Yinchuan (Caasimada Online) – Ra’iisul wasaaraha Soomaaliya, Mudane Xamza Cabdi Barre oo haatan booqasho ku joogo Shiinaha ayaa maanta booqday xarunta Warshadaha Tamarta iyo Kiimikada ee Ningdong oo ku taalla Gobolka Ismaamulka Ningxia Hui, kaas oo ah aag horumarineed oo muhiim ah, iyo mid ka mid ah xarumaha hormuudka u ah Shiinaha ee isbeddelka warshadaha iyo tamarta.

Ujeedka booqashada ayaa ahaa in Soomaaliya ay ka sii faa’iideysato khibradda Ningxia ee ku saabsan sida ay u abuureen warshado kala-duwan oo tamarta dhaliya, horumarinta warshadaha, iyo u guurista tamarta nadiifta ah, iyadoo Soomaaliya ay sii waddo hirgelinta Qorshaha Isbeddelka Qaranka.

Xamza oo ay wehliso safiirka Soomaaliya ee Shiinaha ayaa lasoo tusiyay dhammaan inta ay ka kooban tahay xarunta Warshadaha Tamarta iyo Kiimikada ee Ningdong, waxaana xilligaas ka socotay shaqo maalmeedka caadiga ah oo ay ku jireen howladeennadu.

Xamza oo hadal siiyay wariyeyaasha ayaa ku tilmaamay gobolka Ningxia in uu yahay tusaale wax ku ool ah oo ka tarjumaya sida horumarka warshadaha iyo tamarta loogu adeegsan karo siyaasad cad oo waara.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in casharrada iyo khibradaha laga dhaxli karo Ningxia ay Soomaaliya u furayaan waddooyin iskaashi oo muhiim ah, kuwaas oo lagu gaari karo horumar muuqda oo dhinacyada tamarta, warshadaha iyo dhaqaalaha ah.

Ra’iisul wasaaraha ayaa sidoo kale xusay in Dowladda Federaalka ay ka shaqeyn doonto sidii loo dhisi lahaa waax tamareed oo casri ah, oo abuurto fursado warshadeed oo cusub.

“Soomaaliya waxay hiigsanaysaa in ay dhisto waax tamareed oo casri ah, abuurto fursado warshadeed oo cusub, isla markaana ay dardar geliso shaqo abuurka dhallinyarada dalka oo ah laf-dhabarka mustaqbalka qaranka iyada oo kaashaneysa tignoolajiyadda horumarsan iyo maalgelinta shisheeye” ayuu yiri Rai’isul wasaare Xamza Cabdi Barre.

Booqashadan waxaa ka horreysay kulan gaar ah oo dhex-maray Ra’iisul wasaaraha iyo hoggaamiyaha gobolka Ningxia, ahna xoghayaha guud ee xisbiga Gobolka, Mudane Li Yifei, kaas oo diiradda lagu saaray xoojinta xiriirka taariikhiga ah ee ka dhexeeya Soomaaliya iyo Shiinaha.

Wafdiga Ra’iisul wasaare Xamza ayaa sidoo kale soo bandhigay fursadaha maalgashi ee ka jira Soomaaliya, sida beeraha, kalluumeysiga, tamarta iyo xoolaha.

Muqdisho (Caasimada Online) – Safiirka Itoobiya ee Soomaaliya Suleymaan Dedefo oo wareysi gaar ah Telefishinka Universal ayaa ka hadlay arrimo xasaasi ah oo ku aadan xaaladda Soomaaliya, gaar ahaan ciidamada Masar ee dhawaan la keenayo gudaha dalka.

Suleymaan Dedefo ayaa marka hore weerar culus ku qaaday dowladda Masar oo ay isku hayaan wabiga Nile, wuxuuna sheegay in aysan waxba ka tari doonin xaaladda Soomaaliya.

Danjiraha ayaa tilmaamay in Itoobiya aysan wax cabsi ah ka qabin haddii la keeno ciidanka Masar, wuxuuna diray farriin cad oo uu ku sheegay inay awood u leeyihiin inay is difaacaan goor kasta.

“Annagu ma nihin kuwa cabsi qaba ama dareemaya khatar, waana awoodnaa inaan is difaacno,” ayuu wareysiga ku yiri Danjire Suleyman Dedefo.

Safiirka Itoobiya ee Soomaaliya ayaa intaasi kusii daray in Dowladda Soomaaliya ay xaq u leedahay in dal kasta oo ay saaxiib la tahay ciidamadoodu yimaadaan Soomaaliya, balse waxa uu duray Masar, isaga oo carrabka ku goday in ciidamadeeda aanay wax faa’iido u yeelan doonin xaaladda amni ee Soomaaliya, sida uu hadalka u dhigay.

“Waxaan ognahay in Masar aysan wax taageero ah ka geysan doonin xasilinta caqabadaha amni ee Soomaaliya. Suudaan waa dal daris la ah Masar, haddana kama aysan helin wax kaalmo ah. Libya sidoo kale waa daris, iyaduna kama aysan helin caawimaad. Ciidanka Masar ma laha taariikh muuqata oo nabad-ilaalin caalami ah,” ayuu hadalkiisa raaciyay.

Hadalkan ayaa kusoo aadayo, iyada oo haatan ay Masar si rasmi ah usoo geba-gabeysay tababarkii ugu horreeyay ee ciidanka usoo direyso gudaha Soomaaliya, kuwaas oo ku biiraya howl-galka cusub ee Midowga Afrika (AUSSOM).

Ciidanka lasoo dirao ayaa qaatay tababar heer sare ah oo la xiriira ilaalinta nabadda, iskaashiga caalamiga ah iyo la-qabsiga xaaladaha adag ee gudaha Soomaaliya. Xarunta Qaahira ee Nabadda, Halganka iyo Tababarka (CCCPA) ayaa soo xirtay tababarkan oo si wadajir ah u maamulayeen CCCPA iyo Wasaaradda Gaashaandhigga Masar, iyadoo taageero muuqata ka geystay dowladda Japan oo bixisay gargaar dhaqaale iyo farsamo.

Si kastaba, howl-galka AUSSOM oo haatan dalka ka bilowday ayaa lagu qiimeyn doonnaa waxyaabaha uu kusoo kordhiyo Soomaaliya, maadaama dalal cusub lagu soo kordhiyay, halka askarta howl-galkaan qeybta ka ah ay si toos ah ula howl-gali doonaan ciidamada dowladda Soomaaliya.

Muqdisho (Caasimada Online) – Safiirka Türkiye u fadhiya Muqdisho, Alper Aktas, ayaa Talaadada ku dhawaaqay in dalkiisu uu ballaarin doono mashaariicda uu ka wado Soomaaliya, oo mid ka mid ah uu horseedi doono dakhli sanadkii dhan laba bilyan oo dollar. 

Danjire Alper Aktas ayaa sheegay in mashaariicda ay ku jiri doonaan saldhig hawada sare ah iyo iskaashi kalluumeysi oo la xoojiyay, isagoo sheegay “ballanqaadyadii aan samaynay oo dhan ilaa hadda waan ka soo baxnay” xilli uu ka hadlayay furitaanka Toddobaadka Labaad ee Kalluumeysiga Qaranka Soomaaliya.

Isagoo ka hadlayay munaasabaddaas oo hal-ku-dheg looga dhigay “Sugnaanta Cuntada iyo Hubinta Tayada” kuna qabsoontay Muqdisho, ayuu Aktas carrabka ku adkeeyay in mashaariicdii markii hore ay dadka qaar shaki ka muujiyeen ay dhammaantood hirgaleen, waxaana ka mid ah dhismaha weyn ee safaaradda, Saldhigga Tababarka Millateriga ee TURKSOM, oo TURKSOM ay u taagan tahay “Somali Turk Gorev Kuvveti Komutanligi”, iyo Isbitaalka Recep Tayyip Erdogan.

Isagoo ka hadlayay iskaashiga kalluumeysiga, ayuu Aktas yiri “qiyaastii $2 bilyan oo doollar oo khayraad ah ayaa sannad walba idinku suga badweynta. Annagoo kaashanayna maraakiibta kalluumeysiga ee Turkiga, ayaan soo saari doonnaa qaybtaas, waxaana walaalaheenna Soomaaliyeed ay u isticmaali doonaan sidii ay xaq ugu lahaayeen.”

Danjiraha ayaa sidoo kale daaha ka rogay qorshayaal himilo weyn leh oo ku saabsan iskaashiga hawada sare, isagoo yiri: “Waxaan sidoo kale dhisi doonnaa saldhigga hawada sare, waxaana si wada jir ah u arki doonnaa dayax-gacmeedyo cirka loo ganayo oo ka duulaya saldhiggaas.”

Aktas wuxuu mar kale ku celiyay sida ay Türkiye uga go’an tahay inay fuliso ballanqaadyadeeda Soomaaliya: “Ballanqaadyadii aan samaynay oo dhan ilaa hadda waan ka soo baxnay. Waan ka dhabeynay hadalkeenii sahaminta saliidda, iyo gaaska dabiiciga ah. Midda kalluumeysigana sidoo kale waan ka soo bixi doonnaa.”

“Walaaltinimada Türkiye iyo Soomaaliya waxay sii wadi doontaa inay niyad-jabiso kuwa isku daya inay wiiqaan rajadeenna iyo kalsoonideenna,” ayuu xusay.

Ballaarintan hadda lagu dhawaaqay waxay salka ku haysaa booqashadii taariikhiga ahayd ee Madaxweyne Recep Tayyip Erdogan uu Soomaaliya ku yimid sannadkii 2011, xilligaas oo dalku uu wajahayay abaartii ugu darnayd muddo tobannaan sano ah, taasoo mas’uuliyiinta Soomaalidu ay ku tilmaameen mid wax weyn ka beddeshay xaaladda oo soo afjartay sannado badan oo go’doon ahaa.

Belewdeyne (Caasimada Online) – Ku dhawaad 30 oday dhaqameed ayaa la sheegay in kooxda Al-Shabaab ay saacadihii lasoo dhaaday ka afduubatay gobolka Hiiraan, waxaana ay la aadeen deegaanno ay haatan si buuxdo ay gacanta ugu hayso kooxda.

Ilo wareedyo deegaanka ah ayaa Caasimada Online u sheegay in Al-Shabaab ay lasoo xiriireen odayaasha, kadibna ay ku wargeliyeen inay diyaar u yihiin inay heshiis la galaan, iyaga oo ugu yeeraan inay yimaadaan xarumahooda, si loo wada-hadlo.

Wararka ayaa intaasi kusii daraya in odayaasha culeys la saaray, kadibna ay xigtay in afduub ahaan xoog loogu watay, waxaana la geeyay qaybo kamid ah deegaannada ay maamulaan Al-Shabaab ee ku yaalla gobolka intiisa kale.

Kooxda Al-Shabaab oo toddobaadyadii lasoo dhaafay cadaadis ku heysay odayaasha iyo dhammaan shacabka deegaanadaas ayaa ka weysay waxyaabihii ay ka dalbadeen oo noqday kuwo la fuli waayey.

Sidoo kale kooxda ayaa dalbaneysa arrimo ay ka mid yihiin in la keeno dhallinyaro ay askareeyaan oo u dagaalanta, haddii ay dhacdana ay nabad gelin doonaan dadka deegaanka.

Waxaas oo dhan markii ay suurta geli waayeen oo odayaasha deegaanka ay iska diideen ayaa si xoog ah loo afduubtay, waxaana kooxda ay dooneyso inay maquuniso, si ay u qaataan fikirkooda.

Horay waxaa u jirtay n 20 kamid ah waxgaradka ku dhaqan bariga Hiiraaan inay afduubteen Al-Shabaab, kuwaas oo illaa iyo hadda ku maqan dhankooda, taas oo culeyska kusii kordhineyso reer Hiiraan oo horay si adag ula dagaalamay kooxaha Khawaarijta.

Dhanka kale waxaa lasoo warinayaa in kooxda Al-Shabaab ay ciqaab daran ku bilowday dadka shacabka ah ee ku nool deegaanada ay dib u qabsadeen ee HirShabelle, canshuur ayey ku soo rogeen beeraha, xoolaha suuqyada loo iib keeno, gaadiidka iyo ceelasha biyaha.

Intaas waxaa ka sii daran in sharafta dadkaas muslimiinta ah ay meel uga dhacayaan, iyagoo ku cadaadinaya inay siiyaan gabdho ay xoog ku guursadaan, carruur ay askareeyaan iyo odayaal dhaqan oo ku shaqeeya amarradooda, una dhaxeeya bulshada deegaanka iyo ayaga oo saacad kasta amarro cusub soo rogi kara.

Houston (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka ah ee Soomaaliya ayaa maanta shir caalami ah oo muhiim ah uga qayb-gashay magaalada Houston ee Mareykanka, waxaana tegay wafdi uu hoggaaminayo wasiirka batrolka iyo macdanta XFS, Daahir Shire Maxamed.

Wasiirka ayaa madasha ka jeediyay khudbad dhinacyo badan taabaneysa oo uu uga hadlay fursadaha muhiimka ah ee xilligan ka jira dalka, ee ay ka faa’ideysan karaan maalgashadayaasha.

Sidoo kale waxa uu inta uu shirka socday kulamo gaar ah la yeeshay mas’uuliyiin sar sare iyo madaxda shirkadaha Mareykanka ee ka shaqeeya tamarta iyo shidaalka, wuxuuna kala hadlay sidii kor loogu qaadi lahaa iskaashiga iyo maalgashiga ku saabsan kheyraadka dabiiciga ah ee Soomaaliya.

Daahir Shire oo qoraal soo saaray ayaa sheegay in madaxda iyo ganacsatada uu la kulmay uu la wadaagay fursadaha dhanka shidaalka iyo gaaska ee ka jira Soomaaliya, maadaama la’isku diyaarinayo in la qado, lana soo saaro shidaaka dabiiciga ee dhex ceegaaga dalka.

“Waxa sharaf ii ah inaan hoggaamiyo wafdiga Dowladda Soomaaliya ee ka qeybgalaya Shirka Caalamiga ah ee Cilmiga Dhulka iyo Tamarta ee sanadkan ka dhacaya magaalada Houston ee Mareykanka, si aan ula wadaagno dhammaan ganacsatada caalamka fursadaha dhanka shidaalka iyo gaaska ee dalkeenna Soomaaliya” ayuu qoraalka ku yiri wasiirku.

Waxaa kale oo uu intaasi ku daray in mas’uuliyiinta uu la kulmay ay  isla garteen muhiimada ay leedahay in la helo iskaashi iyo taageero farsamo oo dheeraad ah si loo xaqiijiyo horumar waara oo labada dhinac ah.

“Dhammaan saaxiibada aan la kulannay waxaan kala hadalnay in dalkeenna u furan yahay maalgashiga, ayna naga go’an tahay hufnaanta si aan u soo jiidanno maalgashadayaasha, taasi oo fursad weyn u abuuri karta dhammaan shacabka Soomaaliyeed” ayuu sii raaciyay.

Wasiirka batrolka ayaa ugu dambeyn sheegay in Dowladda Federaalka ay ka go’am tahay in mudnaan ay siiso arrimaha hortabinta u leh dalka, si looga faa’iideysato fursadaha muhiimka ah ee ku aadan kobicinta dhaqaalaha iyo horuminta adeegyada muhiimka ah.

Soomaaliya ayaa haatan waxaa hortaalla fursad dahabi ah, maadaama ay isku diyaarineyso ka faa’iideysato khayraadka dabiiciga ah ee uu Alle ku maneystay, waxaana hadda la guda galay shidaalka oo uu dhawaan sahmin rami ah ku sameeyay Turkiga.

Bariire (Caasimada Online) – Taliyaha Ciidanka Dhulka Xoogga Dalka Jeneraal Sahal Cabdullahi Cumar iyo Taliyaha Ciidamada Turkiga ee Saldhigga TurkiSom Jeneraal Sebahattin Kalkan ayaa gaaray deegaano ka tirsan Gobalka Shabeellaha Hoose.

In saraakiisha Turkiga ee Soomaaliya jooga ay furimaha dagaalka tagaan ma ahan wax dhici jiray, laakiin maanta ayaa la arkay Taliyaha ugu sareeya TurkSom oo Shabeellaha Hoose tegay.

Saraakiisha Xoogga iyo kuwa TurkSom ayaa kulama gaar ah la qaatay Saraakiisha Ciidamada ee ku sugan Deegaanka Number 50 ee Gobalka Shabellaha Hoose, halkaas oo ciidamo u diyaarsan dagaalka ay kula hadleen, una sheegeen in howlgal cusub ay isku diyaariyaan.

Sidoo kale waxa ay booqdeen Isbitaal dhismihiisu ka socdo Deegaanka Lambar Konton ee gobolka Shabeellaha Hoose, waana markii ugu horaysay ee saraakiisha Turksom lagu arko jiidaha hore ee dagaalka.

Intaas kadib saraakiisha ayaa u sii gudubtay deegaanka Bariire, halkaas oo dhowaan lagu laayey kooxda Al-Shabaab, diyaaradaha dagaalka ee Turkiga ayaa ka qeyb qaatay dagaalkaas.

Turkiga ayaa dhisay Ciidamada Gor Gor ee Xoogga Dalka oo ah ciidanka ka howlgelaya gobolka Shabeellaha Hoose oo howlgalka ‘Duufaanta Aamusan’ uu ka socdo, waana sababta Turkigu muhiimad gaar ah u siinayo gobolkaas.

Ciidamada iyo saraakiisha Turkida ee Soomaaliya jooga horay uma tegi jirin furimaha dagaalka, balse hadda waxay bilaabeen inay tagaan, iyagoo ka qeyb qaadanaya dejinta farsamada dagaalka iyo diyaarinta ciidamada qaranka.

Dhowaan waxaa Soomaaliya imaanaya boqolaal askari oo Turki ah, kuwaas oo la howlgeli doona Ciidamada Qaranka, sidoo kalena ilaalin doona goobaha laga soo saarayo shidaalka Soomaaliya.

Turkiga oo sahmiyey shidaalka Soomaaliya ayaa dhowaan bilaabaya qoditaankiisa, sidoo kale, waxaa bilaabanaya fulinta heshiiskii difaaca ee labada dal, kaas oo dhigaya in badda Soomaaliya ay ka howlgalaan ciidamo Turkey ah, kuwaas dhisi doona ciidamada badda Soomaaliya.

Muqdisho (Caasimada Online) – Warbixin uu soo saaray Taliska Ciidanka Mareykanka ee Afrika (AFRICOM), ayaa lagu sheegay in la soo afjaray howlgal socday muddo toddobaadyo ah, kaas oo lagu beegsaday fariisimo iyo aaggag ay ku suganaayeen Daacishta Soomaaliya.

“Howlgalka AFRICOM kaashanaysa Dowladda Federaalka Soomaaliya, ayaa soo gabagabeeyey hawlgal socday muddada laba toddobaad ah oo ku dhammaaday Agoosto 23-2025,” ayaa lagu yiri warbixinta.

Hawlgalkan oo ahaa weerarro cirka ah ayaa lagu beegsaday kooxda ISIS ee ku sugan deegaanno ka tirsan maamulka Puntland, gaar ahaan dhulka buuraleyda ah ee Golis oo ah meel ay ku dhuuntaan hoggaanka sare ee kooxda ISIS.

“Duqeymahan waxaa lagu beegsaday kooxda waxay caddeynayaan go’aankeena iyo sida ay nooga go’antahay inaan ka difaacno Mareykanka iyo saaxiibadeen halista argagixisada caalamiga ah,” ayuu yiri Janaraal Dagvin Anderson, oo ah Taliyaha Taliska AFRICOM.

Wuxuu intaas ku sii daray, “Waxaan hambalyeynayaa ciidamada milatariga iyo shaqaalaha rayidka ah ee qeybta ka ahaa hawlgalkan, iyo sidoo kale saaxiibadeen Soomaaliyeed oo qeyb weyn ka qaatay fulinta hawlgalkan adag, Waxay muujiyeen heer sare oo qorsheyn iyo iskaashi ah, iyagoo beegsanaya urur doonaya inuu argagixiso u dhoofiyo Mareykanka iyo xulafadiisa.”

AFRICOM, oo kaashaneysa Ciidamada Qalabka Sida ee Soomaaliya, ayaa sii wadi doona qiimeynta natiijooyinka hawlgalkan.

“Faahfaahin dheeraad ah lagama bixin doono hawlgalkan si loo ilaaliyo amniga howlgalka,” ayaa lagu yiri warbixinta la soo saaray.

Taliska Mareykanka ee Afrika ma sheegin howlgalladaan cidda sida gaarka ah loogu beegsaday iyo khasaaraha ka dhashay midna.

Sidoo kale ma cadda in Mareykanka sii wadayo howlgalladiisa Soomaaliya ee ka dhanka ah ISIS, iyo in kale maadaama waxa hadda la soo gabagabeyay uu yahay howgal socday toddobaadyo.

Madaxweynaha dalka Mareykanka Donald Trump, ayaa sanadkan horraantiisii amar ku bixiyay in la duqeeyo buuraha waqooyi-bari ee Soomaaliya, halkaas oo la aaminsanyahay in ay kooxda Daacish ku xooggantahay, qoraal uu xilligaas soo dhigay barihiisa bulshada ayuu Trump ku yiri “WAA KU HELI DOONAA, WAANA KU DILI DOONAA!”

Garoowe (Caasimada Online) – Wakiilka gaarka ah ee Qaramada Midoobay u qaabilsan arrimaha Soomaaliya, James Swan ayaa maanta kulan gaar ah la yeeshay madaxweynaha  Puntland Saciid Cabdullahi Deni, isaga oo ugu tegay xaruntiisa magaalada Garoowe.

Labada mas’uul ayaa ka wada-hadlay arrimo xasaasi ah oo la xiriira xaaladda guud ee dalka iyo tan Puntland, waxaana kulanka ka qayb-gala xubno ka mid ah golaha xukuumadda.

Warsaxaafadeed kasoo baxay Puntland ayaa waxaa lagu sheegay in labada dhinac ay ka wada-hadleen xaaladda guud ee Soomaaliya, gaar ahaan amniga, siyaasada iyo arrimaha ban’aadantinimo.

Sidoo kale waxaa kulanka lagu oo qaaday arrimo la xiriira howlgalka ciribtirka Argagixisada ee ka socda aagga buurahaCalmiskaad, iyada oo James Swan uu Puntand ku boggaadiyay sida ay isaga ciribtirayso kooxda Daacish.

Ergeyga QM ayaa sidoo kale shalay tegay magaalada Baydhaba ee xarunta gobolka Baay, wuxuuna halkaas wada-hadallo kuwaan lamid ah kula soo yeeshay Madaxweynaha dowlad-goboleedka Koonfur Galbed, Mudane Cabdicasiis Xasan Maxamed (Laftagareen).

Arrimaha ay sida gaarka uga hadleen waxaa kamid ah xoojinta xiriirka Koonfur Galbeed iyo Qaramada Midoobey, diiwan-gelinta codbixieyaasha, taageerada hay’adaha QM ee dhanka horumarinta iyo gargaarka bani’aadannimo, dadaallada nabadda iyo amniga, gaar ahaan dagaalka ka dhanka ah Khawaarijta iyo horumarinta adeegyada bulshada iyo barnaamijyada dowlad-dhisidda.

Intaas kadib Madaxweyne Laftagareen ayaa uga mahadceliyey bahda QM kaalinta ay ka qaadanayaan taageerada Soomaaliya, halka Danjire James Swan uu ku ammaanay maamulka Koonfur Galbeed sida ay uga shaqeeyaan arrimaha nabadda iyo xasilloonida.

Wada-hadalladan ayaa kusoo aadayo, xilli haatan Soomaaliya ay ka socdaan howlgallo culus oo ka dhan ah kooxaha argagixisada, si dalka looga xoreeyo waxaana iska kaashanaya dowladda Soomaaliyeed iyo dadka deegaanka oo is abaabulay.

Waajid (Caasimada Online) – Wararka ka imaanaya gobolka Bakool ee koonfurta Soomaaliya ayaa sheegaya in maanta ciidamada Itoobiya qarax culus lagula beegsaday  degmada Waajid ee gobolkaasi, kaas oo gaystay khasaare isugu jiro dhimasho & dhaawac.

Qaraxa ayaa dhacay xilli ciidamada ay ku socdaalayeen halkaasi, waxaana miinada ay haleeshay mid kamid ah kolonyada ay wateen ciidamada Itoobiya. Qaraxa kadib ciidamada ayaa furay rasaas kooban, waxayna sidoo kale xayireen dhaq-dhaqaaqa waddada, inkastoo saacado kadib ay isaga tageen goobta lagu qarxiyay.

Al-Shabaab oo war kasoo saartay qaraxaasi ayaa shaaca ka qaaday in ay ku dishay ugu yaraan 3 askari, halka ay ku dhaawacday 4 kale, sida ay hadalka u dhigtay.

Sidoo kale qoraalka kasoo baxay kooxda Al-Shabaab ayaa waxaa lagu sheegay inay gubeen mid kamid kolonyada gaadiidka ee ay wateen ciidamada qarxiyay

Xaaladda ayaa hadda ah mid deggan, waxaana degmada Waajid iyo agagaarkeeda howlgallo ka sameeyay ciidamada Itoobiya iyo kuwa maamulka Koonfu Galbeed.

Ma jiro illaa iyo hadda wax war ah oo kasoo baxay taliska ciidamada Itoobiya iyo maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya oo ku aadan qaraxa loo dhigay kolonyada ciidamada Itoobiya.

Qaraxan ayaa kusoo aadaya, iyada oo muddooyinkii u dambeeyay weeraro isugu jiro, qaraxyo, kuwa toos ah iyo madaafiic ay Al-Shabaab ku qaadayeen fariisimaha ciidamada Itoobiya ay ku leeyihiin deegaannada ay ka joogaan gobollada Baay iyo Bakool.

Inta badan Al-Shabaab ayaa si gaar ah dhabaha u gasho ciidamada dowladda Soomaaliya iyo kuwa Shisheeye, waxayna ku qaadaa weeraro  gaadmo ah iyo kuwa qaraxyo ah oo inta badan gaysta khasaare isugu jiro dhimasho iyo dhaawac.

Muqdisho (Caasimada Online) – Taliyaha Sirdoonka Dalka Suudaan, Jeneraal Axmed Ibraahim Cali Mufaddal iyo wafdi uu hoggaaminayo ayaa maanta soo gaaray magaalada Muqdisho ee caasimada Soomaaliya, waxaana keentay diyaarad gaar ah oo ah Dassault Falcon 900 oo ka soo kacday Port Suudaan, sida ay inoo xaqiijiyeen ilo wareedyo xilkas ah.

Wafdigan culus ee ka socda dowladda Suudaan ayaa waxaa garoonka diyaaradaha Aadan Cadde kusoo dhaweeyay mas’uuliyiin sar sare oo ka tirsan dowladda oo uu ugu horreeyo taliyaha hay’adda sirdoonka iyo nabad-sugidda Soomaaliya, Mahad Maxamed Salaad.

Warar soo baxaya ayaa sheegaya in Jeneraal Axmed Mufaddal uu hadda wada-hadallo la leeyahay madaxda sare ee dalka, gaar ahaan Madaxweyne Xasan iyo dhiggiisa Mahad Salaad, waxaana shirkooda uu ka socdaa xarunta dalka looga arrimiyo ee Villa Somalia.

Sida ay ogaatay Caasimada Online, labada dhinac ayaa ka wada-hadlaya arrimo ku aadan xoojinta xiriirka labada dal, waxaana ugu muhiimsan oo laga wada arrisanayaa iskaashi cusub oo haatan dhex mara dowladaha Soomaaliya iyo Suudaan.

Dowladda Federaalka ayaa dhawaan toos ula safatay xukuumadda Suudaan, waxayna dhanka kale kasoo horjeesatay dhaqdhaqaaqa RSF ee uu taageero Imaaraadka Carabta.

Waxaa kale oo ay horay dowladda Soomaaliya walaac uga muujisay weerarrada joogtada ah ee ciidamada RSF ay ku qaadaan xarumaha dowladda iyo rayidka ee ku yaalla magaalooyinka Kasala iyo Port Sudan.

“Weerarada noocan ah, waxaa ay halis ku yihiin kana hor imaanayaan shuruucda Caalamiga ah, waan diidanahay in la dhaawaco ilaha dhaqaalaha Suudaan” ayaa lagu yiri bayaan culus oo ay horay u shaacisay Wasaaradda Arrimaha Dibadda Soomaaliya.

Si kastaba, Soomaaliya ayaa xiriir wanaagsan laleh Suudaan oo horay dadka Soomaaliyeed taageero wayn ugu fidisay, gaar ahaan dhanka wabxarashada, waxaana sidoo kale jira xiriir ganacsi oo wayn oo ka dhexeeya labada dal.

Boosaaso (Caasimada Online) – Maamulka Puntland ayaa digniin adag kasoo saaray dagaalka ay kula jirto kooxda Daacish, iyadoo 72 saacadood u qabtay dagaalyahannada ku sugan godadka togga Baallade.

Ciidamada amniga Puntland ayaa haatan si buuxda ugu hareeraysan togga Baallade, waxaana maamulka sheegay in firxadka Daacish u furnaanaysa oo keliya inay isa soo dhiibaan, si ay u helaan fursad badbaado.

Taliska ciidanka Puntland ayaa caddeeyay in xubnaha ka faa’iideysta fursaddan ay dowladdu dib ugu celin doonto qoysaskooda iyo deegaanadoodii ay ka yimaadeen. Daacish-ta Soomaaliya ayaa inta badan waxaa u dagaallama ajaanib si sharci-darro ah ku soo gala dalka.

“Dowladda Puntland waxay ugu baaqaysaa dagaalyahannada Daacish iyo cid kasta oo rabta inay isa soo dhiibto in ay muddo 72 saacadood gudahood ula soo xiriiraan ciidamada ammaanka Puntland. Naftaadu waa qaali,” ayaa lagu yiri bayaan kasoo baxay taliska ciidanka.

Sidoo kale, maamulka ayaa ka digay cawaaqibka ka dhalan kara haddii xubnaha Daacish aysan u hoggaansamin inay isku soo dhiibaan dowladda. “Ma jiri doono meel looga baxsan karo ciidamada Puntland,” ayaa lagu yiri qoraalka.

Fursaddan ayuu maamulka ku sheegay inay tahay middii ugu dambaysay oo ay xubnaha kooxdu uga badbaadi karaan go’doonka, maadaama ay hadda ciidamadu ku sugan yihiin badankoodii deegaanadii ay gacanta ku haysay Daacish, isla markaana ay hareereeyeen deegaannada firxadka u cararay.

Si kastaba, ciidamada Puntland ayaa dagaal naf-hur ah la galay kooxda Daacish, waxaana lagu guuleystay in laga saaro deegaano muhiim ah oo ay hore uga sameysteen saldhigyo tababar, iyadoo howl-galka lagu dilay dagaalyahannadii ugu badnaa ee ajaanib ah.

Jeddah (Caasimada Online) – Dowladda Soomaaliya ayaa si adag uga hadashay xaaladda quusta ee ka taagan Marinka Gaza, kaasi oo ay go’doomisay Israel.

Wasiirka Arrimaha Dibadda Soomaaliya, Cabdisaalam Cabdi Cali oo khudbad ka jeediyay shirka deg-degga ahaa ee ururka iskaashiga Islaanka ee ka qabsoomay magaalada Jeddaha ayaa muujiyay sida dowladdiisa uga xun tahay xaaladda ay wajahayaan shacabka Falastiin, gaar ahaan dadka ku nool Gaza.

Wasiirka ayaa cambaareeyey xasuuqa iyo dhibaatada ay Israel ku hayso Falastiiniyiinta, isagoo ku baaqay in si deg-deg ah loo joojiyo dagaalka, isla markaana la ilaaliyo dadka rayidka ah.

“Soomaaliya waxay ku boorinaysaa in sida ugu dhaqsaha badan loofududeeyo gaarsiinta gargaar bani’aadamnimo, si loo badbaadiyo nolosha dadka ku dhibaataysan Gaza,” ayuu yiri Wasiirka Arrimaha Dibadda Soomaaliya.

Sidoo kale waxa uu xusay muhiimadda ay leedahay in la taageero xalka arrintaan, taas oo salka ku haya dhismaha dawlad madax-bannaan oo Falastiiniyiintu yeeshaan oo caasimaddeedu tahay bariga Qudus.

“Waxaan bogaadinayna dadaallada caalamiga ah ee lagu doonayo in lagu gaaro nabad waarta,” ayuu yiri Wasiirka oo si cad u sheegay in Soomaaliya ay ka go’an tahay ilaalinta midnimada dhulka xubnaha ururka iskaashiga Islaamka, oo qeyb ka tahay Soomaaliya.

Soomaaliya ayaa haatan taageeraysa dadaallada nabadeed ee xalka loogu raadinayo xaaladda Gaza, oo maraysa meeshii ugu xumeyd, kadib markii Israel ay cuna-qabateyn adag saartay Falastiiniyiinta.

Muqdisho (Caasimada Online) – Xubnaha mucaaradka ee dhawaan ka baxay Madasha Samatabixinta oo uu ku mideysnaa mucaaradka dowladda ayaa la kulmaya wakiiladda caalamka ee xaruntooda tahay Xalane, sida ay ogaatay Caasimada Online.

Kulankan oo magaalada Muqdisho ka dhacay saacadaha soo aadan ayaa waxay xubnaha mucaaradka la wadaagayaan wakiiladda beesha caalamka heshiiskii siyaasadeed ee shalay ay la gaareen Madaxweynaha Soomaaliya.

Xasan iyo xubnahan ka baxay Madasha Samatabixinta ayaa shalay magaalada Muqdisho ku gaaray heshiis xal looga gaarayo khilaafka siyaasadeed ee dalka, iyadoo dhinacyadu isla qaateen hanaan doorasho oo ka gedisan midkii ay Villa Somalia muddooyinkii dambe ka shaqeynaysay.

Xubnahan oo xilal kala duwan kasoo qabtay dalka ayaa saaxiibadooda ka wada tirsanaayeen Madasha isku seegeen in xalka laga gaarayo muranka doorasho ee taagan.

Heshiiskan cusub ayaa weji kale u yeelay xaaladda siyaasadeed ee dalka, iyadoo Madaxweyne Xasan Sheekh uu ogolaaday in la isla aado teendhada Afisyoone, oo horey loogu soo doortay.

Inkastoo Madaxweynaha ku adkeystay qodobada qaar ee doorashada qof iyo cod ku adkeystay, sida in golayaasha deegaanka, baarlamaanka iyo labada aqal ay noqdaan kuwa loogu tartamo doorasho dadweyne.

Xildhibaannada ayaa ku imanaya doorasho qof iyo cod, iyadoo xubnaha baarlamaanka lagu soo saaran doono ururro, taas oo ka dhigaysa “ururrada xubno badan soo saarta in ay noqon doonaan xisbiyo qaran.”

Heshiiskan cusub ayaa dhigaya in doorashooyinka dalka lagu saleeyo xeerka doorashooyinka 2024 islamarkaana si dhakhso ah loo qabto doorashooyinka heer deegaan, heer dowlad-goboleed iyo heer federaal.

Dar es Salaam (Caasimada Online) – Soomaaliya ayaa guul diblomaasiyadeed oo weyn gaartay kadib markii dowladda Tanzania  ay si cad u joojisay kulan muran siyaasadeed dhaliyay, kaas oo ay hay’ado shisheeye qabanqaabiyeen looguna talagalay in su’aal la geliyo sharciyadda xubinnimada cusub ee Soomaaliya ee Ururka Bulshada Bariga Afrika (EAC).

Kulankaasi, oo lagu waday in uu qabsoomo 25–26 Agoosto 2025, kana dhaco Hotel Four Points by Sheraton ee magaalada Dar es Salaam, ayaa si weyn loogu arkayay isku-day shisheeye oo lagu wiiqayo dadaalka Soomaaliya ee ku biirista EAC.

Safaaradda Soomaaliya ee Tanzania  ayaa si toos ah u faragelisay, waxayna warqad cabasho ah u gudbisay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee dalkaas. Tallaabadaasi waxay dhalisay in kulanka la baajiyo, iyadoo cudur-daar rasmi ah laga bixiyay. Ilo xog ogaal ah ayaa xaqiijiyay in dowladda Tanzania , oo ilaalinaysa xiriirka wanaagsan ee labada dal, ay aqbashay cabashada Soomaaliya.

Kulanka iyo ujeeddadiisa

Kulanka waxaa soo qabanqaabiyay hay’ado cilmi-baaris iyo ururro siyaasadeed oo xiriir dhow la leh dalal shisheeye, kuwaas oo ay ka mid ahayd Machadka Daraasaadka Amniga ee Koonfur Afrika. Sida ay falanqeeyayaasha gobolku sheegeen, kulankaasi ma ahayn madal cilmiyeed dhab ah ee wuxuu ahaa olole siyaasadeed oo lagu dhaawacayo sawirka Soomaaliya.

Soomaaliya ayaa si weyn uga carootay in arrimaheeda gudaha lagu qabto kulan noocaas ah iyadoo aan wax ogaysiis ah la siin. Waxaa ay si rasmi ah ugu dalbatay Tanzania  in kulanka la joojiyo, taas oo ugu dambayn la aqbalay.

Dowladda Tanzania , oo martigelisa xarunta guud ee EAC, ayaa mashruucan joojisay, iyadoo sheegtay in tallaabadu tahay difaac sumcadda ururka iyo midnimada xubnaha. Waxay caddeysay in ajandooyin siyaasadaysan oo aan heshiis lagu ahayn aan lagu qaban karin dhulkeeda.

Cinwaanka guud ee kulanka ayaa ahaa: “Ku Biirista Soomaaliya ee EAC: Hagidda Is-dhexgalka Gobolka, Nabadda iyo Isbeddelka Dhaqaale.” Waxaa lagu qorsheeyay inuu ka dhaco 25–26 Agoosto 2025, Hotel Four Points by Sheraton, Dar es Salaam.

Goobta lagu dooray, oo ku dhoweyd xarunta EAC iyo Golaha Sharci-dejinta Bariga Afrika, ayaa la rumeysan yahay in si ula kac ah loo xushay si ay doodaha uga soo baxa ay saamayn ugu yeeshaan gobolka. Hase yeeshee, arrintu sidii la rabay uma dhicin.

Abaabulayaasha iyo khudbad-jeediyeyaasha

Falanqaynta ajandaha iyo liiska khudbad-jeediyeyaasha ayaa si cad u muujiyay in kulanku lahaa ujeeddo siyaasadeed. Mid ka mid ah hormuudka abaabulayaasha wuxuu ahaa Rashiid Cabdi oo ka tirsan Sahan Research, hay’ad ay dowladda Soomaaliya marar badan ku eedeysay inay wado ajandayaal shisheeye oo ka hor imaanaya maslaxadda qaranka.

Dowladda Soomaaliya ayaa si gaar ah uga caro baxday markii la ogaaday in Danjire Maxbuub Macallin, oo ah Soomaali-Kenyaan, uu kamid yahay dadka loo qorsheeyay inuu khudbadeeyo. Inkasta oo uu leeyahay sumcad hoggaamineed oo gobolka ah, haddana Soomaaliya waxay ku tilmaantay shaqsi aan loo oggolaan karin inuu ka hadlo arrimaheeda qaran.

Khudbad-jeediyeyaasha kale waxay ka socdeen xarumo fikir oo reer Galbeed ah, kuwaas oo si joogto ah Soomaaliya ugu tilmaama dal jilicsan oo aan ku habboonayn iskaashi goboleed. Mawduucyada laga doodi lahaa waxay si cad uga soo horjeedeen danaha qaran ee Soomaaliya, waxaana ku jiray arrimo la xiriira qaab-dhismeedka federaalka, xuduudaha badda iyo dastuurka.

Waxaa kale oo kulanka lagu soo daray cinwaanno sida: “Is-waafaqsanaan la’aanta Amniga Soomaaliya iyo Hammiga Ganacsiga EAC” iyo “Sababaha Qaab-dhismeed ee keenay Khilaafka Soomaaliya.”

Sidoo kale, dowladda Soomaaliya laguma casuumin kulanka, arrintaas oo muujisay in ajandaha loo diyaariyay si ka dhan ah danaha qaran.

Ujeeddooyinka dhabta ah

Khubaro Soomaaliyeed ayaa rumeysan in ujeeddada dhabta ah ee kulanka ahayd in la soo saaro warbixin siyaasadeed oo loo adeegsado in lagu dalbado dib-u-dhigid ama shuruudeyn xubinnimada Soomaaliya ee EAC.

“Arrintan marnaba ma ahayn mid ku saabsan xoojinta is-dhexgalka,” ayuu yiri khabiir sare oo Soomaaliyeed oo codsaday inaan la magacaabin. “Waxay ahayd qorshe lagu abuuri lahaa aragti guud oo sheegaysa in Soomaaliya aysan ku habboonayn inay noqoto xubin ka tirsan EAC. Taasi waa gumeysi cusub, ma aha diblomaasiyad.”

Xiriirka Soomaaliya iyo Tanzania

Go’aanka Tanzania  wuxuu yimid xilli labada dal ay si qoto dheer u xoojinayeen xiriirkooda diblomaasiyadeed. Bilihii la soo dhaafay, wafdi uu hoggaaminayay Wasiirka Arrimaha Dibadda Soomaaliya, Danjire Cabdisalaam Cabdi Cali, ayaa booqasho rasmi ah ku tagay Dar es Salaam, halkaas oo lagu furay safaaradda cusub ee Soomaaliya.

Wafdigaas ayaa sidoo kale ka qayb galay dabaal-deggii 65-aad ee Xorriyadda Tanzania , iyagoo kulammo ku yeeshay iskaashi dhinacyada difaaca, caafimaadka, dalxiiska iyo duulimaadyada tooska ah ee Muqdisho iyo Dar es Salaam.

Dhanka kale, Wasiirka Arrimaha Dibadda Tanzania , Danjire Maxamuud Thaabit Kombo, ayaa booqasho taariikhi ah ku yimid Muqdisho, taas oo sii xoojisay xiriirka labada dal.

Tallaabada Tanzania  ee ay ku joojisay kulanka muranka dhaliyay waxaa loo fasiray inay calaamad u tahay taageero diblomaasiyadeed oo dhab ah oo ay Soomaaliya ka heshay saaxiibkeeda gobolka.

Xigasho: Somali Stream

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo xubnihii ka baxay Madasha Samatabixinta, oo ay ku mideysnaayeen siyaasiyiin mucaarad ah, ayaa shalay heshiis ku gaaray magaalada Muqdisho, iyagoo isku waafaqay hanaanka doorashada.

Bayaan kasoo baxay kulan gaar ah oo dhex maray Madaxweynaha Soomaaliya iyo xubnahan mucaaradka ayaa lagu sheegay in dhinacyadu ku heshiiyeen in Baarlamaanka Federaalka uu doorto Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

“Hoggaamiyayaasha iyo ku-xigeennada dowlad-goboleedyada waxaa soo dooranaya golayaasha wakiillada dowlad-goboleedyada,” ayaa lagu yiri bayaanka ay si wadajir ah u soo saareen dowladda iyo xubnihii ka baxay Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed.

Heshiiskan waxa uu sidoo kale dhigayaa in magacaabista Ra’iisul Wasaaraha uu yeelanayo Madaxweynaha, iyadoo Baarlamaanka uu codka kalsoonida qaadi doono, islamarkaana Madaxweynaha uu awood u leeyahay inuu kala laabto haddii loo baahdo.

Sidoo kale waxaa la isla qaatay in ururradu ay ku salaysan doonaan tirada xubnaha ay ka helaan Baarlamaanka, taas oo go’aaminaysa inay noqonayaan xisbi buuxa iyo in kale. Golayaasha deegaanka, Baarlamaanka iyo labada Aqal ayaa noqonaya kuwo loogu tartamayo doorasho qof iyo cod ah.

Saameynta xubnaha baxay

Dr. Cabdirashiid Cabdi Ismaaciil, agaasime ku-xigeenka Machadka Daraasaadka Siyaasadda ee Heritage, ayaa sheegay in tani ay saamayn weyn ku yeelanayso midowgii Madasha Samatabixinta iyo awooddeeda.

“Walahi, saamayn weyn bay ku yeelanaysaa, sababtoo ah markii hore waxay isugu yimaadeen iyagoo isu garabsanaya, kuna mideysnaa inay culays saaraan madaxtooyada. Haddii ay kala maarmi karaan, markii horeba isma soo doonteen. Kooxda hadda baxday waa miisaan culus oo wax weyn ka dhimi karta inta hartay. Muddo dheerba mushkiladdan ayaa muuqanaysay, laakiin muddo ayay ka shaqaynayeen inaysan soo shaac bixin, ugu dambayntiina wey guulaysatay, taasna waa dhabar-jab weyn oo ku dhacay Madasha,” ayuu u sheegay BBC.

Dr. Cabdirashiid waxa uu intaas ku daray in dowladda ay u tahay guul weyn, maadaama koox culays ku haysay ay kala qaybsantay:

“Marka Villa Soomaaliya guul bay u tahay, waxayna isku aragtaa in kooxdii culayska ku haysay ay kala daatay, nugulna noqotay, qaarkoodna ay dhici karto inay dhinaca dowladda u jeestaan si ay maslaxad uga raadsadaan,” ayuu raaciyay.

Dhanka kale, Maxamed Mukhtaar, oo ah falanqeeye siyaasadeed, ayaa qaba in ka bixitaankan uusan ka dhignayn dhammaadka mucaaradka:

“Ma filayo inay wax weyn beddelayaan, sababtoo ah dadka doonaya madaxweynenimada way sii joogayaan. Kuwo cusub oo iyaguna sheeganaya rabitaanka xilka madaxweynenimada ayaa markasta kusoo biiraya, gaar ahaan marka doorashadu soo dhowaato. Sidaas darteed, mucaaradku weli wuu xooggan yahay inkastoo tiro ka mid ahi ka baxeen Madasha,” ayuu u sheegay BBC.

Mukhtaar waxa uu xusay in markii horeba Madasha ay isugu tageen siyaasiyiin duruufo kala duwan leh, taas oo horseedaysa kala aragti duwanaansho:

“Markii horeba duruuftoodu way kala duwanaayeen. Qaar waxay ahaayeen musharrixiin madaxweyne, qaarna dano siyaasadeed kale ayay lahaayeen, halka qaar kalena ay rajo ka qabeen dowlad-goboleedyada. Kala duwanaanshahaasi waxa uu keenaa inaysan wadaagi karin aragti midaysan marka ay la xaajoonayaan Madaxweynaha,” ayuu yiri Mukhtaar.

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Soomaaliya ayaa shaacisay in Masar ay tababar u soo gabagabeysan ciidamo ay u soo direyso Soomaaliya, kuwaas oo ka mid noqonaya howlgalka AUSSOM, isla markaana dhowaan imaanaya dalka, sida ay ku dhawaaqday wasaaradda gaashaandhigga Soomaaliya.

“Wasaaradda Gaashaandhiggu waxay soo dhoweyneysaa guusha lagu soo gabagabeeyay tababarkii ugu horreeyay ee loo qabtay cutubyo ka tirsan Ciidanka Qalabka Sida ee Masar, kuwaas oo dhawaan kusoo biiri doona Hawlgalka Midowga Afrika ee Taageerada iyo Xasilinta Soomaaliya (AUSSOM),” ayaa lagu yiri qoraal ka soo baxay xafiiska Fiqi.

Golaha Nabadda iyo Ammaanka ee Midowga Afrika (AUPSC) ayaa horey u ansixiyay ka qaybgalka ciidamada Masar ee AUSSOM.

“Tallaabadani waxay muujinaysaa sida ay Dowladda Masar uga go’antahay taageeridda amniga Soomaaliya iyo dhismaha awoodda Ciidanka Xoogga Dalka, iyadoo loo marayo qaab-dhismeedka hawlgalka cusub ee AUSSOM,” ayaa lagu yiri qoraalka Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya.

Sidoo kale, dowladda Soomaaliya waxay bogaadisay kaalinta Midowga Afrika iyo Saaxiibada Caalamka ee lagu xoojinayo hay’adaha amniga Soomaaliya.

“Waxaan sidoo kale ku bogaadineynaa door muhiim ah ee ay ka qaadanayaan dardargelinta dagaalka lagu ciribtirayo kooxaha Khawaarijta ah ee Al-Shabaab iyo Daacish,” ayaa lagu soo gabagabeeyey qoraal ka soo baxay Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya.

Dowladda Itoobiya oo cuuryaamin ku heysa dhismaha dowladnimada Soomaaliya ayaa cabsida ugu badan ka qabta imaashaha Soomaaliya ee Ciidanka Masar, maadaama ay suurtagal tahay in Masar ay toos ugu duusho Itoobiya, iyadoo marin ka dhiganeysa Soomaaliya.

Itoobiya iyo Masar ayaa isku haya biyo xireen ay wabiga Nile ku sameysay Itoobiya, halka Soomaaliya ay Itoobiya ku heysato dhulkeeda, gaar ahaan badda oo xiisad culus ay ka taagan tahay doonisteeda xoogga ku dhisan.

In Ciidanka Masar yimaadaan Soomaaliya, waxaa la aaminsan yahay in culeys badan oo dhanka Itoobiya uga imaanaya Soomaaliya uu yareyn karo, maadaama labada dowladood ciidamadooda ay ka wada howlgeli doonaan gudaha Soomaaliya.