadaan oo uu ugu horreeyo dastuurka”.

Dhankeeda, Xildhibaan Sareeda Cabdalle ayaa taageertay meel marinta Axdiga Afrika ee Xaquuqda iyo Barbaarinta Carruurta, waxayna ku dooday inuu muhiim u yahay carruurta Soomaaliyeed.

“Dalkeenna waa muslim asalna waxaa u ah diinta Islaamka, balse waxaa rabnaa in ilmaheenna ay la jaan qaadaan kuwa Afrika iyo adduunka, wixii qaldan oo annaga dhaqankeenna ahayn waa la sixi karaa” ayay iyaduna tiri Xildhibaan Sareeda.

Wada-hadallada Xasan, Deni iyo A/Madoobe oo noqday dhacdo weyn oo siyaadadeed

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Iyada oo haatan wada-hadallo xasaasi ah ay u socdaan Dowladda Federaalka, Jubbaland iyo Puntland ayaa waxaa marba marka ka dambeysay sii xoogeysanaya dadaalka socda ee loogu gogol xaarayo heshiis ay gaaraan saddexda dhinac.

Wada-hadalladan saddex geesoodka ah ayaa loo arkaa dhacdo siyaasadeed oo wayn, iyaga oo haatan maraya maraya meel wanaagsan, waxayna ku dhowyihiin inay gaaraan heshiis buuxa.

Guddoomiyihihii hore ee baarlamaanka HirShabelle, Sheekh Cismaan Barre Maxamed oo wareysi siiyay Somali Cable Tv ayaa ka hadlay aragtidiisa ku aadan wada-hadallada socda, wuxuuna soo dhaweeyay inuu tanaasulo madaxwene Xasan, uuna tego Jubbaland iyo Puntland.

“In Jubbaland iyo Puntand uu tego madaxweynaha waa wax aad u wanaagsan, mana ah haddii loo tanaasulay wax dhibaato keenaayo” ayuu yiri guddoomiyhii hore ee baarlamaanka HirShabelle.

Sidoo kale wuxuu rajo wanaagsan ka muujiyay inay guuleystaan wada-hadallada socda oo qorshahoodu yahay in xal lagu gaaro kahor doorashooyinka la aadayo sanadka 2026.a

“Madaxweynaha waa astaanta qaranka, sida uu dhigayo dastuurka aad, dalka Soomaaliya uu yahay federaal aad ayay muhiim u tahay in la wada-hadlo, iyagan way ku mahadsan yihiin inay tanaasuleen” ayuu mar kale yiri Sheekh Cismaan Barre

Waxaa kale oo uu sii raaciyay “Waxaa wanaagsan dalkan oo mideysan oo dadku isku dhinac u wada jedaan ayaa guul noo ah madaxweynaha u ah, maadaama uu hal hees ka dhigtay Soomaali heshiis ah, dunidana heshiis la’ah”.

Si kastaa, Wada-hadallada ayaa haatan galay marxalad marxalad xasaasi ah, iyadoo lagu wado in madaxweyne Xasan Sheekh uu gaaro magaalada Kismaayo oo loo asteeyey inay noqoto goobta la filayo inuu kulanka dhaco, halkaas oo ay isku arki doonaan Xasan Sheekh iyo Axmed Madoobe.

Waxaa markii hore wada-hadallada soo jeedisay Villa Somalia, iyadoo dalalka deriska loo maray dalabka in labada dhinac la isu keeno. Imaaraadka Carabta ayaa si gaar ah ugu lug yeeshay gogol xaarka, kadib safarro saraakiishooda ay ku yimaadeen Muqdisho.

Sidoo kale, maalin kahor madaxweyne Xasan Sheekh oo khudbad ka jeediyay Baarlamaanka ayaa la wadaagay qorshihiisa ku aadan Jubbaland iyo Puntland oo uu haatan kula jiro wada-hadallo lagu dhameynayo khilaafka dhexdooda ah. Madaxweynaa ayaa Baarlamaanka u sheegay in khilaafkooda ay dhawaan xalisanayaan, isla markaana aan lagu xalin doonin xoog iyo xabad ee lagu xalinayo miiska wada-hadalka.

“Waxaan wali dadaal ugu jirnaa oo aanan ka harin walaalaha ka goos qabsaday in ay qayb ka noqdaan geeddi-socodka xasilinta siyaasadda dalka. Haddane maqaamka iyo mas’uuliyadda oo lagu kabay odaytinimada iyo nabad dooneynta mas’uuliyadda heer qaran, waxay na faraysaa in aan qof kasta oo wax tabanayo raadinno, waana ku sii soconaynaa wadadaas Alle idankii.” ayuu khdubaddiisa ku yiri madaxweyne Xasan Sheekh Maxaamuud.

Soomaaliya ayaa haatan ku jirto marxalad xasaasi ah, kadib markii uu muran xooggan ka dhashay wax ka beddelka dastuurka iyo hannaanka doorashooyinka dalka oo ay isku qabteen Dawladda Federaalka Soomaaliya, Jubbaland, Puntland & Madasha Samatabixinta.

Ilaalada madaxweyne Xasan Sheekh oo diyaarado loogu qaaday Kismaayo

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidamo ka tirsan kuwa ilaalada Madaxtooyada Soomaaliya iyo ciidanka howl-galka u jooga Soomaaliya ee Midowga Afrika ayaa goordhow ka degi doona garoonka diyaaradaha Kismaayo.

Sida ay ogaatay Caasimada Online, Ciidamadan oo u badan ilaalada madaxweynaha ayaa magaalada Muqdisho loogu qaaday laba diyaaradood, iyadoo ay goordhow ka degi doonaan garoonka diyaaradaha ee Sayid Maxamed Cabdulle Xasan ee magaalada Kismaayo ee caasimada maamulka Jubbaland.

Ciidankan ayaa qeyb ka ah sugida amniga ee Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh oo maalmahan ku wajahan magaalada Kismaayo, si heshiis looga gaaro khilaafka siyaasadeed ee u dhaxeeya Madaxweynaha maamulka Jubbaland, Axmed Madoobe.

Axmed Madoobe ayaa sidoo kale lagu wadaa in maalinta berri ah uu dib ugu laabto magaalada Kismaayo, xilli uu haatan ku sugan yahay magaalada Nairobi ee dalka Kenya, waxaana la filayaa in maalinta xigta uu isna halkaasi gaaro Madaxweyne Xasan Sheekh.

Labada Madaxweyne oo muddooyinkii dambe ay ka dhaxeysay xiisad siyaasadeed xooggan oo isku rogtay gacan ka hadal, ayaa waxaa haatan la qorsheynayaa in wada-hadallada ka furmaya Kismaayo lagu soo afjaro khilaafkan.

Sida ay sheegeen saraakiil ku sugan Kismaayo, hoggaamiyaha Jubbaland ayaa ku dhow inuu aqbalo ku dhowaad dhammaan shuruudaha Muqdisho marka laga reebo tallaabo kasta oo lagu soo gaabinayo muddo xileedkiisa hadda.

Madoobe ayaa ku cadaadinaya Villa Somalia inay soo saarto qoraal rasmi ah oo lagu xaqiijinayo sharciyadda doorashadiisa, taasoo uu u arko mid lama huraan u ah horumarka.

Xafiiltanka u dhexeeya Axmed Madoobe iyo hoggaanka federaalka ayaa noqday mid ka mid ah khilaafaadka ugu xididaysan Soomaaliya. Colaaddan waxay salka ku haysaa bishii Nofeembar 2024, markaasoo Jubbaland ay mar saddexaad dib u dooratay Madoobe, doorashooyin ay Muqdisho ku tilmaantay kuwa aan sharci ahayn.

Dowladda federaalku waxay kaga jawaabtay iyadoo amar soo qabasho ah u jartay madaxweynaha Jubbaland, kuna eedeysay inuu wiiqayo nidaamka dastuuriga ah.

Aargudasho ahaan, Jubbaland waxay iyana soo saartay amar soo qabasho ah oo ka dhan ah Madaxweyne Xasan Sheekh, waxayna ku dhawaaqday inay gebi ahaanba xiriirka u jareyso Muqdisho.

Tan iyo xilligaas, xiriirka labada dhinac wuxuu ahaa mid fadhiid ah, iyadoo maamul walba uu diidayo inuu aqoonsado awoodda kan kale. Dhexdhexaadin caalami ahina ma aysan keenin horumar la taaban karo, taasoo keentay in is-mari-waagu uu sii socdo illaa 2025.

War ka cusub dibad-baxa ay iclaamiyeen mucaaradka

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Waxaa magaalada Muqdisho xalay ka dhacay kulan saacado badan qaatay oo dhex-maray xildhibaanno ku howlan dhex-dhexaadinta dowladda iyo mucaaradka, kuwaas oo wada-hadallo la yeeshay xubnaha Madasha Samatabixinta.

Xildhibaannadan oo ergo ka ahaa Xasan Sheekh Maxamuud ayaa ugu horreyn Madasha la wadaagay in madaxweynaha uu ogolaaday dibadbaxa nabadeed, balse ay muhiim tahay in laga heshiiyo qaabka loo sugayo amniga, si looga hortago rabshado goobta ka dhaca.

Sidoo kale, labada dhinac ayaa ku heshiiyay in la sameeyo guddi isku dhaf ah oo ka shaqeynaya hannaanka dibadbaxa iyo sugidda amniga dadka ka qayb-galaya, maadaama ay mucaaradka u qorsheeyeen inuu ka dhaco saddex goobood oo kala ah degmada Dayniile, Tarabuunka iyo Siinaay.

Ilo wareedyo ku dhow shirka ayaa innoo sheegay in siyaasiyiinta mucaaradka ay ku adkeysteen in dibadbaxa uu qabsoomo 9-ka bishaan October, laakiin dowladda ayaa dhinaceeda dooneysa in farsamo ahaan laga shaqeeyo xilliga ugu dhow ee uu qabsoomi karo, iyada oo muhiimadda ugu wayn la siinayo badqabka shacabka

Dibadbaxan oo looga soo horjeedo burburinta dhulka danta guud iyo barakicinta shacabka ayaa markii hore qorshuhu ahaa in la qabto Sabtidii, balse dib ayaa loo dhigay, kadib markii ay dhex dhexaadin la sameeyay ay ogolaadeen madaxda dowladda iyo xubnaha mucaaradka.

Dadaallo ay hoggaaminayeen Imaamka, Ugaaska Mudullood iyo guddiga xildhibaannada beelaha Hawiye ayaa horseeday is-afgarad, iyadoo Madasha Samatabixinta ay aqbaleen soo jeedintii ka dhalatay dadaalladaas, taas oo lagu baajiyay bannaanbaxii dhici lahaa Sabtidii.

Waxaa sidoo kale la isku raacay, shir jaraa’id oo wadajir ahna lagu sheegay, in bannaanbaxu uu yahay mid dastuuri ah, islamarkaana uu qabsoomi doono muddo 9 maalmood gudahood, iyadoo wixii farsamo ah laga shaqayn doono ka hor.

Siddoo kale waxaa la isla gartay in dowladda iyo mucaaradka si wadajir ah uga shaqeeyaan bannaanbax nabdoon, lagana heshiiyo goobta iyo goorta uu dhici doono, si uu ugu qabsoomo nabad ay dowladdu amnigeeda sugeyso.

Si kastaba, ha’ahaatee is-afgaradka laga gaaray xiisaddii ka taagneyd bannaanbaxa ee Sabtidii dib loo dhigay ayaa biyo qabow ku shubay walaaca ay dadka Muqdisho ka qabeen in bannaanbaxu isu beddelo mid hubeysan oo qalalaase ka dhasha.

Daawo: Gobolka Shabeellaha Hoose oo la rabo in laga jaro Koonfur Galbeed + Sababta

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaan Cali Xasan Ibraahim (Cali Gaab) oo ka tirsan Baarlamaanka Soomaaliya oo ka hadlayay dhibaatada ka taagan gobolka Shabeellaha Hoose oo ay kusoo bateen dilalka iyo dagaal beeleedyada ayaa soo jeediyay in gobolkan laga soo jaro Maamulka Koonfur Galbeed oo uu u jeediyay inuu dayacay dadka deggan.

Cali Gaab oo wareysi siiyay Telefishinka Universal ayaa sheegay inay dhiban yihiin shacabka Shabeellaha Hoose, isla markaana dhibaato joogto ah lagu hayo, sida uu hadalka u dhigay.

Xildhibaanka ayaa ku baaqay in maamul lamid ah midka Waqooyi Bari loo dhiso gobolka, ama lagu soo daro gobolka Banaadir, sida uu ku sheegay wareysi uu bixiyay.

“System-ka waxaa ku weynaatay saddexda gobol ama ku badnaatay sidaas darteed gobolka Shabeellaha Hoose gobol khayraad badan waayay, waxaana deggan dadyow kala duwan, heshiis-beyna ku yihiin. Waxaan ku baaqayaa sida Waqooyi Bari loogu sameeyay maamul gobolkan laga jaro Koonfur Galbeed, kadib maamul loo dhiso” ayu yiri Cali Gaab.

Sidoo kale wuxuu kusii daray “Waxaa kale oo ku talinaa in lasoo raaciyo gobolka Banaadir, ama loo dhiso maamul madax bannaan, waayo markii horeba dheeri ayuu ku ahaa labada gobol”.

Xildhibaan Cali Xasan Ibraahim (Cali Gaab) oo hadalkiisa sii wata ayaa xusay in gobolka Shabeellaha Hoose uu isku filan yahay, isla markaana uu leeyahay khayraad badan, sidaas darteedna uu usoo jeedinayo Dawladda Federaalka inay il gaar ah ku eegto gobolkaasi.

“Waa gobol 29 xildhibaan leh xaq wuxuu u leeyahay inuu go’o ummaddana kala nasataa, waxaana dowladda ugu baaqayaa inay gobolka ka madax banaaneyso aragtidaasna la keeno wasaaradda arrimaha gudaha Soomaaliya” ayuu mar kale yiri xildhibaanku.

“Waxaan sidaas u leeyahay maxaa dhibaatada ku koobay gobolkan oo ah gobolka khayraad leh, haddana habeen iyo maalin ay dhibaatada ugu dhaceysaa?”.

Hadalkan ayaa daba socda colaadda ka taagan Shabeellaha Hoose oo ay ka taagan yihiin dagaal beeleedyo, waxaana ugu dambeysay dhacdadii maalin ka hor ka dhacday duleedka degmada Wanlaweyn oo aano qabiil darteed loogu laayay shacab aan waxba galabsan.

Xog: Axmed Madoobe iyo Deni oo dejiyey xeelad culus kahor wada-hadallada DF

Nairobi (Caasimada Online) – Madaxweynayaasha dowlad goboleedyada Puntland iyo Jubaland ayaa kulamo gaar-gaar ah ku yeeshay magaalada Nairobi maalmihii tegay, iyagoo isku dayaya inay isku duubnaan ka yeeshaan mowqifkooda ku aaddan wadahadallada cakiran ee kala dhexeeya dowladda federaalka, sida ay sheegeen ilo-wareedyo siyaasadeed.

Saciid Cabdullaahi Deni oo ah madaxweynaha Puntland iyo Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe), ayaa kulmayay dhowr maalmood, xilli ay sii kordheyso xiisadda u dhaxeysa Villa Somalia iyo dowlad goboleedyada xubnaha ka ah dowladda federaalka.

Wadahadalladooda ayaa diiradda lagu saaray sidii loo heli lahaa qorshe mideysan oo lagula macaamilayo Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, kaddib bilooyin ay is-dhaafsanayeen eedeymo, ayna jirtay is-mari-waa siyaasadeed.

Kulamadan ayaa waxaa qeyb ahaan kiciyay warar sheegayay in Axmed Madoobe uu horey u bilaabay wadahadallo toos ah oo uu la yeeshay madaxweynaha, taasoo keentay in Deni uu raadiyo xaqiijin ku saabsan isku-duubni ka hor inta aan la gaarin wax heshiisyo gooni-gooni ah.

Kaddib kulamo is-daba-joog ah, labada hoggaamiye waxay isku raaceen in iska hor-imaadkii muddada dheer socday ee lala galay Muqdisho uusan keenin faa’iido badan, iyo in qaab mideysan oo loo wajaho arrimaha ay xoojin doonto awooddooda ay ku saameyn karaan go’aamada qaranka.

Waxay go’aansadeen inay ka wada shaqeeyaan arrimaha waaweyn sida wax-ka-beddelka dastuurka iyo qaab-dhismeedka doorashooyinka qaranka, iyagoo sii wadi doona inay si madax-bannaan u maareeyaan arrimahooda gudaha.

Labaduba waxay walaac ka muujiyeen in dowladda federaalku ay ka faa’iideysan karto kala qeybsanaanta maamul goboleedyada si ay ajendaheeda gaarka ah horey ugu waddo.

“Casharka laga bartay sanadihii la soo dhaafay waa in go’doonku uusan waxba tarin. In si wadajir ah loo dhaqmo waa dariiqa kaliya ee lagu ilaalin karo danaha gobollada,” ayuu yiri mid ka mid ah ilaha ku dhowaa wadahadallada.

Axmed Madoobe wuxuu sii wadaa wadahadallo toos ah oo uu la leeyahay Madaxweyne Xasan Sheekh. Sida ay sheegeen saraakiil ku sugan Kismaayo, hoggaamiyaha Jubaland wuxuu diyaar u yahay inuu aqbalo ku dhowaad dhammaan shuruudaha Muqdisho marka laga reebo hal qodob: tallaabo kasta oo lagu soo gaabinayo muddo xileedkiisa hadda.

Wuxuu ku cadaadinayaa Villa Somalia inay soo saarto qoraal rasmi ah oo lagu xaqiijinayo sharciyadda doorashadiisa, taasoo uu u arko mid lama huraan u ah horumarka. “Haddii ay ixtiraamaan mowqifkeenna, horay ayaan u socon karnaa. Haddii kale, wax walba way burburayaan,” ayuu yiri mid ka mid ah saraakiisha Jubaland.

Xafiiltanka u dhexeeya Axmed Madoobe iyo hoggaanka federaalka ayaa noqday mid ka mid ah khilaafaadka ugu xididaysan Soomaaliya. Colaaddan waxay salka ku haysaa bishii Nofeembar 2024, markaasoo Jubaland ay mar saddexaad dib u dooratay Madoobe, doorashooyin ay Muqdisho ku tilmaantay kuwa aan sharci ahayn.

Dowladda federaalku waxay kaga jawaabtay iyadoo amar soo qabasho ah u jartay madaxweynaha Jubaland, kuna eedeysay inuu wiiqayo nidaamka dastuuriga ah. Aargudasho ahaan, Jubaland waxay iyana soo saartay amar soo qabasho ah oo ka dhan ah Madaxweyne Xasan Sheekh, waxayna ku dhawaaqday inay gebi ahaanba xiriirka u jareyso Muqdisho.

Tan iyo xilligaas, xiriirka labada dhinac wuxuu ahaa mid fadhiid ah, iyadoo maamul walba uu diidayo inuu aqoonsado awoodda kan kale. Dhexdhexaadin caalami ahina ma aysan keenin horumar la taaban karo, taasoo keentay in is-mari-waagu uu sii socdo illaa 2025.

Isbahaysiga uu Axmed Madoobe uu la samaynayo Puntland ayaa u muuqda mid uu ku doonayo inuu ku helo awood saameyn oo miisaan leh oo uu kula galo wadahadallada dowladda federaalka.

Labada dowlad goboleed waxay ballanqaadeen inay isku taageeri doonaan heshiis kasta oo ay la gaaraan Villa Somalia iyo inay kula xisaabtamaan mas’uuliyiinta federaalka fulinta ballanqaadyadooda.

Jabuuti oo guul taariikhi ah ka gaartay kiiskii DP World

Jabuuti (Caasimada Online) – Dawladda Jabuuti ayaa Talaadadii soo dhoweysay go’aan ay maxkamad dhexdhexaadin ah oo fadhigeedu yahay London ku diidday dalab magdhow ah oo dhan hal bilyan oo dollar oo ay soo gudbisay shirkadda DP World, iyadoo ku tilmaantay xukunkaas “guul taariikhi oo muhiim u ah” oo ay ka gaartay murankii muddada dheer ka taagnaa dekedda konteennarada ee Dooraale.

War-saxaafadeed ka soo baxay Madaxtooyada Jabuuti ayaa lagu sheegay in go’aankan — oo ay 29-kii Sebtembar soo saartay Maxkamadda Dhexdhexaadinta Caalamiga ah ee London (LCIA) — uu yahay “guul si gaar ah muhiim ugu ah Jamhuuriyadda Jabuuti iyo Shirkadda Dekedda Jabuuti ee PDSA (Port de Djibouti SA).” Go’aanka, ayaa lagu daray, “wuxuu mar kale adkeynayaa xuquuqda sharciyaysan ee Jamhuuriyadda Jabuuti.”

DP World waxay dalbatay ku dhowaad $1 bilyan oo doollarka Mareykanka ah oo ay ka rabtay PDSA, iyadoo ku andacoonaysay khasaare ka soo gaaray ka dib markii Jabuuti ay joojisay heshiiskii oggolaanshaha sanadkii 2018. Si kastaba ha ahaatee, maxkamaddu waxay xukuntay in PDSA, oo ah hay’ad gaar loo leeyahay, aysan mas’uul ka ahayn arrintan, maadaama joojinta heshiisku ay ka dhalatay “go’aan madax-bannaani ah oo ay gaartay Jamhuuriyadda Jabuuti.”

Dalabkaas magdhowga ah ayaa lagu tilmaamay “mid aan sal iyo raad toona lahayn oo gebi ahaanba la diiday,” iyadoo lagu amray DP World inay bixiso dhammaan kharashaadkii ku baxay dhexdhexaadinta iyo inay u celiso shirkadda PDSA lacagtii kaga baxday qareennada, taasoo wadarteedu dhan tahay $1.85 milyan oo doollarka Mareykanka ah.

Dawladdu waxay cambaaraysay waxa ay ugu yeertay “xeeladaha dacwadaha isdaba-joogga ah iyo cadaadiska warbaahineed” ee DP World, iyadoo ku nuuxnuuxsatay in keliya “heshiis toos ah oo dhexmara DP World iyo Jamhuuriyadda Jabuuti” uu soo afjari karo khilaafka ganacsi ee jira.

Asalka muranka

Muranku wuxuu salkiisu ku xiran yahay Dekedda Konteennarada ee Dooraale (DCT), oo ah deked istiraatiiji ah oo ku taal meel u dhow magaalada Jabuuti. Heshiiska oggolaanshaha waxaa la bixiyay sanadkii 2006 iyadoo la raacayo sharciga Ingiriiska, taasoo siisay DP World saddex-meelood-meel saami ah iyo maamulka howlgallada, halka dawladdu ay inta kale ku lahayd shirkadda PDSA.

Markay ahayd 2014, Jabuuti waxay dacwad dhexdhexaadin ah ka gudbisay DP World iyo DCT, iyadoo shirkadda ku eedaysay musuqmaasuq iyo khaladaad kale oo ay gashay si ay heshiiskaas u hesho. DP World ayaa dhankeeda ku jawaabtay eedaymo ku saabsan lacago faa’iido oo aan la bixin iyo ku xad-gudubka heshiiska gaarka ah.

Intii u dhaxaysay 2016 iyo 2017, maxkamadda LCIA waxay soo saartay go’aanno hordhac ah. Bishii Febraayo 2017, waxay diidday codsi ay Jabuuti ku doonaysay in lagu buriyo heshiiska oggolaanshaha, waxaana bishii Juun 2017 ay Jabuuti ku amartay inay bixiso kharashaadkii dacwadda.

Bishii Agoosto 2018, Jabuuti ayaa si kedis ah u joojisay qandaraaskii waxayna la wareegtay maamulka dekedda — tallaabadaas oo DP World ay ku tilmaantay mid sharci-darro ah. Maxkamadda LCIA ayaa markii dambe xukuntay in Jabuuti aysan u haysan sabab sharci ah oo ay ku buriso heshiiska, kaasoo “weli ah mid sax ah oo sharciyad ku fadhiya… inkastoo ay jiraan wareegtooyinkii 2018.”

Bishii Abriil 2019, maxkamaddu waxay ku amartay Jabuuti inay bixiso qiyaastii $385 milyan oo dollar iyo dulsaar. Saraakiil sare oo ka tirsan Jabuuti ayaa diiday go’aankaas, iyagoo ku dooday in xukunka maxkamaddu uu ku xad-gudbay xuquuqda madax-bannaanida ee dalka.

Aboubaker Omar Hadi, oo xilligaas ahaa madaxa dekedaha iyo aagagga ganacsiga xorta ah ee Jabuuti, ayaa si cad oo aan gabasho lahayn u shaaciyay: “Nama quseyso waxa ay tiri Maxkamadda Dhexdhexaadinta ee London… xukunka ay ridday nama khuseeyo.”

Tan iyo markaas, DP World waxay ka shaqaynaysay sidii loo fulin lahaa go’aannada LCIA iyadoo u maraysa maxkamadaha adduunka oo dhan, oo ay ku jiraan Mareykanka iyo Hong Kong. Bishii Luulyo 2021, guddi kale oo LCIA ah ayaa xukmay in PDSA ay jabisay heshiiskii iskaashiga (joint-venture), waxayna ku amartay inay bixiso kharashkii qareennada DP World oo dhan £1.7 milyan oo giniga Istarliinka ah.

Maxkamad ku taalla Mareykanka ayaa dhowaan dhaqan-gelisay go’aan ay LCIA soo saartay oo dhan $200 milyan oo dollar oo lagu xukumay DP World. Shirkadda oo ka jawaabaysa arrintaas, ayaa uga digtay maalgashadayaasha “inay laba jeer ka fikiraan maalgashiga Jabuuti… [oo ah dawlad] aan wax ixtiraam ah u hayn heshiisyada sharciga ah oo ku beddesha sida ay doonto iyadoo aan oggolaansho iyo is-afgarad jirin.”

Inkastoo Jabuuti looga adkaaday dhowr wareeg oo hore oo dhexdhexaadinta ah, go’aankii 29-kii Sebtembar ee lagu diiday dalabkii magdhowga ahaa ee $1 bilyan ee DP World wuxuu astaan u yahay isbeddel muhiim ah.

Mas’uuliyiinta Jabuuti waxay ku adkaysanayaan in arrintan lagu xallin karo oo keliya wadahadallo toos ah, iyagoo sheegay in heshiiska noocaas ah uu ilaalin doono “danaha guud iyo sidoo kale madax-bannaanida qaranka” isla markaana uu ugu dambayn soo afjari doono sheekada Dooraale.

Mas’uul ka tirsanaa Jubaland oo lagu dilay gobolka GEDO

0

Garbahaarey (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya gobolka Gedo ayaa sheegaya in xalay mas’uul ka tirsanaa Maamulka Jubbaland dil qorsheysan loogu gaystay gudaha degmada Garbahaarey, kaas oo ay ka dambeeyeen rag hubeysan oo baxsaday.

Dilka ayaa waxaa loo gaystay Marxuum Cabdi Farey oo ahaa guddoomiyihii xaafadda Towfiiq ee degmada Garbahaarey, kaas oo caan ka ahaa magaalada dhexdeeda.

Cabdi Farey ayaa sidoo kale kamid ahaa odayaasha dhaqanka ee deegaanka, waxaana kooxo hubeysan ay ku dileen gurigiisa oo ay ku weerareen.

Ciidamo ka tirsan kuwa ammaanka ayaa goobta tegay, kuwaas oo illaa iyo hadda wada howlgallo lagu baadi goobayo koooxihii ka dambeeyay toogashada oo goobta ka baxsaday.

Saraakiisha laamaha amniga ayaa sheegay in dilkan ay soo qorsheeyeen Al-Shabaab, balse ay ku raad joogayaan xubnaha fuliyay, ayna si deg-deg ah u horkeeni doonaan cadaaladda.

Garbahaarey ayaa waxaa marar badan sidaan oo kale dilal qorsheysan uga fulisay kooxda, halkaas oo ay sidoo kale ka jirto xiisad culus oo ka dhex taagan ciidamada dowladda iyo kuwa Jubbaland, waxayna arrintaas fursad siisay Khawaarijta oo ka dhex faa’iideysatay.

Gedo ayaa kamid ah meelaha ay weli joogaan maleeshiyaadka kooxda Al-Shabaab, waxaana badanaa ay ka fuliyaan weeraro arbushaad ah, qaraxyo iyo dilal qorsheysan.

Waxaa kale oo Gedo intaas usii dheer in ay ka taagan tahay xiisad kale oo siyaasadeed oo u dhexeyso DowladdaiyoJubbaland, taas oo mar kale soo laba kacleysay, kadib markii dhowaan labada dhinac ay ku dagaalameen degmada Beledxaawo ee gobolkaasi.

Xiisaddan ayaa saameyn ku yeelatay reer Gedo, waxaana ay la kulmayaan xaalado bani’aadanimo iyo mid ammaan, maadaama ay halis ku hayso kooxda Al-Shabaab.