Washington (Caasimada Online) – Mareykanka ayaa dhawaan ciidamo dheeraad ah u diri doona dalalka Poland iyo Romania si ay uga difaacaan bariga Yurub dhibaatada la sheegay inay ka dhalatay ciidamada tirada badan ee Ruushku geeyay xadka Ukraine.

Sida ay sheegen Saraakiil Mareykanka ah ciidamadan ayaa tiradooda tahay ku dhawaad 3,000 oo askari, waxayna ciidamdan isugu jiraan kuwa cirka iyo dhulka. www.colombia.co

Ciiamada ayaa ka bixi doona saldhigyada Vilseck ee dalka Jarmalka iyo Fort Bragg oo ku yaal goblka North Carolina, sida ay xaqiijisay wasaaradda difaaca Mareykanka ee Pentagon-ka.

Afhayeenka Pentagon-ka John Kirby, ayaa sheegay in ujeedadu tahay in digniin adag loo diro madaxweynaha Ruushak Vladmir Putin, wuxuuna sheegay inay caddeynayaan in Mareykanku diyaar u yahay difaaca NATO.

Sidoo kale, Madaxweynaha Mareykanka Joe Biden ayaa sheegay in dirista ciidamadooda ay waafaqsan tahay hadalladii uu u sheegay madaxweynaha Ruushka Vladimir Putin.

“Ilaa iyo inta uu si gar-darro ah u dhaqmayo, waxaan hubin doonnaa inaan u xaqiijin karno xulafadayada NATO iyo Bariga Yurub inaan halkaas joogno,” ayuu yiri Biden, sida lagu sheegay Twitter-ka.

Ruushka ayaa hore ugu goodiyay in uu qaadi doono tallaabooyin millateri oo aan la cayimin, haddii aan la fulin dalabkiisa, oo ay qeyb ka tahay ballan-qaadka NATO ee ah inaysan marnaba aqbalin xubinnimada Kyiv, kadib markii uu boqol kun oo askari geeyay meelo u dhow xuduudaha Ukraine.

Hase yeeshe waxay Moscow iska fogeysay inay waqti xaadirkan duulaan ku qaadeyso dalka Ukraine, ayada oo ku jees-jeestay Britain oo ay ku tilmaamtay Ra’iisul Wasaarahood in uu jahwareersan yahay, siyaasadiisuna ku dhisan tahay jaahilnimo iyo doqonimo, sida uu hadalka u dhigay Ruushku.

Si kastaba, arrimahan ayaa imanaya xili ay socdaan dadaalo lagu rabo in xal diblomaasiyadeed la gaaro, islamarkaana dhawaan lagu wadaa in madaxweynaha Turkiga uu booqdo dalka Ukraine, halka Ra’iisul Wasaaraha Jarmalkana uu ka degi doono Moscow si uu ula kulmo Putin.

Dhuusomareeb (Caasimada Online) – Ururka Ahlu-Sunna Waljamaaca ayaa ka hadlay guusha uu maanta gaaray Cabdisamad Macallin Maxamuud, oo uu dhalay hoggaamiyaha ururkaas Macallin Maxamuud, kaasi oo maanta xildhibaan golaha shacabka ah loogu doortay magaalada Dhuusamareeb

Ururka Ahlu Sunna Waljameeca ayaa sheegay xildhibaannimada maanta Dhusamareeb loogu doortay Cabdisamad Macallin Maxamuud inuusan ururkaasi ku matalin, balse uu qabiilkiisa kusoo baxay.

“Horayna waan u sheegnay qof kasta oo Soomaali ah xaq wuxuu u leeyahay inuu xildhibaan noqdo mar labaadna qof kastaba dee waa inuu qabiilkiisa ka soo galaa marka arrintaa arrin hadda mowqifki Ahlu Sunna Waljameeca ama wixii ka dhaxeeya dowladda dhexe ama dowladda Galmudug wax wax hadda ka baddalaya ma aha magaca Ahlu Sunna kuma soo bixin ee qabiilkiisa ayuu ku soo baxay,” ayuu yiri Cabdisalaan Adan Xuseen Madaxa Siyaasada Ahulu Sunna Waljameeca oo BBC-da wareysi siiyay.

“Asaga nin Ahlu Sunna ah waa yahay, Sheekha Guddoomiyaha u ah Ahlu Sunnana waa dhalay laakiin taasi wax fikir ah ama matalaad ah ama xiriir ah oo ay arrintaasi Ahlu Sunna Waljameeca ay ku leedahay ma jirto,” ayuu yiri.

Xildhibaan Cabdisamad Macallin Maxamuud ayaa isna sheegay inuu ku yimid awood qabsi beeleed.

“Ahlu Sunna dadka oo dhan ayaa ah, Ahlu-Sunna waa ahay horayna waa u ahaa haddana waa ahay dadka Soomaaliyeed diinkooda iyo caqiidadooda dhanbaa Ahlu Sunna ah waan ku soo shaqeeyey waana ku shaqeynayaa insha allah wax hadda oo isbeddel oo gaar ah oo ay leedahayna ma leh,” ayuu yiri Xildhibaan Cabdisamad.

Waxa weli ka socota doorashada kuraasta aqalka hoose oo muddo badan dib u dhac uu ku yimid, dib u dhacaasi oo ay sababeen khilaaf ku yimid habraaca doorashada ee horay loo soo saaray.

Waxaana weli dhiman kuraas badan iyada oo jadwalka cusub ee doorashada aqalka sare ee Soomaaliya loo dajiyeyna uu dhigayo in la soo gabagbeeyo bishan Fabraayo ee aan ku jirno.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ku dhawaad 50 dhalinyaro ah oo ka shaqeeya gobolka Banaadir ayaa cabasho xoogan ka muujiyey mushaar la’aan xoog leh, ayaga oo sanad iyo dheeraad ahna ay ku guul-dareysteen inay helaan xuquuqdoodii.

Dhalinyartaan oo qaarkood la hadleen idaacada KNN ayaa waxay sheegen in muddo ka badan sanad la meer-meerinayay, markii dambena loo sheegay in cabashadooda uu wax ka qaban karo oo keliya Guddoomiyaha gobolka, Cumar Filish.

“Cabashadeena waxaa ka bilownay agaasimaha oo wax war ah kama helin, waxaana u gudbinay agaasimaha shaqada iyo shaqaalaha oo markii dambe noo sheegay in arrinteena uu gaarsiiyay Cumar Filish, laakiin wax jawaab oo cad nooma soo sheegin,” ayuu yiri wiil kamid ah dhalinyartaas oo la hadlay KNN.

“Arrin dheer iyo mujaamilo dheer waxaa naloo sheegay in arrinteen ay ka sokeyn Guddoomiyaha, anaga waqtiga waa noo saamixi waayay in aan la kulano guddoomiyaha.”

Waxay dalbadeen in arrintaan uu soo fara-geliyo madaxweynaha muddo xileedkiisa uu dhamaaday, maadama mushaarkii xaqa u lahaayeen ay la’yihiin muddo sanad iyo ka badan aha.

“Waxaan iskugu jirnaa agaasimayaal, agaasime waaxeedyo, shaqaale iskugu jira kuwa xafiiseed iyo kuwa nadaafadeed,” ayuu yiri mid kamid ah oo la weydiiyay qeybaha ay shaqaalaha mushaar la’aanta ka cabanaya iskugu jiraan.

Ma aha markii u horeysay ee shaqaale ka tirsan gobolka Banaadir ay ka cawdaan mushaar la’aan, illa haddana majiro wax war ah oo ku aadan arrintaan oo kasoo baxay maamulka gobolka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul wasaaraha xukuumadda Soomaaliya, Mudane Maxamed Xuseen Rooble ayaa maanta dib gu soo laabtay dalka, kadib booqasho afar cisho oo uu ku tegay gudaha magaalada Abu Dhabi ee dalka Isu Tegga Imaaraadka Carabta.

Rooble ayaa intii uu joogay Isu tegga Imaaraadka Carabta kulamo kala duwan la qaatay madaxda sare ee dalkaasi, sida dhaxal sugaha iyo madaxweyne ku xigeenka.

Sidoo kale wuaxa uu la shiray hay’adaha Bisha Cas iyo hay’adaha kale samafalka ee dalka Isu Tegga Imaaraadka Carabta.

Maxaa kasoo baxay safarka Rooble ee Imaaraadka Carabta?

Qoraal kasoo baxay xafiiska Rooble ayaa lagu faahiyey qodobada uu ra’iisul wasaaraha kala hadlay xukuumadda Abu Dhabi, kuwaas oo lagu soo koobay afar qodob oo kala ah:-

1- Horumarinta xiriirka iskaashi ee Soomaaliya iyo Imaaraadka
2- Fududeynta fiisooyinka dadka Soomaaliyeed ee u safra Imaaraadka Carabta
3- Dhoofka xoolaha Soomaalida ee loo iib geeyo dalkaas
4- Gurmadka dadka ay saameeyeen abaaraha ku dhuftay Soomaaliya.

Socdaalka Rooble ee Imaaraadka ayaa kusoo aaday, xilli xasaasi ah, isla-markaana lagu jiro doorasho, sidoo kalena uu taagan yahay khilaaf kala dhexeeyo Farmaajo.

Si kastaba, xiriirka Soomaaliya iyo Imaaraadka Carabta ayaa hooseeyey saddexdii sano ee u dambeysay, kadib markii ay isku dhaceen madaxweynaha waqtigu ka dhammaaday.

Dhuusamareeb (Caasimada Online) – Magaalada Dhuusamareeb ee caasimada dowlad goboleedka Galmudug waxaa maanta lagu qabtay doorashada kuraas ka mid ah xubnaha Golaha Shacabka, gaar ahaan kuwa deegaan doorashadooda ay tahay Dhuusamareeb.

Doorashada la qabtay oo ah illaa afar kursi ayaan loo gelin tartan adag, waxaana kusoo baxay musharixiin si gaar ah loogu xiray.

Xubnaha soo baxay ayaa kala ah: 1- Cabdisamad Macalin Maxamuud Xasan oo ku soo baxay kursiga HOP#139, waxaana dhalay hoggaamiyaha Ahlu Sunna Waljamaaca.

2- Mustaf Sheekh Cali Dhuxulow oo markale ku guuleystay kursiga HOP#049, wuxuuna haatan ka tirsan yahay musharixiinta mucaaradka.

3-Xuseen Maxamed Nuur ayaa kusoo baxay kursiga saddexaad ee HOP#051, waana guddoomiye ku xigeenkii hore ee maaliyadda ee gobolka Banaadir.

4-Dayax Axmed Cumar oo ah nin dhalinyaro ah ayaa isna ku guuleystay kursiga afaraad ee HOP#061, kadib markii uu tanaasulay musharixii la tartami lahaa.

Tallaabada ay qaaday Galmudug ayaa qayb ka ah fulinta heshiiskii Muqdisho ee laga gaaray dardargelinta doorashada Golaha Shacabka Soomaaliya.

Hargeysa (Caasimada Online) – Somaliland ayaa go’aan culus kasoo saartay kiiska Wariye Cabdimaalik Sheekh Muuse Coldoon, kaas oo muddooyinkii u dambeeyey ku xirnaa xabsiga weyn ee magaalada Hargeysa.

Maxkamada gobolka Maroodi-jeex ayaa maanta oo Khamiis ah si rasmi ah ugu dhowaaqday in Coldoon lagu waayey wax dambi ah, waxayna amartay in laga sii daayo xabsiga.

Xeer ilaalinta maxkamadda ayaa dhanka kale la sheegay inay rafcaan ka qaadatay go’aanka kasoo baxay maxkamadda Hargeysa ee lagu sii daayey Wariyaha.

Go’aanka sii deynta ee Cabdimaalik Sheekh Muuse Coldoon ayaa waxaa si diiran u soo dhoweeyey ehelladiisa iyo bulshada Soomaaliyeed oo aad uga hadal haya baraha bulshada.

Coldoon oo xabsiga loo taxaabay taariikhdu markay aheyd 23/08/2021-kii, ayaa loo soo jeediyey eedeymo culus, sida dacaayad qaran dumisnimo ah, faafinta warar been abuur ah iyo aflagaadeyn siyaasiyiinta iyo golaha sharci dejinta ee Somaliland.

Sidoo kale eedeymaha kale ee loo soo jeediyey waxaa ka mid ah inuu warbixino liddi ku ah ka qoray Dugsiga Abaarso iyo Jaamacadda Barwaaqo, doodaas oo meel sare gaartay.

Xiisadda ayaa kasii dartay markii uu Coldoon shaaca ka qaaday in macalimad Joy Isa ay tahay Masiixiyad howl diimeed u timid magaalada Hargeysa ee caasimada Somaliland.

Wariye Cabdimaalik Sheekh Muuse Coldoon oo ku caan baxay arrimaha samafalka iyo u gargaarida dadka taabaleysan ayaa marar badan siyaabo kala duwan loogu xiray Hargeysa.

Dhuusomareeb (Caasimada Online) – Guddiga doorashooyinka heer dowlad goboleed ee Galmudug ayaa shalay shaaciyay inay hakiyeen doorashada kursiga tirsgiiisu yahay HOP#71, kaasi oo doorashadiisa la qaban lahaa maanta.

Kursigan ayaa waxaa hadda ku fadhiya xildhibaan Cabdisaabir Nuur Shuuriye, oo kasoo jeeda beesha Saleebaan ee Habargidir.

Guddiga Doorashada Galmudug ayaa sababta doorashada dib loogu dhigay sheegay in aan la dhameystirin habraacyada doorashada kursigaas, ayada Axadii soo saartay jadwalka qabashada doorashada iyo guddiga soo xulista.

Si kastaba Caasimada Online ayaa ogaatay in sababta rasmiga ah ee kursiga dib loogu dhigay ay tahay dagaal shakhsiyeed oo uu madaxweynaha Galmudug Axmed Qoor Qoor oo ka wakil ah Farmaajo uu ku hayo xildhibaan Cabdisaabir Nuur Shuuriye, oo hadda kursigan ku fadhiya.

Yaa ku loolamaya kursiga?

Kursigan ayaa waxa uu ka dhaxeeya saddex jufo hoosaad oo ka tirsan beesha Saleebaan kuwaas oo kala ah Reer Xersi, Warfaa iyo Bah Abgaal.

Waxaa u sharaxan Cabdisaabir oo kasoo jeeda Reer Xersi iyo Sheekh Cabdulqaadir Cali Cumar oo kasoo jeeda Bah Abgaal. Waxaa sidoo kale jira musharaxiin kale, balse uma miisaan cusla sida Saabir iyo Cabdulqaadir.

Ergada kursiga ayaa waxaa soo xulaya saddex oday oo kasoo jeeda Reer Xersi, Warfaa iyo Bah Abgaal, oo ay wehliyaan laba xubnood oo ka socda ururada Bulshada Rayidka.

Maxaa dhaliyey dagaalka Qoor Qoor uu wado? 

Sida aan xogta ku helnay, labada oday ee Reer Xersi iyo Warfaa iyo labada xubnood ee ururada bulshada rayidka ayaa si buuxda u taageersan in xildhibaan Saabir dib loo soo doorto, halka odayga Bah Abgaal uu taageersan yahay Cabdulqaadir Cali Cumar.

Sababta taageerada u badisay dhanka Saabir ayaa ah waxqabadkiisa mudadadii shanto sano aheyd. Saabir ayaa shaqo wanaagsan u qabtay dadka uu kasoo jeedo ee deegaanada beeshiisa iyo guud ahaan Galmudug.

Muddadii uu xildhibaanka ahaa wuxuu deegaanada jufada ka dhisay laba ceel-biyood, wuxuuna waxbarasho jaamacadeed oo dibedda ah u diray in ka badan 50 arday oo beesha ah, kuwaas oo uu kharashka ka bixiyey.

Waxaan sidoo kale ogaanay in ergada lasoo xulay ay badankood taageersan yihiin Saabir, ayna u badan tahay in codadkooda siiyaan haddii doorashada la qabto.

Sababta loo baajiyey doorashada

Qoor Qoor ayaa markii uu garowsaday inay sidaas u sareyso rajada dib u doorasho ee Saabir wuxuu go’aansaday inuu baajiyo doorashada, si uu uga fakaro qorshe lagu reebi karo xildhibaanka.

Dagaalka Qoor Qoor ee Saabir ayaa la rumeysan yahay inuu yahay mid uu ku fulinayo danta Farmaajo, oo ay ka go’an tahay inaysan soo laaban dhammaan xildhibaanada beesha Habargidir ee mucaaradsanaa muddadii uu xilka hayey.

Waxaa hadda laga cabsi qabaa in Qoor Qoor uu gebi ahaan liiska musharaxnimo ka saaro Saabir, maadaama haddii codeyn ay dhacdo ay caddahay inuu guuleysan doono.

Dhuusamareeb (Caasimada Online) – Magaalada Dhuusamareeb ee caasimada Galmudug waxaa maanta ka socota doorashada kuraas ka mid ah xubnaha Golaha Shacabka Soomaaliya, gaar ahaan xubnaha deegaan doorashadooda ay tahay magaaladaasi.

Doorashada oo kursigii ugu horreeyey ee HOP#139 la qabtay ayaa waxaa kusoo baxay Cabdisamad Macalin Maxamuud oo loo doortay ka mid noqoshada Baarlamaanka 11-aad ee dalka.

Cabdisamad ayaa si gaar ah loogu xiray kursigan, waxaana u tanaasushay Xamdi Cali Shire oo aheyd malxiisad, kadibna waxaa loo qaaday codeyn gacan tag ah, isaga oo helay 101 cod oo ah dhammaan ergadii goobta ku sugneyd.

Xildhibaan Cabdisamad ayaa waxaa dhalay hoggaamiyaha Ahlu Sunna Waljamaaca Macalin Maxamuud Xasan, waxaana kursigan uu u muuqdaa mid lagu qancinayo Ahlu Sunna oo horey dagaal ula gashay dowlad goboleedka Galmudug.

Kursigaan ayaa waxaa ku fadhiyay baarlamaanka 10-aad Cabdixakiin Macalin Axmed oo dhowaan loo doortay Golaha Aqalka Sare ee Soomaaliya.

Guddiga hirgelinta doorashada ee maamulka Galmudug ayaa ka warbixiyey sida ay u dhacday doorashadan oo la qabtay saaka aroortii hore.

Halkan hoose ka aqriso:-

Maanta oo taariikhdu tahay 3-da Febaraayo 2022 guddiga Doorashada Galmudug wuxuu qabtay Doorashada Kursiga nambarkiisu yahay HOP#139 oo  musharax isku diiwaangeliyeen, kalana ah:

1- Cabdisamed Macalin Maxamuud Xasan
2- Xamdi Cali Shire

Waxaa ka tanaasulay tartanka Xamdi Cali Shire waxaa ergadu hab gacan taag ah ugu codeeyeen musharax Cabdisemad Macalin Maxamuud Xasan waxaana ogol ugu codeeyey 101 oo dhammaan ergada ah.

Sidaa daraadeed waxaa ku guuleystay doorashada kursi HOP#139 Musharax Cabdisemad Macalin Maxamuud Xasan oo helay 101 cod.

Muqdisho (Caasimada Online) – Afar kursi oo kamid ah kuwa reer waqooyiga ayaa shalay lagu doortay magaalada Muqdisho. Kuraastaan afartaba waxaa laga leeyahay degmada Seylac. Sidoo kale dhowr kursi ayaa shalay iyagana lagu doortay magaalada Garowe ee maamulka Puntland.

Kuraasta reer waqooyiga ee la doortay waxaa reer ahaan iyo talaba ku leh madaxweynaha Jabuuti Ismaaciil Cumar Geelle, kaas oo ay reerkiisu 8 kursi ku leeyihiin baarlamaanka Soomaaliya, gaar ahaan Golaha Shacabka.

Maalmahaan waxaa jiray loolan u dhaxeeyey madaxweyne Farmaajo iyo madaxweyne Ismaaciil Cumar Geelle, waxaa la sheegay in kooxda madaxweyne Farmaajo ay isku dayday in aysan kuraastaan kusoo bixin dhammaan xubnaha uu xiriirka dhow kala dhaxeeyo Ismaaciil Cumar Geelle, balse waxaa la xaqiijiyey inay ugu dambeyn taas ku guul dareysteen.

8-da kursi ee reerka Ismaaciil Cumar Geelle ku leeyihiin Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Soomaaliya laba kamid ah ayaa horay loo doortay, waxaana kusoo baxay dadka Farmaajo ogol yahay, kuwaas oo sidoo kale uu soo bixitaankooda raali ka ahaa Ismaaciil Geelle.

Hase yeeshee afarta saakay la doortay waxaa la sheegay in 3 kamid ah uu Farmaajo rabay in la bixiyo dadkii ugu cadcadaa, kuwaas oo si weyn ugu xiran Madaxweynaha Jabuuti Ismaaciil Cumar Geelle, balse damacii kooxda Farmaajo ma suura gelin.

Kuraasta laga doortay dhanka reer waqooyiga waxaa seddex kamid ah kusoo laabtay dadkii horay ugu fadhiyey, hal kursi ayuuna isbadal ku dhacay oo qofkii horay ugu fadhiyey uusan ku soo bixin.

Kursiga HOP#268 waxaa loo doortay Maxamed Cali Xagaa oo ah wasiir dowlaha wasaaradda gaashaandhigga ee dowladda federaalka ah, isaga ayaana horay ugu fadhiyey kursigaan, wuxuu ku jiray dadkii maalmihii ugu dambeeyey sida weyn u kala fogaadeen madaxweyne Farmaajo, xagga siyaasadda.

Kursiga labaad ee la doortay dhanka kuraasta Seylac waa HOP#267, Seynab Maxamed Caamir ayaa ku adkaatay tartankii loo galay kursigaan, iyadana ayaana horay ugu fadhisay.

Kursiga HOP#236 waxaa mar kale kusoo laabtay Cadnaan Cismaan Cilmi Boqore, kaas oo isaga horay ugu fadhiyey kursigaan. Ninkaan wuxuu kursigaan ka dhaxlay oo horay looga dilay Aabihiis Cismaan Cilmi Boqore oo mar soo noqday guddoomiye ku xigeenkii baarlamaanka Soomaaliya.

Kursiga HOP#269 waxaa kusoo baxay Cabdiraxmaan Maxamed Cumar, kursigaan waxaa horay ugu fadhiyey Maxamed Cabdullaahi Kaamil, waa kursiga qura ee uu isbadal ku dhacay qofkii ku fadhiyey, marka la eego kuraastii laga doortay dhanka reer waqooyiga.

Dhanka Puntland, iyadana waxaa shalay la doortay dhowr kursi. Kuraasta shalay lagu doortay magaalada Garowe waxaa kamid ahaa kursiga HOP#94.

Kursigaan waxaa loo doortay Sahra Cabdullaahi Cigaal, waxayna badaleysaa Prof. Axmed Ismaaciil Shabeel oo kursigaan ku fadhiyey shantii sano ee lasoo dhaafay.

Kursiga HOP#192 oo kamid ahaa kuraastii lagu doortay magaalada Garowe waxaa kusoo baxay Maxamed Faarax Nuux.

Kursiga HOP#121 oo kamid ahaa kuraastii lagu doortay Garoowe waxaa iyadana kusoo baxday Farxiya Yuusuf Cumar, Kursigaas waxaa horey ugu fadhisay Xildhibaan Canab Xasan Cilmi oo kamid aheyd xubnaha sida weyn uga dhex muuqday Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Soomaaliya shantii sano ee lasoo dhaafay.

Kursiga HOP#14 oo isna lagu doortay magaalada Garowe waxaa kusoo baxay Daa’uud Cabdikariin Sheekh Cumar, kursigaan waxaa horey ugu fadhisay Sacdiyo Careys Ciise taasoo kamid noqotay liiska uu Saciid Deni ka saaray Baarlamaanka.

Hoggaamiyaha Puntland Saciid Cabdullahi Deni ayaa dhowr cod oo isaga loo tiranayo ka helay doorashadii ka dhacday magaalada Garowe.

Doorashada Golaha Shacabka ee baarlamaanka 11-aad ee Soomaaliya ayaa si xooli ah u socota wallow ay jiraan cabashooyin xooggan oo ka taagan sida loo maareenayo kuraasta, laakiin golaha wadatashiga qaranka wuxuu u muuqdaa inuu go’aansaday in si walbaba doorashada la dhameystiro oo aan loo istaagin cabashooyinka ka imaanaya qabaa’ilka iyo musharixiinta u taagan kuraasta la dooranayo.

Garoowe (Caasimada Online) – Maxkamadda ciidamada ee dowlad goboleedka Puntland ayaa maanta xukun dil toogasho ku ridday nin lagu eedeeyey inuu ka dambeeyey dilka Allaha u naxariistee Marxuum Bootaan Cawl, kaas oo oo Garoowe lagu dilay 30/9/2021-kii.

Maxkamadda ayaa xukun dil ah ku ridday  Maxamed Cabduqaadir Muuse (Af-dheere), kadib markii lagu helay dilka Bootaan Cawl oo ahaa sarkaal ka tirsanaa ciidamada badda ee PMPF.

Sidoo kale xeer ilaalinta ayaa sheegtay inay heshay caddeymo muujinaya in Maxamed Cabduqaadir Muuse (Afdheere) uu dilay marxuumka, iyada oo dalbatay in dil lagu xukumo.

Sidaas daraadeed maxkamadda ciidamada Puntland ayaa toogasho ku xukuntay Maxamed Afdheere, kadib fadhiyo kala duwan oo ay ka yeelatay dacwaddiisa.

Dhinaca kale maxkamadda ayaa digniin adag u dirtay askarta dowladda, waxayna fartay inay ka fogaadaan wax kasta oo keeni kara fal dambiyeed dil ah.

Ehellada marxuum Bootaan Cawl oo la hadlay warbaahinta ayaa soo dhoweeyey go’aanka kasoo baxay maxkamadda, iyaga oo u mahadceliyey dowlad goboleedka Puntland.

Puntland ayaa horey xukuno adag uga soo saartay dilal siyaabo kala duwan uga dhacay magaalooyinka maamulkaasi, ayada oo ujeedka ku sheegtay yareynta dambiyada dilalka.

Hargeysa (Caasimada Online) – Madaxweynaha Somaliland Muuse Biixi Cabdi oo shalay khudabad ka jeediyey munaasabad lagu xusay sanad guurada 28-aad ee ka soo wareegtay markii la aas-aasay ciidamada Somaaliland ayaa fariin u diray Midowga Afrika, isagoo eedeymo u jeediyey madaxda dowladda federaalka Soomaaliya.

Madaxweyne Biixi ayaa sheegay in shacabka Somaliland uu mudan yahay in la tixgeliyo damacooda, haddii aan wax loo tareyna ugu yaraan in lagula shaqeeyo nidaamkooda qaranimo, madax-banaanida iyo dimuqraadiaydda ka jirta dhulkooda.

Sidoo kale Muuse Biixi ayaa sheegay in madaxda Afrika aysan ku cadaadineyn inay aqoonsi ka helaan, oo Somaliland ay ku qanacsantahay in lagu dhaqmo sharciga xuduudihii gumeystaha, balse ay qaati ka taagan yihiin madaxda Soomaaliya oo la dooneysa inay wax ku darsadaan wadan gubanaya.

“Qaranku wuxuu ku dhisan yahay in looga gar qaado xadkii ma jabineyno sharci Afrika, sharciga Afrika u dhigan ee xududihii isticmaarka, ha la joogo ma jabineyno, Axdi qarameedkeeda ma jabineyno, cidna dagaal kuma wadno, walaalaheen ayaa khaldan oo leh aan wada gubanee kaalaya,” ayuu yiri Muuse Biixi.

Madaxweyne Muuse ayaa Ururka Midowga Afrika ka codsaday inuu sii tixraaco warbixintii guddi Somaliland qiimeyn ku sameeyey sanadkii 2005-tii, taas oo raali gelisay damaca Somaliland.

“Ururka Midowga Afrika ee xaruntiisa Addis Ababa tahay waxaa looga baahan yahay inuu xaqiiqada eego oo wafdigii uu soo diray 2005-tii ee yiri arrinta Somaliland wey ka duwan tahay waxyaabaha ka socda dalalka Afrika ee dib ha loo eego intii halkii laga qaado oo lasoo ambaqaado ayaan deriska iyo Afrikaba ka codsaneynaa,” ayuu yiri Madaxweynaha Somaliland.

30-kii bishii April ee sanadkii 2005-tii guddi xaqiiqo raadin ah oo ka socday ururka Midowga Afrika ayaa tegay Somaliland, si ay ugu ku uurgalaan arrimaha siyaasadda, dhaqaalaha, amniga, xorriyadtul qowlka iyo bani’aadanimada.

Muuse Biixi ayaa soo hadal qaaday warbixintii uu diyaariyey guddigaas oo ka koobneyd lix bog, warbixintaas waxay kaga hadlayeen xaqiiqooyinkii ay ku soo arkeen Somaliland, iyagoo booqday goobo iyo gobollo kala duwan.

Warbixintii Guddigaas waxaa lagu sheegay in xubnihii ka socday Midowga Afrika ay wadatashiyo kala duwan la yeesheen dhinacyada siyaasadda, Somaliland iyo bulshada qaybaheeda kala duwan, sida madaxweynaha, golahiisa wasiirrada, ergada ictiraaf u raadinta Somaliland, wakiillada ururrada rayadka, siyaasiyiinta xisbiyada iyo ururrada haweenbka.

Sidoo kale magaalooyinka ay booqdeen ee warbixintaas lagu xusay waxaa ka mid ahaa Hargeysa, Berbera, Boorama, magaalada Sheekh iyo deegaano kale, waxayna sheegeen in dadkii ku noolaa magaalooyinkaas ay aragtidooda ka uruuriyeen.

Warbixinta guddigaas uu diyaariyey ee Muuse Biixi uu soo hadal qaaday waxaa lagu yiri “Bulshooyinka kala duwan iyo siyaasiyiinta aan la kulanay fariintoodu waxay tahay, madax-banaanida Somaliland inay lama taabtaan tahay, gorgortanna aan laga galeyn, dib dambana ay Soomaaliya ula midoobeyn ayna doonayaan inay aqoonsi ka helaan Midowga Afrika iyo Beesha Caalamka.”

Dhuusamareeb (Caasimada Online) – Mukhtaar Sheekh Xuseen Jimcaale oo ahaa musharax xildhibaan ayaa ra’iisul wasaarihii hore Xasan Cali Khayre ku eedeeyey inuu ka hor-istaagay inuu u tartamo kursiga beeshiisa ee HOP#049.

Mustaf Sheekh Cali Dhuxulow ayaa horay ugu fadhiyey kursigaas, waxaana maanta mar kale loo diiwaan geliyey inuu u tartamo.

Mukhtaar ayaa sheegay in Xasan Cali Kheyre uu ka shaqeeyey in kursigaas oo beesha Habarcayno ee Murusade ay ku leedahay golaha shacabka loo xiro Mustaf Dhuxulow oo aan lagula tartamin.

Sidoo kale eedeyntaan waxaa soo galay Nabadoon Xaad oo Xasan Cali Kheyre wakiil uga ah kuraasta beesha ee Galmudug taalla, sida uu sheegay musharaxaan la reebay.

“Waxaan u sheegayaa umadda Soomaaliyeed, beesheyda iyo ra’iisul wasaare Rooble, in ra’iisul wasaarihii hore Xasan Cali Kheyre uu boobayo kuraasta beel-weynta Murusade, isagoo adeegsanaya Adeerkiis Nabadoon Maxamed Xasan Xaad, taas oo keentay in kursiga aan u tartamaayey ee Hop049 loo xiro Mustaf Dhuxulow,” ayuu yiri Mukhtaar Sheekh Xuseen.

Ninkaan oo galabta warbaahinta la hadlay ayaa cadeeyey inuu isaga haray tartanka kurigaas, kadib markii laga hor istaagay tartanka, isagoo sheegay in Nabadoon Xaad iyo Kheyre aysan dooneyn in kursigaas lagula tartamo Mustaf Dhuxulow.

Afar kursi oo kursigaan cabashadu ka timid uu ku jiro ayaa berri lagu dooranayaa magaalada Dhuusamareeb, waxaana musharaxiintii maanta la diiwaan geliyey ka mid ahaa wiil uu dhalay hoggaamiyaha Ahlu-Sunna iyo Mustaf Dhuxulow.

Hoos ka daawo

Muqdisho (Caasimada Online) – Doorashada Golaha Shacabka ayaa weli kasii socota dalka, ayada oo muddadii loo qabtay in lagu gaba-gabeeyo ay ka harsan tahay 23 maalin oo keli ah.

Golaha Wadatashiga Qaran ayaa 9-kii bishii hore go’aamiyay in doorashada xubnaha Golaha Shacabka lagu soo gaba-gabeeyo muddo 40 Cisho laga bilaabo 15 January illaa 25 February ee sanadkaan.

Haddaba, mudada kooban ee hartay ma lagu soo gaba-gabeyn karaa doorashada Golaha Shacabka, mise dib u dhac kale ayaa ku imanaya?

Afhayeenka Guddiga doorashooyinka heer federaal Axmed Safiina oo warbaahinta kula hadlay maanta gudaha Dugsiga Tobabarka Booliska ee Jeneraal Kaahiye ayaa sheegay in doorashooyinka Golaha Shacabka ay u socdaan sidii loogu talo-galay.

Safiina ayaa waxa uu xusay in maalinta berrito ah ay soo xiri doonaan doorashada 100 kursi oo Golaha Shacabka, islamarkaana ay dardar-geliyeen doorashada.

Sidoo kale waxa uu rejo wanaagsan ka muujiyey in jadwalkii doorashada ee loo asteeyay 25-ka bishaan lagu soo gaba-gabeeyo doorashada Golaha Shacabka.

Ugu dambeyntiina waxa uu faray guddiyada doorashooyinka heer dowlad goboleed ee maamulka doorashada inay si deg deg ah u shaaciyaan jadwalka doorashooyinka ee deegaanadooda lagu qabanayo.

Doorashooyinka ayaa waxaa dhowr jeer ku yimid dib u dhacyo, ayada oo ay shaqeyn waayeen jadwal doorashooyin kala duwan oo lasoo saaray, waxaana xiligaan lagu wadaa in doorashada Golaha Shacabka ay kusoo afmeermaan waqtigii loogu tala-galay, ama ugu yaraan bisha kale bilowgeeda.

Beledweyne (Caasimada Online) – Siyaasiyiinta, Odayaasha iyo Ururada Bulshada Rayidka ah ee ka soo jeeda Gobolka Hiiraan ayaa ka digay in ciidamada dhawaan la geeyay magaaladaasi ay keeni karaan iska horimaad gacan ka hadal ah, iyagoo xusay inay taliyaha ciidamada lugta ee Dowladda Soomaaliya kala xisaabtami doonaan cid kasta oo ku dhimata Beledweyne.

Warqad qoraal ah oo loo diray Ra’iisal Wasaare Maxamed Rooble oo nuqul ka mid ah sidoo kale la gaarsiiyey Beesha Caalamka, ayey Madaxda Beesha Xawaadle kaga digeen in Ciidamada la geeyey Beledweyne uu madaxweynaha waqtigiisa dhammaaday Maxamed Cabdullaahi Farmaajo u isticmaali rabo boobka kuraasta taala Beledweyne.

“Waxaan rumeysannahay in ciidamada qalabka sida ee la geeyey Beledweyne ay tahay fal daandaansi ah oo keeni kara iska hor imaad dhex mara bulshada Hiiraan, taasoo keeni karta barakac iyo amni darro hor leh, xilli in ka badan laba milyan oo shacabka Soomaaliyeed ah ay qarka u saaran yihiin inay macluul u dhintaan halka kala bar Soomaalida ay wajahayaan cunto yari,” ayaa lagu yiri qoraalka lagu qoray warqadda.

Sidoo kale warqadda ayaa walaac looga muujiyey in ciidamada la geeyey magaalada Beledweyne aysan hoos imaan talisyada ciidamada, islamarkaana aan lasoo marsiin Wasaaradda Amniga iyo habraacyada ciidamada loo dajiyey.

Warqadda ayaa sidoo kale lagu sheegay inay isku aaday hadalkii  dhawaan ka soo yeeray madaxweyne ku xigeenka maamulka Goboleedka HirShabelle ee ahaa in dhammaan kuraasta baarlamaanka Beledweyn ay “ku guuleysanayaan” musharaxiin ay iyagu doortaan, beeluhuna aysan wax door ah ku yeelan doonin.

“Waxaan rumeysannahay inuu xiriir ka dhaxeeyo ciidamada la geynayo Beledweyne iyo hadalka ka soo yeeray madaxweyne ku xigeenka HirShabelle ee ahaa in doorashada lagu shubtay aysan ahayn wax iska yimid oo kaliya balse uu yahay qorshe uu soo abaabulay madaxweyne Maxamed Cabdullaahi Farmaajo si uu saameyn ugu yeesho natiijada doorashada,” ayay yiraahdeen hoggaamiyeyaasha beesha Xawaadle.

Ugu dambeyntii warqadda ayaa lagu xusay in tallaabo sharci ah laga qaadi doono taliyaha ciidamada dhulka ee Soomaaliya SNA Sareeye Guuto Maxamed Tahliil Biixi oo ay sheegeen inuu hoggaaminayey ciidamada la geeyey Beledweyne, waxana warqadda lagu xusay in Biixi oo ah muwaadin UK ah in lagu dacwayn doono sharciga ‘Overseas Operation Law”  ee baarlamaanka UK uu ansixiyay sanadka 2021.

Shir ay dhawaan isugu yimaadeen Xildhibaano hore xilal kala duwan u soo qabtay, Madaxweynayaashii hore ee HirShabelle, Qurbajoogta Beesha Xawaadle iyo qeybaha bulshada ayaa sheegay in ay aad uga walaacsan yihiin in ciidamo la geeyo magaalada Beledweyne, iyagoo xusay in xaaladda ka jirta magaalada Beledweyne ay tahay mid siyaasadeed, islamarkaana wax looga qaban karo oo kaliya wada-hadal iyo dib u heshiisiin.

Hogaamiyayaasha ayaa intaa ku daray in soo daabulitaanka ciidamada Haramcad iyo Gorgor oo labaduba uu tababaray dalka Turkiga ay sidoo kale jebiyeen heshiisyadii siyaasadeed ee dhawaan ay gaareen golaha wada tashiga qaran ee uu hogaamiyo Ra’iisul Wasaare Rooble kaas oo ciidamada ka mamnuucay in ay galaan siyaasada.

Magaalada Beledweyne ayaa waxaa taalo 25 Kursi oo kamid ah 38-ka kursi ee HirShabelle, wuxuuna madaxweynaha waqtigiisa dhammaaday Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ku dadaalayaa sidii uu gacanta ugu dhigi lahaa kuraastaas.

Dhuusamareeb (Caasimada Online) – Guddiga doorashooyinka heer dowlad goboleed ee Galmudug ayaa goordhoweyd shaaciyay inay hakiyeen doorashada kursiga tirsgiiisu yahay HOP#071, kaasi oo doorashadiisa la qaban lahaa maalinta berri ah.

Kursigan ayaa waxaa hadda ku fadhiyey xildhibaan Cabdisaabir Nuur Shuuriye, oo kasoo jeeda beesha Saleebaan Habargidir.

Guddiga ayaa sheegay in aan la dhameystirin habraacyada doorashada kursigaas, ayada Axadii soo saartay jadwalka qabashada doorashada iyo guddiga soo xulista.

Sida uu markii hore qorshuhu ahaa maanta waxa bilaabmeysay qabashada araajida, diiwaan-gelinta lacag shubista iyo shahaado siinta musharaxiinta kursigaas oo tirsigiisu yahay HOP#071.

Inkasta oo guddiga uusan si faah-faahsan uga hadlin habraacyada aan dhameystirneyn ee loo hakiyay kursigan, ayaa haddana waxaa soo baxeysa in uu khilaaf ka jiro kursigaas oo musharaxiin ka tirsan ay sheegen in ay iskaga hareen tartanka.

Kursiga la hakiyay doorashadiisa ayaa waxaa hadda ku fadhiya Xildhibaan Saabiir Nuur Shuuriye, lamana oga illaa hadda xiliga dib loo shaacin doono jadwalka doorashadiisa.

Si kastaba, Guddiga ayaa doorashada kursigaas ku badashay HOP#061 oo maalinta berri ah la qaban doono doorashadiisa, ayada oo maanta ay bilaabatay qabashada araajida, diiwaan-gelinta, lacag shubista iyo shahaado siinta msuharaxiinta, iyo weliba dhameystirka tobabarka egrada.