Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha dowlad goboleedka Jubbaland, Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe) oo haatan ku sugan magaalada Muqdisho ayaa maanta kulan gaar ah la yeeshay safiirka dowladda Kenya u fadhiya Soomaaliya Maj. Gen. Thomas Chepkuto.

Axmed Madoobe ayaa danjire Maj. Gen. Thomas Chepkuto saddex arrimood oo ku saabsan xaaladda Soomaaliya, gaar ahaan dib u furista xuduudaha labada waddan, arrimaha dhaqaalaha iyo sidoo kale dagaalka Shabaab.

Arrimaha muhiimka ee ay isla meel dhigeen labada mas’uul ayaa waxaa ka mid ah sidii loo kordhin lahaa howlgallada ka bilaabanaya gobollada Jubbooyinka oo ay ka howlgalaan ciidamada Kenya ee qaybta ka ah ATMIS.

Qoraal kasoo baxay madaxtooyada Jubbaland ayaa waxaa faahfaahin dheeraad ah looga bixiyay kulan dhex-maray  madaxweyne Axmed Madoobe iyo safiirka dowladda Kenya, kaas oo ka dhacay gudaha magaalada Muqdisho.

“Madaxweynaha Jubaland iyo Safiirka Kenya ee Soomaaliya ayaa kawada hadlay furista xuduudaha ay wadaagaan Soomaaliya iyo Kenya oo ahmiyad wayn u leh Shacabka labada dal ee dhinacyada socdaalka, isdhaafsiga badeecooyinka iyo hormarinta dhaqaalaha labada wadan” ayaa lagu yiri war kasoo baxay madaxtooyada Jubbaland.

Qoraalka ayaa intaasi kusii daray “Inta uu kulan ku socday waxaa kale oo masuuliyiintu ay ka wada hadleen arimaha amniga iyo howlgalada ay Jubaland ka wado qeybo badan oo kamid ah gobolada Jubaland kuwaas oo lagu cirib tirayo kooxaha Argagixisada ah”.

Kenya ayaa xiriir wanaagsan laleh dowlad goboleedka Jubbaland oo ay si gaar ah u taageerto, waxaana la sheegaa in xittaa ay dhismaheeda ay gacan weyn ka geysatay, ayada oo taageereyo Axmed Madoobe.

Si kastaba, kulankan ayaa kusoo aadayo, xilli haatan qorshuhu yahay in wajiga labaad ee dagaalka Al-Shabaab uu ka billowdo koonfurta Soomaaliya, kaas oo ay ka wada qayb-qaadanayaan dalalka dariska oo ay ka mid tahay dowladda Kenya.

Garoowe (Caasimada Online) – Waxaa marba marka ka dambeysa sii xoogeysanaya khilaafka siyaasadeed ee haatan ka taagan Garoowe, kaas oo ka dhashay muranka hareeyay doorashooyinka ee u dhexeeyo mucaaradka iyo xukuumadda madaxweyne Deni.

Madasha Siyaasadda Puntland oo ay ku mideysan yihiin xubnaha mucaaradka oo war culus soo saartay ayaa maanta jawaab ka bixisay hadal kasoo yeeray wasiirka arrimaha gudaha Puntland, Cabdi Faarax Saciid (Juxa) oo shaaciyay in mucaaradka ay diideen wadahadal ku saabsan arrinta doorashooyinka qof iyo codka ah, si ugu dambeyn xal waara looga gaaro.

Siyaasiyiinta ayaa shaaca ka qaaday in aysan ka war qabin shir looga hadlayo doorashada oo lagu casuumay, waxayna waxba kama jiraan ku tilmaameen hadalka wasiir Juxa.

Sidoo kale waxa ay intaasi kusii dareen in hadalkan uu yahay farriin been abuur ah iyo nooc wax isdaba marin ah, sida ay hadalka u dhigeen.

Hadalkan ayaa kusoo aadayo, ayada oo Deni uu ku dhowaaqay go’aan la xiriira doorashada iyo qorshaha xukuumaddiisa, isaga oo shaaciyay in xilligeeda ay ku dhaceyso, taas oo ay si weyn uga soo horjeedaan siyaasiyiinta mucaaradka ee dowlad goboleedka Puntland.

Saciid Deni ayaa tilmaamay in aysan jiri doonin cid hor-istaagi karta qabsoomida doorashadan oo ah mida golaha deegaanka oo haatan si weyn la’isugu hayo.

Xaaladda siyaasadeed ee Puntland ayaa haatan ah mid cakiran, waxaana la’isku hayaa arrinta doorashada, ayada oo ay sii dheer tahay khilaafka kala dhexeeya dowladda dhexe.

Si kastaba, lama oga sida ay wax noqon doonaan, waxaana la filayaa in doorashada ay billaabatio 25-ka bishan May, walow ay ka biyo diidan yihiin xubnaha mucaaradka Puntland.

Galcad (Caasimada Online) – Faahfaahino dheeraad ah ayaa kasoo baxaya qarax miino oo maanta ka dhacay agagaarka magaalada Galcad ee gobolka Galgaduud ee bartamaha dalka, kaas oo lagu warramayo in lala eegtay Gaari Dameer ay la socdeen carruur yaryar.

Qaraxa oo jugtiisa looga maqlay magaalada ayaa la sheegay inuu haleelay Gaari Dameer ay la socdeen laba carruur ah oo la sheegay inay goobta ku geeriyoodeen, ,kadib markii ay la kacday miinadu, xilli ay ku socdaaleen mid kamid ah waddooyinka soo gala Galcad.

Wariye Cali Cilmi Salaad oo kamid ah howlwadeedanada Idaacadda Kulmiye oo ku sugan halkaas ayaa sharraxaad ka bixiyay sida ay wax u dhaceen iyo geerida carruurta.

“Saacado ka hor ayaa miino lagu aasay waddada ay haleeshay Gaari Dameer ay saarnaayeen carruur, khasaare ayaana ka dhashay, waxaa ku dhintay laba carruur ah,” ayuu yiri Wariye Cali Cilmi Salaad oo faahfaahin dheeraad ah ka bixinayay qaraxaasi.

Sidoo kale waxa uu tilmaamay in qaraxyada nooca miinooyinka ah ay maalmihii lasoo dhaafay ay ku soo badanayeen duleedka Galcad, isla-markaana khasaaraha ugu badan uu soo gaarayay dadka shacabka ah ee ku socdaala waddooyinka ka baxa iyo kuwa soo gala.

“Maalmo ka hor Ceeldheer waxaa miino ay haleeshay xoolo ay lahaayeen dad shacab ah, halkaasna waxaa ku dhintay xoolihii,” ayuu sii raaciyay Wariye Cali Cilmi Salaad.

Inta badan waxa uu tilmaamay in weeraradan ay ka dambeeyaan kooxda Al-Shabaab, isla-markaan bartilmaameedkeeda uu yahay ciidamada huwanta ee ku sugan magaaladaasi.

“Meesha ugu badan ee miinooyinka lagu aaso waa waddooyinka gala magaalada Galcad ee gobolka Galgaduud, halkaas oo ciidanka dowladda iyo kuwa deegaanka intooda badan ay ku socdaalaan, marka ay magaalada soo galayaan ama ay ka baxayaan” ayuu markale yiri.

Galgaduud oo dhaca bartamaha dalka Soomaaliya ayaa kamid ah gobollada ay ka socdaan howlgallada ka dhanka ah Al-Shabaab, kaas oo deegaano badan looga qabsaday kooxda.

Garoowe (Caasimada Online) – Madaxweynaha dowlad goboleedka Puntland, Saciid CabdullaahIi Deni oo haatan booqasho ku marayo deegaano ka tirsan gobolka Bari ee maamulkaasi ayaa ka hadlay muranka ka dhashay arrimaha doorashada qof iyo codka ah.

Saciid Deni ayaa ku dhowaaqay go’aan la xiriira doorashadaas iyo qorshaha xukuumaddiisa, waxaana uu sheegay in doorashada ay xilligeeda ku dhaceyso.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in aysan jiri doonin cid hor-istaagi karta qabsoomida doorashadan oo ah mida golaha deegaanka oo haatan si weyn la’isugu hayo.

Waxa kale oo uu intaasi kusii daray in Puntland ay horumar u tahay in 50 sanno kadib ay dalka ka qabaneyso doorasho qof iyo cod ah, loona baahan yahay in la wada taageero.

Hadalkan ayaa u muuqda mid uu Deni ugu jawaabayo xubnaha mucaaradka oo iyagu ka biyo diiday qabsoomida doorashooyinkaasi oo muran xoogleh ka dhaliyay Puntland, isla-markaana xittaa sababay dagaal todobaadkii hore ka dhacay caasimada weyn ee Garowe.

Siyaasiyiinta mucaaradka oo shirweyne ku yeeshay Garoowe waxa ay horay u shaaciyeen  in qaabka loo wado doorashada ay horseedayso xasilooni darro, ayaga oo sidoo kale sheegay in doorashada aan lagu aamini karin madaxweyne Saciid Cabdullaahi Deni.

“Shirku wuxuu ugu baaqayaa xukuumadda Puntland in ay joojiso doorashooyinka aan heshiiska lagu ahayn oo sababi kara xasilooni darro iyo qalalaase” ayaa lagu yiri.

Xaaladda siyaasadeed ee Puntland ayaa haatan ah mid cakiran, waxaana la’isku hayaa arrinta doorashada, ayada oo ay sii dheer tahay khilaafka kala dhexeeya dowladda dhexe.

Si kastaba, lama oga sida ay wax noqon doonaan, waxaana la filayaa in doorashada ay billaabatio 25-ka bishan May, walow ay ka biyo diidan yihiin mucaaradka Puntland.

Wanlaweyn (Caasimada Online) – Warar dheeraad ah ayaa ka soo baxaya khasaaraha ka dhashay dagaal beeleed kasoo cusboonaaday duleedka degmada Wanlaweyn ee gobolka Shabeelaha Hoose, kaas oo u dhexeeyo laba maleeshiyo beeleed.

Dagaalka oo ahaa mid xoogan ayaa ka dhacay deegaano hoostaga degmada Wanlaweyn, waxaana labada dhinac ay isku weydaarsadeen labada dhinac.

Wararka ayaa sheegaya in dagaalkan ay ku dhinteen ku dhawaad 10 qof oo isugu jiro labada dhinac, halka ay ku dhaawacmeen tiro kale oo intaasi ka badan.

Sidoo kale wararka ayaa intaasi kusii daraya in dagaalkan uu salka ku hayo muran dhuleed soo jiitamayey lixdii sano ee lasoo dhaafay, kaas oo hadda sababay inay dagaalamaan labada dhinac.

Dhanka kale, ma jiro wax hadal ah oo kasoo baxay mas’uuliyiinta degmada iyo maamulka gobolka Shabeelaha Hoose oo ku aadan dagaalkaasi u dhexeeyo beelahaaasi.

Sidoo kale ma jirto cid kala dhex gashay labada dhinac, taas oo uga sii dareysa xiisadda colaadeed ee ka jirta degmada Wanlaweyn ee gobolka Shabeelaha Hoose.

Xaaladda ayaa haatan ah mid aad u kacsan, waxaana weli is horfadhiya maleeshiyaadka labada dhinac ee ku dagaalamay halkaasi.

Wanlaweyn ayaa waxaa muddooyinkii u dambeeyay kusoo laa laabanayay weerarada hubeysan iyo dagaal beeleedyada, kuwaas oo uu khasaaraha u badan kasoo gaaro rayidka.

Muqdisho (Caasimada Onlin) – Hey’adda Lacagta Adduunka ee IMF oo warbixin cusub soo saartay ayaa soo gabagabeysa qiimaynta hannaanka dib-u-eegista 5-aad ee Barnaamijka Deyn Cafinta Soomaaliya, kaas oo haatan maraya meel wanaagsan.

IMF ayaa warbixiteeda ku sheegtay inay soo dhammaatay qiimeyntii ay ku sameysay hannaanka la socodka sharuudaha Deyn cafinta Soomaaliya.

Hay’adda Lacagta Aduunka ayaa sidoo kale ku boggaadisay dowladda federaalka dadaalkeeda ku aadan xoojinta hannaanka dib-u-habeynta Maaliyadda dalka, wada-shaqeynta kala dhexeysa deeq-bixiyeyaasha iyo hay’addaha kale ee caalamka.

Guddiga sare ee IMF oo warbixintaan soo saaray ayaa sidioo kale sheegay in loo baahan yahay in lalabo jibaaro daadalada lagu dardargelinayo kordhinta dakhliga gudaha si mudnaan loo siiyo beeqaaminta karashbixinta iyadoo la yareynayo bixinta kharashaadka aan daruuriga ahayn.

Sidoo kale warbixinta ayaa lagu sheegay  in ay socdaan dadaallo lagu xoojinayo, maamulka Guud ee maaliyadda dalka horumar laga sameeyay, hannaanka mideynta mushaar bixinta.

Dhinaca kale, wasiirka wasaaradda maaliyadda xukuumadda Soomaaliya  Dr. Cilmi Maxamuud Nuur oo isna qoraal kooban soo saaray ayaa ka falceliyay warbixinta IMF.

Wasiirka ayaa shaaca ka qaaday inuu soo dhoweynayo warbixinta ka soo baxday hguddiga sare ee Hey’adda Lacagta Adduunka ee IMF, isaga oo shaaciyay inay ku dhiiragelineyso in ka dowlad ahaan ay xoojiyaan arrimaha dib-u-habeynta Maaliyadda iyo Deyn Cafinta dalka.

” Warbixinta ka soo baxday Guddiga Sare ee IMF waa war wanaagsan. Arrimaha dib-u-habeyntu waxa ku socdaan waddadii saxd ahayd, waxaana naga go’an inaan aragno guulo badan inkastoo oo ay jiraan caqabado”. Ayuu yiri Wasiirka Maaliyadda Dr. Cilmi Maxamuud.

Si kastaba dowladda federaalka ayaa sanadihii u dambeeyey waqti badan gelisay barnaamijka deyn cafinta, oo dhammeystirkiisa muhiim u ah dalka, si loo helo maalgashi caalami ah.

Jeddah (Caasimada Online) – Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo maanta ka qeyb-galay meertada 32-aad ee shir-madaxeedka Jaamacadda Carrabta ayaa ka jeediyay khudbad uu uga hadlay horumarka ka jira dalka, fursadaha iyo caqabadaha ku xeeran dowladnimada Soomaaliya.

Madaxweyne Xasan ayaa waxa uu Boqorrada, Amiirrada, Madaxweyneyaasha iyo Hoggaamiyeyaasha Carbeed la wadaagay afar arrimood muhiim ah, kuwaasi oo kala ah; 1- Gulufka dagaalka ee ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab, 2- La-wareegida ciidanka Soomaaliyeed ee amniga dalka, 3- Hiigsiyada qaran ee deyn cafinta iyo 4- Xasillinta siyaasadeed ee dalka.

Madaxweynaha ayaa waxa uu tilmaamay in dowladda Soomaaliya ay waddo howl-gallo qorsheysan oo dalka lagaga xoreynayo argagixisada Al-Shabaab, loona diyaarinayo ciidanka Soomaaliyeed in ay si buuxda ula wareegaan amniga dalka, iyada oo ay qorsheyaashaas barbar socdaan hiigsiyo qaran oo ku aaddan deyn cafinta Soomaaliya iyo xasilinta siyaasadeed ee dalka.

“Waa inaan dardar-gelinno iskaashiga iyo wax-wadaqabsiga heer Carbeed. Soomaaliya maanta waxay ka soo kabanaysaa duruufo adag oo ay dhabar adeyg ku wajaheen shacabka Soomaaliyeed,” ayuu yiri madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud.

Waxa uu intaas kusii daray “Waxaan rajaynaynaa in aad sii laba jibaartaan garab istaagga walaalnimada ah ee aad noo muujiseen. Soomaaliya xasilloon oo hurumarsan waxay guul u tahay dhammaan dalalka Carabta.”

Mudane Xasan Sheekh ayaa sheegay in dowladda iyo shacabka Soomaaliyeed ay soo dhaweynayaan dib ugu soo noqoshada Jamhuuriyadda Suuriya ee madasha Jaamacadda Carabta.

Sidoo kale waxa uu dhanka kale xoojiyey baaqii Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ee ku wajahnaa walaalaha dalka Suudaan in ay joojiyaan dagaalka, wada-hadallna ku dhameeyaan xaaladda ka taagan dalkaas.

Madaxweynaha ayaa waxa kale oo uu hoggaamiyeyaasha xasuusiyey in dalalka Carabta ay ka jiraan dhibaatooyin badan oo ay ugu horreeyaan amni xumo, xasillooni darro siyaasadeed iyo dhibaatooyin dhaqaale.

Ugu dambeyntiina waxa uu madaxweynaha ku baaqay in loo midoobo sidii loo wajihi lahaa caqabadahaas, uu kaga dhawaajiyay khudbadiisa uu ka jeediyay meertada 32-aad ee shir-madaxeedka Jaamacadda Carrabta.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ergeyga Gaarka ah ee Madaxweynaha JFS u qaabilsan arrimaha Somaliland Mudane Cabdiraxmaan Xuseen Guuleed ayaa weli wada kulamada uu taageero ugu raadinayo ka mirra-dhallinta wada-hadallada Soomaaliya iyo Somaliland.

Ergey Guuleed ayaa kulamo muhiim ah oo kala gooni-gooni ah la qaatay madaxweynaha dowlad-goboleedka HirShabelle Mudane Cali Guudlaawe Xuseen iyo kan Koonfur Galbeed Mudane Cabdicasiis Lafta-gareen.

Kulanka ergey Guuleed iyo madaxweyne Cali Guudlaawe ayaa waxaa diirada lagu saaray booqashadiisa ku aadan deegaanada dowlad-goboleedka, si uu u soo dhageysto tallooyinka iyo aragtiyada masuulliyiinta iyo shacabka maamulkaasi ka qabaan hanaanka loo wajahayo wada-hadallada dib u billaabanay ee dowladda federaalka iyo Somaliland.

Madaxweyne Guudlaawe ayaa ergeyga iyo xafiiskiisa ku dhiira-galiyay dadaalkooda, isaga oo ka aqbalay soo jeedintooda wanaagsan, sidoo kalana u muujiyay garab istaag buuxa.

Ergeyga ayaa dhankiisa madaxweynaha dolwad-goboleedka HirShabelle uga mhad-celiyay tallooyinkiisa wanaagsan iyo aqbalaada qorshahooda, sida lagu sheegay qoraal kasoo baxay xafiiska ergeyga gaar ah ee madaxweynaha.

Dhinaca kale, Ergey Guuleed ayaa sidoo kale kan lamid ah la qaatay madaxweynaha dowlad-goboleedka Koonfur Galbeed, kaasi oo ay ka wada-hadleen safar uu dhawaan ergeyga ku tagi doono deegaanada dowlad-goboleedkaas, si ay u soo dhageystaan tallooyinka shacabka iyo madaxda maamulkaasi ay ka qabaan hanaanka loo marayo wada-hadallada.

Madaxweyne Lafta-gareen ayaa aad u soo dhaweeyay dadaalada xafiiska Ergeyga, isaga oo tilmaamtay in uu si buuxda ula shaqeyn doono.

Ergeyga Gaarka ah ee Madaxweynaha JFS u qaabilsan arrimaha Somaliland ayaa dhankiisa uga mahad-celiyay sida uu uga aqbalay soo jeedintooda iyo sida uu ugu muujiyay garab istaag buuxa.

Cabdikariin Guuleed oo madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud uu magacaabay 1-dii April u magacaabay ergeyga cusub ee arrimaha Somaliland ayaa tan iyo markaas taageero u raadinaya ka mirra-dhallinta wada-hadallada dowladda federaalka Soomaaliya iyo Somaliland.

Guuleed ayaa sidoo kale qorsheynaya in madaxda dalalka Geeska uu la kulmo oo qorshihiisa uu u gudbiyo inta aan dib loo bilaabin wada-hadallada.

Si kastaba, dowlada federaalka ayaa waxaa xilligaan ka go’an in dib loo furo wada-hadallada muddo hakadka ku jiray iyo in xal waara laga gaaro tabashooyinka jira oo ay qabto Somaliland.

Jeddah (Caasimada Online) – Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo haatan ku sugan magaalada Jeddah ee Boqortooyada Sacuudi Carabiya ayaa kulan muhiim la qaatay Dhaxal-sugaha Boqortooyada Sucuudiga Amiir Maxamed Binu Salmaan.

Kulan-doceedkan ayaa waxay labada dhinac uga wada-hadleen xiriirka labada dal ee Soomaaliya & Sacuudiga iyo kobcinta iskaashiga labada dhinac, sida lagu yiri bayaan kasoo baxay Villa Somalia.

Kulankaan ayaa sidoo kale waxay labada masuul uga wada-hadleen gulufka dagaal ee ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab, kaasi oo ay ciidamada dowladda iyo ku deegaanka ay ka wadaan gobollada dalka.

Kulanka Xasan iyo Bin Salmaan ayaa kamid ah kulan-doceedyo uu madaxweynaha Jamhuuriyadda la qaadanayo madaxda kala duwan ee qeybta ka ururka Jaamacadda Carabta, oo maanta shir uga furmay magaalada Jeddah.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa sidoo kale maanta halkaasi kula kulmay Ra’iisul Wasaaraha dalka Ciraaq Mudane Mohammed Shia al-Sudani.

Kulankaas ayaa waxay labada hogaamiye uga wada-hadleen xoojinta xiriirka amni, siyaasadeed, dhaqaale iyo diblumaasiyadeed ee ka dhaxeeya Soomaaliya iyo Ciraaq, iyada oo madaxweynaha uga mahad-celiyay dowladda Ciraaq deynta ay ku laheyd Soomaaliya 67% in ay ka cafiyeen.

Waxay labada dhan isla garteen soo nooleynta heshiiyadii hore uga dhaxeeyay Soomaaliya iyo Ciraaq, sida lagu sheegay bayaan goor sii horeysay kasoo baxay Villa Somalia.

Si kastaba, Soomaaliya ayaa haatan ku jirto marxalad dagaal, kaasi oo uu haatan taageero caalami ah u raadinayo madaxweyne Xasan Sheekh, waxaana dhawaan la filayaa in dalka ka billowdo wejiga labaad ee dagaalkan oo qeyb ka noqonayaan ciidamo ka socda dalalka deriska.

Kampala (Caasimada Online) – Wasiirka Gaashaandhigga Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Cabduqaadir Maxamed Nuur ayaa maanta tababar dalka Uganda ugu soo xirey urur gaar ah (special force)oo ka tirsan ciidanka xoogga dalka.

Ciidamadan cusub ayaa qaatay oo soo dhameeystay tababar heerkiisa aad u sareeyo, kaasi oo muddooyinkii dambe ku qaadanayeen dalka Uganda.

Wasiirka Difaaca dalka ayaa munaasabadda soo xirista tababarkaan kula dardaarmay ciidankan cusub ee maanta tababarka uu usoo xiray.

Soomaaliya ayaa rabta inay dhameystirto diyaarinta ciidan ku dhaw 15,000 askari sanadkaan aan ku jirno ee 2023-ka, sida uu kal hore shaaciyay madaxweynaha Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud.

Imaaraadka Carabta ayaa iyadu bixinaysa kharashka ku baxaya tababarka ciidamada lagu tababarayo dalka Uganda, ayada oo arrintaan qeyb ka tahay heshiis iskaashi oo Imaaraadku ku taageerayo dhismaha dowladnimada.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda ayaa dhawaan qiray in Imaaraadka uu Soomaaliya soo garab istaagay xilli ay aad ugu baahneyd, ayna tahay in sida ugu haboon looga faa’iideysto fursada uu siiyay dalkeena iyo kuwa kale ee caalamka ahba ay la garab taagan yihiin.

Soomaaliya iyo Imaaraadka ayaa hore u gaaray heshiis iskaashi oo si gaar ah u quseeya dhinacyada iskaashiga militeriga, amniga iyo la-dagaalanka argagaxisada, kaasi oo uu qalinka ku duugay wasiirka gaashaandhiga Soomaaliya.

Heshiiskan ayaa dowladda Soomaaliya ka caawin doona in ay abuurto ciidamo ku filan, si ay si buuxda ugala wareegto howl-gallada amniga ee ATMIS, si waafaqsan aragtideena amniga.

Billooyin kahor ayay aheyd markii ciidamadii ugu horreeyay oo lagu soo tababaray dalka Uganda ayaa la keenay magaalada Muqdisho, kuwasi oo tan iyo intii ay la wareegeen ammaanka caasimadda wax weyn ka beddelay, ayada oo ay aad u yaraadeen qaraxyadii iyo dilalkii ka dhici jiray caasimadda, kadib markii ay kordhiyeen baaritaanada.

Si kastaba, Soomaaliya ayaa haatan ku jirta xaalad dagaal, waxaana qeybo badan oo kamid ah gobollada dalka ka socdo howl-gallo ballaaran oo ka dhan ah kooxda Al-Shabaab, ayada oo dhawaan uu si rasmi ah u billaaban doono wejiga labaad ee dagaalka oo ay qeyb ka noqonayaan ciidamo ka socda dalalka deriska.

Muqdisho (Caasimada Online) – Taliska Booliska Soomaaliyeed ayaa gebi ahaanba mamnuucay in masuuliyiinta dowladda ay danahooda gaarka ah isaga xirtaan waddooyinka muhiimka ah iyo goobaha ganacsiga caasimadda ee magaalada Muqdisho.

Taliyaha qeybta guud ee booliska gobolka Banaadir G/Sare Macalin Mahdi oo warbaahinta la hadlay ayaa waxa uu sheegay in hadda kadib la aqbali doonin in masuul dowladeed uu iska xirto waddo, si usoo fushado danihiisa gaarka ah, xilli muddooyinkii dambe uu reysanayay ammaanka caasimadda.

“Dadyowga masuuliyiinta ee marka ay rabaan in tukaan ka ganacsadaan waddooyinka xiranaya. Qof masuul ah ayaa Wadadda weyn Maka Al-Mukarama iyo kuwa lamidka ah inuu qof dantiisa raba inuu tukaan u galo u xirto wadadda oo loo xayiro Wiil iyo Hooyo Soomaaliyeed oo shaqo u socota, Aabe Soomaaliyeed oo isbitaal u socday iyo Gabar Soomaaliyeed oo ardayda ah inay u xayirnaato qof dukaameysanaya,” ayuu yiri.

Waxa uu intaas sii raaciyay “Waa mamnuuc laga bilaabo maanta in masuuliyiinta dowladda ay danahooda gaarka ah ay isaga xirtaan wadooyinka iyo goobaha ganacsiga ah, hubna ay la galaan isbitaalada goobahaas oo kala dhaxaysa shacabka.”

Taliyaha ayaa sidoo kale waxa uu sheegay in isbeddelka ku yimid amniga caasimadda ay qeyb weyn ka qaadatay wada-shaqeynta ciidamada amaanka, oo markii hore meelo kala duwan amarka ka qaadan jirey, balse hadda hal meel amarka ka wada qaata.

“Wada-shaqeynta Ciidamada Amaanka oo gaab uu jiray hadda hal meel ayey amarka ka wada qaataan, madaxda qaranka uu Madaxweynuhu ugu horeeyana waxay nagu hagayaan in aan la dagaalano Khawaarijta Nabada u diidan shacabka caasimadda degan.”

Ugu dambeyntiina waxa uu digniin kama dambeysa ah u diray dadka qaar ee weli degmooyinka ku dhex wata hubkii la mamnuucay, kuwaasi oo uu sheegay in tallaabo sharci ah laga qaadi doono.

“Looma ogola qof qori wata oo aan ka tirsaneyn ciidanka, ee magaalada qori ku wata ee la qabto sharciga la horgeyna oo qorigiisana waa lala wareega,” ayuu yiri taliyaha qeybta guud ee booliska gobolka Banaadir.