29.9 C
Mogadishu
Saturday, May 9, 2026

Ciidamo gadoodsan oo la wareegay xarunta degmada Gaalkacyo ee Puntland

0

Gaalkacyo (Caasimada Online) – Wararka ka imaanaya waqooyiga magaalada Gaalkacyo ee xarunta gobolka Mudug, ayaa sheegaya in maanta xaalad kacsanaan ah laga dareemayo magaaladaasi, kadib markii ay dhaq-dhaqaaq culus ka bilaabeen ciidamo ka cabanayo mushaar la’aan.

Ciidamada gadoodka sameeyay ayaa ka tirsan kuwa dowladda Hoose ee magaaladaasi ayaa cabanayaa mushaar la’aan, waxayna xireen xarunta degmada.

Wararka ayaa intaasi kusii daraya in ciidamadu ay xitaa diideen in shaqaalaha dowladda hoose  ay gudaha u galaan halkaasi, taas oo keentay in shaqadii ay istaagtay.

Qaar kamid ah askarta gadoodka oo la hadlay warbaahinta ayaa sheegay in ay sii haysan doonaan xarunta, illaa inta ay ka helayaan jawaab rasmi ah oo ku aadan cabashadooda.

Sidoo kale, waxa ay farriin culus u direen madaxda Puntland, iyaga oo ka dalbaday inay soo farogeliyaan arrintooda, si wax looga qabto cabashadooda oo soo noq noqotay.

Dhanka kale, mas’uuliyiin ka tirsan Puntland oo ku sugan Gaalkacyo iyo saraakiisha ciidamada ayaan haatan wada dadaallo dheeraad ah, iyaga oo wada-hadallo la bilaabay ciidamada cabanayo ee maanta gadoodka ka sameeyay gudaha magaaladaasi.

Mas’uuliyiintan ayaa isku dayay inay askartan ku qanciyaan in marka hore ay furaan xafiisyada, waxay u sheegeen in ay dowladda ka heli doonaan xuquuqda ka amqan

Si kastaba, maalmihii u dambeeyay ciidamada Puntland iyo shaqaalaha ayaa ka cabanayay mushahar la’aan, taas oo ka dhalatay xaaladda adag ee uu wajahayo maamulka uu hoggaamiyo Madaxweyne Saciid Deni oo uu khilaaf kala dhexeeyo dowladda Soomaaliya.

Mucaaradka oo xujo adag hordhigay Xasan Sheekh

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Mucaaradka Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa Madaxweynaha Soomaaliya u adeegsaday hadal uu dhawaan ka sheegay meel fagaare ah, kaasi oo uu uga warramay saboolnimadii uu ku soo barbaaray iyo sida ay dowladdii Soomaaliyeed u samatabixisay.

Siyaasiga Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame oo kamid ah xubnaha mucaaradka ee Madasha Samatabixinta ku mideysan, ayaa wax aan la qaadan karin ku tilmaamay in Madaxweynaha oo duruuftaasi adag ku soo koray uu maanta danyar Soomaaliyeed oo sabool ah barakicinayo.

“Saboolnimada, agoonnimada iyo hooyo korinta waa duruufo ay Soomaalidu u badnaayeen, anigana qudhaydu ku soo koray. Waxaase aan la qaadan karin in Madaxweynaha oo duruuftaasi adag ku soo koray, maanta danyar Soomaaliyeed oo sabool ah awoodda dowladda uu madaxweynaha ka yahay lagu barakiciyo, cooshashkii ay ku noolaayeenna laga dumiyo,” ayuu yiri Warsame.

Madaxweynaha ayuu ku dhaliilay inuusan u turrin hooyada saboolka ah ee ilmaha agoonta korinaysa iyo kuwa kale ee danyarta ah ee duruuftii uu ku soo koray weli ku nool.

Hoos ka akhriso qoraalka Warsame oo dhameystiran:

Waxaan dhageystay hadal uu Madaxweynuhu kaga warramayay saboolnimadii uu ku soo barbaaray iyo sida ay dowladdii Soomaaliyeed u samatabixisay. Saboolnimada, agoonnimada iyo hooyo korinta waa duruufo ay Soomaalidu u badnaayeen, anigana qudhaydu ku soo koray.

Waxaase aan la qaadan karin in Madaxweynaha oo duruuftaasi adag ku soo koray, maanta danyar Soomaaliyeed oo sabool ah awoodda dowladda uu madaxweynaha ka yahay lagu barakiciyo, cooshashkii ay ku noolaayeenna laga dumiyo, carruurtoodana afka lagu qaato, dhulkii laga barakiciyeyna siyaasiyiin, ganacsato iyo saraakiisha barakicinta lagu naaxiyo.

Madaxweynow, sow ma ahayn inaad u turtid hooyada saboolka ah ee ilmaha agoonta korinaysa, iyo kuwa kale ee danyarta ah ee duruuftii aad ku soo kortay weli ku nool, halkii adiga iyo inyar oo kale ka naaxi lahaydeen?

Soo Ilaaheey kuuma kasin in dowladdii ku badbaadisay aad maanta Madaxweyne ka tahay?

Mise waa halkii uu hal-abuurkii Soomaaliyeed ka yiri:

“Waa Duni danyartii agoontii
Inta layska dacal maray
Xaqoodii la duudsiyey
Kii aan dabkaba shidan
La damaaciyaayoo
Dulmigii la sahansaday.

Damqashadu sad weeye
Damiirkii maxaa helay
Dadka kala fadilayee
Hadmaa daawo loo heli?
Midka daaro jeexdiyo
Danyaraha miskiinkaa
Siday Diinta nagu tiri
Daa’in way u siman yihiin.”

Xog: Saciid Deni oo u baxaya Imaaraadka Carabta + Ujeedka

0

Garoowe (Caasimada Online) – Madaxweynaha maamulka Puntland, Saciid Cabdullaahi Deni ayaa lagu wadaa in uu safar ugu baxo dalka Imaaraadka Carabta, sida ay ogaatay Caasimada Online.

Madaxweynaha Puntland ayaa saaxiib dhow la’ah Imaaraadka Carabta. Xogaha aan ka helayno socdaalkiisa uu ku tegayo Abu Dhabi ayaa sheegaya in halkaasi uu shirar siyaasadeed kula yeelan doono mas’uuliyiin sare oo kamid ah dowladda Imaaraadka.

Inkastoo laga helin, faah-faahin dhameystiran oo la xiriira safarka Saciid Deni, haddana waxay wararka qaar sheegayaan in martiqaad rasmi ah uu ka helay Abu Dhabi.

Madaxweyne Deni oo haatan ku sugan magaalada Boosaaso ayaa wararku sheegayaan in safarkiisa uu kusii horeyn doono Itoobiya, halkaasi oo uga sii gudbi doono Imaaraadka Carabta.

Deni ayaa Addis Ababa ku booqan doona askar ka tirsan ciidamada maamulka Puntland oo ku dhaawacmay hawl-galka Calmiskaad, halkaasna lagu dabiibayo xaaladooda caafimaad, si uu kormeer ugu sameeyo xaaladda dhaawacyadaas.

Safarkaan ayaa imanaya xilli maamulka Puntland uu dekedda Garacad ee gobolka Mudug ku wareejinayo shirkad laga leeyahay Imaaraadka Carabta, taasoo qorsheyneysa maalgelin ballaaran oo dekeddaasi lagu sameeyo.

Madaxweynaha Puntland Saciid Cabdullaahi Deni oo hore h xaqiijiyay arrintaan ayaa sheegay in muddo ay socdeen wada-hadallo farsamo oo la xiriiray wareejinta maamulka dekedda.

Dekedda Garacad aya waxaa haatan gacanta ku haysa shirkad Soomaaliyeed oo lagu magacaabo Wadaagsan.

Si kastaba, Imaaraadka ayaa hore gacanta ugu hayay dekedda magaalada Boosaaso, taas oo weli aysan dhammeystiran dhismaheeda.

Xogta weerar ay ciidanka Danab iyo kuwa Jubbaland ku qaadeen Al-Shabaab

0

Kismaayo (Caasimada Online) – Ciidanka sida gaarka ah u tababaran ee Kumaandooska Danab iyo kuwa Daraawiishta Jubbaland ayaa maanta howlgal culus ka fuliyay aagga degmada Jamaame ee gobolka Jubbada Hoose, iyaga oo ku beegsaday Al-Shabaab.

Howlgalka oo ahaa mid qorsheysan ayaa waxaa hoggaaminayay taliyaha qeybta 43-aad ee Ciidanka Xoogga Dalka Gaashaanle Sare Nuur Mahad Xasan, waxaana ciidamadu ay ku gaareen deegaanno muhiim ah oo kadib ay ka sameeyeen howlgal amni xaqiijin ah.

Deegaannada ay gaareen ciidamada ayaa waxaa ka mid ah Sanguuni, Muuse Xaaji, Araare, Koban iyo Bangeeni oo dhammaantood ku yaalla hareeraha wabiga Jubba.

Sida lagu sheegay qoraal kasoo baxay Jubbaland waxaa sidoo kale howlgalka lagu khaarijiyay maeeshiyaad ka tirsanaa kooxda, iyada oo lagu dhaawacay tiro kale.

Sidoo kale ciidamada ayaa ku guuleystay inay miinooyin kasoo saaraan waddooyinka iyo gudaha deegaanada laga xoreeyay kooxaha Khawaarijta ee gobolka Jubbada Hoose.

“Inta lagu guda jiray howlgalka waxaa lagu dilay xubno ka tirsan AS, tiro kalena waa lagu dhaawacay, halka miinooyin badan oo loogu talagalay in lagu waxyeelleeyo shacabka ay ciidanku fashiliyeen” ayaa lagu yiri qoraalka.

Dhanka kale, ciidamada ayaa furay waddooyin xirnaa oo muhiim u ah isku socodka dadweynaha, kuwaas oo ay horay u saameeyeen fatahaad u sameeyay wabiga.

Xaaladda ayaa weli kacsan, waxaana Jamaame iyo hareeraheeda laga dareemayaa dhaq-dhaqaaq culus oo halkaas ay ka wadeen ciidankada Jubbaland iyo Kumaandooska Danab.

Deegaannada howlgalka laga sameeyay ayaa waxaa badanaa weeraro kasoo abaabuli jiray Al-Shabaab, waxaana ugu dambeeyay dagaal ay maalin kahor ku ekeeyeen saldhig ay ciidanka Danab ku leeyihiin duleedka magaalada Kismaayo ee xarunta maamulka Jubbaland.

Google Maps update shrinks Somaliland as Northeast emerges

0

Las Anod, Somalia – Google Maps has redrawn its depiction of northern Somalia, adjusting Somaliland’s once expansive outline to exclude the disputed regions of Sool, Sanaag, and Cayn, in a move that underscores the shifting political landscape following the creation of the new Northeast State.

For decades, Somaliland projected itself as a de facto republic, basing its claims on the borders of the former British protectorate. Its proclaimed territory stretched from Djibouti on the western frontier to the towns of Las Anod and Erigavo in the east — areas bitterly contested with Somalia’s Puntland and the federal government in Mogadishu. However, that image no longer aligns with the current reality.

Google has long drawn Somaliland’s borders with dotted lines — a cartographic signal of disputed territory, not recognition of independence. But with the rise of the Northeast State, even that dotted space has now shrunk.

The cartographic shift follows a dramatic year of conflict. In February 2023, elders in Las Anod declared they would no longer accept Hargeisa’s rule and pledged loyalty to Mogadishu.

What followed were months of fierce fighting between Somaliland’s forces and local militias, leaving hundreds dead and displacing tens of thousands. By August, Somaliland’s army had been driven out of Sool entirely.

“This is the first time a global platform has mirrored the political reality,” said a Somali analyst in Mogadishu. “It shows that Somaliland’s claims are no longer just disputed on the battlefield — they’re collapsing in perception too.”

Out of the violence emerged a new administration. By mid-2025, Somalia’s federal government formally recognized the Northeast State, bringing the Sool, Sanaag, and Cayn regions into the country’s federal system.

On August 30, lawmakers in Las Anod elected Abdiqadir Ahmed Aw-Ali, better known as Firdhiye, as their first president in a historic vote. The victory cemented Northeast’s transition from an interim authority into Somalia’s newest federal member state.

For Mogadishu, it was a strategic win — strengthening President Hassan Sheikh Mohamud’s federalist vision while undercutting Somaliland’s secessionist claims.

Celebrations erupted in the streets of Las Anod after the vote, even as the city still bore the scars of war. Curfews and security patrols underscored the fragility of the moment, but for many, the election was proof that the tide had turned.

Somaliland, which declared independence from Somalia in 1991, has established parallel state institutions for over three decades. It runs its own army, currency, and government, and has long lobbied for international recognition. Yet no country has formally acknowledged its sovereignty, and the loss of Sool, Sanaag, and Cayn now narrows both its physical territory and its political leverage.

“The door is closing fast for Somaliland,” said a regional diplomat in Nairobi. “Maps matter. They shape how the world sees you. Once the world stops drawing you the way you want, it becomes harder to sustain political fantasies. Reality bites.”

The impact of Google’s update is as much about symbolism as it is about geography. For Somaliland’s leaders in Hargeisa, it represents a loss of visibility on one of the world’s most widely used mapping platforms. Where once Somaliland’s proclaimed republic appeared on maps stretching deep into the Northeast, today the outline is noticeably trimmed.”

For many in Mogadishu, the change is seen as long overdue. “Somaliland used to live on the map,” one Somali commentator wrote on social media. “Now, the map itself has turned against them.”

As Northeast State takes its place in Somalia’s fragile federal system, the global perception of Somaliland is shifting. The struggle for recognition continues, but the cartographic reality is clear: Somaliland is shrinking, both on the ground and in the eyes of the world.

Somalia faces influx of foreign jihadist mercenaries

0

MOGADISHU, Somalia — Somalia is confronting a dangerous new phase in its long war with al Shabab, as foreign jihadist contractors and a growing alliance with Yemen’s Houthi rebels inject fresh expertise and firepower into the insurgency, according to a new report by security consultancy Aries Intelligence.

The study warns that militant know-how once confined to Middle Eastern battlefields is now spreading into the Horn of Africa. Al Shabab, it says, is increasingly drawing on outside trainers, advanced weaponry, and logistical networks — transforming a local insurgency into a player with regional reach. 

Aries describes this trend as the rise of “militant professionals”: veterans of wars in Syria, Iraq, and Yemen who now operate like freelancers, offering their skills to extremist groups across Africa and beyond.

Arms for maritime assistance

At the heart of the shift is al Shabab’s deepening relationship with Yemen’s Houthis. Despite stark sectarian divides — the Houthis are Zaidi Shia, al Shabab hardline Sunni — the two have forged a pragmatic partnership.

UN monitors say the Houthis have shipped rifles, machine guns, and sniper weapons to Somalia in exchange for maritime assistance. Somali pirate networks, still active off the coast, have helped create smuggling windows by diverting naval patrols in the Gulf of Aden. 

Many of the weapons, investigators note, can be traced back to Iranian stockpiles — highlighting Tehran’s indirect but crucial role in extending militant capabilities far beyond the Middle East.

The cooperation goes beyond smuggling. Somali sources told Aries Intelligence that al-Shabaab fighters have travelled to Houthi-controlled ports in Yemen for advanced training. There, Hezbollah and Houthi instructors introduced them to drones, missile coordination, and asymmetric warfare tactics that had never before appeared in East Africa.

“These are skills once reserved for national armies,” the report said. “Their transfer into Somalia represents a serious escalation of al Shabab’s capabilities.”

That escalation is already visible. In mid-2024, Puntland authorities intercepted suicide drones linked to Houthi stockpiles and bound for al Shabab. Analysts called the seizure the clearest evidence yet of Yemeni-style drone warfare spilling into Somalia.

There are also signs of direct cooperation in the Red Sea. Intercepted communications suggest al Shabab provided surveillance and targeting data to the Houthis during a string of attacks on commercial shipping, operations that combined long-range missiles, explosive-laden drones, and fast attack boats.

Jihadist contractors for hire

Aries Intelligence places the Somalia–Houthi link within a wider global trend: the rise of jihadist private military contractors.

Groups such as Malhama Tactical, founded by Uzbek veterans in Syria, pioneered the model by training al-Qaeda affiliates and promoting their services online. Others — Muhojir Tactical, Yurtugh Tactical, and Albanian Tactical — have followed, offering sniper instruction, urban warfare lessons, and battlefield medicine.

“These battlefield professionals are exporting knowledge through both hands-on training and digital propaganda,” the report said. “Somalia is now firmly connected to this network.”

For Somalia, the consequences are profound. Al Shabab has long been deadly, but outside expertise could allow it to field tactics once thought beyond its reach: drone swarms, maritime suicide attacks, and coordinated missile strikes. Such capabilities threaten not only Somalia’s fragile security forces but also international shipping lanes through the Gulf of Aden, one of the world’s busiest trade routes.

The rise of jihadist contractors, Aries warns, makes counterterrorism even harder. “Governments are no longer confronting isolated insurgents,” the report said. “They are facing a decentralized industry of militant talent, trading in skills as much as ideology.”

Already beset by political turmoil and economic fragility, Somalia is ill-equipped to confront an al-Shabaab emboldened by foreign trainers and foreign weapons. Analysts say the country risks becoming a testing ground for the next generation of militant warfare — a place where lessons from Yemen and Syria are rewritten on African soil.

“What began as an Iranian investment in a Yemeni proxy is now reshaping conflicts hundreds of miles away,” Aries Intelligence concluded.

Safiirka Itoobiya ee Muqdisho oo qoraal caro leh soo saaray kadib hadalkii Muuse Biixi

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Safiirka Itoobiya ee Soomaaliya, Suleiman Dedefo, ayaa weerar culus ku qaaday Ururka Jaamacadda Carabta isaga oo ku eedeeyay inuu noqday aalad u adeegta siyaasadda arrimaha dibadda ee Masar, halkii uu ka wajihi lahaa dhibaatooyinka ka dhex jira xubnihiisa.

Hadalladiisa ayaa yimid maalmo yar kadib markii madaxweynihii hore ee Somaliland, Muuse Biixi Cabdi, uu markii ugu horreysay qirtay in olole diblomaasiyadeed oo Soomaaliya hoggaamisay uu ku qasbay Itoobiya inay ka tanaasusho heshiiskii taariikhiga ahaa ee marin-badeedka oo ay la gashay Hargeysa.

Dedefo, oo baraha bulshada ku qoray qoraallo toos u weeraray Jaamacadda Carabta, ayaa ku dhaliilay ururka inuu si joogto ah uga soo horjeedo Itoobiya sababo la xiriira isticmaalka Webiga Nile, isaga oo indhaha ka qarsanaya colaadaha, barakaca iyo macluusha ka jirta dalalka Carabta.

“Runtii Jaamacadda Carabta ma mid u taagan Dalalka Carabta baa, mise waa Jaamacad fulisa siyaasadda Masar ee ka dhanka ah Itoobiya?” ayuu yiri, isagoo ku dooday in ururku “uu si xun isu kashifay oo aanu matalin dalalka kale ee Carabta.”

Hadalladan ayaa daba socday bayaan kasoo baxay Jaamacadda Carabta oo lagu cambaareeyay Itoobiya oo ku sii adkaysanaysa dhismaha Biyo-xireenka Weyn ee Horumarka Itoobiya (Grand Ethiopian Renaissance Dam – GERD) iyadoo aan la gaarin heshiis biyaha lagu wadaagayo oo sharci ahaan qabanaya.

Qaahira waxay muddo dheer ku doodaysay in biyo-xireenku uu halis ku yahay sugnaanteeda biyaha, halka Addis Ababa ay ku adkaysanayso inay isticmaalayso xaqa ay u leedahay madaxbannaanideeda ee ka faa’iidaysiga kheyraadkeeda.

Dedefo wuxuu meesha ka saaray welwelka Masar isagoo ku tilmaamay “mid aan sal iyo raad toona lahayn,” wuxuuna carrabka ku adkeeyay in Itoobiya ay sii wadi doonto dhismaha biyo-xireenno cusub mustaqbalka. “Hoggaamiyayaasha Masar waa inay qirtaan in riyadooda aan dhammaan ee carqaladeynta Itoobiya aysan waligeed hirgeli doonin, isla markaana ay ku noqdaan wadashaqeyn faa’iido u leh shacabka labada dal,” ayuu ku gooddiyay.

Dhicista qorshaha Itoobiya iyo guusha Soomaaliya

Hadallada safiirka Itoobiya waxay imanayaan xilli cadaadis diblomaasiyadeed oo xooggan lagu hayo Addis Ababa. Dabayaaqadii toddobaadkan, madaxweynihii hore ee Somaliland, Muuse Biixi, wuxuu qirtay in olole ballaaran oo ay Soomaaliya qaadday uu fashiliyay qorshihii halista weyn lahaa ee Itoobiya ee ahaa inay kireysato qeyb ka mid ah xeebaha Somaliland, taasoo beddelkeeda ay ku heli lahayd aqoonsi suurtagal ah oo la siinayo madaxbannaanida Somaliland.

Wareysigii ugu horreeyay ee weynaa ee uu bixiyo tan iyo markii uu xafiiska ka tagay, ayuu Biixi shaaca uga qaaday in codsiyada joogtada ah ee Muqdisho ay u dirtay hay’adaha caalamiga ah iyo kuwa gobolka — oo ay ku jiraan Midowga Afrika (AU), Jaamacadda Carabta iyo Ururka Iskaashiga Islaamka (OIC) — ay Itoobiya ku rideen go’doon siyaasadeed.

Wuxuu sheegay in Masar ay hormuud ka ahayd ololaha ka dhex socday Jaamacadda Carabta, halka OIC-du ay si aqlabiyad ah ula safatay Soomaaliya. Marxalad ka mid ah marxaladaha, Itoobiya waxaa xitaa loogu digay in Midowga Afrika uu ka fiirsan karo inuu xaruntiisa ka raro Addis Ababa, taasoo ahayd hanjabaad ku qasabtay Ra’iisul Wasaare Abiy Ahmed inuu dib u gurto.

“Anaga dhankeenna diyaar ayaan u ahayn, balse Itoobiya ma sii socon karin,” ayuu yiri Muse Biixi. “Anigu iyo Abiy Ahmed midna ma fileynin in arrintu sidan ku dhammaan doonto.”

Burburka heshiiskii is-afgarad (MoU) ee la saxiixay 1-dii Janaayo 2024 wuxuu ahaa guul weyn oo diblomaasiyadeed u soo hoyatay madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud, kaas oo isla markiiba ku tilmaamay heshiiska weerar lagu qaaday madax-bannaanida Soomaaliya, islamarkaana uu kiciyay taageero caalami ah oo lagu hakiyo.

Isku soo wada duuboo, weerarka afka ah ee Dedefo uu ku qaaday Jaamacadda Carabta iyo qirashada cad ee Biixi waxay iftiiminayaan culeyska diblomaasiyadeed ee sii kordhaya ee saaran Itoobiya. Dhinac, Addis Ababa waxaa dhaleecayn uga imaanaysaa arrinta Niilka; dhanka kalena, waxaa lagu qasbay inay ka laabato damaceedii ahaa inay hesho marin-badeed ay muddo dheer raadinaysay oo ay ka rabtay Somaliland.

Ra’iisul Wasaare Abiy, oo ku tilmaamay ku tiirsanaanta Itoobiya ee dekedaha Jabuuti “xabsi juqraafiyeed,” ayaa wajahaya dharbaaxo muujinaysa sida ay Soomaaliya iyo saaxiibadeeda ugu go’an tahay inay xannibaan damacyada Itoobiya.

Xilli Addis Ababa ay isu diyaarinayso inay xarigga ka jarto biyo-xireenka GERD — oo loo arko astaan qaran oo sharaf iyo isku duubni ah — Itoobiya waxay la kulmeysaa xaqiiqo adag: dadaalladeeda ku saabsan amniga biyaha iyo marin-badeedka ayaa si toos ah ula galayo siyaasadda gobolka, taasoo ku reebaysa kalinimo sii xoogeysanaysa.

Deni’s Visa gambit risks alienating Puntlanders

0

GAROWE, Somalia – President Said Abdullahi Deni’s decision to reject Somalia’s newly launched federal e-visa system and impose a separate $60 fee on arriving passengers was intended as a show of Puntland’s autonomy. Instead, it risks backfiring—politically, economically, and reputationally—by turning Puntland’s own citizens and diaspora against him.

The dispute was framed as a battle between Mogadishu and Puntland over authority, but the immediate victims are not federal officials—they are ordinary Puntlanders.

The vast majority of passengers landing in Garowe are diaspora Somalis returning home to see family, invest, or reconnect with their roots. By forcing them to pay twice—first for the $64 federal e-visa, and again for Puntland’s $60 local permit—Deni’s administration has effectively levied a tax on loyalty.

For many, the experience is humiliating: long airport queues, double charges, and the feeling of being exploited in their own homeland. Rather than rallying support for Puntland’s autonomy, the move risks breeding anger and resentment among the very people who sustain Puntland’s economy and society.

Puntland’s diaspora is not just symbolic—it is vital. Remittances form the backbone of household incomes, businesses, and even local government projects. Alienating this community with what many describe as “predatory” fees could weaken that bond.

If diaspora Puntlanders begin to see Garowe’s leadership as opportunistic rather than protective, the consequences will extend beyond airport frustration. Their financial and political influence—critical during elections and development drives—could shift away from Deni’s administration.

The timing could not be more damaging. Mogadishu has hailed the federal e-visa as a “historic milestone,” projecting Somalia as a modernising state aligned with global digital standards. By openly defying the system, Puntland risks appearing obstructive, parochial, and out of step with global best practices.

For years, Puntland has claimed to be Somalia’s model of governance and stability. This episode undermines that narrative, painting the administration as insular and out of touch with the frustrations of its own citizens.

A constitutional trap

Legally, the Somali constitution gives immigration authority to the federal government, not the states. Airlines, which rely on federal clearance to operate, must also obey Mogadishu’s directives since the skies are under national—not regional—jurisdiction.

That leaves Deni with only two options: abide by the federal e-visa system or continue charging his own people twice at the airport. Either option exposes the limits of his leverage and risks eroding confidence in his leadership.

In a fragile political environment, perception matters as much as policy. Deni’s government may have intended to send a message of strength to Mogadishu, but instead it appears to have inflicted harm on its own people. Federal officials now have an easy talking point: Puntland’s defiance is not protecting its citizens; it is penalising them.

The greater danger is erosion of trust. If ordinary Puntlanders and their diaspora relatives come to believe that political battles are being fought at their expense, Deni risks undermining the very base of support he depends on to sustain his authority.

What was meant to project defiance could instead expose weakness. By rejecting Somalia’s new e-visa, Deni has not embarrassed Mogadishu—he has antagonised his own people. For a leader who relies heavily on diaspora goodwill and popular support, that miscalculation could prove far costlier than the $60 fee.

Xog: Saldhigyada ciidanka Masar ay ka dagi lahaayeen Soomaaliya oo la diyaariyay

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Masar ayaa dhawaan ciidan usoo direysa Soomaaliya, kuwaas oo kamid noqonaya howl-galka nabad ilaalinta ee AUSSOM.

Goobihii ay degi lahaayeen ciidankan ayay diyaarisay dowladda Soomaaliya, iyadoo la soo tusay wafdi sare oo ka tirsan ciidanka Masar oo maalmihii la soo dhaafey ku sugnaa gudaha dalka.

Wafdigan oo soo gaba-gabeeyay xog aruurin ay wadeen ayaa tagey qaar kamid ah goobaha la geyn doono ciidankooda, ka hor intii ay saaka ka duulin magaalada Muqdisho oo ay dib ugu noqon Qaahira.

Saraakiisha Masaarida ayaa booqday magaalooyinka Balcad, Jowhar, Buurane, Mahadaay iyo saldhigga ciidamada cirka ee Balidoogle, halkaas oo ciidanka Masar ee imaanaya dalka ay ku sugnaan doonaan.

Ujeedka u weyn ee socdaalka wafdiga Masaarida ayaa ah inay indhaha soo saaran nolosha dhabta ah ee ka jirta magaalooyinkaas iyo sida ciidankooda ula qabsan karaan cimilada iyo dabeecada.

Socdaalka guddiga qiimaynta ee Masar ayaa u dhexeeyay 30-kii Agoosto ilaa 6-ta Sebtembar 2025, waxaana uu qeyb ka yahay istaraatiijiyadda lagu horumarinayo iskaashiga militari ee u dhexeeya Midowga Afrika iyo sidoo kale dalalka xubnaha ka ah.

Intaasi kadib guddiga ka socday Masar ayaa kulamo gaar ah la yeeshay madaxda dowladda Soomaaliya iyo saraakiisha Midowga Afrika u qaabilsan Soomaaliya, iyaga oo ka wada-hadlay imaanshaha ciidamada cusub ee Masar.

Imaanshaha ciidanka Masar ee qeybta ka noqonaya howl-galka nabad ilaalinta Soomaaliya ayaa durba abuuray xiisad siyaasadeed, iyadoo Itoobiya ka muujisay walaac xooggan.

Itoobiya ayaa si cad uga digtay ciidanka Masar ee imaanaya Soomaaliya, iyadoo sheegtay in aysan keeneen nabad, balse ay horseedi doonaan dhibaato hor leh, sida ay qabaan.

Muxuu yahay hadalka sida weyn looga carooday ee kasoo yeeray maamulka DENI?

0

Garoowe (Caasimada Online) – Wasiirka Maaliyadda maamulka Puntland, Maxamed Faarax Maxamuud ayaa warbaahinta u mariyay hadal si weyn uga careysiiyay shacabka reer Puntland, gaar ahaan shaqaalaha rayidka ee maamulka.

Wasiirka ayaa si aan gabasho lahayn u sheegay in dhismaha waddooyinka ay uga muhiimsan yihiin bixinta mushaaraadka shaqaalaha dowladda.

“Shaqaalaha mushaarkooda waxaa nooga muhiimsan waddooyinka (dhismaha waddooyinka),” ayuu yiri Wasiirka Maaliyadda Puntland.

Arrintani waa labo shaqo oo aan isku meel marin, maadaama mushaarku yahay xuquuq aas-aasi ah oo ay xaq u leeyihiin shaqaalaha, halka waxqabadka horumarineed uu yahay waajibaad dowladda loo igmaday, balse aan loo adeegsan karin mushaarka shaqaalaha.

Hadalka wasiirka ayaa dhaliyay caro xooggan, iyadoo shaqaalaha rayidka ah oo ka falceliyay ay ku tilmaameen “mid nasiib darro ah oo muujinaya heerka dulmiga ay dowladdu ku hayso shaqaalaha.”

Dhanka kale, wasiirka ayaa dafiray in wasaaradda Maaliyaddu lagu eedeeyay mushaar la’aan, isagoo ka meermeeray inuu si toos ah uga jawaabo sababta gadoodka ciidamada ee soo noqnoqday, oo salka ku haya mushaar la’aan.

Si kastaba, hadalkan ayaa imanaya xilli shaqaalaha maamulka Puntland aanay wax mushaar ah qaadan muddo lix bilood ah sannadkan gudihiisa, taas oo sii dheerayd gunnadii lagu jari jiray.

Gudaha maamulka Puntland ayaa bilihii dambe kusoo noqnoqday gadoodka ciidamada amniga, kuwaas oo si xoog ah u xiray waddooyinka muhiimka ah ee magaalooyinka iyo kastamada canshuuraha, si ay u helaan xuquuqdooda oo ugu horreysa mushaarka.

Biyo-xireenka ITOOBIYA oo maanta looga dabaal-degay gudaha Soomaaliya

0

Garoowe (Caasimada Online) – Magaalada Garoowe ee xarunta maamulka Puntland ayaa caawa looga dabaal-degay biyo-xireenka Itoobiya ay ka sameysay Wabiga Nile-ka, kaas oo dhawaan si rasmi ah loo furayo.

Munaasabaddan loogu dabaal-degayo biyo-xireenka ayaa waxaa soo qaban-qaabisay qunsuliyadda Itoobiya ee Garoowe, iyadoo ka qeyb-galeen mas’uuliyiin ka tirsan maamulka Puntland.

Wasiirro ay kamid yihiin Wasiirka Arrimaha Gudaha Puntland iyo Wasiirka Warfaafinta Puntland ayaa ka qeyb-galay munaasabadda loogu dabaal-degayo biyo-xireenka Itoobiya.

Muuqaallo laga soo duubay munaasabaddan ayaa muujinaya wasiirrada Puntland oo lagu casuumay cunta-dhaqameedka Itoobiyaanka, waxaana wejiyadooda ka muuqata “dhoollacadeyn” taas oo ka dhigaysa in Puntland ay si toos ah ula safatay Itoobiya.

Xiisadda biyo-xireenka Itoobiya ayaa saameyn weyn ku yeelatay gobolka, iyadoo weli Dowladda Federaalka Soomaaliya u muuqato mid iska ilaalineysa ku milanka hirdanka Itoobiya iyo Masar oo labadaba ay la leedahay xiriir diblomaasiyadeed.

Puntland oo muddooyinkii dambe uu khilaaf xooggan kala dhaxeeyay hoggaanka Dowladda Federaalka ayaa u muuqata inay ku xumaynayso arrintaan xiriirka wanaagsan ee Soomaaliya la leedahay Masar.

Masar ayaa iyadu qeyb ka noqotay howl-galka Midowga Afrika ee nabad ilaalinta. Masar ayaa biyo-xireenka ay Itoobiya fureyso u aragta halis ka dhan ah danaha qarankeeda.

Dowladda Federaalka Soomaaliya oo ay tahay inay isku dheelitirto xiriirka labada dal ee uu ka dhexeeyo khilaafka siyaasadeed, ayaa si dhow indhaha loogu hayaa sida ay u wajihi doonto arrintaan.

Si kastaba, Masar ayaa muddo dheer kasoo horjeedday biyo-xireenka, sababo la xiriira walaac ay ka qabto inuu yareyn karo saamigeeda biyaha Wabiga Nile.

Qaahira ayaa ku tilmaantay biyo-xireenka oo loo yaqaan “biyo-xireenka Weyn ee Dib-u-curashada Itoobiya” mid khatar ku ah jiritaankeeda, maadaama dalku uu si buuxda ugu tiirsan yahay Wabiga Nile si uu biyo ugu helo beeraha iyo dadka ka badan 100 milyan.

Ethiopia envoy in Somalia hits back at Arab League

MOGADISHU, Somalia – Ethiopia’s ambassador to Somalia, Suleiman Dedefo, has launched a scathing attack on the Arab League, accusing the regional body of acting as a tool of Egypt’s foreign policy rather than addressing the crises facing its own members.

His remarks come just days after former Somaliland president Muse Bihi Abdi admitted that Somalia’s diplomatic offensive forced Ethiopia to abandon a landmark sea access deal with Hargeisa.

In a series of pointed social media posts, Dedefo criticized the League for repeatedly targeting Ethiopia over its use of the Nile while ignoring wars, displacement, and hunger in the Arab world.

“Is the Arab League really a League of Arab Nations, or the League for execution of Egypt’s anti-Ethiopian policy?” he wrote, arguing that the body “has badly exposed itself that it doesn’t represent the rest of Arab nations.”

The comments followed a statement from the Arab League condemning Ethiopia for pressing ahead with the Grand Ethiopian Renaissance Dam (GERD) without a binding water-sharing agreement. Cairo has long argued the dam threatens its water security, while Addis Ababa insists it is exercising a sovereign right to harness its own resources.

Dedefo dismissed Egypt’s concerns as “utterly baseless,” stressing that Ethiopia will continue to build more dams in the future. “Egypt’s rulers must acknowledge that their eternal fantasy of destabilizing Ethiopia will not succeed and should return to cooperation that benefits the peoples of both nations,” he warned.

A parallel diplomatic setback

The envoy’s defiant tone comes at a time of heightened pressure on Addis Ababa. Over the weekend, former Somaliland president Muse Bihi admitted that Somalia’s lobbying campaign had derailed Ethiopia’s high-stakes plan to lease a stretch of Somaliland’s coastline in exchange for potential recognition of Somaliland’s independence.

In his first major interview since leaving office, Bihi revealed that Mogadishu’s appeals to regional and international bodies — including the African Union, the Arab League, and the Organization of Islamic Cooperation — left Ethiopia politically cornered.

Egypt, he said, led the charge within the Arab League, while the OIC unanimously sided against Ethiopia. At one stage, Ethiopia was even warned that the AU might consider relocating its headquarters from Addis Ababa, a threat that forced Prime Minister Abiy Ahmed to step back.

“On our side, we were ready, but Ethiopia could not proceed,” Bihi said. “Neither I nor Abiy Ahmed expected it to unfold this way.”

The collapse of the Memorandum of Understanding (MoU), signed on January 1, 2024, marked a major diplomatic victory for Somalia’s President Hassan Sheikh Mohamud, who immediately branded the pact an attack on Somali sovereignty and mobilized international support to shut it down.

Taken together, Dedefo’s broadside against the Arab League and Bihi’s candid admissions highlight Ethiopia’s growing diplomatic squeeze. On one front, Addis Ababa is under fire over the Nile; on another, it has been forced to retreat on its ambition to secure long-sought sea access through Somaliland.

For Prime Minister Abiy, who has called Ethiopia’s dependence on Djibouti’s ports a “geographical prison,” the setbacks show just how determined Somalia and its allies are to block Ethiopia’s ambitions.

As Addis Ababa prepares to inaugurate the GERD — a project hailed as a symbol of national pride — Ethiopia finds itself facing a stark reality: its push for water security and maritime access is colliding head-on with regional politics, leaving it increasingly isolated.

Xasan Sheekh oo ka degay Addis Ababa + Ujeedka

0

Addis Ababa (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud ayaa galinkii dambe ee maanta gaaray magaalada Addis Ababa ee dalka Itoobiya.

Madaxweynaha iyo wafdiga uu horkacayo ayaa waxaa halkaasi kusoo dhaweeyay mas’uuliyiin ka tirsan xukuumadda Abiy, oo ugu horreeyo Wasiirka Dhakhliga Itoobiya, Aynalem Nigussie.

Madaxweynaha Soomaaliya ayaa Addis Ababa uga qayb-gelaya shirka cimilada ee Afrika, wuxuuna kulan gaar ah la yeelan doona Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya, Abiy Axmed.

Madaxweynaha ayaa inta uu ku sugan yahay Addis Ababa waxa uu sidoo kale kulamo doceedyo la qaadan doonaa madaxda kala duwan ee Afrika oo ka qeyb ah shirka cimilada Afrika ee halkaas ka qabsoomaya.

Socdaalkan ayaa imanaya xilli hoggaanka Itoobiya uu ku cadaadinayo madaxda dowladda Soomaaliya in ay kala qeyb-galaan furitaanka biyo-xireenka ay Itoobiya ka sameysatay Wabiga Nile, kaasi oo si adag uga soo horjeedo dowladda Masar.

Soomaaliya ayaa haatan xiriir wanaagsan la leh Masar, oo iyadu qeyb ka noqotay howl-galka Midowga Afrika ee nabad ilaalinta. Masar ayaa biyo-xireenka ay Itoobiya fureyso u aragta halis ka dhan ah danaha qarankeeda.

Dowladda Soomaaliya oo ay tahay inay isku dheelitirto xiriirka labada dal ee uu ka dhexeeyo khilaaf siyaasadeed, ayaa si dhow indhaha loogu hayaa sida ay u wajihi doonto arrintan.

NIRA Monthly E-Magazine – August – Your national ID – Your key to better services in Somalia

0

MOGADISHU, Somalia – Over the past few years, the National Identification and Registration Authority (NIRA) has taken bold and historic steps to strengthen Somalia’s National Identification System, ensuring that every citizen and resident has access to secure, reliable, and modern identification.

According to NIRA, 13 laws and official regulations have been developed, 54 registration centers activated across the country—from the capital to all Federal Member States—and services extended to 30 Somali embassies abroad, allowing diaspora communities to benefit from the system. More than 550 professional staff have been trained, while modern platforms such as Hubiye (e-KYC), eAqoonsi, and the Certificate Delivery System (CDS) have been rolled out to enhance service delivery.

As a result, hundreds of thousands of citizens have been registered and more than 220,000 ID cards issued. NIRA has also invested in vital infrastructure, including state-of-the-art printing machines and advanced registration equipment, enabling the institution to meet the growing demand for identification services.

Most significantly, the National ID has now been linked with critical government and private sector services such as passports, driver’s licenses, domestic travel, banking, and education. These milestones demonstrate NIRA’s commitment to building an efficient, transparent, and modern identification system.

The authority emphasizes that the National ID is envisioned as a key to unlocking access to essential services, empowering citizens, strengthening institutions, and advancing Somalia’s digital transformation and national development.

NIRA has acknowledged the leadership and vision of the Federal Government of Somalia in championing the initiative, while also recognizing the invaluable support of the World Bank Group and other partners in providing technical expertise, capacity building, and financial resources.

With these foundations in place, the institution says the journey toward a fully integrated and modern identification system continues, marking a new chapter in Somalia’s state-building and service delivery.

Read more from the pages of this magazine  

Dowlada oo bilowday qorshe xasaasi ah oo lagu kala saarayo Ciidanka Xoogga Dalka

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa si rasmi ah u billowday qorshe lagu kala saarayo ciidanka xoogga dalka, iyadoo howshaas loo xil-saaray guddi farsamo oo saraakiil ah.

Munaasabad lagu sagootinayay xubnaha guddiga loo xil-saaray in ay ka shaqeeyaan dib-u-habeynta ciidanka xoogga dalka ayaa ka dhacday xarunta Wasaaradda gaashaandhigga, taasi oo goobjoog uu ka ahaa Wasiirka Wasaaradda, Axmed Macallin Fiqi.

Guddigan ayaa waxaa ku mideysan Wasaaradda Gaashaandhigga, Wasaaradda Maaliyadda, Taliska Ciidanka Xoogga Dalka iyo Xafiiska Amniga Qaranka, sida ay xaqiijisay Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya.

Kulankan sagootinta waxaa sidoo kale goob-joog ka ahaa Wasiiru-dowlaha Gaashaandhigga, Cumar Cali Cabdi, Wasiir ku-xigeenka Wasaaradda Maaliyadda, Cabdiqafaar Cilmi Xaange, Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka, S/Gaas Odawaa Yuusuf Raage, Taliyaha Ciidanka Dhulka, S/Guuto Sahal Cabdullaahi Cumar iyo sidoo kale saraakiil kale oo ka tirsan taliska ciidanka xoogga.

Guddiga farsamo ee la magacaabay ayaa laga rabo inay kala saaraan askarta hawl-gabka ah iyo kuwa shaqeeya, ayna hubiyaan joogitaanka ciidanka ee xarumahooda, sida uu sheegay Wasiir Axmed Macallin Fiqi.

Sidoo kale, guddigan ayaa loo igmaday hirgelinta nidaamka casriga ah ee aqoonsiga faraha, iyadoo ujeedada arrintani yahay in la xaqiijiyo isla-xisaabtan iyo daahfurnaan.

Wasiir Fiqi wuxuu intaas ku daray in barnaamijkan uu qayb ka yahay fulinta Xeer Madaxweyne Lr.238, kaas oo qeexaya hab-raaca dib-u-habeynta ciidanka, si loo helo ciidan tayo leh oo guta waajibaadka difaaca qaranka.

Maamul taabacsanaa Villa Somalia oo eedeyn culus oo la xiriirta dagaalka u jeediyay DF

0

Beledweyne (Caasimada Online) – Maamulka HirShabelle oo kamid ah maamullada sida weyn u taabacsan Villa Soomaaliya ayaa dowladda dhexe ku eedeeyay inuu istaago dagaalka ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab.

Dagaalkan oo muddo dheer dadka reer Hiiraan kula jireen kooxda Al-Shabaab ayaa waxaa ku cidlaysay dowladda federaalka Soomaaliya ee uu hoggaamiyo Xasan Sheekh.

Wasiirka Arrimaha Gudaha maamulka HirShabelle, Cabdi Daahir Guure Karoore oo eedeyntan u jeediyay dowladda ayaa sheegay in ciidanka Macawiisleyda reer Hiiraan aysan dowladda dhexe ka helin taageeradii ay u baahnayeen.

Tan ayuu ku sababeeyay inay horseeday inuu hakad galo dagaalkii adkaa ee reer Hiiraan kula jireen kooxda Al-Shabaab. Dowladda Federaalka ayaa horey loogu eedeeyay inay arrimo siyaasadeed iyo dano shaqsi ah uga jeesatay xoreynta dalka.

“Dowladda Fedaraalka waxay si cad u dayacday Macawiisleyda oo markii hore ciidamada dowladda ee ku sugnaa Hiiraan awood ahaan ay ku tiirsanaayeen, markii la jabayna waxay ahayd in dowladda la jabtay,” ayuu yiri Wasiirka Arrimaha Gudaha HirShabelle.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay wasiirku in Macawiisleyda reer Hiiraan ay si geesinimo leh u galeen dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab, ayna sida qoraxda u muuqdeen guulihii ay ka gaareen dagaalka.

“Reer Hiiraan waa dad isku tashaday oo dhiig iyo maalba u huray difaaca deegaankooda, ma ahan dad caado u leh inay dawarsadaan, maanta waxay mudan yihiin taageero dhab ah oo garabkooda waxay ka waayeen dowladdii iyo dadkii kale ee Soomaaliyeed,” ayuu hadalkiisa sii raaciyay Wasiir Cabdi Karoore.

Eedeynta HirShabelle ayaa imanaysa xilli ay kooxda Al-Shabaab dib ula wareegtay deegaano badan oo ka tirsan gobolka Hiiraan, kuwaas oo naf iyo maalba loo huray xoreyntooda, balse hakadka ku yimid howl-galka uu markale kooxda u fududeeyay inay qabsato deegaanadii laga saaray.

Xasan Sheekh oo xil cusub u magacaabay Maxamed Maxamuud Maxamed

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Dr. Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta magacaabay Guddoomiyaha cusub ee Jaamacadda Umadda Soomaaliyeed.

Madaxweynaha ayaa si rasmi ah oo dhaqangal ah xilkaan ugu magacaabay Maxamed Maxamuud Maxamed (PHD), sida lagu yiri wareegto kasoo baxday Xafiiska Madaxweynaha.

Wareegtadan oo ay baahisay Villa Soomaaliya ayaa waxaa lagu sheegay in Madaxweynaha Jamhuuriyadda oo tixgalinaya khibaraddiisa qotoda dheer ee aqooneed iyo middiisa maamul u magacaabay xilkaan Dr. Maxamed, una rajeeyay inuu waajibaadkiisa u guto si xilkisnimo leh.

Madaxweynaha ayaa ku booriyay guddoomiyaha cusub se Jaamacadda Umadda inuu u guntado sidii loo sii xoojin lahaa dadaallada socda ee lagu xoojinayo heerka tayada iyo hufnaanta tacliinta sare ee dalka.

Dr. Maxamed Maxamuud ayaa kamid ah aas-aasayaashii Jaamacadda Simad ee magaalada Muqdisho, sida ay ogaatay Caasimada Online.

Saciid DENI oo lagu eedeyay inuu sameeyay saddex arrin oo halis ah kadib markii…

0

Garoowe (Caasimada Online) – Prof. Cabdiwahaab Sheekh Cabdisamad oo ah aqoonyahan ku nool gudaha magaalada Nairobi ee caasimada dalka Kenya, isla markaana falanqeeya arrimaha gobolka ayaa weerar culus oo dhanka afka ah wuxuu ku qaaday Madaxweynaha maamulka Puntland Saciid Deni, isaga oo u jeediyay eedeymo waa wayn

Prof. Cabdiwahaab oo wareysi gaar ah siiyay Universal Tv ayaa shaaca ka qaaday in Saciid Deni uu sameeyay saddex arrin oo halis ah, isla markaana qof Soomaali oo xukun haya aanu horay ugu dhiiran, wuxuuna soo bandhigay dhacdooyinkaas iyo waxa ay la xiriiraan.

Waxa uu tilmaamay in Deni uu ogolaaday in dalka Suudaan oo saaxib ah looga dhex duulo dhul Soomaaliyeed, isaga oo carrabka ku dhuftay in xittaa arrintaas aysan ku dhiiran Somaliland oo muddo dheer raadineysa ictiraaf iyo inay ka go’do Soomaaliya inteeda kale.

“Saddex shey oo uu nin siyaasi ah oo Soomaali ah sameynin ayuu Deni sameeyay, kuwaas oo aan horay u dhicin, waxaana hadda ku dhiiraday Deni. Mid waxaa weeyaan waa ninkii ugu horreeyay ee Soomaali ah oo xukun haya ee u ogolaaday dhul Soomaaliyeed inay yimaadaan koox calooshood u shaqeystayaal ah oo laga daabulo oo waddan kale oo Soomaaliya walaal la’ah ama saaxib la’ah la geeyo, taariikhda Soomaaliya ma dhcin, xittaa Somaliland ma ay sameynin” ayuu wareysiga ku yiri Prof C/wahaab Sheekh Cabdisamad.

Sidoo kale wuxuu intaasi kusii daray in la sheegay in dhul Soomaaliyeed uu ku rakibay Raadaar ay leedahay Israel’ oo lagal soconayo dhaq-dhaqaaqa kooxda Xuutiyiinta Yemen.

Midda saddexaad waxa uu ku eedeeyay inuu fasaxay diyaarad ay dowladda Soomaaliya diiday inay soo gasho dalka, ayna arrintaas dhaawac ku tahay qaranka Soomaaliyeed.

“Sida ay sheegayaan warbaahinta dunida waa ninkii ugu horreeyay ee Raadaar ay leedahay Israel ku rakibay waddan Soomaaliyeed lagu monitor gareynayo xuutiyiinta, waa sida ay qorayaan wabaahinta dunida” ayuu sii raaciyay Prof Cabdiwahaab Sheekh Cabdisamad.

“Sidoo kale waa ninkii ugu horreeyay ee Soomaali ah oo diyaarad aysan xukuumaddiisa u ogoleyn waddanka u fasaxay inay soo gasho, marka waxyaalaha aan Deni ku haysto waxyaabahaas waayay saddexdaas shey oo aysan ahayn inuu ku dhiirado qof Soomaali ah.

Waxa kale oo uu intaasi sii raaciyay “”Waxaan leeyahay dadka siyaasiyiinta ee hadalkeyga xanafta u yeelay ee ku qarinaayo dhibaatada uu maamulka Puntland ka wado Suudaan taariikhda aya runtii garsoore noo noqon doonta iyada ayaa sheegi doonto in waxa ay sameynayaan ay yihiin wax ka baxsan qiyamka, akhlaaqda iyo sooyaalka Soomaaliya”.

Itoobiya oo ciidamadeeda u diyaarisay in ay gaaraan Badda Cas

0

Addis Ababa (Caasimada Online) – Dowladda Itoobiya ayaa marba marka ka dambeysay sii xoojineysa isku deyga ay ku dooneyso inay ku gaarto biyaha Badda Cas, waxaana ay haatan ay diyaarisay ciidamadeeda, si ay u fuliyaan qorshaheeda gaarka ah.

Taliyaha Kulliyadda Difaaca Itoobiya Jenaral Bulti Tadesse ayaa isaga oo la hadlayay ciidan cusub oo tababar loo soo xiray sheegay in ay ka go’an tahay sidii ay u gaari lahaayeen Badda Cas, ayna rumeyn doonaan riyada ay ku taamayaan shacabkooda ee gaaridda biyaha.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in ay ka mid noqon doonaan awoodaha baratamaya, isla markaana haddii lagu guul-dareysto nabad iyo is faham in lagu gaaro qorshaha socda, ay adeegsan doonaan awoodda aan laga maarmin, sida uu hadalka u dhigay.

Jenaral Bulti Tadesse ayaa sidoo kale farriin culus u diray dadkiisa, wuxuuna ugu baaqay in dhankooda ay is diyaariyaan, si looga miro dhaliyo dadaalka ay ku howlan tahay dowladda.

“Waxa aan diyaar u nahay Maskax iyo nafsad ahaan in aan gaarno Badda Cas, Hannaan diblumaasi, Nabad iyo Is faham waa ujeedkeenna, haddii loo baahdo in aan fulino amarka Dowladdeenna Mustaqbalka iyanna waa halkeeda” ayuu yiri Taliyuhu.

Hadalkan waxaa ka horreeyay mid kale oo uu isna goor sii horreysay jeediyay Ra’iisul wasaare Abiy Axmed oo sheegay in ay tahay “arrin waqti uun naga xigo” inta aysan Itoobiya dib ula wareegin gacan ku haynta dekedda Casab ee Eritrea, isagoo sii wadaya dadaalka adag ee maamulkiisu ugu jiro sidii uu u heli lahaa marin badeed.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa hadalkan ka sheegay waraysi uu toddobaadkan siiyay warbaahinta dawladda ee EBC, ka hor xarig-ka-jarka Biyo-xidheenka Weyn ee Dib-u-Curashada Itoobiya (GERD), isagoo ku nuuxnuuxsaday in “la gaaray xilligii la saxayay khaladaadkii hore.”

Isagoo fadhiya xeebaha harada weyn ee macmalka ah ee uu sameeyay biyo-xidheenka GERD, oo loogu magac daray ‘Nigat’, ayuu Ra’iisul Wasaaruhu ku tilmaamay luminta marinkii dekedda Casab inay ahayd khalad dhacay soddon sano ka hor.

“Badda Cas waxay qayb ka ahayd Itoobiya soddon sano ka hor,” ayuu yidhi. “Khaladku shalay ayuu dhacay, berrina waa la sixi doonaa.” ayuu yiri ABiy Axmed.

Si kastaba ha ahaatee, raadinta marinka badeed ayaa durba xiisad ka dhalisay dalka deriska la ah ee Soomaaliya, halkaas oo heshiis is-afgarad hordhac ah oo lala galay Somaliland sanadkii 2024 uu sababay buuq iyo sawaxan weyn.

Liibaan Cali Yarow oo maanta qaaday tallaabo ay ku farxeen mucaaradka dowladda

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha Maxkamadda Sare ee Ciidamada Qalabka Sida, Liibaan Cali Yarow ayaa isaga oo la hadlayay cutubyo ka tirsan ciidamada dowladda kala hadlay arrimo ku aadan siyaasadda, iyada oo haatan ay taagan tahay xiisad culus oo ka dhex aloolsan madaxda sare ee dalka iyo sidoo kale siyaasiyiinta mucaaradka.

Liibaan ayaa uga digay dhammaan ciidamada ku milanka siyaasadda, wuxuuna sheegay in mamnuuc ay tahay in siyaasi ay taageeaan, ayna dhaawaceyso kalsoonida iyo sharafkooda.

“Waxaa si buuxda loo mamnuucay in askartu ku milmaan siyaasadda, Askari kasta oo raba inuu galo siyaasadda, waa inuu marka hore iska bixiyo dharka ciidanka, kuna dhawaaqaa in uusan ka mid ahayn ciidanka, markaas kadib ayuu geli karaa howlaha siyaasadeed ama mucaaradnimo.” ayuu yiri Liibaan Cali Yarow.

Sidoo kale wuxuu kula dardaarmay ka fogaanshiyaha arrimo siyaasadeed oo wax u dhimi kara, isaga oo faray in ujeedkooda ciidanimo iyo howlgallada ay ku ekaadaan.

Jeneraalka aya sidoo kale ugu baaqay ciidamada inay diiradda saaraan waajibaadkooda qaran ee sugidda amniga dalka iyo badqabka shacabka Soomaaliyeed.

Hadalka guddoomiyaha Maxkamadda Sare ee ciidamada ayaa ah mid farxad gelinaya xubnaha mucaaradka oo muddooyinkaan ka digayay in ciidamada loo adeegsado dano siyaasadeed oo gaar ah, maadaama ay is hayaan hoggaanka sare ee Villa Soomaaliya.

Mucaaradka ayaa sidoo kale indhawaanahaan ku eedeynayay mas’uuliyiinta dowladda inay ciidamada kicinayaan, si ay ugu adeegsadaan ujeedooyin gaar ah, taas oo walaac abuurtay.

Soomaaliya ayaa haatan ku jirto marxalad siyaasadeed oo xasaasi ah, iyada oo la’isku hayo hannaanka doorashooyinka oo weli tabasho ka qabaan xubno kamid ah mucaaradka dalka.