26.1 C
Mogadishu
Friday, June 19, 2026

Xildhibaan laf dhuun-gashay ku noqday DF oo laga saaray xubinimadii BF + Sababta

0

Muqdisho (Caasimadda Online) – Guddoomiyaha Golaha Shacabka, Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe) ayaa maanta soo saaray go’aan culus oo ka dhan ah xildhibaan Cabdullaahi Xaashi Abiib oo ka tirsan golaha, kaas oo horay laf dhuun-gashay ugu noqday dowladda federaalka ee uu hoggaamiyo madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.

Xildhibaankan oo marar badan fadeexo iyo musuq-maasuq ku eedeeyay dowladda, isla markaana warbixino u gudbiyay hay’ado caalami ah ayaa ugu dambeyn maanta laga eryay baarlamaanka, kadib go’aan uu soo saaray guddoomiye Sheekh Aadan Madoobe.

Go’aanka oo lagu caddeeyay warqad kasoo baxday xafiiska guddoomiyaha ayaa waxaa lagu sheegay in xildhibaan Abiib uu lumiyay xubinimadiisii golaha shacabka, sababo la xiriira inuu soo xaadiri waayay laba fadhi oo uu yeeshay baarlamaanka Soomaaliya.

“Hadaba Dr Cabdullaahi Xaashi Abiib ma uusan soo xaadirin golaha shacabka in ka badan laba fadhi oo xiriir ah, mana soo gudbin sabab maangal ah oo ku saabsan maqnaanshihiisa,” ayaa lagu yiri qoraalka kasoo baxay xafiiska guddoomiyaha.

Waxaa kale oo lasii raaciyay “Sidaas daraadeed wuxuu lumiyay xubininimadiisii golaha shacabka si waafaqsan qodobka 59-aad, faqradiisa (d) iyo qodobka 8-aad faqradiisa (4) ee xeer hoosaadka golaha shacabka”.

Dhanka kale, guddoomiye Aadan Madoobe ayaa faray in si deg deg ah loo soo buuxiyo kursigan oo uu tirsigiisu yahay HOP#201, deegaan doorashadiisuna tahay gobollada waqooyi ama Somaliland.

“Guddoomiyaha Golaha Shacabka isagoo dhaqangelinaayo qodobka kor ku xusan wuxuu ku wargelinayaa hay’adaha ay quseyso inay soo buuxiyaan kursiga banaanaaday iyada oo loo marayo hanaan waafaqsan dastuurka” ayaa mar kale lagu yiri warqadda.

Gaba-gabadii waxaa warqadda lagu yiri “Go’aankan wuxuu dhaqan-galayaa marka uu saxiixo guddoomiyaha golaha shacabka BJFS, wuuna saxiixay”.

Xildhibaanka la eryay ee Cabdullaahi Xaashi Abiib ayaa xilligii doorashada kusoo baxay kursigan oo uu horay ugu fadhiyay wasiirkii hore ee maaliyadda Cabdiraxmaan Ducaale Bayle oo isna gebi ahaan ka baxay siyaasadda Soomaaliya, dibna ugu laabtay Somaliland.

Arrin cusub oo kasoo korortay aqoonsiga Mareykanka ee maamulka Somaliland

0

Washington (Caasimadda Online) – Sida uu maanta baahiyay Wargeyska Financial Times, dowladda Mareykanka iyo Somaliland ayaa ka wada-hadlay arrimo xasaasi ah oo quseeya aqoonsiga ay Hargeysa ka dooneyso maamulka madaxweyne Donald Trump.

Wargeyska ayaa ku warramay in saraakiil ka tirsan Maraykanka ay bixiyeen xogta wada-hadallo dhexmaray labada dhinac oo ku aaddan arrinta aqoonsiga oo indhowaanahan aad loo hadal hayay, kadib doorashadii Trump.

Saraakiisha ayaa bixiyay warbixin ku saabsan heshiis cusub oo uu Mareykanka la galayo Somaliland, kuna aqoonsanayo, isaga oo ku beddelanaya saldhig milatari oo uu ku yeelanayo magaalo xeebeedka Berbera ee maamulkaasi.

Macluumaadkaa la helayo ayaa intaasi kusii daraya in madaxweyne Trump aanu weli tallaabo rasmi ah qaadin, isla markaana wada-hadalladu ay yihiin kuwo hoose, iyada oo xittaa aan lala wadaagin madaxda xafiiska Maraykanka ee Afrika, si ay uga howlgalaan.

Arrinta aqoonsiga waxaa sidoo kale si weyn u kar-karinayo saaxibo ay Somaliland ku leedahay xisbiga Jamhuuriga ee Trump, iyada oo dhowr jeer Koongareeska Maraykanka la horgeeyay sharciyo ku saabsan aqoonsiga Somaliland.

Tan iyo markii uu xilka la wareegay Donald Trump, waxaa isa soo taraya wararka la xiriira in Mareykanka uu aqoonsi siin doono Somaliland, taas oo dhalisay hadal-heyn xooggan.

Waxaa sidoo kale jirta in Mareykanka uu qorsheynayo in shacabka Falastiin ee uu doonayo in laga soo barakacayo Gaza uu geeyo Somaliland, inkastoo maamulka fadhigiisu yahay Hargeysa uu meesha ka saaray in Mareykan ay kala hadleen arrintaasi.

Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Somaliland, Cabdiraxmaan Daahir Aadan, ayaa Reuters u sheegay: “Ma jiro wax wadahadal ah oo aan la leenahay cidna oo ku saabsan Falastiiniyiinta.”

Dhinaca kale dowladda Soomaaliya ayaa iyaduna si weyn u diiday arrinta aqoonsiga, waxaa dhowaan ka hadlay safiirka u jooga magaalada Washington Daahir Carab oo sheegay in aanay hadda u muuqan qorshe Mareykanka ku aqoonsanayo Somaliland, wuxuuna dhanka kale tilmaamay in Soomaaliya ay kireysatay shirkad Mareykan ah oo uu xusay inay ka caawin doonto xoojinta xiriirka Mareykanka iyo Soomaaliya.

“Ma aragno qorshe Mareykanka ku aqoonsan karo gobol kamid ah Soomaaliya, sida Somaliland, waxaan shaqeyliisiiney shirkad naga caawisa sidii loo xoojin lahaa xiriirka labada dal ee Mareykanka iyo Soomaaliya” ayuu horay u yiri Safiirka Soomaaliya ee Mareykanka.

Si kastaba, Falanqeeyayaasha ayaa sheegaya in Mareykanku uu u baahan yahay inuu si taxaddar leh u maareeyo danahiisa Geeska Afrika. Soomaaliya waxay weli tahay saaxiib istaraatiiji ah, muhiimaddeeda juqraafi-siyaasadeedna waxaa sii xoojiyay iyadoo Shiinaha iyo Ruushka ay muujinayaan xiisaha sii kordhaya ee gobolka.

DF iyo Somaliland oo jawaab rasmi ah ka bixiyey qorshaha loogu soo rarayo dadka Gaza

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Somaliland ayaa Jimcihii shaaca ka qaaday inaysan wax codsi ah ka helin Mareykanka ama Israa’iil oo la xiriira qorshaha dib u dajinta Falastiiniyiinta laga barakicinayo Gaza, iyadoo Muqdisho ay si cad u diiday suurtagalnimada tallaabo noocaas ah.

Wakaaladda wararka ee Associated Press (AP) ayaa werisay in saraakiil Mareykan iyo Israa’iili ah ay la xiriireen mas’uuliyiin ka kala socda Suudaan, Soomaaliya, iyo Somaliland si ay ugala hadlaan suurta-galnimada in dhulkooda loo adeegsado dib u dajinta Falastiiniyiinta ka soo qaxay dagaalka Qaza.

Mas’uuliyiinta Suudaan ayaa si cad u diiday dalabka Mareykanka, halka madaxda Soomaaliya iyo Somaliland ay sheegeen inaysan wax wada-xiriir ah arrintan la xiriira ka helin Mareykanka ama Israa’iil, sida ay AP ku warrantay.

Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Soomaaliya, Axmed Macallin Fiqi, ayaa xusay in dalkiisu si aan shuruud lahayn u diidayo “wax kasta oo hindise ama qorshe ah oo ka yimaada dhinac kasta, kaasoo wax u dhimaya xuquuqda shacabka Falastiiniyiinta ee ku nool dhulkooda hooyo.”

Fiqi, oo la hadlay Reuters, ayaa sidoo kale sheegay in dowladda Soomaaliya aysan helin wax codsi ah oo la xiriira arrintan, isagoo xusay in Muqdisho ay si adag uga soo horjeeddo qorshe kasta oo dhul Soomaaliyeed loogu adeegsado dib u dajinta dadka kale.

Dhanka kale, Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Somaliland, Cabdiraxmaan Daahir Aadan, ayaa Reuters u sheegay: “Ma jiro wax wadahadal ah oo aan la leenahay cidna oo ku saabsan Falastiiniyiinta.”

Xaaladda Soomaaliya iyo Somaliland

Soomaaliya, oo muddo ka badan 17 sano dagaal kula jirtay kooxaha Islaamiga ah ee hubaysan, ayaa weli la daalaa-dhacaysa rabshado amni.

Si ka duwan, Somaliland—oo ku dhawaaqday inay ka go’day Soomaaliya sannadkii 1991—ayaa inta badan xasilloonayd. Inkasta oo aysan helin wax aqoonsi caalami ah, haddana xukuumaddeedu waxay rajaynaysaa in madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump, uu taageero dadaalladooda aqoonsi raadinta.

Soomaaliya, dhankeeda, waxay si adag u diidday sheegashada Somaliland ee ah in laga aqoonsado dal madax-bannaan, iyadoo ku adkaysatay in midnimada iyo gobannimada dhuleed ee Soomaaliya aysan waxba iska beddeli karin.

Aqalka Cad iyo Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka ayaan si degdeg ah uga jawaabin codsiyo Reuters u dirtay oo ku saabsanaa arrintan.

Dhanka kale, Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Suudaan, oo hadda la daalaa-dhacaysa dagaal sokeeye oo ba’an, ayaan sidoo kale si rasmi ah uga falcelin codsi Reuters uga yimid oo la xiriiray suurtagalnimada dib u dajinta Falastiiniyiinta.

Sarkaal sare oo ka tirsan dowladda Suudaan ayaa Reuters u sheegay in Suudaan aysan helin wax codsi ah oo arrintan la xiriira, isla markaana aysan marnaba aqbali doonin qorshahan.

Qorshayaasha dhismaha Gaza

Hoggaamiyeyaasha Carabta ayaa meel mariyey qorshe dib-u-dhis ah oo ay hormuud u tahay Masar, kaasoo ku kacaya $53 bilyan, looguna talagalay dib u dhiska Qaza, iyagoo si cad u diiday in Falastiiniyiinta laga raro dhulkooda.

Tani waxay si toos ah uga hor imaanaysaa fikradda uu Trump hore u soo jeediyey ee ahaa in Gaza laga dhigo “Riviera cusub oo Bariga Dhexe ah.”

Trump ayaa soo jeediyey in Mareykanka uu si toos ah gacanta ugu dhigo Gaza si dib loogu dhiso, kaddib dagaalladii billowday Oktoobar 2023.

Waxa kale oo uu horey u soo jeediyey in Falastiiniyiinta si rasmi ah dib loogu dajiyo meel ka baxsan dhulkooda, taasoo sii xoojisay cabsi ay muddo dheer qabeen oo ah in si joogto ah looga masaafuriyo dhulkooda hooyo.

Qorshaha Trump ayaa si weyn looga soo horjeestay caalamka, iyada oo laga digay cawaaqibka uu ku yeelan karo mustaqbalka Falastiiniyiinta.

Markii wax laga weydiiyey warbixinta AP, afhayeenka Qaramada Midoobay ee Geneva, Michele Zaccheo, ayaa yiri: “Qorshe kasta oo horseedi kara barakicin khasab ah ama sifeyn qowmiyadeed waa arrin aan si cad uga soo horjeedno, waayo waxay ka hor imaanaysaa sharciga caalamiga ah.”

Dhinaca kale, Taher Al-Nono, oo ah la-taliye sare oo u dhow hoggaanka Xamaas, ayaa Reuters u sheegay in fikradda dib u dajinta Falastiiniyiinta ee Afrika ay tahay “arrin aan macquul ahayn”, taasoo ay si adag uga soo horjeesteen Falastiiniyiinta iyo hoggaamiyeyaasha Carabta.

“Falastiiniyiintu kama tagayaan dhulkooda,” ayuu yiri.

Dhanka Israa’iil, wasiirro ka tirsan xukuumadda Tel Aviv ayaa sheegay inay sahminayaan siyaabo ay ku fududayn karaan in Falastiiniyiinta ay iskood uga baxaan Gaza, balse aysan qorsheynayn in si khasab ah loo masaafuriyo.

Ruushka oo xoojiyey qorshaha Itoobiya ee ciidanka badda ka hor in aysan Soomaaliya….

Addis-Ababa (Caasimada Online) – Mas’uuliyiinta ciidamada badda ee Itoobiya iyo Ruushka ayaa ka wada-hadlay xoojinta iskaashiga militari, gaar ahaan dhinacyada tababarka iyo dhismaha awoodda badda, xilli Itoobiya ay dadaal ugu jirto in ay dhisto ciidan badeed, inkasta oo aysan lahayn xeeb.

Ku-xigeenka Taliyaha Ciidamada Badda ee Ruushka, Admiral Vladimir Vorobiev, iyo Ku-xigeenka Howlgalada Ciidanka Badda ee Itoobiya, Commodore Jemal Tufisa, ayaa Jimcihii ku kulmay Addis Ababa si ay u sahmiyaan fursadaha iskaashi ee suurtagalka ah.

Sida lagu sheegay bayaan rasmi ah oo kasoo baxay Ciidanka Difaaca Qaranka ee Itoobiya, wadahadalka ayaa diiradda lagu saaray tababarada militari, dhismaha awoodda badda, iyo iskaashiga farsamo si loo taageero qorshaha Itoobiya ee ku aaddan dhismaha ciidankeeda badda.

Intii uu socday booqashada, wafdiga Ruushka ayaa kormeeray xarumaha ciidamada badda ee Itoobiya, oo ay ku jirto Xarunta Tababarka Ciidanka Badda ee Itoobiya ee Bishoftu, halkaas oo ay ku qiimeeyeen dadaallada socda ee lagu dhisayo awoodda badda ee dalka.

Qorshaha Itoobiya ee awoodda badda

Commodore Jemal Tufisa ayaa xusay in Itoobiya ay si gaar ah diiradda u saarayso tababarka iyo dhismaha awoodda hawlgalka si ay u dhisto ciidan badeed oo dhammaystiran. Wuxuu tilmaamay in iskaashi la ballaariyo oo lala yeesho Ruushka uu xoojin karo diyaarinta Itoobiya si ay u xaqiijiso danaha qarankeeda ee biyaha gobolka.

Dadaalka Itoobiya ee lagu dhisayo ciidan badeed wuxuu kusoo beegmayaa xilli ay sii kordhayaan xiisadaha gobolka, gaar ahaan ku saabsan qorshaheeda ay kaga gol leedahay inay hesho marin badeed rasmi ah.

Bishii Janaayo 2024, Itoobiya iyo Somaliland ayaa kala saxiixday Heshiis Is-afgarad (MoU) muran dhaliyay, kaas oo Itoobiya u ogolaanaya in ay hesho 20-kiloomitir oo xeebaha Somaliland ah oo ku dhow Berbera.

Beddelkeeda, Itoobiya waxay ballanqaadday inay aqoonsanayso madaxbannaanida Somaliland, taasoo ka dhigi lahayd dalkii ugu horreeyay ee ka tirsan Qaramada Midoobay ee Somaliland si rasmi ah u aqoonsada.

Dowladda Soomaaliya, oo Somaliland u aragta qayb ka mid ah dhulkeeda, ayaa si adag uga hortimid heshiiskaas, waxayna dib ugu yeertay safiirkeedii Addis Ababa, iyadoo ku dhawaaqday in heshiisku yahay “waxba kama jiraan.”

Heshiiskii Ankara Declaration

Xiisadda ka dhalatay heshiiska Itoobiya iyo Somaliland ayaa horseeday dadaallo diblomaasiyadeed, kuwaas oo ugu dambeyn keenay Ankara Declaration bishii Diseembar 2024.

Heshiiskan, oo ay garwadeen ka ahayd Turkiga, ayaa diiradda saaray sidii Itoobiya ay u heli lahayd xuquuq badeed, iyada oo la tixgalinayo madaxbannaanida iyo gobannimada dhuleed ee Soomaaliya. Heshiiska ayaa meesha ka saaray heshiisyo toos ah oo Itoobiya la gasho Somaliland.

Si kastaba ha ahaatee, su’aalo badan ayaa weli ka taagan sida heshiiskan loo dhaqan gelin doono.

Itoobiya iyo Ruushka oo xoojinaya iskaashiga militari, halka xiisadaha gobolka sii xoogeysanayaan

Horumarinta ciidamada badda ee Itoobiya iyo xiriirka militari ee sii xoogeysanaya ee ay la leedahay Ruushka ayaa walaac ka dhaliyay gobolka iyo beesha caalamka.

Soomaaliya, si ay uga falceliso tallaabooyinkan, waxay xoojisay iskaashiga ay la leedahay Masar, taasoo siisa hub iyo taageero militari, waxaana la filayaa in Masar ay Soomaaliya siiso ciidan si ay uga qeyb qaataan loolanka istiraatiijiga ah ee kala dhaxeeya Itoobiya.

Sidoo kale, joogitaanka ciidamada Itoobiya ee gobolka Gedo, halkaas oo ay dhowaan la wareegeen garoomo diyaaradeed oo muhiim ah, ayaa xiisadda sii huriyay. Talaabadan ayaa loo arkay mid ay Itoobiya uga hortagayso suuragalnimada taageerada militari ee Masar ay siiso Soomaaliya.

Dhinaca kale, kooxda Al-Shabaab ayaa isku dayday in ay ka faa’iidaysato khilaafaadka gobolka, taasoo sare u qaaday walaaca laga qabo in murannada diblomaasiyadeed ay wiiqaan dadaallada lagu xakameynayo argagixisada.

Ruushka wuxuu iskaashiga militari ee uu la yeelanayo Itoobiya ku waafajinayaa istiraatiijiyaddiisa ballaarinta saameynta militari ee Afrika.

Tan iyo markii uu si rasmi ah u joogsaday hawlgalkii Wagner Group kadib geeridii Yevgeny Prigozhin, Ruushka wuxuu hoos geeyay dhammaan hawlgalladii uu ka waday Afrika Wasaaradda Difaaca, wuxuuna dhisay “Africa Corps,” oo ah unug militari oo sii wadi doona shaqooyinkii ay Wagner horay uga waday qaaradda.

Iskaashiga uu Ruushku la yeelanayo dalalka Afrika, oo ay kamid tahay wadahadallada uu la yeeshay Itoobiya, wuxuu muujinayaa dadaalkiisa ah in uu xoojiyo xiriirka difaaca ee uu la leeyahay qaaradda Afrika.

Inkasta oo wadahadallada u dhexeeya Itoobiya iyo Ruushka ay muujinayaan dadaallada Itoobiya ee lagu dhisayo ciidanka badda, haddana wax heshiis difaac rasmi ah lama shaacin.

Tallaabooyinkii uu qaaday Mareykanka oo muujiyey qorshihiisa cusub ee Somalia

0

Washington (Caasimada Online) – Bishii Febraayo, Taliska Mareykanka ee Afrika (AFRICOM) wuxuu si weyn u xoojiyay howlgalladiisa militari ee Soomaaliya, taasoo muujisay in dagaalka ka dhanka ah argagixisada uu si rasmi ah ugu wareegay qaaradda Afrika.

Febraayo 1-dii, AFRICOM waxay duqeymo cirka ka fulisay Buuraleyda Golis, oo ah dhul fog oo ku yaalla waqooyiga Soomaaliya, bartilmaameedkooduna wuxuu ahaa laan ka tirsan Daacish-Soomaaliya. S

ida lagu sheegay war rasmi ah oo AFRICOM soo saartay, weerarkaas waxaa lagu dilay Axmed Maeleninine, oo ahaa shaqsi si firfircoon uga shaqeyn jiray qorista dagaalyahannada, maalgelinta ISIS, iyo fududeynta safarka jihaadiyiinta ee Yurub iyo Mareykanka.

Weerarkaas kaddib, AFRICOM waxay sii waday duqeymo kale oo ka dhan ah Al-Shabaab iyo ISIS-Soomaaliya, taasoo Soomaaliya ka dhigtay mid kamid ah meelaha ugu firfircoon ee Mareykanku ka fulinayo hawlgallo militari.

Mareykanka oo dardar geliyay joogitaankiisa Soomaaliya

Iyadoo doodaha caalamiga ah ee la xiriira ciidamada Mareykanka ay u badan yihiin sidii loo dhimilahaa joogitaankooda, haddana Soomaaliya waxay mar kale noqotay mid Mareykanku uu xoogga saarayo. Arrintan ayaa dad badan ku noqotay lama filaan, maadaama Madaxweyne Donald Trump uu muddadii hore ee xilkiisa Soomaaliya kala baxay 700 askari oo Mareykan ah.

Si kastaba ha ahaatee, isbeddelka la arkay ma ahan mid layaab leh, balse wuxuu muujinayaa faham ballaaran oo ku aaddan xaqiiqada cusub:

Dagaalka ka dhanka ah argagixisada caalamiga ah wuxuu si toos ah ugu wareegay Afrika.

Qaaradda Afrika ayaa hadda ah goobta ugu weyn ee dagaalka lagula jiro kooxaha xagjirka ah. Warbixin uu daabacay Midowga Afrika waxay muujisay in sanadka 2024 kaliya, qaaradda ay la kulantay in ka badan 3,400 weerar argagixiso, kuwaasoo sababay dhimashada 13,900 qof.

Soomaaliya ayaa tusaale u ah sida kooxaha argagixisada ay si qoto dheer ugu dhex milmeen qaaradda.

Daacish-Soomaaliya: Khatar soo kordhaysa

Daacish-Soomaaliya waxay muujisay sida kooxaha argagixisada ay si qoto dheer ugu fidayaan Afrika. Tan iyo markii ay kasoo go’day Al-Shabaab sannadkii 2015, kooxdaan si xawli ah ayey u koraysay. Warbixin kasoo baxday AFRICOM waxay xustay in sanadkii hore tirada dagaalyahannada Daacish-Soomaaliya ay laba laabmeen.

Sidoo kale, waxaa jirta cabsi ah in hoggaamiyaha ISIS-Soomaaliya, Cabdulqaadir Muumin, uu noqday hoggaamiyaha guud ee ISIS bishii 2023, kaddib weerar Mareykanku la beegsaday oo aan la xaqiijin in lagu dilay.

Haddii arrintan la xaqiijiyo, waxay muujinaysaa in ISIS aysan hadda kaliya ahayn koox laga aaminsan yahay Bariga Dhexe, balse ay si qoto dheer ugu fidayso Afrika, ayna halis ku tahay amniga caalamka.

Kooxaha argagixisada ma ahan kuwo ku kooban Soomaaliya. Laga soo bilaabo Harada Weyn ee Afrika ilaa Mozambique, kooxaha xagjirka ah waxay si weyn ugu baahsan yihiin, halka maalgeliyeyaashooda ay joogaan gobollo kala duwan.

Si kastaba ha ahaatee, meel kasta oo kale way ka sii daran tahay xaaladda Saaxil, halkaas oo argagixisada ay sannado badan si xowli ah ugu xoogaysanayeen. Kooxo kala duwan oo ay kamid yihiin:

  • Jama’at Nusrat al-Islam wal-Muslimin
  • ISIS-Greater Sahara
  • ISIS-West Africa Province
  • Boko Haram

…ayaa halkaa saldhigyo ka sameystay, waxayna xitaa isku dagaallamayaan si ay awood u helaan.

Bishii la soo dhaafay, koox ka tirsan Al-Qaeda waxay si kooban u qabsatay garoonka diyaaradaha ee Bamako ee Mali, halkaasoo ay sawirro kula galeen diyaarad rasmi ah oo ay leedahay dowladda Mali.

Dhowr sano ka hor, inqilaabyo dhacay ayaa xukunka ka tuuray dowlado dimuqraadi ah oo ka jiray Saaxil, kuwaasoo markaas dib ugu leexday inay taageero militari ka helaan Ruushka, halkii ay sii wadan lahaayeen xiriirka Mareykanka iyo Midowga Yurub.

Balse, sida la arkay, taageerada Ruushku waa mid xadidan. Tusaale ahaan:

  • Mali: Ruushku wuxuu ciidamo u diray si ay uga hortagaan kooxaha jihaadiga ah, balse taasi ma joojin weeraradii Al-Qaeda.
  • Mozambique: Wagner Group, oo Ruushku adeegsado, waxay si degdeg ah uga baxday dagaalkii ay kula jireen Al-Shabaab, kadib markii 12 askari oo Ruush ah la dilay.

Inta ay kooxaha jihaadiga ahi sii xoojinayaan awooddooda, waxaa muuqata in xulafada kala duwan ee gobolku ay waajahayaan xaalad adag.

Mareykanka oo sare u qaadaya feejignaanta Afrika

Muuqaalka argagixisada Afrika wuxuu sababay in Mareykanka uu kordhiyo feejignaantiisa. Ma cadda in Mareykanku dib u hagaajin doono xiriirkiisa jabhadaha Saaxil ee xukunka la wareegay, balse maamulka Trump wuxuu xasuusan doonaa casharadii laga bartay weerarkii Tongo Tongo ee Niger sanadkii 2017, markaasoo dagaalyahanno ka tirsan ISIS-Greater Sahara ay dileen afar askari oo Mareykan ah.

Wuxuu ahaa weerarkii ugu dhimashada badnaa ee ciidamada Mareykanka ay ka la kulmaan Afrika muddo tobannaan sano ah.

Sanadihii la soo dhaafay, indhaha caalamka waxay u badnaayeen Bariga Yurub iyo Bariga Dhexe, halkaas oo dagaallo waaweyn ay socdaan. Laakiin hadda, iyadoo kooxaha argagixisada ay Afrika ka dhigteen xarumo laga beegsado dunida inteeda kale, khatarta ay ku hayaan Mareykanka iyo xulafadiisa ayaa sii kordheysa.

Xoghayaha Difaaca Mareykanka Pete Hegseth, oo safarkiisii ugu horreeyay ee dibadda ah uu kusoo booqday xarunta AFRICOM ee Jarmalka, wuxuu si cad u yiri: “Afrika waa safka hore ee dagaalka lagula jiro Islaamiyiinta. Ma ogolaanayno inay sii xoojiyaan saldhigyadooda, gaar ahaan haddii ay doonayaan inay beegsadaan Mareykanka.”

Sidoo kale, kulan uu la qaatay hoggaanka AFRICOM ayuu ku saxiixay amar fududeynaya duqeymaha cirka iyo hawlgallada gaarka ah ee ciidamada Mareykanka.

Duqeymihii Mareykanka ka fuliyay Soomaaliya bishii la soo dhaafay waxay u badan tahay inay noqdaan kuwa ugu horreeya ee silsilad weerarro militari oo sii soconaya.

Dagaalka casriga ah ee ka dhanka ah argagixisada wuxuu si rasmi ah ugu wareegay Afrika, Mareykankuna wuu ku lug yeelan doonaa. 

Alexander Tripp waa ku-xigeenka agaasimaha xarunta Afrika ee the Atlantic Council.

Xogta dagaal lagu jabiyay Al-Shabaab oo maanta ka dhacay gobolka Sh/Dhexe

0

Cadale (Caasimadda Online) – Faahfaahinno dheeraad ah ayaa waxaa laga helayaa dagaal iyo howlgallo tan xalay illaa maanta ka socda qaybo badan oo kamid ah gobolka Shabeellaha Dhexe, kuwaas oo lagu beegsaday xubno ka tirsan kooxda Al-Shabaab.

Howlgallada oo ay qaadeen ciidamada dowladda iyo kuwa deegaanka ayaa ka dhacay aagga deegaanka Sumadaale, waxaana xigay dagaal toos ah oo u dhexeeyay labada dhinac.

Dagaalka oo 4 jeer la’isku soo laabtay ayaa yimid, kadib markii Al-Shabaab ay weerar ku bilowday qaraxyo ku qaaday fariisimo ay ciidamada huwanta ku leeyihiin deegaankaas oo u dhow Bursha Sheekh.

Wararka ayaa sheegaya in xubno badan looga dilay kooxda Al-Shabaab, sidoo kale ciidamada dowladda ayaa iyaguna uu khasaare kasoo gaaray dagaalka oo xoogganaa.

Sidoo kale duqeymo ayaa ka dhacay halkaas oo lagu taageerayay ciidamada huwanta ee weerarka ku qaaday maleeshiyaadka argagixisada ee ku sugan aagga Bursha Sheekh.

Waraxaafadeed kasoo baxay dowladda Soomaaliya ayaa lagu faah-faahiyay howlgalkan waxaana lagu sheegay in weerarka ay qaadeen ciidamada sida gaarka ah u tababaran ee Xoogga dalka Soomaaliyeed, kuwaas oo beegsaday xarumihii kooxaha Khawaarijta ee deegaanka.

Sidoo kale, dowladda dhexe ayaa shaaca ka qaaday in jab culus la gaarsiiyay kooxaha argagixisada, isla markaana cagta la mariyay xarumo ay ku lahaayeen halkaasi.

“Howlgalka waxaa lagu burburiyay goobo ay kooxda Khawaarijtu ku lahayd deegaanka, halkaas oo ay ka wadeen falal argagixiso oo lagu dhibaateynayo shacabka Soomaaliyeed” ayaa lagu yiri qoraalka kasoo baxay dowladda federaalka Soomaaliya.

Waxaa kale lagu sheegay in la dilay xubno ka tirsan kooxda Al-Shabaab, balse qoraalka laguma shaacin tirada rasmiga ah ee laga khaarijiyay Al-Shabaab.

“Waxaa howlgalka lagu dilay tiro ka mid ah Khawaarijta ku sugnayd degaanka halka goobihii gabaadka u ahaa Argagixisada laburburiyay” ayaa mar kale lagu yiri qoraalka.

Wararka ayaa intaasi kusii daraya in weli xaaladda ay kacsan tahay, isla markaana labada dhinac ay dhaq-dhaqaaqyo culus ka wadaan agagaarka deegaanka Bursha Sheekh ee gobolka Shabeellaha Dhexe, halkaas oo ah meesha lagu dagaalamay.

HirShabeelle ayaa haatan ku jirta marxalad dagaal oo aad u culus, iyada oo ay iska kaashanayaan ciidamada Xoogga Dalka, kuwa Daraawiishta iyo dadka deegaanka oo qorshahoodu yahay inay ka hortagaan Al-Shabaabka soo galay Shabeellaha Dhexe.

Ciidamada huwanta ayaa sidoo kale taageero ka helaya saaxibada caalamiga ah oo iyana duqeymo ka dhan ah Khawaarijta ka fuliya deegaannada ay ka socdaan howlgallada ee gobolkaasi.

Puntland oo farriin culus soo saartay kadib arrin soo korortay

0

Garoowe (Caasimadda Online) – War-saxaafadeed kasoo baxay Puntland ayaa waxaa farriin culus oo la xiriirta dagaalka Daacish loogu diray shacabka ku dhaqan deegaannada maamulkaasi oo loogu baaqay inay la shaqeeyaan ciidamada ammaanka.

Booliska ayaa qoraalka uu soo saaray ku sheegay in shacabka looga baahan yahay inay muujiyaan feejignaan dheeri ah oo ku aaddan firxadka xubnaha kooxda Khawaarijta Daacish.

Sidoo kale war-saxaafadeedka intaasi kusii daraya in xubnaha Daacish ay suuragal tahay inay isku dhex qariyaan shacabka, maadaama haatan ay wajahayaan xaalad culus.

“Shacabka Puntland waxaan ugu baaqaynaa in ay feejignaadaan, maadaama ay suurtagal tahay in firxadka argagixisadu isku dayaan in ay bulshada ku dhex dhuuntaan” ayaa lagu yiri fariinta ay soo saartay Puntland.

Bayaanka ayaa sidoo kale lagu sheegay amniga uu yahay mas’uuliyad wadareed, loona baahan yahay in la’iska kaashado, si looga hortago dhagarta kooxaha argagixisada.

“Amniga waa mas’uuliyad wadareed. Adiga iyo bulshaduba kaalin weyn ayaad ku leedihiin sugidda amniga” ayaa mar kale lagu yiri qoraalka Booliska Puntland.

Waxaa kale oo lasii raaciyay “Haddii aad aragto ama maqasho dhaqdhaqaaq laga shakiyo si degdeg ah ula xiriir booliska adigoo wacaya 999 (24/7 diyaar ah)”.

Maleeshiyaadka kooxda oo dareemay culeys xooggan ayaa dhowaan bilaabay inay kasoo baxsadaan furimaha dagaalka, iyaga oo soo galay magaalooyinka, si ay ugu duuntaan.

Qaarkood ayaa sidoo kale isku dayay inay u baxsadaan dalalka dariska iyo dhanka Koonfurta Soomaaliya, sida ay horay u shaaciyeen saraakiil ka tirsan Puntland.

“Dagaalkii dhacay waxaa ka soo baxay firxad badan oo sharwadayaasha xaggooda ka imaanaya kuna wajahan dowladaha dariska ah, Koonfurta Soomaaliya iyo kuwa jihadu ka lunsan tahay oo iska yaacaya” ayuu horay yiri taliye ku-xigeenka labaad ee Booliska Puntland.

Si kastaba, Puntland ayaa si weyn loogu boggaadiyay dagaalka ay ku qaaday kooxda Daacish, waxayna taageero ka heleysaa saaxibada caalamiga ah oo duqeymo ka fuliya gobolka Bari.

Mareykanka iyo Ciraaq oo howlgal ku dilay hoggaamiye ka tirsan kooxda Daacish

Baqdaad (Caasimadda Online) – Mid ka mid ah hoggaamiyeyaasha sare ee kooxda argagixisada ah ee Islamic State (Daacish) ayaa la dilay, sida ay xaqiijiyeen saraakiisha Mareykanka iyo Ciraaq, kadib howlgal wadajir ah oo bartilmaameedkiisu ahaa hoggaanka kooxda.

Ra’iisul Wasaaraha Ciraaq Mohammed Shia al-Sudani ayaa shaaca ka qaaday guusha hawlgalka, isagoo Jimcihii bartiisa X ku sheegay in hay’adda sirdoonka Ciraaq ay “si guul leh u khaarijisay” Abdallah Makki Muslih al-Rufay’i, oo ahaa ku-xigeenka hoggaamiyaha IS. Sudani wuxuu dilka al-Rufay’i ku tilmaamay “guul amni oo weyn.”

Ciidamada gaarka ah ee Ciraaq ayaa sidoo kale xaqiijiyay in al-Rufay’i lagu dilay duqeyn cirka ah oo Khamiistii ka dhacday lamadegaanka Anbar ee galbeedka Ciraaq.

Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa isna bartiisa Truth Social ku xaqiijiyay dilka al-Rufay’i, isagoo sheegay in hoggaamiyihii IS ee Ciraaq la dilay kadib markii si joogto ah loo daba joogay. Wuxuu xusay in nolosha al-Rufay’i la soo afjaray, isla markaana howlgalka si wadajir ah u fuliyeen dowladda Ciraaq iyo maamulka Kurdida ee Waqooyiga Ciraaq.

Taliska Dhexe ee Mareykanka (U.S. Central Command) ayaa sheegay in al-Rufay’i lagu dilay duqeyn sax ah oo Khamiistii ka dhacday Ciraaq, iyadoo lagu xaqiijiyay dhimashadiisa DNA laga qaaday kadib weerarkii hore ee uu ka baxsaday. Sidoo kale, waxay sheegeen in al-Rufay’i iyo xubintii kale ee IS ay xirnaayeen jaakadaha qarxa xilligii la dilayay, isla markaana ay wateen hub kala duwan.

Saraakiisha Ciraaq waxay sheegeen in dilka al-Rufay’i uu ka dhashay dadaal socday muddo laba sano ah, si loo ogaado goobta uu ku dhuumanayay, iyadoo lixdii bilood ee la soo dhaafay la helay xog muhiim ah oo horseeday beegsigiisa.

Howlgal daba-socday duqeyntii lagu dilay al-Rufay’i, saraakiisha Ciraaq waxay sheegeen in gacanta lagu dhigay toddobo xubin oo kale oo ka tirsan IS, oo ay ku jiraan laba haween ah, howlgal laga sameeyay gobolka Anbar. Sidoo kale, xogta laga helay goobta duqeynta ayaa horseeday in shan qof oo kale lagu qabto magaalada Erbil, oo ku taalla waqooyiga Ciraaq.

Saraakiisha Ciraaq waxay tilmaameen in al-Rufay’i, oo sidoo kale loo yaqaan Abu Khadija, uu ahaa hoggaamiyaha ugu sarreeya ee IS ee Ciraaq iyo Suuriya, isla markaana uu door muhiim ah ka ciyaaray howlgalada dibadda ee kooxda.

Warbixin dhowaan ay soo saartay Qaramada Midoobay, oo ku saleysan xog ay bixiyeen dalalka xubnaha ka ah, ayaa sheegtay in al-Rufay’i uu maamulayay hawlgalada IS ee Ciraaq, Suuriya, Turkiga, iyo qeybo kale oo ka mid ah Bariga Dhexe. Warbixino kale oo sirdoon ah oo ay soo saartay Qaramada Midoobay ayaa tilmaamay in al-Rufay’i uu xubin ka ahaa guddiga sare ee IS, oo ah hay’adda ugu sareysa ee soo saarta go’aamada kooxda argagixisada ah.

Saraakiisha Mareykanka weli kama aysan hadlin sheegashada Ciraaq, balse xogaha sirdoon ee kala duwan waxay ku qiyaaseen in tirada dagaalyahanada IS ee Ciraaq iyo Suuriya ay u dhaxeyso 1,500 ilaa 3,000, kuwaas oo intooda badan ka howlgala gudaha Suuriya.

Bishii July, saraakiisha militariga Mareykanka ayaa ka digay suuragalnimada dib usoo nooleynta IS ee gobolka, iyagoo sheegay in kooxda ay ku jirto dadaal ay ku labanlaabeyso weerarada ay ka fulisay Ciraaq iyo Suuriya sanadkii hore.

Mareykanka oo safiirka S/A ka dhigay persona non grata

Washington (Caasimada Online) – Xoghayaha Arrimaha Dibadda ee Mareykanka, Marco Rubio, ayaa Jimcihii ku dhawaaqay in safiirka Koonfur Afrika u fadhiya Washington, Ebrahim Rasool, loo aqoonsaday “persona non grata”, taasoo ka dhigan in aan la aqbalayn joogitaankiisa gudaha Mareykanka.

Rubio, oo qoraal soo dhigay baraha bulshada, ayaa ku eedeeyey Rasool inuu yahay “siyaasi kicinaya muran qowmiyadeed” isla markaana uu neceb yahay Mareykanka iyo Madaxweyne Donald Trump.

“Safiirka Koonfur Afrika ee Mareykanka lagama soo dhoweynayo dalkeena weyn,” ayuu yiri Rubio. “Wax xiriir ah nagama dhaxeeyo, waxaana loo aqoonsaday persona non grata.”

Sida lagu sheegay mareegta safaaradda Koonfur Afrika ee Washington, Rasool wuxuu xafiiska la wareegay 13-kii Janaayo, markaasoo uu waraaqihiisa aqoonsiga u gudbiyey Madaxweynihii hore Joe Biden, taasoo bilow u ahayd xilligii labaad ee uu ka shaqeynayey caasimadda Mareykanka.

Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka iyo safaaradda Koonfur Afrika ee Washington ayaan si degdeg ah uga jawaabin codsiyo ku saabsan arrintan.

Xiriirka Mareykanka iyo Koonfur Afrika oo sii xumaanaya

Xiriirka Mareykanka iyo Koonfur Afrika ayaa sii xumaanayay tan iyo markii Madaxweyne Trump uu jaray taageeradii dhaqaale ee Mareykanka siin jiray dalkaas. Trump wuxuu tallaabadiisa ku sababeeyay mucaaradkiisa siyaasadda dhulka ee Koonfur Afrika iyo sidoo kale kiiskii dacwadda xasuuqa ee Koonfur Afrika ka gudbisay Israa’iil maxkamadda caalamiga ah ee caddaaladda (ICJ).

Trump, oo aan wax caddeyn ah bixin, wuxuu hore u sheegay in “Koonfur Afrika ay la wareegeyso dhul” isla markaana “dad gaar ah si xun loola dhaqmayo.”

Dhinaca kale, bilyaneerka Koonfur Afrika u dhashay ee Elon Musk, oo aad ugu dhow Trump, ayaa sheegay in dadka cadaanka ah ee Koonfur Afrika ay la kulmayaan sharciyo lahaansho oo “cunsuriyad ah.”

Madaxweyne Cyril Ramaphosa ayaa bishii Janaayo saxiixay sharci fududeynaya in dowladda Koonfur Afrika ay si fudud dhul ugu wareejiso danaha guud, iyada oo mararka qaar aysan wax magdhow ah siin doonin milkiilayaasha.

Ramaphosa wuxuu difaacay siyaasaddan, isagoo sheegay in dowladdu aysan la wareegin wax dhul ah, balse ujeeddadu ay tahay in la yareeyo farqiga baaxadda leh ee dhulka lagu kala leeyahay ee u dhexeeya madowga iyo cadaanka dalkaas.

Arrintan ayaa sii xoojisay muranka diblomaasiyadeed ee ka dhex taagan xiriirka Washington iyo Pretoria, iyadoo Mareykanka uu hadda qaaday tallaabo diblomaasiyadeed oo aan caadi ahayn oo uu safiirka Koonfur Afrika uga eryay Washington.

The future of aid and Somalia’s survival: A call for national unity

Somalia stands at a critical juncture. The global aid sector is shifting, and traditional sources of funding are drying up, leaving the country in a precarious position. While international donors reconsider their commitments, Somalia must take charge of its own destiny—strengthening its institutions, harnessing its resources, and, most importantly, uniting against its greatest internal threats. 

The reality is stark: if Somalia continues to be consumed by political infighting while Al-Shabaab and other extremist groups exploit the divisions, the country risks losing not only international support but also its sovereignty and future stability. Now, more than ever, it is imperative for Somalis to set aside internal political squabbles and fight as one nation against terrorism and corruption. 

It is time to unite behind the current government, set aside our differences, and fight extremism together. Political disagreements must no longer overshadow our shared national interest. Only through unity and collective action can we reclaim our country’s future and eliminate the forces that seek to destroy it.

A global shift with local impacts

The decline of traditional aid structures, particularly the weakening of global institutions like the United Nations and USAID, is forcing a shift toward more localized and regional responses. Western governments are slashing aid budgets, leaving many humanitarian organizations struggling to operate. This means Somalia can no longer afford to rely on international donors to drive development, governance, and humanitarian response.

Experts predict that funding and political influence will increasingly shift to local and regional actors. While this could accelerate the long-discussed localization of aid—where Somali organizations take the lead—without strong governance and a united front against extremism, this shift may leave the country vulnerable to instability and economic collapse.

Ending political infighting and prioritizing national interests

For decades, Somalia’s progress has been stunted by internal political disputes, clan-based divisions, and self-serving leaders. Politicians focused on personal gain rather than national interests have weakened governance, leaving the country unable to effectively combat threats like Al-Shabaab or develop its vast natural resources.

If Somalia continues down this path, it risks being left behind as regional and international dynamics evolve. The time has come for Somali leaders—across government, business, and civil society—to put the nation’s interests first. This means:

Eradicating corrupt and mercenary politicians: Leaders who prioritize foreign interests or personal wealth over national stability must be exposed and removed. The country needs visionary leadership committed to long-term development, security, and self-sufficiency. 

Uniting behind the government to fight Al-Shabaab: The extremist group thrives on political divisions. A fragmented Somalia only strengthens their influence. A coordinated, nationwide effort—across clans, political factions, and government institutions—is needed to dismantle their networks and reclaim control over the country. 

Harnessing Somalia’s natural resources: The country is rich in oil, gas, fisheries, and agriculture potential, yet these resources remain largely untapped or exploited by external actors. A well-governed, transparent strategy to develop these sectors could transform Somalia’s economy and reduce reliance on foreign aid. 

The future of humanitarian and development work in Somalia

With the shifting aid landscape, the next generation of Somali professionals must adapt. The reliance on international NGOs is no longer sustainable. Instead, Somalis must focus on: 

Building strong local institutions: Development and governance must be led by Somali organizations, reducing dependency on external actors. 

Investing in the private sector and regional partnerships: Economic growth through entrepreneurship and regional trade will be key to stability.

Strengthening national governance: A functioning government that prioritizes security, transparency, and service delivery is essential for long-term development. 

At the same time, international donors must rethink their engagement with Somalia, ensuring that any remaining aid reinforces national priorities rather than fueling corruption or division.

Somalia’s last chance

The future is uncertain, but one thing is clear: if Somalia fails to unite and take control of its own affairs, the consequences will be dire. Political instability and extremist threats will continue to erode national security, while economic opportunities will slip away. 

It is time for all Somalis—leaders, professionals, and ordinary citizens—to take responsibility. We must stand together, put aside our differences, and rally behind the current government in the fight against terrorism and corruption. Political rivalries cannot be allowed to dictate Somalia’s fate any longer.

The moment for change is now. It is not just about survival—it is about reclaiming Somalia’s future. United, we can defeat extremism. Divided, we will fall.

About the Author

Prof. Abdinasir Ali Osman is a highly respected senior researcher, consultant, and trainer with over 35 years of experience in the humanitarian, development, and institutional capacity-building sectors. His career spans across the private, public, and non-profit sectors, where he has played a critical role in shaping policies, building institutions, and implementing large-scale programs in Somalia and beyond.

As a leading expert in governance, peacebuilding, and development, Prof. Osman has dedicated his life to advancing local capacity, institutional resilience, and sustainable development. His work has influenced policy decisions, empowered young professionals, and strengthened governance frameworks in fragile and conflict-affected environments.

Al-Shabaab oo saaka weerar culus ku qaaday Awdheegle

0

Awdheegle (Caasimadda Online) – Warar dheeraad ah ayaa kasoo baxaya khasaaraha ka dhashay weerar xooggan oo qaraxyo ku billowday oo ay saaka Al-Shabaab ku qaadeen gudaha degmada Awdheegle ee gobolka Shabeellaha Hoose, waxaana xigay dagaal culus oo toos ah.

Xoogaga Al-Shabaab ayaa gaadiid qaraxyo laga soo buuxiyay ku beegsaday saldhig ciidamada dowladda ay ku leeyihiin halkaas, waxaana kadib sidaas ku qarxay dagaal foolka fool ah oo u dhexeeyay labada dhinac.

Ilo dadka deegaanka ah ayaa innoo sheegay in weerarka qaraxyada iyo dagaalka ay ka dhasheen khasaare xooggan oo isugu jiro dhimasho iyo dhaawac, balse aan weli la caddeyn karin inta uu gaarsiisan yahay.

Qoraal kooban oo kasoo baxay dowladda federaalka Soomaaliya ayaa waxaa lagu sheegay in ciidamadu ay ka hortageen weerarka uga yimid Khawaarijta, ayna iska difaaceen dagaalka ay saaka kusoo qaaday saldhigga degmada Awdheegle.

“Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed ayaa si geesinimo leh u fashiliyey isku day weerar oo ay maleeshiyaadka Khawaarijta ku doonayeen inay ku dhibaateeyaan shacabka ku dhaqan degmada Awdheegle ee gobolka Shabeellaha Hoose” ayaa lagu yiri qoraalka.

Waxaa kale oo lasoo raaciyay “Ciidamadu waxay si feejigan u ogaadeen dhagarta cadowga, iyagoo halkaasi ku gaarsiiyay jab culus, islamarkaana baacsanaya firxadka naf-la-caariga ah ee ka haray weerarka”.

Xaaladda ayaa haatan ah mid aad u kacsan, waxaana weli dhaq-dhaqaaqyo laga dareemayaa aagga degmada Awdheegle ee gobolka Shabeellaha Hoose, waxaana howlgallo ka wadaa ciidamada Xoogga dalka, sida ay sheegtay dowladda Soomaaliya.

“Degmada Awdheegle weli waxaa kasii soconaya howlgal culus oo lagu baacsanayo maleeshiyaadka habaabka ah ee khawaarijta” ayaa markale lagu yiri war-saxaafadeedka.

Weerarkan ayaa kusoo aadayo, iyada oo toddobaadkii hore ay sidaan oo kale weerar qaraxyo iyo dagaal toos ah ay Al-Shabaab ku qaaday hoteel ku yaalla magaalada Beledweyne, kaas oo lagu dilay odayaal dhaqameedyo iyo saraakiil ciidan.

Al-Shabaab ayaa inta badan weerar gaadmo ah oo xilli hore oo subaxnimada ku qaada saldhigyada ciidamada dowladda, illaa haddana waxaa muuqata in aan wax laga baran weerarada isku xilliga dhaca ee kooxda ku bartilmaameedsato ciidanka dowladda.

Si kastaba, Labada Shabeelle ayaa waxaa haatan ka socda howlgallo culus oo ka dhan ah maleeshiyaadka Al-Shabaab, kadib markii ay culeys soo saareen deegaannadii horay looga qabsaday ee gobolladaasi oo daris la ah magaalada Muqdisho ee caasimadda dalka.

Daawo: Abuu Cubeyda oo mar Shabaab-ka ku amray in ay ka soo baxaan Galmudug

Muqdisho (Caasimada Online) – Sanad ka hor, hoggaamiyaha kooxda Al-Shabaab, Axmed Diiriye Abuu Cubeyda, ayaa Shabaab-ka jooga Mudug iyo Galgaduud (Galmudug) ku amray inay isaga soo baxaan dagaalka oo u soo gudbaan koonfurta dalka, isagoo go’aankiisa ku saleynaya inay jabeen.

Xogtaan waxaa bixiyey nin kasoo goostay Al-Shabaab oo mar ahaan jiray guddoomiyaha gobolka Shabeellaha Dhexe, intii aan loo magacaabin Kabo-Kutukade, oo haatan guddoomiyaha gobolkaas ugu magacaaban kooxda.

Sheekh Cali Wajiis, oo u warramay SNTV, ayaa sheegay in dagaalkii Cowsweyne ka hor, hoggaamiyaha Al-Shabaab, Abuu Cubeyda, uu amar ku bixiyey in Galgaduud laga baxo, maadaama Al-Shabaab xiligaas ka quustay inay hor istaagaan ciidamada dowladda.

“Markii uu bixiyey amarkaas, horjoogayaashii Al-Shabaab ee Galgaduud waxay amreen in hal dagaal la galo, haddii lagu jabana la isaga soo baxo Galgaduud oo Jubooyinka la isugu tago. Balse, halkii dagaal wuxuu noqday weerarkii Cowsweyne, halkaas oo ciidanka dowladda ay ku jabeen,” ayuu yiri Sheekh Cali Wajiis.

Sheekha oo soo xiganayey nin ka soo goostay Al-Shabaab, oo xabsiga uu ku soo wareystay Wasiir Mukhtaar Roobow, oo ay is yaqaaneen, ayaa yiri: “Annagoo jabnay oo go’aansanay in Galmudug aan isaga baxno, ayaad dagaalka ka soo baanateen. Dowladdu, haddii Cowsweyne kadib ay hal weerar nagu soo qaadi lahayd, waan jabnay oo waan iska carari lahayn,” ayuu laga soo xigtay ninkii kasoo goostay kooxda, oo haatan ku jira xarunta dhaqan-celinta ee dowladda Soomaaliya ay u diyaarisay.

Sheekh Cali Wajiis ayaa ku taliyey in Al-Shabaab dagaal looga furo dhowr jiho, si looga adkaado, isagoo dowladda ugu baaqay inay la timaado qorshe dagaal oo looga faa’iideysan karo ciidamada qaranka iyo kuwa deegaanka, oo sida uu sheegay meel kasta dhooban.

“Qalad badan ayaa ka jira farsamada dagaalka. Waxaa yar aqoonta ay dowladdu u leedahay cadowgeeda. Ciidanku waxay iskugu imaan karaan hal goob oo lagu balamay, haddii shan jiho weerar looga soo qaado kooxda Al-Shabaab,” ayuu yiri Sheekh Cali Wajiis.

Hoos ka daawo

 

 

Qorshaha cusub ee Shabaab iyo madaxoodii deegaanka Mubaarak oo isku dhiibay DF

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Dagaalyahannada kooxda Al-Shabaab ayaa waayadan dambe joojiyey inay isku soo dhiibaan ciidamada dowladda, waxaana loo sababeynayaa hal arrin oo ku soo korortay dagaalka, taas oo ah isbeddelka ku yimid istiraatiijiyadda dagaalka ee Al-Shabaab.

Inkastoo maanta uu ciidamada dowladda isku soo dhiibay madaxii Al-Shabaab ee deegaanka Mubaarak, oo ka tirsan gobolka Shabeellaha Hoose, haddana dhowrkii toddobaad ee lasoo dhaafay, kooxdaan waxay joojisay inay isku soo dhiibaan dowladda.

Yacquub Macallin Axmed, oo toddobo sano ka hor Khawaarijta uga biiray deegaanka Janaale, ayaa galabta isku soo dhiibay Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed ee ku sugan degmada Awdheegle ee gobolka Shabeellaha Hoose.

Yacquub ayaa sheegay inuu ahaa horjoogihii Khawaarijta u qaabilsanaa deegaanka Mubaarak, oo hoos taga degmada Awdheegle.

Wuxuu sheegay in Khawaarijta uu soo wajahay culays ay u dulqaadan waayeen, oo uga imaanaya duullaanka iyo go’doominta ay kala kulmayaan Ciidamada Qaranka, taasoo ku kaliftay in maanta uu isku soo dhiibo ciidamada qaranka ee ku sugan degmada Awdheegle.

Wixii ka horreeyey bishaan Ramadaan, maalin kasta waxaa ciidamada dowladda Soomaaliya isku soo dhiibi jiray xubno Shabaab ah, iyagoo inta badan iska dhiibi jiray labo aag oo kala ah: deegaanada Koonfur Galbeed, gaar ahaan aagga Baydhabo, iyo deegaanada dhaca xuduudda gobollada Galgaduud iyo Shabeellaha Dhexe.

Quburrada ka faallooda dhaqdhaqaaqa Al-Shabaab waxay sheegeen in xubnihii isku soo dhiibi jiray dowladda ee Shabaab ka soo goosan jiray ay fursad waayeen, laga soo bilaabo dhammaadkii bishii Shacbaan, xilligaas oo Al-Shabaab ay dardar geliyeen istiraatiijiyadooda dagaalka.

Dhallinyaradii kasoo goosan jirtay kooxda ayaa toos loo geliyey dagaalka, waxayna weerarro is-daba joog ah ku soo qaadeen gobolka Shabeellaha Dhexe. Qorshahaan ayaa dhalinyarada ka barbar dagaalameysa Al-Shabaab u diiday fursad ay isku dhiibaan.

Sidoo kale, waxaa la sheegay in Al-Shabaab ay dagaalyahannadoodii kasoo rareen Koonfur Galbeed, isla markaana ay cududdooda milateri isugu keeneen gobolka Shabeellaha Dhexe.

Hamiga ku jira kooxdaan argagixisada ah waa inay Muqdisho qabsadaan. Markii laga soo tago Shabeellaha Dhexe oo dagaal toos ah uu ka socdo, haddana hareeraha kale ayey Muqdisho ka soo kulaashay kooxda Al-Shabaab. Balse, waxaa la sheegay in aysan awoodin, ciidanna u heysan inay Muqdisho soo weeraraan.

ITOOBIYA iyo Israa’iil oo ka wada-hadlay arrin xasaasi ah oo la xiriirta Soomaaliya

Qudus (Caasimada Online) – Dowladaha Israa’iil iyo Itoobiya ayaa Arbacadii kulan ku yeeshay magaalada Qudus, iyagoo ka wada hadlay xoojinta iskaashiga dhinaca la-dagaallanka argagixisada, gaar ahaan dagaalka ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab ee Soomaaliya iyo kooxaha kale ee ka jira Bariga Dhexe.

Shir jaraa’id oo ay si wadajir ah u qabteen kulanka kaddib, Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Israa’iil, Gideon Sa’ar, iyo dhiggiisa Itoobiya, Gedion Timotheos, ayaa carrabka ku adkeeyay xiriirka sii xoogeysanaya ee u dhaxeeya Al-Shabaab iyo Xuutiyiinta Yemen, kuwaasoo loo arko inay halis ku yihiin amniga gobolka iyo midka caalamiga ah.

“Argagixisadu waa caqabadda ugu weyn ee hortaagan shucuubteena,” ayuu yiri Sa’ar. “Waxaan aragnaa xagjirnimada Islaamiga ah oo kusii faafaysa gobolkeena—Hamas oo Gaza ka dagaallamaya, Xizbullah oo Lubnaan ku sugan, jihaadiyiinta Suuriya, iyo Al-Shabaab oo ka hawlgala Afrika. Waa in argagixisada laga cirib tiro gebi ahaanba.”

Sa’ar wuxuu hoosta ka xariiqay xiriirka ka dhexeeya Al-Shabaab, oo xiriir la leh Al-Qaacida, iyo Xuutiyiinta ay Iran taageerto, kuwaasoo tan iyo weerarkii Hamas ee Israa’iil ku qaaday 7-dii Oktoobar 2023, xoojiyay weerarradooda ka dhanka ah Bariga Dhexe.

Xuutiyiinta ayaa bartilmaameedsaday marinnada maraakiibta Israa’iil, taasoo carqalad ku noqotay ganacsiga caalamiga ah, iyagoo xiisadda sii hurinaya.

Doorka Itoobiya ee la-dagaallanka Al-Shabaab

“Itoobiya waxay door muhiim ah ka ciyaartaa dagaalka ka dhanka ah kooxda argagixisada ah ee Al-Shabaab,” ayuu yiri Sa’ar, isagoo xusay in Al-Shabaab “ay xiriir dhow la leedahay Xuutiyiinta Iran taageerto ee Yemen, taasoo sii xumeynaysa xasilloonida gobolka.

Tan iyo 7-dii Oktoobar, Xuutiyiinta waxay Israa’iil ku garaaceen boqolaal gantaal iyo diyaarado aan duuliye lahayn, waxayna carqaladeeyeen marinnada ganacsiga caalamiga ah.

Hadda, waxay si toos ah ugu hanjabayaan inay ka mamnuucaan maraakiibta Israa’iil ee Badda Cas. “Xuutiyiintu waa khatar caalami ah, Israa’iil, Afrika, iyo nidaamka caalamiga ahna halis ayay ku yihiin,” ayuu yiri Sa’ar

Sa’ar wuxuu xoojiyay muhiimadda booqashada Timotheos, isagoo ku tilmaamay “tallaabadii ugu horreysay ee lagu xoojinayo xiriirka Israa’iil iyo dalalka Afrika,” wuxuuna Itoobiya ku sifeeyay inay tahay “mid ka mid ah dalalka hormuudka ka ah gobolka.”

Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Israa’iil wuxuu xusay in xiriirka labada dal uu soo jiray qarniyo badan, isagoo carrabka ku adkeeyay doorka ay bulshadu Itoobiyaan-Yuhuudda ah ka ciyaaraan bulshada Israa’iil.

Sa’ar wuxuu shaaciyay inuu dhowaan booqan doono Itoobiya si loo sii xoojiyo wadahadallada la xiriira amniga iyo iskaashiga gobolka.

Sirdoonka Maraykanka ayaa dhawaan helay xog muujinaysa in Xuutiyiinta Yemen ay ka wadahadleen suurtagalnimada inay hub siiyaan kooxda Al-Shabaab ee Soomaaliya.

Mas’uuliyiinta Maraykanka ayaa haatan raadraacaya caddeymo muujinaya in hubka Xuutiyiinta la gaarsiiyay Soomaaliya, iyagoo sidoo kale baadhaya in Iran, oo taageero militari iyo dhaqaale siisa Xuutiyiinta, ay ku lug leedahay heshiiskan.

Beesha Xawaadle oo ku dhawaaqday mowqifkeeda doorasho qof iyo cod

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Beesha Xawaadle ayaa xalay kulan ballaaran ku yeelatay magaalada Muqdisho, kaasoo lagu taageerayay halganka dib-u-xoreynta dalka iyo hirgelinta doorasho qof iyo cod ah.

Kulanka ayaa waxaa kasoo qayb-galay masuuliyiin sare, siyaasiyiin, waxgarad, dhalinyaro, iyo haween, kuwaasoo dhammaantood cadeeyay mowqif adag oo ku aaddan dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab iyo rabitaanka doorasho xor ah oo dalka laga hirgeliyo.

Taageerada doorashada qof iyo cod

Kulankan oo uu soo agaasimay Xoghayaha Maamulka Gobolka Banaadir, Faysal Caraale Afrax ayaa si weyn diiradda loogu saaray sida beesha Xawaadle uga go’an tahay inay kaalin mug leh ka qaadato mustaqbalka siyaasadeed ee Soomaaliya.

Faysal Caraale ayaa cadeeyay in beesha Xawaadle diyaar u tahay doorasho qof iyo cod ah, isagoo xusay in ay tahay mid ka mid ah beelaha sida weyn u garab taagan qorshaha dowladdu wado.

“Waxaan cadeynayaa in beeshu diyaar u tahay hadii doorasho qof iyo cod ah la qabanayo, waxaan kaloo rabaa in beesha ay xoojiso dagaalka Khawaarijta, si looga ciribtiro dhamaan deegaanada ay weli kaga sugan yihiin dalka,” ayuu yiri Xoghayaha Gobolka Banaadir.

Kala saarista dagaalka & siyaasadda

Hoggaamiyaha ciidanka difaaca deegaanka, Cali Jeyte Cismaan oo isna kulanka ka hadlay, ayaa si adag u sheegay in shacabka Soomaaliyeed looga baahan yahay in ay si mideysan uga qeyb qaataan dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab.

Wuxuu carrabka ku adkeeyay in la joojiyo isku day kasta oo lagu siyaasadeynayo halganka xoreynta ee ka socda dalka.

Dhanka kale, madaxweynihii hore ee Hirshabeelle, Cali Cabdullaahi Cosoble ayaa ku baaqay in la mideeyo dadaallada dagaalka, isagoo ka digay caqabado siyaasadeed oo carqaladeyn kara dadaallada xoreynta.

“Madaxweyne Xasanow dagaalku dhinaca tolkaa Abgaal ayuu ka socon la’yahay ee siyaasadda ha ka dhaafaan. Caqli iyo siyaasad meel islama galaan, dagaalka anaga waa ku jirnaa ee dhankaas hagardaamada haka dayaan oo ha dagaalamaan,” ayuu yiri Cosoble.

Hoggaaminta siyaasadda

Wasiirka Batroolka iyo Macdanta Soomaaliya, Daahir Shire Maxamed, oo kulanka soo xiray, ayaa ugu baaqay beeshiisa in ay u diyaar garoobaan doorashada qof iyo cod, isagoo xusay in beesha Xawaadle aysan noqon doonin mid la duleeyo ee ay noqon doonto mid talada dalka go’aankeeda wax ka leh.

“Hadda nahay beesha Xawaadle kuwo loo shooro noqon meyno ee waxaan noqonaynaa dad lala shoorro, matalaadna anaa idin jooga,” ayuu yiri wasiirku, isagoo xusay in beesha ay doorkeedu xoojin doonto.

Waxa uu intaas kusii daray “Doorashada dadweyne waa in aan noqono beesha ugu horeysa ee u diyaarsan, sida aan u noqonay beesha ugu horeysay ee halganka xoreynta bilowday.”

Si kastaba, kulankaan ayaa imanaya xilli ay dowladda Soomaaliya wado dadaallo xooggan oo lagu doonayo in markii ugu horreysay muddo 56 sano ah dalka laga qabto doorasho qof iyo cod ah. Inkasta oo qorshahan uu wajahayo diidmo xooggan oo ka imaanaysa mucaaradka, kuwaas oo u arka mid laga leeyahay dano siyaasadeed oo gaar ah.

Mareykanka iyo Israel oo si rasmi ah ugala soo xiriiray DF iyo Somaliland qorshaha Gaza

Washington (Caasimada Online) – Maraykanka iyo Israa’iil ayaa la xiriiray mas’uuliyiin ka tirsan saddex dowladood oo Bariga Afrika ku yaalla si ay ugala hadlaan suurtagalnimada in dhulkooda loo isticmaalo dib u dejinta Falastiiniyiinta la rabo in laga barakiciyo Marinka Gaza, sida ay u xaqiijiyeen saraakiil Maraykan iyo Israa’iil ah oo la hadlay wakaaladda wararka ee The Associated Press.

Xiriirrada lala sameeyay Suudaan, Soomaaliya, iyo Somaliland – oo ah gobol iskiis ugu dhawaaqay madax-bannaani balse aan si caalami ah loo aqoonsan – ayaa muujinaya sida ay Maraykanka iyo Israa’iil uga go’an tahay horumarinta qorshe la kulmay cambaareyn ballaaran, kuna murugsan dhinacyada sharciga iyo anshaxa.

Maadaama saddexdan dal ay yihiin kuwo dhaqaale ahaan liita, qaarna ay la daalaa dhacayaan rabshado, qorshaha Trump wuxuu shaki gelinayaa sheegashadiisa ah in Falastiiniyiinta Gaza la dejin doono “goob qurux badan.”

Mas’uuliyiinta Suudaan ayaa xaqiijiyey inay diideen dalabka Maraykanka, halka mas’uuliyiinta Soomaaliya iyo Somaliland ay AP u xaqiijiyeen in aysan wax xiriir ah oo arrintan la xiriira lala yeelan.

Qorshaha Trump ee Gaza

Qorshaha Trump wuxuu dhigayaa in in ka badan laba milyan oo qof oo reer Gaza ah si rasmi ah looga raro halkaas, iyadoo Maraykanku uu la wareegayo maamulka dhulka, fulinayo hawlo ballaaran oo dib u dhis ah, kaddibna u horumarinayo sidii mashruuc ganacsi oo dhisme.

Falastiiniyiinta Gaza ayaa gebi ahaanba diiday qorshahan, iyagoo beeniyay sheegashada Israa’iil ee ah in barakacaasi noqon doono mid ikhtiyarai ah.

Dalalka Carabta ayaa sidoo kale si adag uga hor yimid, iyagoo soo bandhigay qorshe kale oo dib-u-dhis ah kaasoo Falastiiniyiinta u ogolaanaya inay ku sii negaadaan dhulkooda.

Hay’adaha xuquuqda aadanaha ayaa uga digay in qasbidda ama cadaadiska lagu saaro Falastiiniyiinta inay ka guuraan guryahooda ay noqon karto dembi dagaal.

Si kastaba ha ahaatee, Aqalka Cad ayaa sheegay in Trump “ka go’an tahay aragtidiisa.”

Saraakiil Maraykan iyo Israa’iil ah, oo codsaday in aan magacyadooda la shaacin maadaama ay ka hadlayaan dadaallo diblomaasiyadeed oo qarsoodi ah, ayaa xaqiijiyay xiriirrada lala sameeyay Soomaaliya iyo Somaliland, halka Maraykanku sidoo kale xaqiijiyay inuu la hadlay Suudaan.

Waxay sheegeen inaysan caddayn heerka ay gaarsiisan yihiin wada-hadallada ama heerarka kala duwan ee ay ka socdaan.

Sida ay saraakiisha Maraykanku sheegeen, dadaalladan waxay bilaabmeen bishii hore, maalmo un kaddib markii Trump uu qorshihiisa Gaza la wadaagay Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu, iyadoo Israa’iil hoggaaminayso wada-hadallada.

Maamulka Somaliland

Somaliland, oo ay ku nool yihiin in ka badan 3 milyan oo qof, ayaa in ka badan 30 sano ka hor ka go’day Soomaaliya, hase yeeshee si caalami ah looma aqoonsan. Dowladda Soomaaliya ayaa weli u aragta inay Somaliland tahay qayb ka mid ah dhulkeeda.

Madaxweynaha cusub ee Somaliland, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi, ayaa dadaal xooggan ugu jira inuu helo aqoonsi caalami ah.

Sarkaal Maraykan ah oo ka mid ah dadaalladan ayaa xaqiijiyay in Maraykanku “si hoose ugala wada-hadlayo Somaliland arrimo kala duwan oo ay ku caawin karto Maraykanka, iyada oo beddelkeeda la siinayo aqoonsi.”

Suurta-galnimada in Somaliland hesho aqoonsi Maraykan ah waxay noqon kartaa dhiirigelin sababi karta in madaxweynaha Somaliland uu dib uga fiirsado mowqifkiisa ku aaddan taageerada Falastiiniyiinta.

Imaaraadka Carabta, oo ah dal xubin ka ah heshiiskii Abraham Accord oo xiriir dhow la leh Israa’iil, ayaa horey uga lahaa saldhig milatari Somaliland, wuxuuna weli leeyahay dano ganacsi, oo ay ku jirto deked.

Goobta istiraatiijiga ah ee Somaliland – oo ku taalla marinka biyaha Gacanka Cadmeed, kana ag dhow Yemen oo ay ka dagaalamaan kooxda Xuutiyiinta – ayaa ka dhigi karta xulufo istiraatiiji ah.

In kasta oo Somaliland ay xasillooni siyaasadeed ku raaxaysanaysay sanado badan, taasoo si weyn uga duwan xasilooni darrada Soomaaliya ee ay ka jirto kooxda Al-Shabaab, haddana weli waa mid ka mid ah meelaha ugu saboolsan adduunka.

Sarkaal ka tirsan Somaliland, oo codsaday in aan magaciisa la shaacin maadaama uusan u xilsaarneyn ka hadalka arrintan, ayaa sheegay in dawladdiisu aysan wax xiriir ah la yeelan, lagalana hadlin qaabilaadda Falastiiniyiinta.

Dowladda Soomaaliya

Soomaaliya waxay si weyn u taageertaa Falastiiniyiinta, waxaana marar badan lagu qabtay bannaanbaxyo nabadeed oo lagu muujinayo taageeradaas.

Dalka Soomaaliya wuxuu ka mid ahaa dalalkii ka qayb galay shirkii Jaamacadda Carabta ee dhowaan si adag u diiday qorshaha Trump, taasoo muujinaysa in Soomaaliya aysan u badnayn inay martigeliso Falastiiniyiinta, xitaa haddii ay oggolaadaan inay guuraan.

Sambu Chepkorir, oo ah qareen iyo cilmi-baare ku takhasusay khilaafaadka, kuna sugan Nairobi, Kenya, ayaa sheegay inay adag tahay in la fahmo sababta Soomaaliya u oggolaan lahayd qorshahan, maadaama ay si weyn u taageersan tahay xuquuqda Falastiiniyiinta.

“Isbeddelada siyaasadeed way is bedbeddelaan, marka laga yaabaa in qorshahan uu leeyahay ujeeddo qarsoon,” ayuu yiri Chepkorir.

Sarkaal ka tirsan dowladda Soomaaliya, oo codsaday in aan magaciisa la shaacin maadaama uusan u oggoleyn in uu arrintan ka hadlo, ayaa sheegay in dalkiisu aan lagala xiriirin qaabilaadda Falastiiniyiinta Gaza, isla markaana aysan jirin wax wadahadal ah oo la yeeshay.

US, Israel eye Somalia, Somaliland for Gaza resettlement

Washington (Caasimada Online) – The United States and Israel have approached officials in Sudan, Somalia, and Somaliland to discuss the potential resettlement of Palestinians displaced from the Gaza Strip, according to sources within both governments.

These overtures, confirmed to The Associated Press, reveal a persistent effort to advance a controversial plan that faces widespread international condemnation and raises profound legal and ethical questions.

The selection of these economically fragile and, in some cases, conflict-ridden East African nations casts doubt on the Trump administration’s claim that displaced Gazans would be relocated to a “beautiful place.”

Sudanese officials have confirmed that they reject the proposal. Officials in Somalia and Somaliland, a self-declared but unrecognized independent region, deny such contact.

The Trump Gaza plan: A contentious proposal

The Trump plan envisions the large-scale relocation of over two million Gazans, with the US assuming temporary control of the territory, conducting reconstruction, and then developing it as a real estate venture.

Palestinians in Gaza have overwhelmingly denounced the plan, rejecting Israeli claims of voluntary displacement.

Arab nations have also strongly opposed the initiative, proposing an alternative that allows Palestinians to remain in their homeland.

Human rights organizations warn that forced displacement or coercion could constitute a war crime.

Despite this, the White House maintains that Trump is “committed to his vision.”

US and Israeli officials, speaking anonymously due to the sensitive nature of the discussions, confirmed the contacts with Somalia and Somaliland, and the US acknowledged discussions with Sudan.

The extent and progress of these talks remain unclear.

According to US officials, the effort began last month, shortly after Trump shared his plan with Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu. Israel took the lead in the discussions.

Somaliland: A potential incentive?

Somaliland, home to over three million people, seceded from Somalia over 30 years ago but lacks international recognition. Somalia still claims it as part of its territory.

Somaliland’s new president is actively seeking international recognition.

A US official confirmed “discreet discussions with Somaliland on various issues where it could assist the US in return for recognition.”

The prospect of US recognition could incentivize Somaliland to reconsider its stance on Palestinian support.

The UAE, with close ties to Israel, has commercial interests in Somaliland, including a port, and previously maintained a military base.

Somaliland’s strategic location along the Gulf of Aden, near Yemen, could make it a valuable ally.

Despite relative stability compared to Somalia, Somaliland remains one of the world’s poorest regions.

A Somaliland official, speaking anonymously, denied any government contact regarding the reception of Palestinians.

Somalia: Unlikely host

Somalia strongly supports the Palestinian cause, with frequent solidarity demonstrations.

Somalia recently joined Arab League nations in condemning the Trump plan, making it an unlikely host for displaced Gazans.

Sambu Chepkorir, a Nairobi-based lawyer and conflict researcher, questioned Somalia’s potential acceptance, given its support for Palestinian rights.

“Political tides shift, so maybe there’s a hidden motive,” Chepkorir said.

A Somali government official, speaking anonymously, denied any contact regarding the reception of Gazan Palestinians.

PUTIN oo Ukraine u soo bandhigay 2 doorasho oo adag

Moscow (Caasimada Online) – Madaxweynaha Ruushka, Vladimir Putin, ayaa shaaciyay in ciidamadiisu ay go’doomiyeen askarta Ukraine ee ku harsan gobolka Kursk ee galbeedka Ruushka, halkaas oo ay ku sugnaayeen in ka badan toddoba bilood. Dagaalkan ayaa ka mid ah kuwa ugu muhiimsan ee colaadda ka socota gobolka.

Putin, oo wariyeyaasha kula hadlay magaalada Moscow, ayaa yiri in xaaladda Kursk ay tahay “mid gebi ahaanba ku jirta gacanteena, halka kooxdii duullaanka nagu soo qaadayna ay hadda ku go’doonsan tahay,” sida ay werisay Reuters.

Ukraine ayaa bishii Agoosto ee la soo dhaafay weerar lama filaan ah ku qaaday Kursk, iyada oo isku dayaysay in ay ka jeediso ciidamada Ruushka furimaha hore, isla markaana ay hesho dhul ay ku beddesho gobollada ay Ruushku haystaan. Hase yeeshee, taliyaha ugu sarreeya ee Ukraine ayaa toddobaadkan beeniyay in ciidamadiisu la go’doomiyay.

Arbacadii, Putin ayaa booqasho lama filaan ah ku tegay ciidamada Ruushka ee ku sugan Kursk, isaga oo faray in si degdeg ah dib loogu qabsado gobolka.

“Haddii go’doominta dhabta ah dhacdo maalmaha soo socda, cidna kama bixi doonto halkaas. Waxa kaliya ee u furan waa in ay is dhiibaan ama ay dhintaan,” ayuu Putin ku yiri shir jaraa’id oo uu qabtay Khamiistii, sida ay Reuters sheegtay.

Intii lagu guda jiray shir jaraa’idka, Putin wuxuu sidoo kale muujiyay taageero xaddidan oo uu u hayo qorshaha xabbad-joojin ee Mareykanku soo jeediyay.

Duqeymo Ruushku fuliyay oo dhimasho sababay

Hadallada Putin ayaa yimid xilli duqeymo cirka ah oo Ruushku habeenkii hore ka fuliyay koonfurta Ukraine ay ku dileen ugu yaraan laba qof gobolka Kherson, sida ay saraakiishu sheegeen Khamiistii.

Guddoomiyaha Kherson, Oleksandr Prokudin, ayaa ku sheegay fariin uu soo dhigay Telegram in gobolka uu la kulmay weerarro ay fuliyeen diyaaradaha aan duuliyaha lahayn iyo madaafiicda Ruushka, taasoo keentay in qof kale uu ku dhaawacmo.

Dhanka kale, gobolka deriska la ah ee Dnipropetrovsk, guddoomiyaha Serhiy Lysak ayaa sheegay in ugu yaraan saddex qof la dhigay isbitaalka kaddib markii weerar Ruushku fuliyay uu haleelay magaalada Dnipro.

Lysak ayaa ku sheegay fariin uu soo dhigay Telegram in weerarku uu burbur u geystay dhismayaal badan oo dabaqyo ah, isaga oo sheegay in daaqadaha dhismayaashu ay wada burbureen.

Sidoo kale, saraakiisha gobolka Sumy ayaa Khamiistii sheegay in diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Ruushka ay ku dhaceen xarumo garajyo ah, taasoo sababtay in ilaa 20 garaj ay gubtaan.

Ukraine oo sheegtay in ay soo rideen 74 drones

Militariga Ukraine ayaa Khamiistii sheegay in ay soo rideen 74 ka mid ah 117 diyaaradood oo Ruushku habeenkii la soo dhaafay hawada u diray.

Hawlgalka lagula dagaallamay diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Ruushka ayaa ka dhacay gobollada Chernihiv, Dnipropetrovsk, Kharkiv, Khmelnytskyi, Kyiv, Mykolaiv, Odesa, Poltava, Sumy, Vinnytsia iyo Zaporizhzhia, sida ay militariga Ukraine sheegeen.

Dhanka kale, Wasaaradda Difaaca ee Ruushka ayaa sheegtay in ay soo rideen 77 diyaaradood oo kuwa aan duuliyaha lahayn ah oo Ukraine ay dirtay, kuwaas oo intooda badan lagu burburiyay gobollada xuduudda la leh Ukraine.

Guddoomiyaha gobolka Kaluga ee Ruushka, Vladislav Shapsha, ayaa sheegay in weeraradii dhacay ay dhaawac gaarsiiyeen qof, isla markaana waxyeello u geysteen dhisme warshadeed, taawarka isgaarsiinta iyo xarun koronto.

Militariga Ruushka ayaa sidoo kale sheegay in ay burburiyeen 30 diyaaradood oo drones ah oo dul marayay gobolka Bryansk, inkastoo saraakiisha halkaas joogay ay sheegeen in aysan jirin wax khasaaro ah oo ka dhashay.

Difaaca cirka ee Ruushka ayaa sidoo kale duqeeyay diyaarado Ukraine ay dirtay oo dul marayay gobollada Kursk, Voronezh, Rostov iyo Belgorod, sida ay militarigu sheegeen.

Weerarada cirka ee Ruushku ay sii wadaan ayaa imaanaya xilli Mareykanku uu dadaal ugu jiro in la gaaro xabbad-joojin.

Mareykanka ayaa soo jeediyay in dagaalka la hakiyo muddo 30 maalmood ah, taasoo Ukraine ay sheegtay in ay aqbali doonto.

Mas’uuliyiin Mareykan ah ayaa la filayaa in maalmaha soo socda ay arrintan kala hadlaan saraakiil Ruush ah.

Qeybo ka mid ah warbixintan waxaa laga soo xigtay AFP iyo Reuters.

Wakiilkii Midowga Afrika u qaabilsanaa Soomaaliya oo xil sare loo magacaabay

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha Guddiga Midowga Afrika, Maxamuud Cali Yuusuf, ayaa si rasmi ah u magacaabay Mohamed El-Amine Souef inuu noqdo Madaxa Shaqaalaha cusub ee xafiiskiisa.

Souef wuxuu xilkan kala wareegayaa Mohamed El Hacen Lebatt, oo horey u hayay jagadan.

Magacaabistan ayaa kusoo beegmaysa xilli ay socoto xil-wareejinta rasmiga ah ee hoggaanka Guddiga Midowga Afrika (AUC), taasoo ka dhacday magaalada Addis Ababa, oo ah xarunta Midowga Afrika.

Waa kuma Mohamed El-Amine Souef?

Ka hor inta aan xilkan loo magacaabin, Souef wuxuu ahaa Wakiilka Gaarka ah ee Guddoomiyaha Guddiga Midowga Afrika u qaabilsan Soomaaliya iyo Madaxa Hawlgalka Kala-guurka Midowga Afrika ee Soomaaliya (ATMIS), laga bilaabo Sebtember 1, 2022.

Sidoo kale, wuxuu horey u soo noqday:

  • Madaxa Xafiiska Gobolka ee Hawlgalka Isku-dhafka ah ee Qaramada Midoobay iyo Midowga Afrika ee Darfur (UNAMID).
  • Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Jasiiradda Comoros (1999–2006).

Intaas waxaa dheer, Souef waa qoraa caan ah, wuxuuna qoray shan buug oo la xiriira arrimaha siyaasadda iyo juquraafi siyaasadeedka. Wuxuu ku hadlaa afar luqadood: Faransiis, Ingiriis, Carabi, iyo Swahili.

Dib-u-habaynta xafiiska guddoomiyaha AUC

Magacaabistan waxay qayb ka tahay dib-u-habeyn ballaaran oo lagu sameeyay xafiiska Guddoomiyaha Guddiga Midowga Afrika, kaddib doorashadii dhowaan dhacday.

Isbeddellada lagu sameeyay jagooyinka sare ee xafiiska waxaa ka mid ah Moussa Mohamed Omar, oo loo magacaabay Ku-xigeenka Madaxa Shaqaalaha, isagoo beddelay Tordeta Ratebaye.

Febraayo 15, 2025, ayey ahayd markii Maxamuud Cali Yuusuf, Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Jabuuti tan iyo 2005, loo doortay inuu hoggaamiyo Guddiga Fulinta Midowga Afrika.

Maxamuud ayaa helay taageeradii loo baahnaa ee laba-meelood laba ka mid ah codadka hoggaamiyeyaasha gobolka, taasoo u suuragelisay inuu qabto xilka wakiilka qaaradda, oo ay ku nool yihiin 1.5 bilyan oo Afrikaan ah.

Diblomaasiyiin yar ayaa leh waayo-aragnimo la mid ah tan diblomaasiga 59-jirka ah, Maxamuud Cali Yuusuf. Waxaana u sahlay inuu hoggaanka qabto ololihiisii xasilloonaa, kaas oo uu kaga guuleystay siyaasiga rug-caddaaga ah ee Kenya, Raila Odinga.

Jeyte oo dalab xasaasi ah hordhigay beesha Xawaadle

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Hoggaamiyaha ciidanka Macawiisleeyda, Cali Jeyte Cismaan, ayaa ku baaqay in lasoo afjaro dagaalka afar sano jirsaday ee ka socda gobollo ka mid ah dalka, gaar ahaan dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab ee ka socda gobolka Hiiraan.

Cali Jeyte ayaa dhaliilay qaabka uu hadda dagaalku u socdo, isaga oo xusay in la joogo xilligii la dhammeystiri lahaa qorshaha xoreynta.

Wuxuu ugu baaqay beesha Xawaadle inay u midoobaan sidii dagaalka loo dhammayn lahaa, wuxuuna carrabka ku adkeeyay in aan laga cabsanin dagaalka.

“Dagaalku waa nagu dheeraaday, taageero buuxda ayuu u baahan yahay. Ma ka baxeynaa dagaalka haddaan garabka dowladda weyno? Jawaabtu waa maya! Waa inaan dagaalka sii wadnaa oo aanan dib uga guran,” ayuu yiri Cali Jeyte.

Wuxuu sidoo kale beesha Xawaadle ugu baaqay inay isugu timaado kulan ballaaran si xal dhab ah loogu helo taageerada dagaalka.

“Sida haatan dagaalku ku socdo si sax ah ma aha, ee madaxda beesha halkan badankeedu fadhiso, waxaan leeyahay dagaalka il hoose halagu eego,” ayuu yiri Cali Jeyte.

Isaga oo hadalkiisa sii wata, wuxuu tilmaamay in dagaalka hadda socda uusan lahayn qorshe cad oo dhab ah, loona baahan yahay in la dejiyo istiraatiijiyad lagu soo afjarayo dagaalka.

Dalabkan ayuu Cali Jeyte ka jeediyay xalay kulan afur ahaa oo beesha Xawaadle ku yeelatay Muqdisho, kaasoo diiradda lagu saaray dardar-gelinta dagaalka lagula jiro Al-Shabaab iyo diyaar u ahaanshaha beesha ee doorashada qof iyo cod.