Laascaanood (Caasimada Online) – Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa waxay casuumaad u fidisay Isimida SSC ee ku sugan magaalada Laascaanood ee gobolka Sool, si ay u yimaadan caasimadda ee magaalada Muqdisho, sida ay ogaatay Caasimada Online.

Xogaha aan helayno ayaa sheegaya in wasiirka isgaarsiinta iyo teknoolajiyada ee xukuumadda federaalka Soomaaliya oo ku sugan magaalada Laascaanood uu Isimida SSC u gudbiyay casuumada madaxda sare ee dowladda federaalka Soomaaliya.

Jaamac Khaliif oo noqonaya wasiirkii ugu horreeyay ee dowladda federaalka Soomaaliya metalaya ee taga halkaasi, tan iyo markii uu ka billowday dagaalka Somaliland iyo SSC, ayaa waxa uu kulan gaar ah uu xarunta gobolka Sool kula yeeshay hoggaanka Isimada dhaqanka ee SSC.

Dowladda federaalka Soomaaliya waxay qorsheynaysaa in magaalada Muqdisho shir gaar ah kula yeelato Isimada SSC, si looga wada-hadlo xaaladda magaalada Laascaanood, xilli dowladda muddooyinkii dambe lagu dhaliilayay in aysan kaalin muuqata ka qaadan wax ka qabashada dhibaatada halkaasi ka taagan.

Garaadada oo hormuud u ah dagaalka SSC ay kula jirto Somaliland ayaa laga sugayaa jawaab celinta casuumaadan, ayada oo wararka qaar ay sheegayaan in Isimida ay wasiirka ku wargeliyeen in dhamaantooda aysan wada bixin karin, islamarkaana ay Muqdisho u dirsadaan laba kamid ah Garaadada, taasi oo lasoo warinayo in wasiirka ay u cuntami weysay.

Weli si rasmi ah looma oga sida Isimada ay arrintan uga fal-celin doonaan, waxaana jira warar sheegaya in guddiga 33-ka ee SSC-Khaatumo ay ka biyo diidsan yihiin inay tagaan meel aad uga fog Laascaanood, maadaama dagaal uu kaga furan yahay gobolka Sool.

Dhinaca kale, Wasiirka isgaarsiinta iyo teknoolajiyada ayaa shalay soo kormeerayay goobaha ay saamayeen madaafiicda lagu garaacay magaalada Laascaanood, wuxuuna ugu baaqay xukuumadda Somaliland inay joojiyaan sida uu sheegay xasuuqa ay ku hayaan shacabka magaaladaasi, isaga oo xusay in dhibaatada ay geysteen meel kasta kusoo arkeen.

Wasiir Jaamac Khaliif ayaa dib ugu laabanaya caasimadda ee magaalada Muqdisho, waxa uuna golaha wasiiradda ee xukuumadda federaalka Soomaaliya horgeyn doona warbixinta rasmiga ah ee ku saabsan xaaladda ka jirta magaalada Laascaanood.

Si kastaba, booqashada wasiirka isgaarsiinta iyo teknoolajiyada Soomaaliya ayaa kusoo aadeysa, xilli ay markale dib u qarxeen dagaallada u dhexeeyo labada dhinac oo saddexdii maalmood ee lasoo dhaafay ka dhacay bariga iyo galbeedka magaalada Laascaanood.

Muqdisho (Caasimada Online) – Taliska Ciidanka Booliska Soomaaliyeed ayaa faah-faahin kasoo saaray howl-gal ay maanta ciidamadu ku galeen bakhaar ku yaalla suuqa Bakaaraha ee magaalada Muqdisho, oo lagu keydiyo raashinka.

Afhayeenka Booliska Sadiiq Aadan Cali Doodishe oo la hadlay warbaahinta dowladda ayaa sheegay in ciidamada saldhigga degmada Hodan ay gacanta kusoo dhigeen raashin fara badan oo dhacay, kuwaasi oo lagu iibinayay bakhaarka ay gudaha u galeen ciidamada ee suuqa Bakaaro.

Afhayeenka ayaa sheegay in howl-galkan uu yimid kadib cabasho ka timid shacabka, islamarkaana ay ciidamo howl-gal gaar ah ku galeen bakhaarka, ayaga oo sidoo kale gacanta kusoo dhigay dadkii raashinkaasi dhacay dadka ka gadayay.

“Howl-gal ayaa lagu fuliyay bakhaar alaab lagu iibinayay suuqa bakaaraha, howl-gal ayaa lagu fuliyay oo gacanta ayaa lagu soo qabtay. Sidoo kale waxaa gacanta lagu soo dhigay dadkii eedeysanayaasha ah ee alaabtaas iibinayay,” ayuu yiri Afhayeen Sadiiq Doodishe.

Sidoo kale waxa uu sheegay in dadka ay gacanta kusoo dhigeen ciidamada la horgeyn doono cadaaladda, ayna wajihi doonaan maxkamadda awoodda u leh, si tallaabo sharci ah looga qaado.

“Waxa dadka lagu dhibaateeyo raashin dhacay kaliya ah ma ahan ee waa kamid yihiin, marka waxkasta oo dadka Soomaaliyeed lagu dhibaateynayo waa ka hortageyna, waana ka qabaneyna Insha Allah.”

Sadiiq Doodishe ayaa ugu dambeyntiina waxa uu sheegay in howl-gallada noocaan ah ay kasii socon doonaan caasimadda, wuxuuna uga digay dadka ku howlan arrimahaan inay ka waantooban, “ciddii ku howlan ayaga iyo sharciga is-waafajin doona, oo gacanta ayaa lagu dhigayna.”

Si kastaba, Howl-galkan ayaa qeyb ka noqonaya dhaq-dhaqaaqyada ciidamada dowladda federaalka ay ka wadaan magaalada Muqdisho, kuwaas oo muddooyinkii dambe lagu xaqiijinayo amniga, burcadda iyo ciyaal-weerada.

Muqdisho (Caasimada Online) – Xafiiska Hanti-dhawrka Guud ee Qaranka ayaa amray in si dhakhso ah loo joojiyay dhisme ka socda xaruntii hore ee iskaashatooyinka Soomaaliyeed ee degmada Warta Nabada, gaar ahaan waaxda Barwaaqo ee magaalada Muqdisho.

Hanti-dhawrka ayaa warqad uu soo saaray ku sheegay in dhismahaasi uu yahay mid sharci darro, islamarkaana dhismaheeda ay waday shirkad ay heshiis la galeen dad gaar ah, oo uusan magacaabin.

“Waxaa hay’addaha dowladda ee ay warqadani sida tooska ah ugu socota waxa lagu wargelinayaa in si deg-deg ah loo joojiyo dhismaha sharci darrada ah ee ka socda xaruntii hore ee Iskaashatooyinka Soomaaliyeed ee Degmada Warta Nabadda, gaar ahaan Waaxda Barwaaqo,” ayaa lagu yiri qoraalka.

Warqada uu soo saaray hanti-dhawrka ee lagu joojinayo dhismahaan ayaa waxaa si toos ah loogu socod-siiyay; Taliyaha ciidanka booliska Soomaaliyeed iyo Guddoomiyaha gobolka Banaadir ahna Duqa magaalada Muqdisho.

“Xafiiska Hantidhawrka Guud ee Qaranka (XHGQ) waxa uu mas’uul ka yahay ilaalinta hantida umadda iyo u hoggaansanaanta sharciga si loo xaqiijiyo bad-qabka hantida Qaranka.”

Hanti-dhawrka ayaa waxa uu sheegay in dhulalka ay leedahay dowladda Soomaaliya uusan jirin qof gaar ah oo yeelan kara dhul aan dowladdu siin, ka iibin ama u ogolaan, islamarkaana ay sharci darro tahay “hibeynta, bixinta iyo wareejinta dhulka dowlada.”

Qoddobada uu go’aankan u cuskaday Hanti-dhawrka Qaranka ayaa waxaa kamid ah qodobka 43-aad (2 & 4) ee Dastuurka Ku-meel gaark ah JFS iyo Qodobka 50-aad (1) Xarfaha (b & t) ee sharciga Maareynta Maaliyadda Guud (Sharci Lr.17, ee 25/12/2019).

Waxaa xusid mudan in go’aankan kasoo baxay hanti-dhawrka ee lagu joojinayo dhismahaan oo faah-faahin dheeraad ah laga bixin, ay ka wada socdaan madaxweynaha iyo ra’iisul wasaaraha, sida ku xusan qeybta hore ee warqadda kasoo baxday xafiiska.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ergeyga gaarka ah ee Madaxweynaha Soomaaliya u qaabilsan arrimaha bani’aadannimada Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame ayaa sheegay in halista ugu weyn ee wajahayo hana-qaadka dowlad dhiska dalkeena iyo dimuqraadiyada curdanka ah ay tahay hoos u dhac ku yimid kaalintii bulshada rayidka ah.

Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur ayaa qoraal uu soo saaray oo ugu hadlay arrintaan, sidoo kale ku sheegay in warbaahinta madax-banaan ay qeyb ka tahay hoos u dhacaas ku yimid kaalinta bulshada rayidka ah.

“Halista ugu wayn ee hanaqaadka dawlad dhiska dalkeena iyo dimoqoraadiyadda curdunka ah soo food saartay waa hoos u dhaca ku yimid kaalintii bulshada rayadka ah iyo warbaahinta madaxa-bannaa,” ayuu yiri Ergeyga gaarka ah ee Madaxweynaha Soomaaliya u qaabilsan arrimaha bani’aadannimada.

Xildhibaan Shakuur ayaa sidoo kale waxa uu sheegay in arrintaan ay qeyb ka noqotay kadib markii ay hoggaamiyayaashii bulshada rayidka ah ay noqdeen kuwo geeriyooday, kuwa ku biiray siyaasadda iyo kuwa howl-galb noqday.

“Halka la kala garan waayey warbaahintii dawladda iyo tii madaxa-bannaanayd,” ayuu qoraalkaasi ku yiri Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame.

Ergey Cabdiraxmaan ayaa ugu dambeyntiina waxaa uu ka dhawaajiyay in xilligaan loo baahan yahay jiil cusub oo dhiirranaan iyo ku dhac leh oo hoggaamiya bulshada rayad ah iyo warbaahin madax-banaan.

“Kuwaasi oo kaalin mug lehna ka qaata qaata xakamaynta siyaasiyiinta, xasillinta dalka, dawlad dhiska iyo dimoqoraadiyeynta.”

Muqdisho (Caasimada Online) –  Madaxweynaha dowlad goboleedka Jubbaland, Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe) oo haatan ku sugan magaalada Muqdisho ayaa bilaabay kulamo gaar gaar ah oo uu la qaadanayo safiirada caalaamka ee jooga caasimada.

Shirka oo ahaa mid xasaasi ah ayaa waxaa sidoo kale goobjoog ahaa wasiirada arimaha gudaha, caafimaadka iyo Wasiiru-dowlaha madaxtooyada maamulka Jubbaland,

Axmed Madoobe ayaa kulan la yeeshay Safiirka Midowga Yurub ee Soomaaliya Marwo Tiina Intelmann, kaas oo looga hadlay arrimo ay ka mid yihiin tageerada ay Midowga Yurub ku bixiso dib u dhiska Dalka iyo mashariicyada kale duwan ee ay ka fuliyaan deegaanada Jubaland kuwaa oo ay ugu horeeyaan Arimaha amaanka iyo hormarinta deegaanka.

Sidoo kale Axmed Madoobe ayaa ballan-qaad ka helay Midwoga Yurub oo sheegay inuu ka taageeri doono qorshe laga fulinayo afar degmo, gaar ahaan dhismaha golayaasha deegaanka oo afar degmo oo kamid ah maamulka Jubbaland oo dhawaan la bilaabayo.

Jubbaland ayaa waxaa haatan ka socda guluf dagaal oo ka dhan ah kooxda Al-Shabaabm wuxuuna dhanka kale maamulka wadaa qorshe lagu dhisayo goleyaasha deegaanka ee degmooyinka hoostaga maamulkaas oo ka arrimiyaha gobollada Gedo iyo Jubbooyinka.

Madaxweynaha Jubbaland ayaaa sidoo kale kulan gaar ah la qaatay ku xigeenka safiirka dowladda Maraykanka u fadhiya Soomaaliya ahna ku simaha Safiirka Tim Trenkle iyo qaar kamid ah saraakiisha Ciidamada AFRICOM ee ka howlgala gudaha waddanka Soomaaliya.

Kulankan ayaa waxaa isna looga hadlay tageerada Maraykanka ee dhinacyada kala duwan gaar ahaan dagaalka Shabaab iyo wejiga labaad ee howlgallada ka bilaabanaya dalka.

Waxa kale oo uu Axmed Madoobe, magaalada Muqdisho kula kulmay ku-xigeenka ergeyga gaarka ah ee xoghayaha Qaramada Midoobay ee Soomaaliya Marwo Anita Kiki Gbeho.

Labada mas’uul ayaa ka wada-hadlay  dhamaystirka golayaasha deegaanka Jubbaland iyo tageerada mashariicda kala duwan ee ka socda Jubaland.

Halkan hoose ka daawo Sawirrada:-

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasaaradda waxbarashada, hiddaha iyo tacliinta sare oo shalay ku dhawaaqday natiijada saddexdii kun ee macallin dowladdu qaadatay ayaa shaacisay in macallimiinta qaar ay kusoo xareysteen codsiga shahaadooyin been abuur ah.

Wasiirka wasaaradda waxbarashada, hiddaha iyo tacliinta sare Mudane Faarax Sheekh Cabdulqaadir ayaa sheegay in hadda aysan ceebeynayn macallimiintaas ku kacay arrintaas la-yaabka ku noqotay, balse ay uga digayaan inay ka waantoobaan waxyaabahaasi qaldan.

“Mar waxaan damacnay in aan ceebeyno dadka ku xad-gudbaya hufnaanta, laakiin waxaa dhahnay maadama markii u horeysay ay tahay faraha markaan faraha ka qaada, laakiin marka dambe ma deynayno, dadka la yimaada shahaadooyinka been abuurka waan hayna magacyadooda,” ayuu yiri wasiir Faarax Cabdulqaadir.

Wasiirka ayaa sidoo kale waxa uu sheegay in dadkaasi ay shahaado been abuur kala yimaadeen Jaamacado ku yaalla dibadda, kuwaasi oo markii ay wasaaradda la xiriirtay noqday kuwa laga been abuurtay oo sal iyo raad toona laheyn.

“Jaamacadihii ayaa la xiriirnay oo liiskoodii waa la hayaa, haddii aan sii deyno waxa laga yaaba in badhkood lala aado maxkamaddo oo dhibaatooyin waaweyn la kulmaan. Been abuur in lagu shaqeysto suurta-gal ma ahan, weliba in macallin lagu noqdo suurta-gal ma ahan, meelaha kale ee muluq-muluqda ah anaga ma ogin.”

Dhinaca kale, Wasiirka ayaa waxa uu shaaciyay in kharashaadka ku baxaya macallimiinta cusub ay bixiyeen shacabka Soomaaliyeed, “culeyska cidda dusha saaratay waa shacabka Soomaaliyeed ee canshuurta bixiya, iyaga oo abaar iyo dagaal ku jira go’aan ku gaaray inay bixiyaan canshuur loogu shaqaaleysiiyo macallimiin carruurtooda wax barta.”

Waxa uu intaas sii raaciyay hadalkiisa “Dadka Soomaaliyeed ee canshuurta bixiya waaye waxa keenay fursadaan, ee ah inay dadkeena wax bartaa.”

Billo kahor ayay aheyd markii sidan oo kale ay wasaaradda Diinta iyo Awqaafta ay shaacisay in shirkadaha qaar ee soo xareystay tartankii adeegga Xujeyda Soomaaliyeed ay codsigooda kusoo gudbiyeen dukumtiyo been abuur ah, sida shati been abuur ah.

Xeer Ilaaliyaha Guud ee Qaranka ayaa markaas baaris ku billaabay shirkadahaas ku kacay been abuurka, kuwaasi oo la fahamsan yahay in xilligaasi wasaaradda Diinta iyo Awqaafta ay la wadaagtay xafiiska xeer ilaalinta magacyada iyo xogta la xiriirta shirkadahaas, si looga qaado tallaabo adag oo sharciga waafaqsan.

Si kastaba, ka baaqsiga in wasaaradda waxbarashada ay xogta dadkaasi la wadaagto xeer ilaalinta ama hay’addaha kale ee shaqada ku leh ayaa lagu macneeyay mid ay digniin kama dambeys ah ugu direyso dadka ku kaca been abuurka, gaar ahaan kuwa soo xareysta fursadaha kala duwan ee wasaaraddu baahiso.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidamada ammaanka ee dowladda Soomaaliya, gaar ahaan kuwa Booliska ayaa xalay howlgal culus ka sameeyay qaybo kamid ah magaalada Muqdisho ee caasimada Soomaaliya, kuwaas oo lagu soo qab-qabtay tiro dad ah.

Howlgalka ayaa waxaa si gaar ah looga sameeyay gudaha degmada Dayniile ee gobolka Banaadir, halkaas oo ay xalay isku fidiyeen ciidamada Booliska Soomaaliya.

Wararka ayaa sheegaya in ciidamadu ay gudaha u galeen xaafado ay ka mid tahay xaafada Ciise Cabdi, halkaas oo goob fagaare ah la’isugu keenay dad u badan dhalinyaro, kuwaas oo qaarkood ay ciidamadu horey u kaxeysteen, si ay u weydiiyaan su’aallo dheeraad ah.

Ujeedka howlgalka ayaa ahaa lab weji mid lagu xaiijinayay amniga iyo la dagaallanka waxyaabaha maanka dooriya oo muddooyinkii dambeeyay ay wadday dowladdu.

Sidoo kale saraakiisha ayaa intaasi kusii daray inay howlgalka sii wadi doonaan, ayaga oo shacabka ka dalbaday inay kala shaqeeyaan amniga, si looga hortago amni darrada.

Dayniile ayaa kamid ah degmooyinka gobolka Banaadir ee ay mararka qaar weeraro iyo dilal ka fuliyaan xoogaga Al-Shabaab oo haatan wajahaya culeys xoogan.

Howlgalladan ayaa qayb ka noqonayo dhaq-dhaqaaqyada dowladda Soomaaliya ka wado magaalada Muqdisho, kuwaas oo lagu xaqiijinayo amniga, burcadda iyo ciyaal-weerada.

Si kastaba, reer Muqdisho ayaa hadda ku nooloonaya nabad iyo deganaan ay heleen kadib isbeddalka amni ee ka dhacay caasimada oo lagu wareejiyay Ciidan Boolis Milataaro ah.

Kampala (Caasimada Online) – Wasiirka Gaashaandhigga Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Cabduqaadir Maxamed Nuur ayaa ka digay in lagu kadsoomo masuuliyiin qaar oo kooxda Al-Shabaab ku hadaf ah, kuwaasi oo dagaal culus uu uga socdo qeybo kamid ah gobollada dalka.

“Nin ku eg oo adiga kula jooga oo xaafadaha caadiga ah kula jooga ama masuuliyad waxa uu rabo ha haayo iyo nin duurka ku jira oo Khawaarij ah, oo isku hadaf ah waaye, markaas waa in shacabka Soomaaliyeed aysan ku kadsoomin,” ayuu yiri wasiirka gaashaandhigga Soomaaliya.

Wasiir Jaamac ayaa sidoo kale waxa uu sheegay in dowladda ay ka go’an tahay dagaalka Al-Shabaab, islamarkaana uusan waxba iska baddelin go’aankii hore loogu bilaabay dagaalka, sidaas darteedna ay tahay bulshada meel uga soo wada jeesato kuwa baro-bogaadada ku wada gulufka dagaal ee ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab.

“Dagaal ayaa lagu jira marka dagaal lagu jirana waa iska dhib badan oo baro-bogaando badan yahay, waxaa rabnaa in ay kadsoomin, siddeed billood kahor wadaddii aan ku taagneyn aan ku taaganahay, haddii maalin xabad dhicin maalinta labaad ayaa xabad socota, haddii maalin askari naga shahiideyn mid ayaa naga dhaawacmaya,  yeysan ka gorgortamin,” ayuu yiri wasiirka gaashaandhigga Soomaaliya.

Waxa uu hadalkiisa sii raaciyay “Dadka Soomaaliyeed waxa dhiiggaas, sharafkaas iyo maalkaas loo bixinayo yeysan ka gorgortamin, yeysan qolo kale u adeegsan baro-bogaando, oo yaa loo fahmin in qaddiyada shaqsi leeyahay ama madaxweyne leeyahay ama wasiir leeyahay, qaddiyada Qaranka Soomaaliyeed ayaa iska leh oo Khawaarij lagula diriraayo.”

Wasiir Jaamac oo hadalkaan ka sheegay khudbad uu shalay ujeedinayay ciidamo cusub oo tababar dalka Uganda ugu soo xirey, ayaa sidoo kale waxa uu ka dhawaajiyay in kuwa  baro-bogaadada ku wada gulufka socda iyo Shabaab uusan wax farqi ah u dhaxeyn.

“Kan na dilaya oo na qarxinaya waa Soomaali, kan biyo ku shubaya in lala dagaalamo Khawaarijta ee dulminaya qabaa’iilada ku jira dagaalka oo hagarsanaya oo beenta u sheegayo oo wiilasha Soomaaliyeed ee dhimanaya baro-bogaanaya wuu la mid yahay wax badan nooma dhaamo.”

Hoos ka daawo

Muqdisho (Caasimada Online) – Cabdikariin Xuseen Guuleed oo ah ergayga gaarka ah ee madaxweynaha Soomaaliya u qaabilsan arrimaha Somaliland ayaa maanta magaalada Muqdisho kulan gaar ah kula yeeshay madaxweynaha dowlad goboleedka Jubbaland.

Ugu horreyn Cabdikariin Guuleed iyo Axmed Madoobe ayaa iska xog wareystay xaaladaha guud ee waddanka iyo midda Jubbaland oo la filayo inay howlgallo ka billowdaan.

Intaasi kadib ergeyga ayaa madaxweyne Axmed Madoobe la wadaagay qorshe uu ka damacsan yahay Jubbaland, oo uu dhowaan ku tegi doono safar shaqo.

Cabdikariin Xuseen Guuleed ayaa u sheegay madaxweynaha Jubbaland inuu socdaalkiisa ku qotomo si uu u soo dhageysto tallooyinka iyo aragtiyada masuulliyiinta iyo shacabka maamulkaasi ay ka qabaan hanaanka loo wajahayo Wadahadallada DFS iyo Somaliland.

Hoggaamiyaha Jubbaland oo dhankiisa madasha ka hadlay ayaa soo dhaweeyay dadaalka uu wado xafiiska ergeyga, isaga oo shaaciyay inuu la shaqeyn doono.

Sidoo kale waxa uu u muujiyay garab istaag buuxa, taas oo uu Guleed uga mahadceliyay madaxweynaha uga mahadceliyay, maadaama uu aqbalay qorsha uu wado xafiiskiisa.

Ergayga gaarka ah ee madaxweynaha Soomaaliya u qaabilsan arrimaha Somaliland ayaa maalmihii u dambeeyay dhaq-dhaqaaqyo ka waday magaalada Muqdisho, isaga oo kulamo ka duwan la qaatay madaxda dowladda federaalka iyo kuwa ururada bulshada rayidka ah.

Horay ergey Guuleed ayaa kulamo muhiim ah oo kala gooni-gooni ah la qaatay madaxweynaha dowlad-goboleedka HirShabelle Mudane Cali Guudlaawe Xuseen iyo kan Koonfur Galbeed Mudane Cabdicasiis Lafta-gareen.

Kualmadaas ayaa waxaa diiradda lagu saaray booqashadiisa ku aadan deegaanada dowlad-goboleedyada, si uu u soo dhageysto tallooyinka iyo aragtiyada masuulliyiinta iyo shacabka maamulladaaasi ee ku aadan sida loo wajahayo wada-hadallada Somaaliya iyo Somaliland.

Dhanka jae, Cabdikariin Guuleed ayaa sidoo kale qorsheynaya in madaxda dalalka Geeska uu la kulmo oo qorshihiisa uu u gudbiyo inta aan dib loo bilaabin wada-hadallada.

Si kastaba,dowlada dhexe ayaa waxaa xilligaan ka go’an in dib loo furo wada-hadallada muddo hakadka ku jiray iyo in xal waara laga gaaro tabashooyinka ay qabto Somaliland.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Xamza Cabdi Barre oo maanta ka qeyb-galay munaasabadda shaacinta natiijada saddexdii kun ee macallin dowladdu qaadatay ayaa shaaciyay in la jeexay waddo cusub.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa waxa uu sheegay in hadda kadib si daah-furan loogu tartami doono boosaska shaqo ee dowladda, taasi oo muujineysa in hadda aynu kasii gudbayno nidaamkii 4.5 ahaa ee wax lagu qeybsan jiray.

“Waxaa rejaynayaa in aan ka baxno dhibaatooyinka 4.5 oo runtii dabar adag oo cadaalad aan laheyn oo bir ah ku haya shacabka Soomaaliyeed, waxaa looga bixi kara in wixii fursad ah ee jira in loo tartamo si hufnaan leh, sida dastuurka uu qabo. Taas ayaa gaari doona oo dhisayna,” ayuu yiri ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre.

Mudane Xamza ayaa bogaadiyey wasaaradda waxbarshada iyo dhammaan macalimiintii imtixaanka qaadaysay sida daah-furnaanta leh ee ay u maamuleen imtixaanka saddexdii kun ee macallin oo maanta si toos ah u soo gaba-gabeysay wasaaradda waxbarshada, hiddaha iyo tacliinta sare.

“Waa guul kale, tirada yar ha ka fiirin laakiin jihada aan u dhaqaaqnay waa kii saxda ahaa, markaas waa guul kale oo lagu farxo. Macallimiinta waxaa saaran masuuliyad weyn oo waxaa idin sugeysa afartaas milyan, magaalooyinka, tuullooyinka ama guryaha ayay iska joogaan, marka waa in aad ogaata in masuuliyadda maanta lagu saaray ay tahay mid qaran, una diyaar garow macallimow sidii aad masuuliyadaas uga soo bixi laheyd.”

Sidoo kale waxa uu tilmaamay in hadafka xukuumadda Dan-Qaran yahay horumarinta waxbarashada iyo la-dagaalanka jahliga, sidaas darteed ay dowladdu go’aansatay in saddex kun oo macallin ay qaadato, kuwaasi oo ka haw-lgeli doona gobollada dalka.

Ugu dambeyntiina waxa uu ka dhawaajiyay in xukuumadda federaalka ee uu hoggaamiyo ay ka go’an tahay in kor loo qaado tirada ubadka Soomaaliyeed ee waxbarasho u dareerta.

Si kastaba, Xukuumadda Dan-Qaran oo xoojinaysa qorshaheeda mudnaanta u leh ee la xiriira kor u qaadida waxbarashada ayaa imtixaan daah-furan u fariisisay macallimiin gaaraya ilaa siddeed kun oo macallin taasi si rasmi ah loogu dhawaaqay intii guulaysatay.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidanka Hay’adda Sirdoonka iyo Nabad Sugida Qaranka ee NISA ayaa maanta markale dekedda Muqdisho ku qabatay Konteer siday agab iyo saanad ciidan oo loo waday kooxda Al-Shabaab.

Alaabtan oo u badan kuwa ay ciidamadu adeegsadaan oo ay ku jiraan saanad ciidan ayaa la sheegay in lagu soo dhex qariyay badeeco ganacsi ahaan dalka loo soo galinayay, islamarkaana laga soo dajiyay dekadda weyn ee magaalada Muqdisho.

Sidoo kale, Garoonka Aadan Cadde ee magaalada Muqdisho ayaa isla maanta waxaa lagu qabtay qalab kale oo loo adeegsado qaraxyada, oo isleeyihiin kan dekedda lagu qabtay, loona waday kooxda Al-Shabaab.

Sirdoonka Soomaaliya ay si dhow ula socday agabka iyo saanaddan ciidan ee lagu soo dhex qariyay badeeco ganacsi ahaan dalka loo soo galinayay, kaasi oo howl-gal guuleystayna gacanta lagu soo dhigay, sida uu warbaahinta u sheegay wasiiru-dowlaha wasaaradda amniga gudaha XFS.

Wasiiru-dowlaha wasaaradda amniga gudaha Maxamed Cali Xaggaa iyo wasiir ku-xigeenka wasaaradda warfaafinta Cabdiraxmaan Yuusuf Al-Caddaala oo si wada-jir ah shir jiraa’id u qabtay, ayaa tilmaamay in sirdoonka Soomaaliya uu ku guuleystay la socoshada dhaq-dhaqaaq walba oo Shabaab dooneyso inay ku dhagarto shacabka, taasi oo sahashay in la helo xogtooda.

“Labada alaabood ee tan dekedda iyo garoonka waxay cadeynaysa in isla xidhiidhaan oo ay yihiin wax wada socda oo ay khidad ay maleegayaan argagixisada oo Ilaahay ka sakow ay ciidanka Sirdoonka iyo Nabad-sugida Qaranka,” ayuu yiri wasiiru-dowlaha wasaaradda amniga gudaha Xaggaa.

Xaggaa ayaa sidoo kale waxa uu sheegay in dowladda federaalka Soomaaliya ay ku dadaaleyso inay dardar-galiso dagaalka ka dhanka ah khawaarijta oo hadda ka socda Gobollada dalka si amni looga dhigo caasimada iyo gobolada dalka oo idil.

Ciidanka hay’adda Nabad-sugidda iyo Sirdoonka Qaranka ayaa 18-kii bishaan dekedda Muqdisho ku qabtay Konteenar lagu soo qariyey saanad ciidan oo loo waday kooxda Al-Shabaab, kaasi oo ay ku jireen alaab ciidan oo kala duwan.

“Dhammaan Shabakaddii ka shaqaynaysay arrintaan oo ka kooban in ka badan 10 ayaa NISA ay ku guulaysatay inay gacanta kuwada dhigto, iyadoo qofna uusan ka baxsan” ayaa xilligaas lagu yiri bayaan kasoo baxay NISA.

Dekadda iyo Airport-ka ayaa ah labo il oo dalka u muhiim ah, qabashada qalabkaan iyo alaabaha ayaa sidoo kale waxay muujinayaan shaqada adag ay haayaan hay’adaha ammaanka iyo sida uu u xoogaysatay xogta sirdoonkeenna

Si kastaba, Dowladda federaalka Soomaaliya oo horay digniin uga soo saartay la shaqeynta iyo la-macaamiilka kooxda Al-Shabaab ayaa xilligaan waxaa ka go’an in tallaabo adag laga qaado danbiilayaasha iyo qof kasta oo ku kaalmaysa kooxda dhibaatada ay ku haayaan shacabka, ha ahaadaan ganacsato, masuuliyiin ama nuuc kasta oo kamid ah bulshada.

Hoos ka daawo muuqaallada agabka lagu qabtay dekedda iyo garoonka

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisal Wasaaraha Soomaaliya Xamza Cabdi Barre ayaa maanta qaaday tallaabo aan dastuuri aheyn, oo uu kaga dul boodayo awoodaha dastuuriga ah ee madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud.

Xamza ayaa u magacaabay Xaawo Axmed Xasan Maareeyaha Guud ee Hay’ada Tayo-dhawrka, halka uu Suuban Cabdi Nuur Gaas u magacaabay maareeye ku-xigeenka guud ee Hay’ada Tayo dhawrka. 

Tallaabadan ayaa ah mid ra’iisul wasaaraha uu ku galay khaladaad dastuuri ah, isaga oo la wareegaya awoodda madaxweynaha, meeshana ka saaray Maareeyaha Hay’adda Cali Yaasiin Gurbe.

Maaareeye Cali Yaasiin Gurbe ayaa waxaa magacaabay madaxweyne Xasan Sheekh, oo ku magacaabay qodobka koowaad ee dastuurka, ayada oo isla maariyihii horena uu xilka ka qaaday madaxweynaha.

Haddii ay dhacdo in xilka laga qaado Cali Yaasiin, waxaa sidaas sameyn kara madaxweynaha oo kaliya, ayada oo magacaabis kasta oo cusubna ay ka imaneyso isla dhanka madaxweynaha, sida ku cad dastuurka. 

Haddaba su’aasha waxay tahay xagee ra’iisul wasaare Xamza ka keensaday awoodda uu ku magacaabay maareeyaha cusub. Waxaa sidoo kale isweydiin mudan goorma ayaa xilka laga qaaday maareeye Cali Yaasiin?.

Arrintan waxay u baahan tahay in madaxweynaha uu soo faro-geliyo, islamarkaana ayido dastuurka dalka, haddii kale waxay ku noqon doontaa calaamad su’aal aan ka harin.

Waxaa sidoo kale xusid mudan in maareeyaha uu magacaabay Xamza ay xubin ka tahay qoyska madaxweynaha, taasi oo ka dhigan in madaxweynaha ay tahay inuu si gaar ah u eego kiiskan.