27.5 C
Mogadishu
Saturday, May 9, 2026

Cabdirisaaq Khaliif oo ka qeyliyay fara-gelinta DF ay ku hayso doorashada W/Bari

0

Laascaanood (Caasimada Online) – Cabdirisaaq Khaliif Axmed oo haatan ah murashax u taagan xilka madaxweynaha maamulka Waqooyi Bari ayaa Dowladda Federaalka Soomaaliya ku eedeeyay in ay fara-gelin ku hayso doorashada maamulka.

Khaliif oo bixiyay wareysi gaar ah ayaa si cad u sheegay in Dowladda Federaalka ay ka shaqeynayso sidii dib loogu dooran lahaa Cabdulqaadir Firdhiye, oo asagu maamulkan kasoo saaray kumeel-gaarka, isla markaana si weyn ugu xiran hoggaanka Dowladda Soomaaliya.

“Firdhiye waa xubin ka tirsan xisbiga Madaxweyne Xasan Sheekh, waxayna dowladdu u aragtaa baari si buuxda u fulinbkara danaha ay ka leedahay dhismaha maamulka Waqooyi Bari, ” ayuu yiri Cabdirisaaq Khaliif Axmed.

Hoggaamiye Firdhiye ayuu sheegay inuu ku fashilmay isku haynta midnimada maamulka, “Waxaanu u dhiibnay hoggaamiye Firdhiye dad iyo deegaan mideysan oo siyaasin, dhaqaale, ciidan iyo qabiil ahaan u mideysan, maantana dhamaan intaas majirto, qeylada yeeraysana waa maqashaan,” ayuu yiri.

Waxa uu intaas kusii daray “Midnimadii oo aheyd wixii aasaasiga aheyd baa dhamaanba luntay. Wixii aanu helnay ugu weyn ee aan ku dagaal galnay nidnimo ayey aheyd.”

Khaliif ayaa sheegay in waxyaabaha sugaya hoggaamiyaha cusub ay tahay wax ka qabashada midnimada luntay ee maamulka Waqooyi Bari, taas oo uu ku eedeeyay inuu lumiyay hoggaamiyaha KMG ah, Cabdulqaadir Firdhiye.

Dhinaca kale, Khaliif oo horey usoo noqday guddoomiyaha baarlamaanka Somaliland ayaa beeniyay wararka sheegaya in ololihiisa doorashada ay taageerayaan maamulo kale sida; Somaliland ama Puntland.

“Miisaanka aan ku leenahay saaxadu ayaa dad badan kuleylka gaarsiiyay, dabadeedna ay keentay in xitaa laga gudbo qiyamkii iyo akhlaaqiyaadkii ay aheyd in la dhowro, oo ah in qofka sharaftiisa meel looga dhicin,” ayuu yiri Cabdirisaaq Khaliif.

Waxa uu intaas kusii daray “Ninka maanta aniga igu tuhmaya Somaliland, garaadkiisa iyo garashadiisu halka ay gaadhsiisan tahay ayay ka tarjumaysa. Arrinta Puntland wax waanu wada laheyn, wixii aan wada lahayn maalin baa ku kala baxnay, wax naga dhaxeeya oo aan ku kala go’i karin waa jirtaa, taladayada anagaa leh.”

Golaha Wasiirada Soomaaliya oo ansixiyay heshiisyo difaac oo lala soo galay 3 DAL

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Golaha Wasiirada Soomaaliya ayaa maanta kulankoodii caadiga ahaa ku yeeshay magaalada Muqdisho, kaas oo ay uga hadleen arrimo xasaasi ah oo la xiriira xaaladda dalka, iyada oo sidoo kale lagu ansixiyay heshiisyo difaac oo muhiim ah.

Golaha wasiirada ayaa sidoo kale meel-mariyay heshiisyo is-afgarad, kuwaas oo muhiimad weyn u leh xoojinta difaaca dalka iyo dhismaha ciidamada qalabka sida ee Soomaaliyeed.

Heshiisyadan oo lala soo galay saddex dal ayaa kala ah, Heshiis is-afgarad oo u dhexeeya Wasaaradda Gaashaandhigga JFS iyo Wasaaradda Gaashaandhigga Boqortooyada Urdun, Heshiis is-afgarad oo u dhexeeya Wasaaradda Gaashaandhigga JFS, iyo Wasaaradda Gaashaandhigga Dowladda Qatar, Heshiis is-afgarad oo u dhexeeya Wasaaradda Gaashaandhigga JFS iyo Wasaaradda Gaashaandhigga ee Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Pakistan.

Sidoo kale golaha wasiirada ayaa dhageystay warbixinno la xiriira howlaha wasaaradaha, kuwaas oo ay soo bandhigeen qaar kamid ah xubnaha golaha, waxaana shirka guddoomiyay ra’iisul wasaare ku xigeenka koowaad Mudane Saalax Axmed Jaamac.

Waxaa kale oo kulanka looga hadlay xaaladda amniga dalka iyo howlgallada socda ee lagu ciribtirayo kooxaha Khawaarijta ah ee kooxaha Daacish iyo Al-Shabaab.

Soomaaliya ayaa haatan ku jirto marxalad xasaasi ah, iyada oo heshiisyada la galay ay kusoo aadeen, iyada oo horay sidaan oo kale ay heshiisyo difaac loola soo galy dalal waawayn oo kamid ah waddamada Turkiga, Masar iyo dowlado kale oo muhiim ah.

Farmaajo oo baaq deg-deg ah u diray madaxweyne Xasan Sheekh kadib markii la…

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynihii hore ee Soomaaliya Mudane Maxamed Cabdullahi Maxamed (Farmaajo) ayaa maanta soo saaray qoraal ah uu ku cambaareeyay xarigga Nabaddoon Xuseen Maxamed Maxamuud (Xaadoole) oo ka mid ah odeyaasha dhaqanka Gobolka Banaadir, kaas oo ay gurigiisa kasoo xireen ciidamada booliska Soomaaliya.

Farmaajo ayaa sheegay in Nabadoonka loo xiray in laga hortago guuxa dadweynaha iyo dadaalka waxgaradka ee ka dhanka ah ku takri-falka hantida danta guud, wuxuuna baaq deg-deg ah u diray Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.

Sidoo kale  Madaxweynihii hore ee dalka ayaa eedeeyay ciidamada soo xiray Nabadoon Xadool, wuxuuna tilmaamay in loo adeegsadeen dano shaqsiyadeed oo gaar ah.

“Waxaan cambaareynayaa xarigga iyo tacaddiga loo geystay Nabaddoon Xuseen Maxamed Maxamuud (Xaadoole) oo ka mid ah odeyaasha dhaqanka Gobolka Banaadir. Nabaddoon Xaadoole oo u kacay difaaca dadka nugul ee la barakiciyey ee ku dhaqan Muqdisho, waxa loo xiray in laga hortago guuxa dadweynaha iyo dadaalka waxgaradka ee ka dhanka ah ku takri-falka hantida danta guud. Arrinkani waxa uu muujinaya in laamaha amniga loo adeegsanayo dano shakhsiyadeed oo gurracan” ayuu qoraalkiisa ku yiri Maxamd Farmaajo.

Waxaa kale oo uu baaq deg-deg ah u diray Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud oo uu ka codsaday inuu sii daayo Nabadoonka, si uu u helo xoriyaddiisa. Maxamed Farmaajo ayaa sidoo kale ku baaqay in laga waantoobo in cabashada iyo codka dadweynaha lagu wajoho caburin iyo xarig.

“Madaxweynaha waxaan ku adkeynayaa in degdeg loo sii daayo Nabaddoon Xaadoole, lagana waantoobo in cabashada iyo codka dadweynaha lagu wajoho caburin iyo xarig, taas oo dhaawacaysa dowladnimada iyo kalsoonida shacabka keeni kartana kacdoon khalkhal galiya xasiloonida dalka” ayuu mar kale yiri Madaxweynihii hore ee Soomaaliya.

Sidoo kale wuxuu raaciyay “Sida ku cad qodobada 15aad, 18aad iyo 20aad ee Dastuurka kumeel gaarka ah, oo qeexaya xorriyadda kulanka, bannaanbaxa, cabashada iyo codsi wadareedka, waxa uu qof kasta xaq u leeyahay xorriyadda hadalka kana qeyb-qaato ama abaabulo kulammo uu ku muujinayo cabasho. Sidaas darteed waxaan ka digaynaa caburinta dadweynaha iyo ficillada noocaan ah ee lagu beegsanayo hormuudka bulshada”

Dhanka kale, Madasha Samatabixinta Mucaaradka ayaa xalay si kulul uga hadlay xarigga Nadoonka, iyaga oo si adag u cambaareeyay tallaabada ay qaadeen ciidanka soo xiray.

“Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed waxay si adag u cambaaraynaysaa xarigga sharci-darrada ah ee lagula kacay Nabaddoon Xuseen Maxamed Maxamuud Xaadoole, oo ciidamada boolisku ka afduubteen hoygiisa, kadib markii uu si geesinimo leh uga hor yimid boobka iyo xaraashka dhulka danta guud ee uu hormuudka ka yahay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud,” ayaa lagu yiri bayaanka Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed.

Nabaddoon Xaadoole waa oday dhaqameed oo saameyn ku leh bulshada, wuxuuna codkiisa ku difaacayay hantida shacabka Soomaaliyeed, sida ay sheegeen xubnaha mucaaradka.

Mucaaradka oo war culus ka soo saaray xarigga Xaadoole

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Garabka Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed ee uu hoggaamiyo madaxweynihii hore Shariif Sheekh Axmed ayaa war-saxaafadeed ka soo saaray xarigga Nabaddoon Xuseen Maxamed Maxamuud Xaadoole, oo ciidamada booliska Soomaaliya ay kasoo xireen hoygiisa ku yaalla magaalada Muqdisho.

“Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed waxay si adag u cambaaraynaysaa xarigga sharci-darrada ah ee lagula kacay Nabaddoon Xuseen Maxamed Maxamuud Xaadoole, oo ciidamada boolisku ka afduubteen hoygiisa, kadib markii uu si geesinimo leh uga hor yimid boobka iyo xaraashka dhulka danta guud ee uu hormuudka ka yahay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud,” ayaa lagu yiri bayaanka Madasha.

Nabaddoon Xaadoole waa oday dhaqameed saameyn ku leh bulshada, wuxuuna codkiisa ku difaacayay hantida shacabka Soomaaliyeed, sida ay sheegeen xubnaha mucaaradka.

“Nabaddoonku xaqiisa dastuuriga ah ayuu si nabad ah ugu cabbiray aragtidiisa ku aaddan ku takrifalka awoodda iyo hantida qaranka,” ayaa lagu yiri war-saxaafadeedka Madasha.

Sidoo kale, mucaaradka ayaa xarigga Nabaddoon Xaadoole ku macneeyay isku day lagu cabburinayo codka shacabka, laguna handadayo qof kasta oo u taagan xuquuqdiisa dastuuriga ah.

“Xorriyadda hadalku waa xaq dastuuri ah oo aasaas u ah nidaamka dowladnimada, xabsina kuma muteysan karo ruux difaacaya hantida ummadda Soomaaliyeed,” ayaa lagu yiri qoraalka Madasha.

Xubnaha Madasha oo farriin u diray Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa yiri: “Madashu waxay ugu baaqaysaa Madaxweynaha inuu joojiyo xaraashka dhulka danta guud, sidoo kale, waxay ku baaqaysaa in si degdeg ah xorriyaddiisa loo siiyo Nabaddoonka.”

Waxay sheegeen in xarigga Nabaddoon Xaadoole uu ka marqaati kacayo dulqaad-yarida Madaxweyne Xasan Sheekh iyo baqdinta uu ka qabo codka shacabka, sida ay hadalkooda u dhigeen.

“Waxaan ugu baaqaynaa shacabka Soomaaliyeed, gaar ahaan reer Muqdisho, inay isu soo baxaan oo codkooda si geesinimo leh u cabbiraan, si loo badbaadiyo hantida ummadda, loogana hortago barakicinta danyarta,” ayaa lagu yiri war-saxaafadeed ka soo baxay Madasha Samatabixinta ee uu hoggaamiyo Sheekh Shariif.

Fal-celin xooggan oo ka dhalatay kulankii Xasan iyo wafdiga Imaaraadka Carabta

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Fal-celin xooggan ayaa ka dhalatay kulankii shalay xarunta Madaxtooyada Soomaaliya ku dhex-maray Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud iyo wafdiga uu hoggaaminayay Wasiiru-Dowlaha Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Isutagga Imaaraadka Carabta, Sheekh Shakhboot bin Nahyan.

Kulanka ayaa waxaa diiradda lagu saaray xoojinta xiriirka walaaltinimo iyo iskaashiga qotodadheer ee ka dhexeeya labada dal, iyada oo si gaar ah loo eegay dhinacyada dhaqaalaha iyo amniga.

Sidoo kale, Wasiiru-Dowlaha Arrimaha Dibadda ayaa intii kulanka lagu guda jiray Madaxwaynaha Jamhuuriyadda soo gaarsiiyay dhambaal khaas ah oo uu uga siday Madaxweynaha Isutagga Imaaraadka Carabta, Sheekh Maxamed bin Zayed Al Nahyan.

Sida ay Caasimada Online u xaqiijiyeen ilo wareedyo ka tirsan Madaxtooyada, waxyaabaha laga wada hadlay waxaa ku jirta arrinta Suudaan oo Imaaraadku si toos ah ugu lug leeyihiin.

Wasiiru dowlaha maanta Muqdisho yimid waa masuulka galka arrimaha Soomaaliya u qaabilsan Imaaraadka, socdaalkiisa ayaa ku soo aaday, iyadoo maalin kahor Muqdisho yimid Taliyaha Sirdoonka Suudaan G/Sare Axmed Ibraahim Cali Mufaddal, oo Madaxweyne Xasan Sheekh iyo Taliye Mahad Salaad kula shiray Villa Somalia, arrintaas oo la sheegay in Imaaraadka ay ka caroodeen.

Haddaba sidee looga fal-celiyay kulanka Xasan Sheekh iyo wafdiga Imaaraadka Carabta?

Cabidraxmaan Cali: ” Carab wax la qaabilo ma’ahan iyo wax waqti lagu dhumiyo ee muu ka dhaco!!!”

Daahir Minishiibiye: “Anaga wasiiru dowle ma qabno miyaa marka madaxweynaheennu Wasiiru dowle la kulmaayo?”.

Cumar Cabdullahi: “Dowladda wax kastoo kale ha iska walaaqato laakiin qadiyadda SUUDAAN waa in ay is garab taagtaa xilligan adag, walibana ay cod dheer ugu hiiliso”.

Armaan Xassan: “Carabta waa munaafiqiin Wlhi Saciid Dani iyo Cabdirahman Cirro iyo Xasan Sheikh isku dirayaan malahan camal kale”.

Bashiir Xuseen Xasan: “Hadda maxaad ileedihiin Soomaaliya dhaxdhaxaad waayey miyaa?”.

Ibraahim Axmed: “Suudaan waa walaal iyo Sxb joogto ah, UAE kama amaan heleysid wax walba oo sameyso”.

Maxamed Nuur: “Emaaraat maxaa naga quseeya maba aqoosana dowladnimadeenee Suudaan waa walaalaha Soomaliada oo sax ah”.

Horjooge sare Al-Shabaab ah iyo ilaaladiisa oo la dilay

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Faah-faahin dheeraad ah ayaa kasoo baxaysa howl-gal qorsheysan oo ciidamada xoogga dalka Soomaaliyeed ee Kumaandooska Danab ay ka fuliyeen tuulada Farsooleey ee gobolka Shabeellaha Hoose.

Howl-galkan ayaa lagu beegsaday horjooge ka tirsan kooxda Al-Shabaab iyo ilaaladiisa. Horjoogahan oo lala dilay saddex ilaaladiisa ayaa kooxda u qaabilsanaa dhanka qaraxyada.

“Horjoogahaan oo ka mid ahaa shakhsiyaadka ugu halista badan kooxda. Sidoo kale, waxaa lagu khaarajiyay saddex maleeshiyaad oo la socday,” ayaa lagu yiri qoraal kasoo baxay dowladda.

Qoraalka dowladda ayaa sidoo kale lagu sheegay in ninkan uu ka mid ahaa xubnaha ugu khatarta badan ee kooxda, isla markaana uu door weyn ku lahaa qorsheynta weeraro qaraxyo ah oo shacabka Soomaaliyeed lagu waxyeelleeyay.

Sida lagu xusay war-saxaafadeedka, qaraxyada uu maamulayay horjoogahan ayaa sababay dhimasho iyo dhaawac culus oo soo gaaray dad rayid ah.

Howl-galkan ayaa qayb ka ah dadaallada ciidamada xoogga dalka ay ku xoojinayaan gulufka ka dhanka ah Al-Shabaab, gaar ahaan deegaanada ku teedsan Sh/Hoose.

Waxa uuna imanaya xilli ay hoos u dhaceen howl-galladii tooska ahaa ee ka dhanka ahaa kooxda, kaas oo iska garabsanayeen ciidanka xoogga iyo dadka deegaanka ee Macawisleyda

Sawirro: Jabuuti oo wafdi culus u soo dirtay Muqdisho + Qorshaha safarkaan

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka Arrimaha Dibedda Jamhuuriyadda Jabuuti, Mudane Cabdulqaadir Xuseen Cumar, iyo wafdi uu hoggaaminayo oo soo gaaray Soomaaliya ayaa si diiran loogu soo dhaweeyey garoonka diyaaradaha Aadan Cadde ee magaalada Muqdisho.

Wafdiga Wasiir Cabdulqaadir ee Muqdisho soo gaaray waxaa qeyb ka ah safiirka Soomaaliya u fadhiya dalka Jabuuti, Mudane Salaad Cali Jeelle iyo masuuliyiin kale.

Masuuliyiin ka tirsan dowladda Soomaaliya oo uu hoggaaminayo Wasiirka Arrimaha Dibedda Soomaaliya, Mudane Cabdisalaan Cabdi Cali, qeybna ay ka yihiin wasiirro, xildhibaano iyo Safiirka Dowladda Jabuuti u jooga Soomaaliya Amb. Maxamedrashiid, ayaa garoonka Aadan Cadde ku soo dhaweyey wafdiga wasiirka ee ka yimid Dalka Jabuuti.

Wasiirka Arrimaha Dibedda Soomaaliya, Cabdisalaan Cabdi Cali, oo hadal kooban ka jeediyay kulankii soo dhoweynta ee ka dhacay hoolka nasashada ee garoonka ayaa ka warbixiyey booqashada Wasiirka Arrimaha Dibedda Jabuuti, Cabdulqaadir Xuseen Cumar iyo wafdigiisa ay ku yamaadeen Soomaaliya.

Dhankiisa, Wasiirka Arrimaha Dibadda Jabuuti, Mudane Cabdulqaadir Xuseen Cumar, oo ka mahadceliyey soo dhoweynta walaalnimadu ku dheehan tahay ee isaga iyo wafdigiisa loogu sameeyey Muqdisho ayaa sheegay in booqashadaan ay qaadan doono muddo labo cisho ah.

Cabdulqaadir Xuseen Cumar ayaa Wasiirka Arrimaha Dibedda Jamhuuriyadda Jabuuti loo magacaabay bishii April ee sanadkan, isagoo bedelay Wasiirkii hore ee Arrimaha Dibedda Jabuuti, Mudane Maxamuud Cali Yuusuf oo hadda ah Guddoomiyaha Guddiga Midowga Afrika.

Wasiir Cabdulqaadir ayaa inta uu joogo Muqdisho wuxuu kulamo la qaadan doonaa masuuliyiinta ugu sareysa dowladda Soomaaliya oo Madaxweyne Xasan Sheekh uu ugu horeeyo, iyagoo ka wadahadli doona ajendayaal muhiim u ah labada dal ee walaalaha ah.

IGAD oo war ka soo saartay heshiiska Xasan Sheekh iyo xubnaha ka baxay Madasha

Jabuuti (Caasimada Online) – Urur-goboleedka Bariga Afrika ee IGAD ayaa Arbacadii soo dhoweeyey heshiis siyaasadeed oo taariikhi ah oo laga gaaray Soomaaliya, iyagoo ku ammaanay madaxda dalka horumarka ay ka sameeyeen heshiiskaas oo looga gol leeyahay in lagu soo afjaro is-mari-waagii muddada dheer soo taagnaa, isla markaana gogol-xaar u noqda doorashooyin qof-iyo-cod ah.

IGAD ayaa soo dhoweysay heshiiska Isniintii ay magaalada Muqdisho ku kala saxiixdeen dowladda federaalka iyo garab weyn oo ka tirsan mucaaradka Madasha Samatabixinta. Heshiiskaas ayaa qeexaya khariidad-waddo horseedaysa doorashadii ugu horreysay ee “qof iyo cod ah” oo Soomaaliya ka dhacda muddo ka badan 50 sano.

War-saxaafadeed uu soo saaray, Xoghayaha Guud ee IGAD, Dr. Workneh Gebeyehu, wuxuu ku ammaanay dhinacyada heshiiyey “hoggaankooda iyo go’aankooda siyaasadeed,” isagoo heshiiska ku tilmaamay “tallaabo muhiim ah oo loo qaaday dhinaca midnimada, xasilloonida, iyo dib-u-heshiisiinta Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.”

Wuxuu ugu hambalyeeyey Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud “bisaylkiisa siyaasadeed iyo sida ay uga go’an tahay inuu dalka u hoggaamiyo dhinaca nabadda iyo loo-dhan-yahay.” Sidoo kale, urur-goboleedku wuxuu ku boorriyey dhammaan dhinacyada ay khusayso arrimaha Soomaaliya inay qaataan tanaasul, isagoo mar kale xaqiijiyey taageeradiisa joogtada ah ee geeddi-socodka nabadda.

Heshiiskan, oo la saxiixay kadib wada-hadallo xooggan, wuxuu muujinayaa isbeddel weyn oo ku yimid marxaladda siyaasadeed ee cakiran ee Soomaaliya. Wuxuu dalka dib ugu celinayaa nidaamka baarlamaanka, halkaas oo xildhibaannadu ay doortaan madaxweynaha, laakiin, tan ugu muhiimsan, wuxuu dejinayaa waddo looga gudbayo nidaamka awood-qaybsiga ee ku salaysan qabiilka, kaas oo siyaasadda dalka qaabeeyay tobanaan sano.

Soomaaliya kama aysan dhicin doorasho toos ah oo dadweyne codkooda ku dhiibtaan tan iyo 1969-kii, sanadkii uu afgambi militari talada kula wareegay Siyaad Barre. Tan iyo burburkii xukuumaddiisa ee 1991-kii, oo ay daba socdeen sanado dagaal sokeeye ah, dalku wuxuu ku tiirsanaa hab doorasho oo dadban, halkaas oo odayaasha dhaqanka iyo ergooyinku ay soo xulaan xildhibaannada, waana hannaan si weyn loogu dhaliilay inuu yahay mid madmadow badan, aan loo simanayn, oo u nugul musuqmaasuq.

“Kuma sii dhaganaanaan karno nidaam uusan dunidu aqoon,” ayuu yiri Madaxweyne Xasan Sheekh kadib markii heshiiska lagu dhawaaqay. “Soomaaliya waa inay qaaddaa tallaabooyin dowladnimadeeda la jaan-qaadsiinaya xeerarka caalamiga ah.”

Heshiiska ayaa sidoo kale soo bandhigaya sharci cusub oo loogu talagalay in lagu xoojiyo nidaamka xisbiyada siyaasadda ee Soomaaliya, kaas oo aqoonsi qaran siinaya urur siyaasadeed kasta oo hela ugu yaraan 10% kuraasta baarlamaanka.

Horumarkan ayaa yimid kadib is-mari-waa muddo dheer soo jiitamayay oo u dhexeeyay Madaxweyne Xasan iyo Madasha Samatabixinta, oo ah isbahaysi mucaarad ah oo awood leh, kuna jiraan shakhsiyaad magac leh, oo ay ka mid yihiin madaxweynayaal iyo ra’iisul wasaarayaal hore. Madasha ayaa loo aasaasay inay ka horyimaadaan qorshaha Xasan Sheekh ee dib-u-habaynta dastuurka iyo doorashooyinka, kaas oo dadka dhaliilaa ay ku doodayeen inuusan jirin is-afgarad ballaaran oo laga gaaray.

Heshiiska waxaa saxiixay garab ka tirsan madasha oo go’aansaday inuu ka go’o oo uu la hadlo dowladda, tallaabadan oo muujinaysa kala-qaybsanaan ka dhex-dhalan karta mucaaradka.

Cumar Cabdirashiid Cali Sharmaarke, oo ah ra’iisul wasaarihii hore iyo wada-xaajoodiye muhiim u ah garabka mucaaradka, ayaa xaqiijiyey in horumar laga gaaray dhowr cutub oo dastuurka ka mid ah, isagoo xusay in heshiisku uu gacan ka geysan doono “in laga fogaado kala-qaybsanaan” ku timaada nidaamka siyaasadeed.

Si kastaba ha ahaatee, xubnaha weli ku harsan Madasha Samatabixinta ayaan weli si fagaare ah u taageerin heshiiska, taasoo abuuraysa hubanti la’aan ku aaddan inay aakhirka ku biiri doonaan geeddi-socodka iyo in kale.

In kasta oo heshiiskani yahay tallaabo weyn oo horay loo qaaday, caqabadaha horyaalla Soomaaliya ayaa weli ah kuwo aad u waaweyn. Labada dhinacba waxay ballan-qaadeen inay xoojinayaan amniga ayna dardar-gelinayaan hawlgallada wadajirka ah ee ka dhanka ah kooxda xagjirka ah ee Al-Shabaab.

Dhinacyada heshiiska saxiixay waxay sidoo kale ka go’an tahay inay dhameystiraan dastuurka ku-meel-gaarka ah ee Soomaaliya, waana tallaabo muhiim ah oo dib u dhac badani ku yimid, kuna saabsan dadaallada dowlad-dhisidda qaranka.

 

Xamza oo khudbad xasaasi ah ka jeediyay shirka Carabta iyo Shiinaha

0

Yinchuan (Caasimada Online) – Ra’iisul wasaaraha xukuumadda Soomaaliya, Mudane Xamza Cabdi Barre oo haatan ku sugan dalka Shiinaha ayaa khudbad ka jeediyay Bandhigga 7-aad ee Carabta iyo Shiinaha (China-Arab States Expo) ee lagu qabtay magaalada Yinchuan, isaga oo soo bandhigay fursadaha muhiimka ah ee ka jira dalka.

Ra’iisul wasaaraha ayaa madasha ka sheegay in Sooomaaliya ay dooneyso in ay noqoto xarun muhiim ah oo isku xirta Afrika, Carabta iyo Aasiya.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in Soomaaliya ay qaadday waddo cusub oo horumarineed, taas oo diiradda lagu saarayo nabadda, amniga, dib-u-habeynta sharciyada, iyo dhiirrigelinta maalgashiga.

“Soomaaliya waxay rabtaa in ay noqoto xarun muhiim ah oo isku xirta Afrika, Carabta iyo Aasiya, iyada oo ka faa’iideysaneysa kheyraadkeeda maadaama ay goob istiraatiiji ah dunida kaga taallo. Waxaana xoogga saareynaa iskaashiga dhinacyada tamarta, beeraha, kalluumeysiga, kaabayaasha dhaqaalaha iyo tiknoolajiyadda.” ayuu yiri Xamza.

Waxaa kale oo uu intaasi kusii daray in ganacsiga ka dhexeeya Soomaaliya iyo Shiinaha uu yahay mid xoogeysanaya, iyada oo uu kor u kacay 20% sanadkii la soo dhaafay ganacsiga labada dal.

Ra’iisul wasaare Xamza ayaa xusay in xiriirka qotada dheer ee ka dhexeeya Soomaaliya iyo Shiinaha, uu yahay mid soo jireen ah isla markaana ay Soomaaliya tahay dalkii ugu horreeyay Afrika ee xiriir diblomaasiyadeed la yeesha Shiinaha sanadkii 1960.

Xamza ayaa kahor shirkan la kulmay Ra’iisul wasaaraha iyo hoggaamiyaha gobolka Ningxia, ahna xoghayaha guud ee xisbiga Gobolka, Mudane Li Yifei, waxayna ka wada-hadleen xoojinta xiriirka taariikhiga ah ee ka dhexeeya Soomaaliya iyo Shiinaha.

Wafdiga Ra’iisul wasaare Xamza ayaa sidoo kale soo bandhigay fursadaha maalgashi ee ka jira Soomaaliya, sida beeraha, kalluumeysiga, tamarta iyo xoolaha.

IGAD welcomes Somalia deal to end political deadlock

DJIBOUTI CITY – A key East African regional bloc on Wednesday hailed a landmark political agreement in Somalia as a crucial breakthrough, applauding the country’s leaders for advancing a deal aimed at ending a long-running impasse and laying the groundwork for universal elections.

The Intergovernmental Authority on Development (IGAD) welcomed the accord reached Monday in Mogadishu between the federal government and a major opposition faction. The deal outlines a roadmap toward Somalia’s first “one person, one vote” elections in more than 50 years.

In a statement, IGAD’s Executive Secretary, Dr. Workneh Gebeyehu, praised the parties for their “leadership and political will,” calling the agreement “an important step towards advancing unity, stability, and reconciliation in the Federal Republic of Somalia.”

He congratulated President Hassan Sheikh Mohamud for his “statesmanship and commitment to guiding the country towards peace and inclusivity.” The regional body also urged all Somali stakeholders to embrace compromise, reaffirming its continued support for the peace process.

The agreement—signed after intensive negotiations—marks a significant shift in Somalia’s turbulent political landscape. It recommits the nation to a parliamentary system, where lawmakers elect the president, but, crucially, sets a course to move beyond the clan-based power-sharing model that has shaped politics for decades.

Somalia has not held a direct, popular election since 1969, the year a military coup brought Siad Barre to power. Since his regime collapsed in 1991, followed by years of civil war, the country has relied on an indirect system where clan elders and delegates select parliamentarians—a process widely criticized as opaque, exclusive, and prone to corruption.

“We cannot cling to a system unfamiliar to the world,” President Mohamud said after the deal was announced. “Somalia must take steps that bring its statehood in line with global norms.”

The pact also introduces a new rule designed to strengthen Somalia’s political party system, granting national recognition to any political association that secures at least 10% of parliamentary seats.

The breakthrough comes after a protracted standoff between President Mohamud and the National Salvation Forum, a powerful opposition coalition of influential figures, including former presidents and prime ministers. The forum had been established to resist Mohamud’s push for constitutional and electoral reforms, which critics argued lacked broad consensus.

The deal was signed by a faction of the forum that chose to break away and engage with the government—a move signaling a potential split in the opposition ranks.

Omar Abdirashid Ali Sharmarke, a former prime minister and key negotiator for the opposition faction, confirmed progress on several constitutional chapters, noting that the agreement would help “avoid fragmentation” within the political system.

Still, the remaining members of the National Salvation Forum have not yet publicly endorsed the agreement, leaving uncertainty over whether they will eventually join the process.

While the accord represents a significant step forward, Somalia’s challenges remain immense. Both sides pledged to bolster security and accelerate joint operations against the Al-Shabaab extremist group.

The Somali government refers to the al-Qaeda-linked militants as “Khawarij” (an Arabic term meaning “dissenters”) in an effort to undermine the group’s religious legitimacy, as it continues to wage a deadly insurgency across large parts of the country.

The signatories also committed to finalizing Somalia’s provisional constitution—a critical, long-delayed milestone in the nation’s state-building efforts. Ultimately, the success of the electoral roadmap will hinge on improving security and reaching the political consensus needed to complete these foundational goals.

Sawirro: Villa Somalia oo ka hadashay kulankii Xasan iyo wafdiga Imaaraadka

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa maanta qasriga Madaxtooyada ku qaabilay wafdi uu hoggaaminayey Wasiiru-Dowlaha Arrimaha Dibadda ee Isutagga Imaaraadka Carabta, Mudane Sheekh Shakhboot bin Nahyan.

Kulanka ayaa waxaa diiradda lagu saaray xoojinta xiriirka walaaltinimo iyo iskaashiga qotodadheer ee ka dhexeeya labada dal, iyada oo si gaar ah loo eegay dhinacyada dhaqaalaha iyo amniga.

Sidoo kale, Wasiiru-Dowlaha Arrimaha Dibadda ayaa intii kulanka lagu gudajiray Madaxwaynaha Jamhuuriyadda soo gaarsiiyay dhambaal khaas ah oo uu uga siday Madaxweynaha Isutagga Imaaraadka Carabta, Sheekh Maxamed bin Zayed Al Nahyan.

Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, oo uga mahadceliyay Wasiirka booqashadiisa iyo garab-istaagooda Soomaaliya, ayaa ku amaanay sida shacabka iyo Dowladda Imaaraadku taageerada u muujiyeen walaalahooda Soomaaliyeed.

Madaxweynaha Soomaaliya, aya dhankiisa farriin gaar ah u gudbiyay Madaxwayne Maxamed bin Zayed Al Nahyan, taas oo wasiiru dowlaha uu ugu dhiibay, isagoo adkeeyay sida Soomaaliya uga go’an tahay in ay sii xoojiso iskaashiga ay la leedahay Imaaraadka Carabta.

Sidoo kale, Madaxweyne Xasan Sheekh, ayaa tilmaamay dadaallada socda ee lagu xaqiijinayo amniga, dimuqraadiyeynta iyo horumarka dalka.

Sida ay Caasimada Online u xaqiijiyeen ilo wareedyo ka tirsan Madaxtooyada, waxyaabaha laga wada hadlay waxaa ku jirta arrinta Suudaan oo Imaaraadku si toos ah ugu lug leeyihiin.

Wasiiru dowlaha maanta Muqdisho yimid waa masuulka galka arrimaha Soomaaliya u qaabilsan Imaaraadka, socdaalkiisa ayaa ku soo aaday, iyadoo xiriirka Soomaaliya iyo Imaaraadka uu muddooyinkii u dambeeyay mugdi galay.

Dowaldda Federaalka Soomaaliya ayaa toos u eeganeysa Imaaraadka oo ku lug yeeshay qadiyado dhaawacaya Midnimada iyo Qarannimada Soomaaliya, halka Imaaraadku ay xitaa isku dayaan inay aragtida dowladda federaalka jiheeyaan.

Madaxtooyada Soomaaliya oo maanta faahfaahin ka bixisay safarkii uu Muqdisho ku yimid Taliyaha Sirdoonka ee dalka Suudaan G/Sare Axmed Ibraahim Cali Mufadal, ayaa sheegtay in Madaxweyne Xasan Sheekh uu soo gaarsiiyay dhambaal uu ka soday Guddoomiyaha Golaha kumeel-gaarka Qaranka Suudaan Gen, Abdelfarah Burhaan oo ku aaddan xoojinta xiriirka iyo iskaashiga dhinac kasta oo dan u ah labada dal.

Dowladda Soomaaliya, ayaa horay ku taageertay dowladda Suudaan guulaha ay ka gaartay dagaallada ka dhanka ah Kooxda RSF ee Imaaraadku taageero, waana halkaas meesha seddaxda dal ay iska arkeen.

Imaaraadka oo xoogga saaraya in dowladda sharciga ah ee Suudaan uu meesha ka saaro ayaa taageera kooxda falaagada ah ee RSF oo dagaal ba’an kula jirta dowladda, halka dowladda Soomaaliya ay toos u taageertay jiritaanka iyo guusha dowladda sharciga ah ee Suudaan.

Xog: Imaaraadka Carabta oo wafdi deg deg ah u soo diray Muqdisho iyagoo ka caraysan….

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Wafdi uu hoggaaminayo Wasiiru Dowlaha Arrimaha Dibadda Imaaraadka Carabta, Sheikh Shakhbout bin Nahyan, ayaa galabta socdaal qarsoodi ah ku yimid magaalada Muqdisho, sida ay ogaatay Caasimada Online.

Safarkaan ayaa yimid maalin kadib markii uu magaalada Muqdisho booqasho ku yimid Taliyaha Sirdoonka Suudaan G/Sare Axmed Ibraahim Cali Mufaddal, oo Madaxweyne Xasan Sheekh iyo Taliye Mahad Salaad kula shiray Villa Somalia, arrintaas oo la sheegay in Imaaraadka ay ka caroodeen.

Wasiiru Dowlaha Arrimaha Dibadda Imaaraadka Carabta, Sheikh Shakhbout bin Nahyan iyo wafdigiisa ayaa galabta Madaxtooyada Soomaaliya kulan saacado badan qaatay kula yeeshay Madaxweyne Xasan Sheekh.

Sida ay Caasimada Online u xaqiijiyeen ilo wareedyo ka tirsan Madaxtooyada, waxyaabaha laga wada hadlay waxaa ku jirta arrinta Suudaan oo Imaaraadku si toos ah ugu lug leeyihiin.

Sarkaalka maanta Muqdisho yimid waa masuulka galka arrimaha Soomaaliya u qaabilsan Imaaraadka, socdaalkiisa ayaa ku soo aaday, iyadoo xiriirka Soomaaliya iyo Imaaraadka uu muddooyinkii u dambeeyay mugdi galay.

Dowaldda Federaalka Soomaaliya ayaa toos u eeganeysa Imaaraadka oo ku lug yeeshay qadiyado dhaawacaya Midnimada iyo Qarannimada Soomaaliya, halka Imaaraadku ay xitaa isku dayaan inay aragtida dowladda federaalka jiheeyaan.

Madaxtooyada Soomaaliya oo maanta faahfaahin ka bixisay safarkii uu Muqdisho ku yimid Taliyaha Sirdoonka ee dalka Suudaan G/Sare Axmed Ibraahim Cali Mufadal, ayaa sheegtay in Madaxweyne Xasan Sheekh uu soo gaarsiiyay dhambaal uu ka soday Guddoomiyaha Golaha kumeel-gaarka Qaranka Suudaan Gen, Abdelfarah Burhaan oo ku aaddan xoojinta xiriirka iyo iskaashiga dhinac kasta oo dan u ah labada dal.

Dowladda Soomaaliya, ayaa horay ku taageertay dowladda Suudaan guulaha ay ka gaartay dagaallada ka dhanka ah Kooxda RSF ee Imaaraadku taageero, waana halkaas meesha seddaxda dal ay iska arkeen.

Imaaraadka oo xoogga saaraya in dowladda sharciga ah ee Suudaan uu meesha ka saaro ayaa taageera kooxda falaagada ah ee RSF oo dagaal ba’an kula jirta dowladda, halka dowladda Soomaaliya ay toos u taageertay jiritaanka iyo guusha dowladda sharciga ah ee Suudaan.

Daawo: Cawad iyo Fiqi oo isku adeegsaday qabiileyste, sarqaan iyo iyo eedeymo kulul

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirkii hore ee arrimaha dibadda Soomaaliya, Axmed Ciise Cawad, ayaa mar kale weerar afka ah ku qaaday wasiirka gaashaandhigga Soomaaliya, Axmed Macalin Fiqi, kadib markii su’aal laga weydiiyey waxa ay isku hayaan ee sababay in maalmihii lasoo dhaafay ay iska weeraraan warbaahinta.

Wasiir hore Cawad, ayaa sheegay in Wasiir Fiqi uu yahay nin isagoo masuul qaran ah aad u isticmaala qabyaalada, isla markaana uu jeclaan lahaa in isaga iyo Fiqi dood loo qabto, si Soomaalidu u barato ninka wasiir ku haboon labadooda.

Hadalka Cawad oo baraha bulshada ku faafay saacadihii u dambeeyey waxaa qoraal kooban uga soo jawaabay wasiirka gaashaandhigga, Axmed Macalin Fiqi, oo yiri “Salaadda ha u dhawaanina idinkoo sakhraansan ilaa aad ka garanaysaan waxaad sheegaysaan.”

Cawad oo qoslaya ayaa yiri “Horta waa fiicnaa laheyd in aniga iyo Fiqi aad dood nooqabataan, markaas waxaa ogaan laheydeen qofka labadeena wasiir u qalma, laakiin hadda waxaan idiin sheegayaa in Fiqi uu caan ku yahay inuu ku dhaarto wax uusan awoodin in uu qabto.”

Jawaabta kooban ee Fiqi oo mar kale Cawad ku tilmaamay nin sarqaama, ayaa hadal-heyn kale iyo falanqeyn abuurtay, iyadoo dadka qaar ay muujinayeen in hadalkaasi u uku habooneyn in qof hadda wasiir ah uu ku yiraahdo wasiir hore, isla markaana uu sumcad dil ku yahay dowladnimada iyo is ixtiraamka Soomaalida.

Axmed Cawad ayaa ku faanay in waayihii uu wasiirka ahaa uusan waligiis u hanjabin dad kale ama hadallo kicin qabiil ah uusan adeegsan, halka Fiqi u uku eedeeyey in waligiisba uu jeclaa inuu xanafta qabyaalada adeegsado.

“Anigu markii aan lahaa Fiqi waa Feysal-ka Soomaaliya, waxaan kala jeeday waxaad aragteen marar badan oo wasiir uu ka ahaa Galmudug iyo dowladda federaalka in adeegsanayo hadallo muujinaya inuu aaminsan yahay in dowladda Soomaaliya uu isagu iska leeyahay, mar wuxuu yiri nin ahaan jiray Ra’iisul Wasaare ayaa dalka wax ka sheegay, laakiin waxaan isaga dhaafeynaa seedinimo, mararka qaar wxuuu u dhaartaa qabaa’ilka, marka idinkaaba qiimey kara Fiqi waxa uu yahay,” ayuu yiri Cawad.

Isagoo sii dhaliilaya ayuu sheegay in Fiqi uusan waxba ka qabanin wasaaradaha loo dhiibo, “Idinkuba qiimeeya muxuu qaban karaa qof iska dhaaranaya oo wax uusan qaban karin sheegaya, oo wasaaradihii uu ka shaqeeyey la arki karo in waxba uusan ku soo kordhin,” ayuu hadalkiisa ku sii daray Axmed Ciise Cawad.

Hoos ka daawo

Sawirro: R/Wasaare Xamza oo arrimo xasaasi ah kala hadlay Baarlamaanka Shiinaha

0

Yinchuan (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xamsa Cabdi Barre, oo safar ku jooga dalka Shiinaha, ayaa kulan la yeeshay Ku-xigeenka Guddoomiyaha Guddiga Joogtada ah ee Golaha Shacabka Qaranka Shiinaha, Mudane He Wei, isagoo kala hadlay arrimo muhiim u ah Soomaaliya iyo iskaashiga labada dal.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa ku celiyay in saaxiibtinimada xooggan ee taariikhiga ah ee ka dhaxaysa Soomaaliya iyo Jamhuuriyadda Shacbiga ee Shiinaha ay tahay mid xooggan, oo mudan in lasii Dardar geliyo.

Xamsa Barre ayaa hoosta ka xarriiqay in Soomaaliya ay ka go’an tahay in saaxiibtinimadan loo beddelo iskaashi wax ku ool ah oo si toos ah u taabanaya shacabka Soomaaliyeed.

Sidoo kale, Xamsa ayaa xusay in kor u qaadistii dhawaan lagu sameeyay xiriirka labada dal ee la gaarsiiyey heer Iskaashi Istiraatiiji ah ay tahay tallaabo taariikhi ah oo muhiim u ah labada shacab, isla markaana loo baahan yahay in loo rogo faa’iido dhab ah.

Wuxuu caddeeyay in go’aanka Soomaaliya ee ah in ay sii xoojiso kalsoonida siyaasadeed ee labada dal iyo ku adkaysiga mabda’a Midnimada Shiinaha (One-China Principle) uu yahay mid cad.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa xusay sida Soomaaliya ay ugu diyaar tahay ballaarinta iskaashiga dhinacyada muhiimka ah sida kalluumeysiga, beeraha, tamarta, kaabayaasha dhaqaalaha iyo horumarinta awoodda bini’aadamka.

Sidoo kale, Ra’iisul Wasaare Xamsa ayaa iftiimiyay in horumarka Soomaaliya ku tallaabsatay sanadihii ugu dambeeyay, oo ay ku jiraan cafinta deymaha, dib-u-habeynta dhaqaalaha, xoojinta amniga, iyo ku biirista Soomaaliya ee Bulshada Bariga Afrika (EAC) iyo Golaha Ammaanka Qaramada Midoobay, ay Soomaaliya ka dhigayaan mid lagu kalsoonaan karo dhan walba.

Ku-xigeenka Guddoomiyaha Guddiga Joogtada ah ee Golaha Shacabka Qaranka Shiinaha, Mudane He Wei, ayaa dhankiisa bogaadiyay adkaysiga Soomaaliya, wuxuuna ku celiyay sida Shiinuhu diyaar ugu yahay in uu si dhow ula shaqeeyo Soomaaliya si loo fuliyo qodobadii lagu heshiiyay kulamadii dhexmaray Madaxweynaha Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, iyo Madaxweynaha Shiinaha, Mudane Xi Jinping, isaga oo carrabka ku adkeeyay in Shiinuhu sii wadi doono taageerada madax-bannaanida, midnimada iyo wadajirka dhuleed ee Soomaaliya.

 

Soomaaliya iyo Itoobiya oo maanta wada-hadal cusub ku yeeshay Muqdisho

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaare ku-xigeenka labaad ee xukuumadda Soomaaliya, Jibriil Cabdirashiid Cabdi ayaa maanta xafiiskiisa ku qaabilay Danjiraha dowladda Itoobiya u fadhiya Soomaaliya Mudane Suleiman Dedefo Woshe.

Ra’iisul Wasaare ku-xigeenka labaad iyo Danjiraha Itoobiya ayaa kulankooda waxaa lagu lafaguray sidii loo xoojin lahaa xiriirka labada dal, iyadoo xoogga la saaray dhinacyada amniga, siyaasadda iyo dhaqaalaha.

Bayaan kooban oo kasoo baxay xafiiska Ra’iisul Wasaare ku-xigeenka labaad ayaa lagu caddeeyay in dhinacyadu isku raaceen baahida loo qabo adkaynta iskaashiga iyo kobcinta xiriirka soo jireenka ah ee labada dowladood ka dhaxeeya.

Kulanka ayaa yimid kaddib hadallo uu jeediyay Safiirka Itoobiya ee Soomaaliya, Suleiman Dedefo, kaas oo ku dooday in ciidamadiisu aysan qayb ka ahayn dagaalkii dhawaan ka dhacay degmada Doolow ee gobolka Gedo.

Danjire Dedefo ayaa xusay in ay jiraan kooxo doonaya in ay si khaldan u muujiyaan dhacdadaas, iyagoo abuuraya dareen xiisadeed oo u dhexeeya labada dal.

Safiirka ayaa sidoo kale sheegay in dowladdiisu magacaabi doonto guddi farsamo oo baaritaan sameeya, si loo ogaado xaqiiqada ka dambeysa dhacdada, iyadoo labada dowladoodna horey uga heshiiyeen muhiimadda baaritaankaasi.

Gobolka Gedo oo haatan ay gacan ku hayntiisa isku hayaan Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo maamulka Jubbaland ee uu hoggaamiyo Axmed Madoobe ayaa waxaa ka dhacay dagaallo toos ah oo u dhaxeeya labada dhinac, iyadoo Itoobiya lagu eedeeyay inay qeyb ka noqotay xiisaddan, ayna la safatay maamulka Madoobe.

Itoobiya oo beenin yaab leh ka soo saartay dagaalka GEDO

0

Muqdisho (Caasimada Online ) –  Safiirka Itoobiya ee Soomaaliya Suleymaan Dedefo oo bixiyay wareysigiisii ugu horreeyay tan iyo markii lasoo magacaabay ayaa ka hadlay arrimo xasaasi ah oo ku aadan xaaladda Soomaaliya oo ay kamid tahay arrimaha gobolka Gedo.

Danjire Suleymaan Dedefo ayaa ugu horrayn beeniyay in ciidamada Itoobiya ay ka qayb qaateen dagaalladii ugu dambeeyay ee dhowaan ka dhacay gobolkaasi. Ciidanka Itoobiya ayaa la ogyahay inay horay u weerareen ciidamada NISA ee ku sugan Doolow, waxayna sidoo kale soo xireen markaas taliyihii hoggaaminayay oo markii dambe ay sii daayeen.

Ciidamada Itoobiya ee ku sugan gobolkaasi ayaa sidoo kale Ciidamada Dowladda Federaalka Soomaaliya ku amray inay ka baxaan Beledxaawo, taas oo si adag uga hortimid dowladda. Tan ayaa ka dhigaysa Itoobiyaaanka kuwo si toos ah ugu lug yeeshay xiisadda Gedo ee u dhaxeysa Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo maamulka Jubbaland ee Axmed Madoobe.

Safiirka Itoobiya ee hadda hadlay ayaa xusay in uu jiro dagaal ka dhacay meel u dhow xero ay dagan yihiin ciidankooda, balse aysan dagaalka Gedo gelin, isla markaana la doonayo in la abuuro rabshado ka dhex dhaca Soomaaliya iyo Itoobiya, sida uu hadalka u dhigay.

Sidoo kale wuxuu intaasi kusii daray in labada dowladood ay horay uga wada-hadleen sidii loo baari lahaa kiiska dhacay, ayna dowladdiisa soo magacaabi doonto koox farsamo oo ka qayb qaata baaritaanka, sida ay wax u dhaceen.

“Dagaalka waxa uu ka dhacay meel u dhow xero ciidanka Itoobiya degen yihiin, waxa aan xaqiijinayaa in aanay ciidamada Itoobiya qayb ka ahayn, Itoobiya weligeed ma samayn in ay caawiso dhinac kamid ah walaalaha dagaalamaya,” ayuu yiri Danjire Suleymaan Dedefo.

Waxa kale oo uu sii raaciyay “Cabashadu waxa ay ahayd in ciidanka Itoobiya weerareen NISA, balse arrintu sidaas ma ahayn oo waxaa dhacay in ciidankeennu gargaar siiyeen askar dhaawac ah kaddibna dib u celiyaan” ayuu yiri Danjiraha Itoobiya ee Soomaaliya.

Dhanka kale, waxa uu weeraray siyaasadda ciidanka Masar ee la keenayo gudaha Soomaaliya, wuxuuna sheegay in aysan waxba ka tari doonin xaaladda Soomaaliya.

Suleyman Dedefo ayaa sidoo kale tilmaamay in Itoobiya aysan wax cabsi ah ka qabin haddii la keeno ciidanka Masar, wuxuuna diray farriin cad oo uu ku sheegay inay awood u leeyihiin inay is difaacaan goor kasta.

“Annagu ma nihin kuwa cabsi qaba ama dareemaya khatar, waana awoodnaa inaan is difaacno,” ayuu mar kale ku yiri wareysiga.

Hadalkan ayaa kusoo aadayo, iyada oo haatan ay Masar si rasmi ah usoo geba-gabeysay tababarkii ugu horreeyay ee ciidanka usoo direyso gudaha Soomaaliya, kuwaas oo ku biiraya howl-galka cusub ee Midowga Afrika (AUSSOM).

Taliyaha sirdoonka Sudan oo madaxweyne Xasan soo gaarsiiyay farriin xaqiijinaysa…

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta qaabilay Agaasimaha Sirdoonka Suudaan, S/Guud Axmed Ibraahim Cali Mufaddal.

Kulankan oo ka dhacay Madaxtooyada ee Villa Somalia, ayaa sidoo kale waxaa ka qeyb-galay Agaasimaha guud ee hay’adda sirdoonka iyo nabad-sugidda aranka Soomaaliyeed (NISA), Mahad Maxamed Salaad.

Sarreeye Guud Mufaddal ayaa intii uu kulanka socday Madaxweynaha u gudbiyay farriin uu ka siday Guddoomiyaha Golaha KMG ah ee Sudan, Cabdel Fataax Al-Burhaan.

Farriintan la soo gaarsiiyay Madaxweynaha ayaa aheyd mid lagu xaqiijinayo sida ay Suudaan uga go’an tahay xoojinta iskaashiga laba geesoodka ah ee Soomaaliya iyo Sudan, gaar ahaan dhinacyada wada-jirka danaha labada dal.

Wafdiga uu horkacayo Taliyaha sirdoonka Suudaan ayaa shalay soo gaaray magaalada Muqdisho, iyagoo sidoo kale kulamo la yeeshay madaxa sare ee dowladda oo ay ka wada hadleen xoojinta wada shaqeynta is dhaafsiga xogaha.

Dowladda Federaalka ayaa dhawaan toos ula safatay xukuumadda Suudaan, waxayna dhanka kale kasoo horjeesatay dhaqdhaqaaqa RSF ee uu taageero Imaaraadka Carabta.

Waxaa kale oo ay horay dowladda Soomaaliya walaac uga muujisay weerarrada joogtada ah ee ciidamada RSF ay ku qaadaan xarumaha dowladda iyo rayidka ee ku yaalla magaalooyinka Kasala iyo Port Sudan.

“Weerarada noocan ah, waxaa ay halis ku yihiin kana hor imaanayaan shuruucda Caalamiga ah, waan diidanahay in la dhaawaco ilaha dhaqaalaha Suudaan” ayaa lagu yiri bayaan culus oo ay horay u shaacisay Wasaaradda Arrimaha Dibadda Soomaaliya.

Si kastaba, Soomaaliya ayaa xiriir wanaagsan la leh Suudaan oo horay dadka Soomaaliyeed taageero wayn ugu fidisay, gaar ahaan dhanka wabxarashada, waxaana sidoo kale jira xiriir ganacsi oo wayn oo ka dhexeeya labada dal.

Saadaq Joon oo maanta la dhaariyay + Sawirro

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiye ku-xigeenka labaad ee Golaha Shacabka Baarlamaanka Soomaaliya, Cabdullaahi Cumar Abshirow ayaa shir guddoomiyay kulanka guddiga joogtada ee Golaha Shacabka oo ka dhacay xarunta guddoonka iyo guddiyada ee Villa Hargeysa.

Kulankan ayaa lagu dhaariyay Xildhibaan Saadaq Cumar Xasan oo si rasmi ah uga mid noqon doona Golaha Shacabka.

Saadaq Cumar Xasan (Saadaq John) ayaa lagu soo doortay Magaaladda Dhuusamareeb, kadib markii kursiga HOP#248 uu banneeyay Maxamed Afweyne oo hore ugu fadhiyay.

Afweyne ayaa muddo kooban oo 5 bil ah ka tirsanaa baarlamaanka, waxaana kursigan loo soo doortay 4-tii March ee sanadkan 2025, isaga oo markaas soo buuxiyay, maadaama uu bannaanaa kursiga HOP#248.

Kulanka ayaa waxaa goobjoog ka ahaa Hab-dhowraha Golaha Shacabka, kuxigeenkiisa iyo xubnaha kale ee guddiga, iyadoo uu halkaasi Habdhowraha Golaha Shacabka Xildhibaan Maxamed Cabdullaahi Xasan (Nuux) uu ku dhaariyay Xildhibaan Saadaq.

Saadaq Joon ayaa horay ugu fadhiyay kursiga maanta loo dhaariyay, iyadoo xubinimadiisa ku waayay kadib markii uu aqbalay xilka agaasime ku-xigeenka Hay’adda Sirdoonka iyo Nabad-sugidda Qaranka ee (NISA), balse mar kale Isniintii ayaa dib loogu soo doortay, si uu ugu laabto baarlamaanka.

Xubnaha mucaaradka ee ka haray heshiiska Xasan oo shir xasaasi ah ku leh Muqdisho

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Siyaasiyiinta mucaaradka ee ku haray Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed ayaa haatan shir xasaasi ah ku leh Muqdisho, iyaga oo ka arrisanaya xaaladaha soo kordhisay, gaar ahaan heshiiskii maalin kahor ka dhacay Villa Somalia ee u dhexeeyay madaxweyne Xasan iyo 4 kamid ah xubnihii mucaaradka ee ka baxay Madasha.

Ilo wareedyo xilkas ah ayaa innoo sheegay in kulankan oo ay goobjoog yihiin inta badan siyaasiyiinta mucaaradka ee ku haryn Madasha Samatabixinta ee uu hoggaamiyo Sheekh Shariif ay ka ka tashanayaan jawaab ay ka bixiyaan heshiiska la gaaray oo taabanaya doorashooyinka iyo arrimaha dastuurka ee wax ka beddelka lagu sameeyay.

Bayaan culus ayaa la filayaa inay soo saaraan mucaaradka shirsan, kaas oo ay ku caddeynayaan mowqifkooda ku aadan heshiiska dhacay oo dhaliyay xiisad culus, maadaama ay kala qaybsameen xubnihii mucaaradka ee markii hore wada dhistay Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed.

Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame oo kamid ah xubnaha shirka fadhiya ayaa shalay BBC-da u sheegay in weli ay taagan tahay Madashu, isla markaana aanu isbeddalin mowqifkooda, isaga oo ka horyimid heshiiska shalay la gaaray.

Warsame ayaa heshiiska ku tilmaamay aragti u gooni ah xubnaha heshiiska la qaatay madaxweynaha, wuxuuna intaasi ku daray in weli iyagu ay diidan yihiin hannaanka uu wax ku wado Xasan Sheekh oo ay horay isugu fahmi waayeen wada-hadalladii dhacay.

Sidoo kale Cabdiraxmaan Cabdishakuur ayaa sheegay in waxyaabaha ay ku dhaliilayaan Dowladda Federaalka aanay keliya ahayn arrimaha doorashada, balse ay diiddan yihiin qaabka ay u maamushay xiisadda ka taagan gobolka Gedo, la macaamilka maamul-goboleedyada, ku-takrifalka hantida dadweynaha iyo dagaalka lagula jiro Al-Shabaab.

Waxaa kale oo uu carabka ku dhuftay in dadaalkooda ay sii wadi doonaan, isla markaana ay qabanayaan kulamada ka dhanka ah dowladda, inta laga gaarayo heshiis buuxa.

Heshiiska doodda dhaliyay ayaa waxaa qalinka ku duugay Ra’iisul Wasaarihii hore Cumar Cabdirashiid, guddoomiyayaashii hore ee baarlamaanka Shariif Xasan iyo Maxamed Mursal, iyo Wasiirkii hore ee Warfaafinta Daahir Geelle, kuwaas oo la heshiiyay Madaxweyne Xasan, kadib markii ay shalay kulan ku yeesheen Villa Somalia, kaas oo laga soo saaray bayaan lagu sheegay in dhinacyadu ku heshiiyeen in Baarlamaanka uu doorto Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

“Hoggaamiyayaasha iyo ku-xigeennada dowlad-goboleedyada waxaa soo dooranaya golayaasha wakiillada dowlad-goboleedyada,” ayaa lagu yiri bayaanka ay si wadajir ah u soo saareen dowladda iyo xubnihii ka baxay Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed.

Heshiiskan ayaa sidoo kale qeyb ka ah in magacaabista Ra’iisul Wasaaraha uu leeyahay Madaxweynaha, iyadoo codka kalsoonida u qaadi doono Baarlamaanka, uuna awood u yeelanayo inuu kala laabtana.

Ciidamada dowladda oo la wareegay saddex deegaan oo muhiim ah

0

Afgooye (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya gobolka Shabeellaha Hoose ayaa sheegaya in maanta ciidamada Xoogga dalka Soomaaliyeed ay la wareegeen deegaanno muhiim ah oo ku yaalla gobolkaasi, kuwaas oo ay ugu sugnaayeen Al-Shabaab

Ciidamada oo maanta qaaday howlgal guuleystay ayaa gudaha u galay deegaannada kal ah Baladul Amiin, Cumar Beere, Macalinka iyo Balow oo ka wada tirsan Shabeellaha Hoose.

Howlgalkan ayaa waxaa si gaar ah u fuliyay Ururka 192-aad ee Guutada 19-aad ee Kumaandooska Gorgor, waxayna ciidamadu ay si buuxda ula wareegay saddexdaasi deegaan oo haatan ay ka socdaan dhaq-dhaqaaqyo culus.

Sidoo kale ciidamada ayaa inta ay wadeen howlgalka soo saaray miinooyin culus oo ay maleeshiyaadka Al-Shabaab ku aaseen halkaasi, si ay ugu waxxyeelaan ciidamada.

Muuqaal ay iska soo duubeen ciidanka howlgalka sameeyay ayaa muujinayo iyaga soo furfuray walxo qarxo oo halis ah, waxaana haatan xaaaddu ay tahay mid deggan.

Wararkii ugu dambeeyay waxa ay sheegayaan in ciidamada baaritaanno ka wadaan gudaha tuulooyinka ay saakay howlgalada sifeynta ah kula jarmaadeen oo horay ugu sugnayeen kooxda Al-shabaab, si looga xaqiijiyo amniga loogana hortago soo rogaal celinta Shabaab.

Dowladda Soomaaliya ayaa maalmihii u dambeeyay saartay Shabeellaha Hoose, waxaana ka dhacay howlgallo culus oo lagu jabiyay argagixisada oo horay looga saaray deegaannada Bariire, Sabiid iyo Caanoole oo ay ka dhaceen dagaallo culus oo la’isku riiqmay.

Dagaalladan waxaa barbar socda duqeymo toos ah oo saaxibada caalamiga ah ay ku garaacayaan meelaha ay ku dhuumaaleysanayaan maleeshiyaadka Al-Shabaab, iyada oo lasoo bandhigay gaadiid qaraxyo oo la burburinayo iyo firxadka Al-Shabaab oo la leynayo.

Gobolka Shabeelaha Hoose ayaa kamid ah meelaha ay ku xoogan yihiin maleeshiyaadka Al-Shabaab, waxaana badanaa ka dhaca howlgallo iyo dagaallo u dhexeeyo ciidamada dowladda iyo maleeshiyaadka Khawaarijta ee ku sugan halkaasi.