Dhuusomareeb (Caasimada Online) – Waxaa la filayaa in magaalada Dhuusamareeb ee xarunta Galmudug uu ka furmo shir ay leeyihiin Beelaha disay maamulka Galmudug, iyagoo ka arrinsanaya dagaalka Al-Shabaab iyo sidii loo xoojin lahaa.

Shirka waxaa ka qeyb galaya siyaasiyiin, mas’uuliyiin, sarakiil iyo qeybaha bulshada ee Galmudug, waxaana dhowaan gaaray Dhuusamareeb xubno ay ka mid yihiin Ra’iisal wasaarihii hore ee Soomaaliya Maxamed Xuseen Rooble, madaxweyneyaashii hore ee Galmudug Cabdikariim Xuseen Guuleed iyo Senator Cabdi Xasan Cawaale (Qeybdiid) iyo sidoo kale sanataro iyo xildhibaano ka tirsan barlamaanka federaalka ah ee Soomaaliya.

Galmudug ayaa dhowaanahan waxaa hakaday dagaalkii ka socday Gobolka Galgaduud, waxaana mar kale la filayaa in shirka go’aan looga gaaro sidii Galmudug loog xoreyn lahaa Degaanada Galmudug oo 11 qabiil ay degaan.

Wasiirka Arrimaha gudaha dowladda Federaalka Axmed Macallin Fiqi ayaa sheegay inuu filayo bishaan October gudaheeda inay dagaallada Al-Shabaab ka wada bilowdaan Galgaduud, Mudug iyo Shabeellaha Dhexe. 

Gobolka Shabeellaha Dhexe ayaa howlgalladu ka bilowdeen, iyadoo ay ciidamada dowladda la wareegeen degaanka Xawaadley iyo degaano kale oo ka tirsan degmada Balcad, balse waxaa maalmaha soo socda la filaya inuu furmo aagga Cadalle oo ciidamada laba jiho uga wajahan yihiin degmada Aadan Yabaal oo ah xarunta ugu weyn ee Al-Shabaab ku leedahay Shabeellaha Dhexe.

Waxaa kaloo howlgal cusub ka bilowday aagga degmada Jalalaqsi oo ka tirsan Gobolka Hiiraan, iyadoo ciidamada dowladda ay halkaasi ka wadaan diyaar garow dagaal iyo howgallo bilow ah.

Dagaallada Al-Shabaab looga furay gobolladan ayaa culeyska ku kordhin doona kooxda Al-Shabaab oo awooddeeda isugu gaysay gobolka Hiiraan oo dagaallo qaraar ay ka socdaan muddo toddobaadyo ah.  

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta munaasabad maamuus heer sare ah ugu sameeyey Madaxtooyada Qaranka xulka 17 jirrada ah ee ku guuleystay Koobka Isreebreebka Afrika ee Bariga iyo Bartamaha.

Madaxweynaha ayaa ku ammaanay xulka inay kor u qaadeen magaca umadda Soomaaliyeed, dhallinyarada dalkana ay u fureen iridaha guusha.

Madaxweynaha oo ay garbihiisa taagan yihiin Guddoomiyaha Gobolka Banaadir Mudane Yuusuf Xuseen Jimcaale iyo Wasiirka Dhallinyarada iyo Ciyaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Barre Maxamuud ayaa hadiyado iyo billad-sharafyo guddoonsiiyey maamulka, macalimiinta iyo ciyaaryahannada xulka 17-jirrada ee guushan taariikhiga ah u soo hoyey qarankeenna.

Sidoo kale waxa uu madaxweynaha khudbad bogaadin iyo dhiirri-gelin ah u jeediyey dhallinyarada, isagoo uga warbixiyey sida ay dowladda uga go’an tahay in gacan ay kula dagaallanto argagixisada Alshabaab, gacanta kalena mustaqbal ifaya ugu abuurto dhallinyarada Soomaaliyeed.

“Dhallinyarada 17-jirka ah ee maanta magacaas inoo soo hoyey iyo dhiggooda geesiyaasha ah ee furimaha dagaalka ka difaacaya dadkooda waa labo ifafaalo oo muujinaysa kartida iyo waxa ay qaban karaan shacabka Soomaaliyeed.”

Ugu dambeyntiina Xiriirka Kubadda Cagta Soomaaliyeed oo uu matalayey Guddoomiye Kuxigeenka Labaad Mudane C/llahi Sheikh Nuur ayaa madaxweyne Xasan Sheekh guddoonsiiyey koobka ay ku soo guuleysteen xidigaha soo kacaya ee Qaranka, waxa uuna uga mahad-celiyey maamuuska iyo dhiirri-gelinta uu u sameeyey bahda ciyaaraha dalka.

Garoowe  (Caasimada Online) – Qaar kamid ah Musharaxiinta xilka madaxweynaha Puntland u tartamay doorashadii 2019 ayaa si weyn uga digay qorshe muddo kororsi oo ay ku eedeeyeen in uu damacsan yahay madaxweyne Saciid Deni.

Musharaxiintaan oo ay kamid yihiin wasiirkii maaliyada Puntland, Faarax Cali Shire iyo wasiirkii hore ee waxbarashada Puntland, Cali Xaaji Warsame ayaa waxay sheegeen in Deni uu doonayo in saddexda urur siyaasadeed ee kusoo baxa doorashada golayaasha deegaanka ay muddo kordhin u sameeyaan.

“Ragayagii madaxweynaha la kulmay waxaanu kula talinay inuu cadeeyo inuusan muddo kororsi u socon. Barnaamijkaasna uu daacad ka yahay, laakiin sida hadda soo baxaysa waxaa weeye dowladdu inay faras kale saaran tahay, aysanna doonayn in la wada guuro,” ayuu yiri Cali Xaaji Warsame.

Sidoo kale Faarax Cali Shire, Wasiirkii hore ee maaliyadda Puntland ayaa sheegay in damaca Deni uu Puntland u horseedayo dagaal gudaheeda ka qarxa, kaasi oo uu masuuliyadeeda koowaad uu qaadan doono Deni, sida uu hadalka u dhigay.

“Madaxweyne Deni waxa uu tolanaya shaati ka weyn,” ayuu hadalkiisa sii raaciyay, kaasi oo uu ula jeedo doorasho waqtigeeda la dayacay inuu isku dayayo inuu hadda qabto.

Si kastaba, arrintaan ayaa imaneysa ayada oo soo baxeyso in Deni uu qorsheynayo sidii uu ugu soo laaban lahaa markale tallada Puntland ama ugu yaraan muddo kororsi ugu sameysan lahaa.

Balcad (Caasimada Online) – Ciidamada Milateriga Soomaaliya oo ay wehlinayaan kuwa howlgalka Midowga Afrika ee ATMIS ayaa weli dhaq dhaqaaqyo iyo howlgallo ka dhan ah Ururka Al- Shabaab ka wada gobolka Shabeellaha Dhexe.

Ciidamada oo shalay gelinkii hore la wareegay degaano ku yaalla Bariga degmada Balcad, ayaa saaka howlgallo amniga lagu xaqiijinaya ka sameeyay degaannada Mukaydheere, Shanlow, Dhaqaxow, Jameeco, Xawaadleey iyo degaano kale, halkaas oo dhawaan ay isaga baxeen Al-Shabaab.

Howlgallada oo ay hoggaaminayaan xildhibaan Cusmaan Xaadoodle iyo guddoomiyaha degmada Kaaraan Abshir Kaaraan oo labaduba ka tirsan ciidamada milateriga ayaa waxaa la sheegay inay maanta kula wareegeen degaannada Jameeco, Yaaqle, iyo degaano kale oo ku yaalla degaannada jiinka wabiga ee bariga degmada Balcad.

Dhinaca kale ciidamada dowlada Soomaaliya oo kaashanaya ciidamada Midowga Afrika ee ATMIS ayaa howlgallo ka sameeyay deegaano hoos yimaada degmada Jalalaqsi ee gobolka Hiiraan, halkaasi oo sida la sheegay lagu arkay xubno ka tirsan ururka Al-Shabaab.

Howlgalka oo uu horkacayay xildhibaan Maalik Cabdalla ayaa waxaa la sheegay inay ciidamada dowladda iyo kuwa ATMIS ku galeen deegaanka Qoryaalle iyo deegaanada kale ee ka ag dhow, sida ay xaqiijiyeen mas’uuliyiin ka tirsan maamulka degmada Jalalaqsi ee gobolka Hiiraan.

Nabadoon Maxamuud Cismaan Hagar oo ka mid ah odayaasha dhaqanka gobolka Hiiraan ayaa sheegay in isaga oo jira da’da 60 sano uu ku biiray dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab kadib markii dadka reer Hiiraan ay dhibaato adag kala kulmeen Al-Shabaab, wuxuuna odayaasha kale ugu baaqay inay qeyb ka noqdaan dagaalka. 

Muqdisho (Caasimada Online) – Kadib guushii taariikhi aheyd ee ay xulka qaranka ee 17 jirada kasoo gaareen ciyaaraha Bariga iyo Bartamaha Afrika ee CECAFA ayaa maanta lagu soo dhoweeyey garoonka diyaaradaha magaalada Muqdisho ee caasimada Soomaaliya.

Mas’uuliyiin ka tirsan dowladda iyo boqolaal shacab ah ayaa safaf dhaadheer u galay soo dhoweynta kooxda ciyaartoyda ee soo qaaday koobka CECAFA, kadib markii ay guul weyn  ka gaareen xulka qaranka South Sudan oo ay ciyaartii ugu dambeysay uga badiyeen 3-1.

Ciyaartoyda iyo macallinkooda oo farxad weyn ay ka muuqatay, isla-markaana waday koobka ayaa ka soo dagay garoonka, waxayna koobka ku wareejiyeen guddoomiyaha maamulka gobolka Banaadir, Yuusuf Xuseen Madaale oo ku sugnaa garoonka Aadan Cadde.

Intaas kadib ayaa kooxda xulka qaranka ee 17 jirada loo soo galbiyey gudaha magaalada Muqdisho oo haatan laga dareemayo dabaal-deg weyn iyo soo dhoweyn ballaaran.

Dhinaca kale ammaanka ayaa aad loo adkeeyey, ayada oo inta badan la xiray jidadka magaalada Muqdisho, si looga hortego suurta-galnimada falal ammaan darri oo dhaca.

Guushan ayaa Soomaaliya uga dhigan mid aad u weyn oo qiimo badan, maadaama markii ugu horreysay ay ku guuleystay koobka kubadda cagta ee Bariga iyo Bartamaha Afrika.

Muqdisho (Caasimada Online) – Amiirka dalka Qatar ayaa Soomaaliya u soo magacaabay Safiir cusub oo lagu magacaabo Cabdalla Saalim Nasser Al-Holie oo ah diblomaasi sare.

Cabdalla ayaa waxa uu bedelayaa Safiirkii hore ee Qatar u joogay Soomaaliya Xasan Bin Xamza, oo ahaa Safiirka dalkaas tan iyo 13-kii July ee 2014-kii. Waxa uu ahaa mid ka mid ah safiiradii ugu waqtiga dheeraa ee joogay Muqdisho.

Wasaaradda Arrimaha Dibedda Soomaaliya ayaa safari Hamza Muqdisho ugu qabatay xaflad sagootin ah, oo uu ka qeyb-galay wasiirka arrimaha dibedda Abshir Cumar Haruuse, ra’iisul wasaare ku-xigeenka Saalax Axmed Jaamac iyo xubno kale oo ka mid ah dowladda. Waxaa sidoo kale ka qeyb-galay safiirka Turkey Mehmet Yilmaz.

Safiirka Xasan Bin Xamza ayaa lagu amaanay doorkii uu ku lahaa horumarinta iyo xoojinta xiriirka Soomaaliya iyo Qatar xilligii madaxweyne Farmaajo.

Balse waxa uu sidoo kale muddadaas ahaa safiirka ugu awodda badan Muqdisho, isaga oo si buuxda u maamulayey dowladdii Farmaajo, awooddaas oo soo geba-gebowday markii madaxweyne Xasan Sheekh la doortay 15-kii May 2022.

Qatar ayaa ah dalkii labaad oo kamid ah Khaliijka oo isbedel ku sameeya Safiirkii Soomaaliya u joogay, ayada oo horay Imaaraadka Carabta uu Safiir cusub u soo magacowday Soomaaliya.

Qatar ayaa ah kamid ah dalalka mashaariic horumarineed oo dib u dhis iyo samafal ah ka fuliyay Soomaaliya shantii sano ee la soo dhaafay, kuwaasi oo ay kamid yihiin dhismaha Wadada isku xirta Muqdisho iyo Agooye – Muqdisho iyo Balcad.

Sidoo kale waxaa xusid mudan in dhawaan la bilaabi doono Wadada Balcad iyo Jowhar oo gacanta lagu hayo mashruuciisa.

Jijiga (Caasimada Online) – Ra’iisul wasaaraha xukuumadda Soomaaliya, Mudane Xamza Cabdi Barre iyo wafdi uu hoggaaminayo ayaa maanta gaaray magaalada Jigjiga ee xarunta ismaamulka Soomaalida dalka Itoobiya, halkaas oo si diiraan loogu soo dhoweeyey.

Xamza iyo wafdigiisa ayaa kasoo kicitimay magaalada Addis Ababa, halkaas oo uu uga qayb galay shika sanadlaha ah ee Madasha Tana, kaas oo looga hadlaya amniga Afrika.

Ra’iisul wasaaraha ayaa waxaa garoonka Wiil Waal kusoo dhoweeyey madaxweynaha dowlad deegaanka Mustafe Cagjar iyo mas’uuliyiin kale iyadoo kadib loo galbiyey dhanka madaxtooyada.

Labada mas’uul ayaa wadahadallo gaar ah ku yeelan doono dhismaha xarunta ismaamulka, sida ay innoo xaqiijiyeen ilo wareedyo lagu kalsoonyahay.

Sidoo kale waxaa la filayaa in wadahadalladan intooda badan diiradda lagu saaray amniga, gaar ahaan dagaalka Al-Shabaab oo dhowaan weeraro ka fulisay halkaasi.

Waa booqashadii ugu horreysay ee uu Xamza Cabdi Barre ku tegay magaalada Jigjiga, tan iyo markii loo magacaabay xilka ra’iisul wasaaraha xukuumadda Soomaaliya, waxayna magaaladaan ka mid tahay meelaha sida weyn looga soo dhoweeyey magacaabistiisii.

Si kastaba, ra’iisul wasaare Xamza ayaa noqonaya mas’uulkii labaad ee Soomaaliyeed oo booqda Jigjiga, waxaana uga horreeyey madaxweyne Xasan Sheekh oo xil heyntiisii hore booqasho ku tegay, xilligaas oo uu madaxweyne ka ahaa DDS, Cabdi Maxamuud Cumar.

Muqdisho (Caasimada Online) – Warar kala duwan ayaa ka soo baxaya dil ay xalay koox ciyaal weero ah ka geysatay qaybo ka mid ah degmada Dharkenley ee gobolka Banaadir.

Dhacdadaan ayaa si gaar ah uga dhacday inta u dhexeyso halka loo yaqaano Dabaqiinka iyo Suuq Liif ee degmadaasi, sida ay innoo xaqiijiyeen ilo dadka deegaanka ah.

Kooxda ciyaal weerada ah ayaa si arxan u dishay wiil dhalinyaro ah oo lagu magacaabi jiray Ciise Sheekh Ibraahim, waxayna la sheegay dilka ay u adeegsadeen Toorey ama Mindi.

Wararka ayaa intaasi kusii daraya in kooxda ciyaar weerada ee dilka fulisay ay goobta isaga carartay, waxaana dhacdadaan walaac ay ku abuurtay dadka shacabka ee ku nool halkaasi.

Sidoo kale waxaa goobta gaaray ciidamo ka tirsan kuwa ammaanka oo meydka wiilka yar kasoo qaaday halkaasi, waxayna geeyeen xarunta hay’adda dambi baarista ee CID-da.

Illaa iyo hadda ma jiro wax hadal ah oo ka soo baxay mas’uuliyiinta maamulka degmada Dharkenleyd oo ku aadan dilka xalay ka dhacay gudaha degmadaasi.

Dharkenley ayaa ka mid ah meelaha ay dhibaatooyinka xoogan ka geystaan kooxaha ciyaal weerada ee ka jira xaafadaha Muqdisho, kuwaas oo ay qaati ka taagan yihiin shacabka.

Si kastaba, dhibaatooyinkan ayaa ah kuwa soo noq-noqday, ayada ciidamada ammaanka oo wada howlgallo culus ay maara la’yihiin wax ka qabashada amniga iyo ciyaal weerada.

Baraawe (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya gobolka Shabeelaha Hoose ayaa sheegaya in dadaallo dheer, kadib lagu guuleystay in maanta xabsiga laga sii daayo guddoomiyihii hore ee maamulka degmada Baraawe, Cumar Sheekh Cabdi (Shafaana) oo haatan ah xildhibaan ka tirsan golaha deegaanka degmadaasi, kaas oo Jimcihii la soo dhaafay ciidamada ammaanka ee Booliska ay xireen, kadib xiisad ka dhacday halkaasi.

Shafaana ayaa waxaa loo xiray shaqaaqo 14-kii bishan ka dhacday degmada Baraawe, taas oo u dhexeysay isaga & xildhibaan kale oo lagu magacaabo Deeq Cumar Saalax (Insaani).

Odayaasha dhaqanka, saraakiisha hay’adaha amniga degmada iyo xeer ilaaliyaha gobolka Shabeelaha Hoose oo ku baxay xiisaddan ayaa ku guuleystay in mas’uulkan la soo daayo, ayada oo kadib kulan ka dhacay magaalada Baraawe lagu heshiisiiyey labada xildhibaan.

Guddoomiyihii hore ee degmada Baraawe Cumar Sheekh Cabdi (Shafaana) oo kulanka ka hadlay ayaa u mahadceliyey waxgaradka deegaanka iyo saraakiisha ciidamada, isaga oo intaas kadib raali-gelin siiyey xildhibaan Deeq Insaani oo ay kuwa jiraan golaha deegaanka.

“Odayaasha dhaqanka degmada iyo mas’uuliyiintii isku howlay shaqaaqadii maalin dhoweyd dhacday runtii ee xalkeeda odayaasha ka gaareen. Walaalkey Deeq kista yar ee maalmahaan na dhex martay cafis iyo ma saamax waxba uma heysto,” ayuu yiri Cumar.

Dhankiisa Xildhibaan Deeq Cumar Saalax (Insaani) ayaa cafis weydiistay guddoomiyihii hore ee Baraawe, wuxuuna tilmaamay in xiisaddii taagneyd ay halkaas kusoo dhammaatay.

“Wixii way dhammaadeen Nabadoonada way ku mahadsan yihiin, mas’uuliyad culus ayey qaadeen arrintaasna hadda way dhammaatay aniga iyo walaalkey wax aan isku qabno ma lahan, aniga xageyga cafis waayey” ayuu yiri Mudane Deeq Cumar Saalax (Deeq Insaani).

Baraawe ayaa waxaa inta badan ka dhaca shaqaaqooyin soo laa laabta oo u dhexeeyo mas’uuliyiinta maamulka, kuwaas oo saameyn ku yeeshay amniga guud ee magaaladaasi.

Istanbul (Caasimada Online) – Saraakiisha Turkiga ayaa Axaddii ka jawaabay eedaymo uga yimi dalka Giriiga oo ku saabsanaa, in dalka Turkigu uu si Khasab ah ugu diray dalka Giriiga illaa 92 tahriibe oo qaaqaawan isla markaana ay ka muuqdaan dhaawacyo jidheed, hase ahaatee masuuliyiinta Turkiga ayaa warkaas ku tilmaamay inuu yahay been abuur, iyaga oo ku eedeeyey dalka Giriigu inuu si xun ula dhaqmay muhaajiriinta.

Agaasimaha isgaadhsiinta ee xafiiska madaxweynaha turkiga Fahrettin Altun ayaa sheegay in wasiirka socdaalka ee Giriigu Notis Mitarachi uu ku faafiyey bartiisa Twitterka, war been abuur ah, isaga oo isticmaalay muuqaalka muhaajiriin qaaqaawan, ka dibna ku eedeeyey dalka Turkiga.

Fahrettin Altun ayaa bartiisa Twitterka soo dhigay qoraal ku qoran Turkish, English iyo Greek, isaga oo sheegay in qoraalkaas looga dan lahaa in dalkiisa la tuhmo, taas bedelkeeda wuxuu Athens ugu baaqay inay ka waantowdo sida xun ee ay ula dhaqanto qaxootiga.

Wasiir ku xigeenka arrimaha gudaha ee Turkiga Ismaaciil Catakli ayaa bartiisa twitterka ku soo qoray in sawirkani uu muujinayo naxariis darrada Giriiga. “Waqtigaaga ku bixi inaad u hoggaansanto xuquuqda aadanaha, ha ku bixin wax-is-daba-marin iyo daacad-darro!” ayuu yidhi.

Booliiska Giriiga ayaa Sabtidii sheegay in ciidamadoodu ay Jimcihii soo heleen muhaajiriintan oo qaaqaawan, iyaga oo qaarkood ay qabeen dhaawacyo loo geystay. Waxayna sheegeen in muhaajiriintani ay dalkooda ku soo galeen doonyo caag ah, kana soo gudbeen biyaha u dhexeeya labada dal.

Giriiga iyo Turkiga ayaa xidhiidhkoodu aad u xun yahay, waxayna isku maandhaafsan yihiin arrimo badan.

VOA + AP

Baydhaba (Caasimada Online) – Wasiirka gashaandhigga XFS Cabdulqaadir Maxamed Nuur iyo Taliyaha ciidanka xoogga dalka Jeneraal Odawaa Yuusuf Raage ayaa galabta gaaray magaalada Baydhaba ee gobolka Bay.

Masuuliyiintaan ayaa Baydhaba u tegay abaaulka howlgal ka bilaaba doona deegaanada K/Galbeed, kaas oo hormuud ay u noqa doonaan ciidanka xoogga dalka, sida ay noo xaqiijiyeen masuuliyiin ka tirsan wasaaradda gaashaandhigga.

Wasiirka iyo Taliyaha xoogga ayaa maalmaha soo socda lagu wadaa inay Baydhaba ka abaabulaan dagaal Al-Shabaab looga xoreynayo Bay, Bakool iyo Sh/Hoose.

Safarka wafdigaan uu galabta ku tegay Baydhaba ayaa daba jooga kulan weyn oo shalay ay Muqdisho ku yeesheen siyaasiyiinta, saraakiisha iyo waxgaradka ka soo jeeda deegaanada K/Galbeed, kulankaas ayaa looga arinsaday sidii Al-Shabaab looga xoreyn lahaa deegaanada maamulkaas.

Waxaa xusid mudan in shirarka iyo abaabulka ka socda Muqdisho iyo Koonfur Galbeed uusan kaalin muuqata ku laheyn madaxweyne Cabdicasiis Laftagareen, lamana oga sababta.

Waxaa aad u liita kacdoonka bulsho ee xiligaan ka jira Koonfur Galbeed, markii loo eego gobollada kale ee dalka, gaar ahaan inta ay Al-Shabaab joogaan.

Deegaaano hoos taga degmada Bardaale ayuu ka jiraa kacdoon yar, halkaas waxaa ka dhisan koox macawiisley ah oo ‘Dulmidiid’ la baxday, kuwaas oo dhowr jeer dagaal kala hor tegay Al-Shabaab.

Maalmaha soo socda ayaa lagu wadaa in wax badan ay iska bedalaan kacdoon la’aanta ka jirta K/Galbeed, maadaama ay halkaas gaareen, masuuliyiintii ugu sareysay taliska ciidanka xoogga dalka iyo wasaaradda difaaca, sidoo kalena indheer-garadka deegaanadaas ay kulan weyn ku yeesheen Muqdisho.

Muqdisho (Caasimada Online) – Marwada Madaxweynaha Soomaaliya Sahra Cumar Xasan iyo masuuliyiin kale ayaa maanta gargaar gaarsiiyey ciidanka ku soo dhaawacmay furimaha dagaalka ee lagu dabiibayo isbitaalka ciidanka xoogga dalka.

Dhamaan ciidankii ku soo dhaawacmay dagalada ka socda gobollada dalka oo isugu jira Macwiisley iyo askarta dowladda ayaa la isugu keenay isbitaalka ciidanka xoogga dalka ee Muqdisho, si ay u helaan dayeel caafimaad oo ku filan.

Marwada Madaxweynaha Maamo Sahro, guddoomiye ku xigeenka 1-aad ee golaha shacabka Sacdiya Yaasiin, wasiirka haweenka Khadiija Diiriye iyo wasiir ku xigeenka gaashaandhigga Cabdifitaax Qaasin ayaa maanta deeq raashin ah gaarsiiyey dhaawacyada ku jira isbitaalka xoogga dalka.

Marwo Sahra Cumar oo isbitaalka kula hadashay warbaahinta ayaa ciidanka dhaawacyada qaba u balan qaaday garab istaag joogto ah, sidoo kale waxay dowladda ka codsatay in hoos loo sii eego baahiyaha dhanka reeraha ah ee ciidanku ay dareemayaan.

“Raashinkaan aan maanta idiin keenay waxaa keentay hey’adda maareynta mudiibooyinka qaranka, wixii idinka dhimana waan soo dhameystiri doonaa, wixii Hooyo ku filan tahay idinka hagra meyno,” ayey tiri Maamo Sahra Cumar.

guddoomiye ku xigeenka 1-aad ee golaha shacabka Sacdiya Yaasiin Samatar oo iyaduna warbaahinta la hadashay ayaa carabka ku adkeysay in ciidanka qaranka iyo kuwa deegaanka ee dhaawacooda isbitaalkaan la wada keenay ay isku xuquuq yihiin.

“Ciidamadu waa isku mid dowladda waxaan ka codsanaa in macawiisley qoysaskoodii si gaar ah loo ogaado, waa ciidankii bilaabay halganka dalka ka socda,” ayey tiri guddoomiye Sacdiya Yaasiin Samatar.

Hoos ka daawo

Dhuusamareeb (Caasimada Online) – Wafdi uu hoggaaminayo ra’iisul wasaarihii hore ee Soomaaliya Maxamed Xuseen Rooble ayaa maanta gaaray magaalada Dhuusamareeb, kadib marti qaad uu u fidiyey madaxweynaha Galmudug.

Madaxwayne Qoor Qoor ayaa Madaxtooyada Galmudug ku qaabilay wafdigaan ka socday siyaasiyiinta ka soo jeeda Galmudug, gaar ahaan kuwa beesha Habargidir.

Madaxtooyada Galmudug ayaa shaacisay in qorshaha safarka siyaasiyiintaan ay maanta ku tageen Dhuusamareeb uu salka ku hayo sidii loo xoojin lahaa kacdoonka beelaha ee dagaalka Al-Shabaab.

“Wafdigaan ayaa soo gaaray magaalada Dhusamareeb kadib martiqaad ay ka heleen madaxwaynaha Dowladda Galmudug, iyadoona ujeedada safarka uu salka ku hayo dhiirogelinta iyo dardargelinta howlgallada dalka looga sifeenayo argagixisada,” ayaa lagu yiri qoraal ay baahisay madaxtooyada Galmudug.

Ra’iisul wasaarihii hore Maxamed Xuseen Rooble, Madaxweynihii hore ee Galmudug Cabdikariin Guuleed, Senator Cabdi Qeybdiid, masuuliyiin kale oo dhamaantood ka soo jeeda beesha Habargidir ayuu ka koobnaa wafdigaan maanta gaaray Dhuusamareeb.

Qorshahaan ay Habargidir uga tashaneyso dagaalka Al-Shabaab ayaa ku soo aadaya iyadoo beelaha Soomaaliyeed intooda badan ay kacdoonkii ugu weynaa sameynayaan, kaas oo u muuqda mid deg deg u soo afjari kara Al-Shabaab.

Inta badan dhulka ay degto beeshaan ayaa ah mid ka caagan Al-Shabaab, waxaana 10 sano ka hor ka xoreysay culumadii Ahlu-Sunna, waxaa xusid mudan in magaalooyinka Dhuusamareeb, Gaalkacyo, Cadaado Matabaan iyo Guriceel oo beeshaan ay degto aysan waligood ka talin kooxda Al-Shabaab.

Hoos ka eeg sawirrada

Addis Ababa (Caasimada Online) — Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya, Mudane Xamse Cabdi Barre oo maanta khudbad dheer ka jeediyay madasha Tana-Forum ayaa shaaciyay in gulufka dagaal ee ka dhanka ah Al-Shabaab loo bixiyay “Dulmi-diid”.

Madasha Tana-Forum oo sanadkan si gaar ah looga hadlayay sidii loo maareyn lahaa khataraha amniga ee soo wajahaya qaaradda Afrika, ayaa sidoo kale wuxuu ka sheegay in dagaalkaan uu yimid kadib markii ay Shacabka u adkeysan waayeen dhibaatooyinka xad dhaafka ah ee uga imanaya argagixisada.

“Al-Shabaab waxay si ula kac ah u abuureen daruufo sii cakiraya xaaladda bini’aadanimo ee dalka, taasina waxay keentay in markii dadku u caalwaayeen cunaqabateynta lagu hayo ay kacaan si ay isaga saaraan Kansarka ku dhex jira,” ayuu yiri.

“Dulmi-diid waa magaca loo bixiyay gulufka socda ee ka dhanka Al-Shabaab iyo kooxaha la halmaala ee Soomaaliya ku sugan, taasi oo budhig u ah istiraatijiyadeena togan ee dalka Soomaaliyeed, dhulkooda, maalkooda iyo maskaxdooda looga xoreynayo hagardaamooyinka kooxaha xagjirka ah.”

Sidoo kale waxa uu sheegay in dowladiisa ay ku taamayso hubinta Soomaali heshiis ah oo dunida inteeda kalena la heshiis ah, kaasi oo ah aragtida siyaasadeed ee madaxweynaha dalka uu ku galay ololihii doorashada.

“Islamarkii aan tallada qabanay waxaan ka xoornay istiraatijiyada ku dhisan go’doonka oo waxaa qaadnay weerar ballaaran oo argagixisada ku sugan Soomaaliya ka dha ah. Sidoo kale waxaa dagaal ku qaadnay fikradaha xagjirka iyo ilaha dhaqaalahu kasoo galo argagixisada si loo wiiqo hawl-galkooda.”

Ra’iisul wasaaruhu ayaa sidoo kale waxa uu xusay si caqabadaha heysta qaaradda wax looga qabto inay muhiim u tahay bulshooyinka oo ah kuwa awoodda isbeddelka, islamarkaana laga qayb-galiyo iyo in xoogga la saaro qaabkii la isugu xiri lahaa.

Ugu dambeyntiina waxa uu sheegay in dowladda Soomaaliya iyo shacabka Soomaaliyeed-ba ay go’aansadeen sidii dalka looga ciribtiri lahaa Al-Shabaab, ayada oo lagala dagaallamayo dhinacyada militeri, dhaqaale iyo fikirba.

Balcad (Caasimada Online) – Wararka ka imaanaya gobolka Shabeelaha Dhexe ayaa sheegaya in maanta ciidamada dowladda Soomaaliya ay la wareegeen deegaanno horleh oo ku yaalla gobolka Shabeelaha Dhexe, kadib howlgal qorsheysan oo ka dhacay halkaasi.

Howlgalka oo ahaa mid ballaaran ayaa waxaa horkacayey Xildhibaan Cismaan Xaadoole oo ka tirsan Golaha Shacabka, isla-markaana horey u ahaa sarkaal ka tirsan ciidanka Milariga.

Sidoo kale waxaa howlgalkan qayb ka ahaa guddoomiyaha degmada Kaaraan Abshir Kaaraan iyo guddoomiye ku xigeenka amniga deegaanka Daaru-salaam Maxamed Deeq Geedow, waxaayana ay ciidamo kula wareegeen deegaano dhaca bariga degmada Balcad.

Deegaannada ay maanta gacanta ku dhigeen ciidamada dowladda Soomaaliya ayaa waxaa ka mid ah Mukaydheere, Yaaqle, Shanlow, Kooreebe, Farbaraki iyo Dhagaxow, halkaas oo muddo badan ay maamulayeen xoogaga hubeysan ee kooxda Al-Shabaab.

Mas’uuliyiinta howlgalka qaybta ka ahaa ayaa sidoo kale meel fagaare ah kula hadlay dadka deegaanka, waxayna ugu baaqeen inay la shaqeeyaan ciidanka ammaanka.

Dhanka kale ilo deegaanka ah ayaa innoo sheegay in aysan jirin iska caabin xoog badan oo ay sameeyeen Al-Shabaab, marka laga tego dagaallo kooban oo ka dhacay halkaasi.

Xaaladda ayaa haatan aad u kacsan, waxaana dhaq-dhaqaaqyo milatari laga dareemayaa agagaarka degmada Balcad ee gobolka Shabeelaha Dhexe.

Muddooyinkii u dambeeyey ciidamada Xoogga dalka ayaa howlgallo ka waday gobolkan, kuwaas oo abaabulka ugu weyn haatan ka wada degmada Cadale oo dhacda xeebta.