26.7 C
Mogadishu
Sunday, June 28, 2026

W/Bari oo soo bandhigtay 5 nin oo loo haysto kufsi wadareed + Magacyada

0

Laascaanood (Caasimada Online) – Ciidamada Booliska ee Maamulka Waqooyi Bari ayaa gacanta ku dhigay shan nin oo loo haysto inay geysteen kufsi wadareed, halka nin lixaad oo lala xiriirinayo falkaasi uu weli baxsad yahay, sida ay sheegeen saraakiisha ammaanka.

Howlgalka lagu soo qabtay eedeysanayaasha ayaa yimid kadib baaritaanno ay sameeyeen laamaha ammaanka, kuwaas oo la xiriiray dhacdada kufsiga ah oo Laascaanood ka dhacday 23-kii bishan May, kadib markii kufsi wadareed loo gaystay gabar kasoo jeeda deegaanka.

“Ciidanka Booliska Dowlad Goboleedka Waqooyi Bari Soomaaliya, gaar ahaan Ciidanka Booliska Qaybta Gobolka Sool, iyagoo gudanaya waajibaadkooda shaqo ee ilaalinta ammaanka, badqabka bulshada iyo sugidda caddaaladda, ayaa ku guulaystay dabagal ay ku sameeyeen fal-danbiyeed kufsi ah oo ka dhacay magaalada Laascaanood taariikhdu markay ahayd 23 May 2026.

Howlgalkaasi kadib, Ciidanka Boolisku waxay gacanta ku soo dhigeen shan (5) eedaysane oo loo haysto kiiskaasi, halka hal eedaysane oo kale uu weli baxsad yahay, isla markaana ay ku raadjoogaan laamaha ammaanku,” ayaa lagu yiri warsaxaafadeedka.

Ragga lasoo qabtay ayaa kala ah;-  1-Maxamed Cabdi Ismaaciil Faarax Ina Farduus Xasan Saalax L/28 Jir Ah, 2-Sharmaake Cabdi Cali Cabdilaahi Ina Safiya Daahir Obsiiye L/22 Jir Ah, 3-Sahal Maxamed Cabdi Samatar Ina Deeqa Axmed Ducaale L/22 Jir Ah, 4-Axmed Cabdiqaadir Ashkir Ina Muxubo Jaamac Ciise L/24 Jir ah, 5-Cabdicasiis Jaamac Shire Ina Yurub Kaariye Bulaale L/21 Jir Ah iyo 6-Maqane Cabdiraxmaan Maxamed Muuse Warsame oo maqane ah.

Sidoo kale warsaxaafadeedka ayaa lagu caddeeyay in kiiskan ay dhibbane ka tahay muwaadinad reer Waqooyi Bari ah, sidoo kalena uu khuseeyaa ilaalinta sharciga iyo ammaanka guud ee Dowlad Goboleedka Waqooyi Bari Soomaaliya.

Booliska ayaa sidoo kale shaaca ka qaaday in baaritaanku si buuxda u socdo, isla markaana warbixin dhammaystiran ay wadaagi doono bulshada marka ay soo gebageboobaan baaritaannada socda.

“Eedaysanayaasha gacanta lagu hayo waxaa sida ugu dhakhsiyaha badan loogu gudbin doonaa hay’adaha garsoorka si loo marsiiyo habraaca sharciga waafaqsan,” ayaa mar kale lagu yiri qoraalka Booliska.

Ugu dambeyn, Ciidanka Boolisku ayaa bulshada u sheegay in uusan jirin war rasmi ah oo kasoo baxay hay’adaha ammaanka, kana horreeyay war-saxaafadeedkan, sidaas darteedna dhammaan wararka lagu faafiyey baraha bulshada ee la xiriira kiiskan ee aan kasoo bixin hay’adaha rasmiga ah ay yihiin warar aan xaqiiqo ku dhisnayn, kuwaas oo carqaladayn kara hannaanka caddaaladda iyo shaqada ay hayaan ciidamada ammaanku.

Eritrea oo noqotay furaha loollanka cusub ee Badda Cas

Asmara (Caasimada Online) – Mareykanka ayaa lagu warramayaa inuu diyaarinayo inuu yareeyo qaar ka mid ah cunaqabateynta saaran Eritrea, tallaabo muujineysa isbeddel weyn oo ku yimid sida Washington u eegayso Badda Cas iyo Geeska Afrika.

Arrintan waxay timid xilli ay sii kordheen xiisadaha ku xeeran marin-biyoodka Hormuz, weerarrada ka dhaca Badda Cas, khatarta Xuuthiyiinta ee maraakiibta ganacsiga, dagaalka Sudan, iyo loollanka Itoobiya ee helitaanka bad.

Dokumenti gudaha ah oo ka baxay dowladda Mareykanka ayaa muujiyay in Washington ay qorsheyneyso inay bishan May ka qaaddo qaar ka mid ah cunaqabateynta Eritrea, inkastoo aan la sheegin taariikh rasmi ah oo lagu dhawaaqi doono.

Afhayeen ka tirsan Wasaaradda Arrimaha Dibadda Mareykanka ayaa sheegay in maamulka Donald Trump uu doonayo inuu “kor u qaado nabadda iyo barwaaqada Geeska Afrika”, isla markaana uu rajeynayo in la xoojiyo xiriirka Mareykanka iyo Eritrea.

Sida uu qoray The Wall Street Journal, Massad Boulos, oo ah la-taliyaha madaxweyne Trump ee arrimaha Carabta iyo Afrika, ayaa dabayaaqadii sanadkii hore si qarsoodi ah magaalada Qaahira kula kulmay madaxweynaha Eritrea Isaias Afwerki. Kulankaas ayaa looga hadlay fududeynta cunaqabateynta iyo furitaanka wada-hadallo heer sare ah oo dib loogu hagaajinayo xiriirka labada dal.

Sababta ugu weyn ee Eritrea maanta muhiim u noqotay waa juqraafiyaddeeda. Dalkaas wuxuu leeyahay xeeb ku dhow 1,200 oo kiilomitir oo ku teedsan Badda Cas, jasiiradaha Dahlak oo ka kooban boqolaal jasiiradood, iyo laba dekedood oo muhiim ah: Massawa iyo Assab.

Dekedda Assab ayaa si gaar ah u soo jiidatay indhaha quwadaha gobolka iyo kuwa caalamka, maadaama ay aad ugu dhowdahay marin-biyoodka Bab el-Mandeb, oo isku xira Badda Cas, Gacanka Cadmeed iyo Badweynta Hindiya. Marin-biyoodkan ayaa ka mid ah meelaha ugu xasaasisan ganacsiga caalamka, waxaana mara maraakiib muhiim u ah shidaalka, badeecadaha iyo isku xirka Yurub iyo Aasiya.

Muddo dheer, Eritrea waxay ahayd dal go’doon ku jira. Madaxweyne Isaias Afwerki, oo dalka hoggaaminayay tan iyo markii uu xornimada qaatay 1993, wuxuu dhisay nidaam adag oo hal xisbi ku dhisan. Dowladda Eritrea waxaa lagu eedeeyaa caburin siyaasadeed, adeeg militari oo aan dhammaad lahayn, iyo xadgudubyo ka dhacay gudaha dalka iyo dagaalkii Tigray ee Itoobiya.

Cunaqabateynta Mareykanka ee hadda la hadal hayo waxaa inta badan la saaray sanadkii 2021, xilligii maamulka Joe Biden, kadib markii Eritrea lagu eedeeyay inay si militari ugu lug yeelatay dagaalkii Tigray, iyadoo garab siineysay dowladda Itoobiya. Cunaqabateyntaas waxay bartilmaameedsatay ciidamada Eritrea, xisbiga talada haya ee PFDJ, iyo saraakiil sare oo dowladda ka tirsan.

Hase yeeshee, cunaqabateyntaas dhaqaale ahaan si weyn uma burburin Eritrea, sababtoo ah dhaqaalaha dalkaas wuxuu muddo dheer ahaa mid xiran oo aan si weyn ugu xirneyn nidaamka maaliyadeed ee reer Galbeedka. Saameynta ugu weyn waxay ahayd mid siyaasadeed: Eritrea waxay noqotay dal si rasmi ah uga go’doonsan Washington, taas oo adkeysay xiriir kasta oo amni, militari ama diblomaasiyadeed.

Hadda, Washington waxay u muuqataa inay dib u qiimeyneyso qiimaha Eritrea. Mareykanka wuxuu doonayaa inuu helo saameyn dheeraad ah oo ku saabsan Badda Cas, gaar ahaan xilli maraakiib badan ay ka leexdeen marinadii caadiga ahaa sababo la xiriira weerarrada Xuuthiyiinta iyo xiisadaha gobolka.

Isbeddelkan wuxuu yeelan karaa guuleystayaal iyo khasaarayaal. Eritrea waxay heli kartaa sharciyad caalami ah, maalgelin cusub iyo xiriir amni oo ay muddo dheer ka maqneyd. Masar, Sacuudiga, Turkey iyo Sudan ayaa sidoo kale ka faa’iideysan kara haddii Eritrea dib loogu soo celiyo miiska istaraatiijiyadda gobolka.

Dhanka kale, Itoobiya ayaa wajahaysa cadaadis cusub. Addis Ababa waxay muddo dheer ahayd saaxiibka ugu muhiimsan ee Mareykanka ku lahaa Geeska Afrika, balse dib u soo noqoshada Eritrea waxay abuuraysaa dheelitir cusub. Damaca Itoobiya ee helitaanka marin badeed, oo mararka qaar si adag uga careysiiyay Asmara, wuxuu noqon karaa arrin Washington si dhow ula socoto.

Arrintan sidoo kale waxay dhaawici kartaa qorshayaasha Imaaraadka Carabta iyo Somaliland ee ku dhisan dekedaha iyo saameynta Badda Cas. Haddii Mareykanku u arko Assab inay tahay meel ka dhow Bab el-Mandeb kana istaraatiiji wanaagsan Berbera, waxaa is beddeli kara xisaabtii awoodaha gobolka.

Laakiin tallaabadan waxay dhalisay caro xooggan oo ka timid hay’adaha xuquuqda aadanaha. Waxay ku doodayaan in Eritrea aan lagu abaalmarin juqraafiyaddeeda iyadoo aan wax isbeddel ah ka sameyn caburinta gudaha, adeegga militari ee khasabka ah, iyo eedeymihii dagaalkii Tigray.

Si kastaba, maamulka Trump wuxuu u muuqdaa inuu mudnaanta siinayo danaha amni iyo istaraatiiji, halkii uu ka hormarin lahaa xuquuqda aadanaha. Taasi waxay muujineysaa xaqiiqo cusub oo ka jirta Geeska Afrika: dalalka leh dekedo, xeeb iyo meel muhiim u ah maraakiibta caalamka ayaa mar kale noqday kuwo aan laga maarmin.

Eritrea, oo muddo dheer ahayd dal go’doon ku jira, waxay hadda dib ugu soo laabaneysaa miiska quwadaha waaweyn. Washington-na waxay u muuqataa inay fahantay in Badda Cas aysan sugi karin saaxiibo qumman, balse ay u baahan tahay saaxiibo juqraafi ahaan muhiim ah.

Dekadda Muqdisho oo horumarro waaweyn gaartay iyo hiigsiga fog ee mustaqbalka

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Dekedda weyn ee magaalada Muqdisho ayaa sanadihii u dambeeyay sameysay horumar muuqda oo dhinacyo badan leh, kadib markii maamulkeeda loo dhiibay Danjire Maxamed Cali Nuur (Ameeriko). Horumarkaasi wuxuu taabanayaa maamulka dekedda, adeegyada ganacsiga iyo qorshayaasha fog ee ballaarinta mustaqbalka.

Guulaha laga gaaray dekedda, gaar ahaan marka la eego qiimeynta Bangiga Adduunka iyo kooxda khubarada teknoolojiyadda ee S&P Global, oo sheegay in ay noqotay dekedda labaad ee ugu waxqabadka fiican dalalka Afrika ee Saxaraha ka hooseeya, waa guul weyn oo taariikhi ah, marka loo eego tartanka adag ee dekedaha gobolka sida Mombasa iyo Jabuuti. Warbixintu waxay sidoo kale muujisay in Dekedda Muqdisho ay gashay kaalinta 163aad ee 407 dekedood oo caalami ah.

Tan iyo markii uu maamulka la wareegay Danjire Maxamed Cali Nuur, waxaa mudnaanta koowaad la siiyay dib-u-habeynta hufnaanta shaqada iyo dhismaha kalsoonida shaqaalaha.

Dekedda Muqdisho waxay gaartay rikoor cusub oo taariikhi ah marka la eego xamuulka la maareeyay. Hal bil gudaheed ayay dekeddu maareysay 160,703 metric tonnes oo xamuul ah, taas oo noqotay waxqabadkii ugu sarreeyay ee taariikhda dekedda tan iyo markii la aasaasay.

Maamulka dekeddu wuxuu qaaday tallaabooyin waaweyn oo lagu dhiirrigelinayo ganacsiga caalamiga ah iyo kan maxalliga ah. Waxaa la ballaariyay, laguna soo kordhiyay, isticmaalka nidaamyada elektaroonigga ah ee lagula socdo xamuulka, taas oo yareysay waqtigii ay ganacsatadu ku qaadan jireen inay hantidooda kala baxaan dekedda.

Marka laga hadlayo dhinaca amniga, waxaa si weyn loo adkeeyay amniga gudaha dekedda iyo kan badda, iyadoo la kaashanayo ciidamada amniga iyo qalabka casriga ah ee lagu baaro kunteenarrada, taas oo dekedda ka dhigtay mid buuxisay shuruudaha badqabka caalamiga ah.

Adeegga shaqaalaha ayaa sidoo kale la horumariyay, waxaana la kordhiyay saacadaha shaqada dekedda si loo yareeyo ciriiriga maraakiibta, loona dardargeliyo dhoofinta iyo soo-dejinta.

Arrimaha bogaadinta mudan ee maareeyaha dekeddu ku soo kordhiyay waxaa ka mid ah nidaamka lagula dagaallamayo musuqmaasuqa, iyadoo la hubiyay in dakhliga dekeddu si toos ah ugu dhaco khasnadda dowladda. Waxaa sidoo kale kor loo qaaday xirfadda shaqaalaha dekedda si ay ula jaanqaadaan isbeddellada casriga ah ee dekedaha caalamiga ah.

Maareeyaha dekeddu wuxuu xoojiyay xiriirka iyo kormeerka shirkadda Al-Bayrak ee gacanta ku haysa maamulka iyo shaqada dekedda, si loo xaqiijiyo inay u adeegto danta guud ee dalka iyo ganacsatada Soomaaliyeed.

Si dekeddu u qaaddo culeyska ganacsi ee sii kordhaya, waxaa la qorsheeyay in lagu sameeyo dib-u-habeyn, gaar ahaan qodista iyo ballaarinta moolalka, si maraakiibta waaweyn ee xamuulka qaada ay si toos ah ugu soo xiran karaan. Sidoo kale, waxaa qorshaha ku jirta in la kordhiyo meelaha ay maraakiibtu ku soo xirtaan iyo goobaha lagu keydiyo kunteenarrada.

Qorshaha fog ee maamulka ayaa ah in Dekedda Muqdisho aysan noqon oo keliya mid u adeegta Soomaaliya, balse ay noqoto marin ganacsi oo ay isticmaali karaan waddamada deriska ah ee aan badda lahayn, sida Itoobiya.

Hoggaanka Danjire Maxamed Cali Nuur (Ameeriko) wuxuu dekedda u horseeday hufnaan maamul iyo kalsooni ganacsi. Isbeddellada maaliyadeed iyo kuwa amni waxay fure u noqdeen in Dekedda Muqdisho ay dakhli xooggan u soo xareyso Dowladda Federaalka, isla markaana ay door muhiim ah ka qaadato kobcinta dhaqaalaha qaranka.

Soomaaliya iyo Turkiga ayaa bilowgii sanadkan gaaray heshiis lagu horumarinayo mashaariic cusub oo dhanka kaabayaasha dhaqaalaha ah, kuwaas oo laga fulinayo Dekedda Muqdisho. Waxaa sidoo kale heshiiskaas qeyb ka ah hirgelinta deked ballaaran, iyadoo dabayaaqada sanadkan la rajeynayo in la bilaabo qorshaha fulinta heshiiska Turkiga iyo Soomaaliya. Heshiiska ayaa ujeeddadiisu tahay in lagu xoojiyo ganacsiga, laguna kordhiyo dakhliga dowladda, isla markaana kor loogu qaado hufnaanta marinka ugu weyn ee badda ee dalku leeyahay.

Muxuu Imaaraadka uga aamusay tallaabada Somaliland ee Qudus?

0

Abu Dubai (Caasimada Online) – Dowladda Isu Tegga Imaaraadka Carabta ayaa illaa iyo hadda ka hadlin tallaabada Somaliland ee ku aadan safaaradda ay sheegtay inay ka furineyso magaalada Qudus, si ay u xoojiso xiriirka kala dhexeeya maamulka Israa’iil.

Imaaraadka oo haatan xiriir wanaagsan la leh maamulka Hargeysa ayaan jawaab ka bixin tallaabadan oo ay si wayn uga soo horjeesteen dhammaan dalalka Carabta iyo kuwa Islaamka oo garab istaag u muujiyay madax banaanida dhuleed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Arrintan ayaa muujineyso in Imaaraadka uu ka goos adeegayo tallaabada Somaliland, waxayna u muuqataa inuu ku xumeynayo Dowladda Federaalka oo horay xiriirkii ugu jartay, kadib markii ay ka baxday dhammaan heshiisyadii ay horay ula gashay.

Goor sii horreysay Jamhuuriyadda Carabta Masar, Boqortooyada Sacuudi Carabiya, Dowladda Qatar, Boqortooyada Hashimiyiinta ee Urdun, Jamhuuriyadda Turkiga, Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Pakistan, Jamhuuriyadda Indonesia, Jamhuuriyadda Jabuuti, Dowladda Falastiin, Saldanadda Cumaan, Jamhuuriyadda Suudaan, Jamhuuriyadda Yemen, Jamhuuriyadda Lubnaan iyo Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Mauritaaniya, oo bayaan wadajir ah soo saaray ayaa si adag u cambaareeyay tallaabada sharci darrada ah ee aan la aqbali karin ee ay qaaday Waqooyi galbeed ee ku saabsan furitaanka wax loogu yeeray safaarad ku taalla magaalada Qudus ee la haysto.

Bayaankan ayey dowladaha mar kale ku  xaqiijiyeen in tallaabooyinka noocaas ahi ay si cad ugu xadgudbayaan sharciga caalamiga ah iyo qaraarrada khuseeya ee caalamiga ah, isla markaana ay si toos ah u dhaawacayaan xaaladda sharci iyo mida taariikheed ee magaalada Qudus ee la haysto.

Waxaa kale oo ay ku celiyeen diidmadooda buuxda ee dhammaan tallaabooyinka hal dhinac ah ee lagu doonayo in sharciyad lagu siiyo qorshayaal iyo heshiisyo ka hor imanaya sharciga caalamiga ah iyo qaraarrada Qaramada Midoobay ee khuseeya.

Ugu dambeyn, 14-kan dal ayaa adkeeyey in bariga Qudus uu yahay dhul Falastiiniyiin ah oo la haysto tan iyo sanadkii 1967, isla markaana tallaabo kasta oo lagu doonayo in lagu beddelo xaaladdiisa sharci iyo taariikheed ay tahay waxba kama jiraan oo aan lahayn wax saameyn sharci ah.

Daawo: Khayre oo digniin culus u diray Macallin Mahdi

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul wasaarihii hore ee Soomaaliya, Xasan Cali Kahyre oo maanta ka hadlay shir jaraa’id oo ay mucaaradka ku qabteen Muqdisho ayaa digniin culus u diray taliyaha qaybta guud ee Booliska Gobolka Banaadir Macallin Mahdi oo maalmahan howlgal ka waday caasimada.

Khayre ayaa sheegay in Macallin Mahdi uu ka shaqeeyay in lasoo xir-xiro dhalinyaro cabiray fikirkooda, isla markaana uu u shaqeynayo Madaxweyne Xasan Sheekh oo uu tilmaamay inuu dhamaaday muddo xileedkiisa.

Ra’iisul wasaarihii hore ayaa sheegay in ay diyaarinayaan liiska saraakiisha ku howlan ku xadgudubka shacabka, ayna u gudbin doonaan caalamka.

“Booliska gobolka Banaadir oo uu hoggaamiy Macallin Mahdi ee dhalinarada soo xir-xiraayo waxaan leeyahay ka jooga, Golaha Mustaqbalka Soomaliyeed waxay go’aansadeen shaqana ka wadaan inaan sameyno liis dhammaystiran oo dadka Soomaaliyeed iyo dunidaba lala wadaagi doono saraakiisha dhalinyarada Soomaaliyeed beegsata,” ayuu yiri Xasan Cali Khayre.

Sidoo kale, wuxuu ka digay howlgalka ciidamada ee habeennadii lagu beegsado guryaha dadka shacabka ah, isaga oo tilmaamay in dad badan lagu dhibaateeyay, sida uu hadalka u dhigay.

“Waan ka digeynaa dhaqanka soo kordhay ee dadka Saq dhexe Guryahooda loogu dhacayo iyadoo lagu gambanayo baaritaan, Maxaa 4-sano Baaritaan loo sameyn waayey?” ayuu mar kale yiri Mudane Xasan Cali Khayre.

Musharraxa oo hadalkiisa sii wata ayaa sii raaciyay  “Dowladdu ma awoodo shacabka Soomaaliyeed oo dhan inay xirto dhalinyaradu waa inay dhiiranaaan muujiyaan ogow xuquuqdaada adiga oo fadhiyo kuu imaan mayso”.

Si kastaba, Mucaaradka ayaa maalmahan ku doodayay in Xasan uu sharci darro ku joogo Villa Somalia, isla markaana uu yahay Madaxweyne hore oo lamid ah madaxdii dalka soo martay, sida ay hadalka u dhigeen.

Soomaaliya ayaa haatan ku jirto marxalad xasaasi ah, iyadoo weli la’isku hayo hannaanka doorashooyinka iyo wax ka beddelka dastuutka kumeel gaarka ah.


DF Somalia oo ku faraxday go’aanka 14 DAL kadib markii…

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Warsaxaafadeed kasoo baxay Wasaaradda Arrimaha Dibadda Soomaaliya ayaa si weyn loogu dhaweeyay bayaankii wadajirka ahaa ee kasoo baxay wasiirada arrimaha dibadda 14 dal oo ka mid ah dalalka Islaamka, kuwaasi oo si adag uga horyimid qorshaha ay Somaliland ku dooneyso inay safaarad kaga furato magaalada Qudus, si ay u xoojiso xiriirkeeda Israa’iil.

Dowladda Federaalka ayaa si cad u sheegtay in aysan aqbali doonin tallaabooyinka gurracan ee labada dhinac, waxayna soo dhaweysay go’aanka ay gaareen wasiirrada carbeed oo si xooggan u cambaareeyay tallaabada sharci darrada ah ee aan la aqbali karin ee ay qaaday xukuumadda Hargeysa.

“Wasaaraddu waxay si gaar ah u soo dhoweynaysaa adkeynta cad ee Wasiirradu ku muujiyeen taageeradooda buuxda ee midnimada, madaxbannaanida, iyo wadajirka dhuleed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, iyo sidoo kale diidmadooda aan mugdi ku jirin ee tallaabo kasta oo hal dhinac ah oo wiiqaysa midnimada dhulka Soomaaliya ama ku xadgudbaysa madaxbannaanideeda,” ayaa lagu yiri bayaanka.

Hoos ka akhriso warsaxaafadeedka oo dhammaystiran;-

Wasaaradda Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya waxay soo dhoweynaysaa bayaanka wadajirka ah ee ay soo saareen Wasiirrada Arrimaha Dibadda ee Jamhuuriyadda Carabta Masar, Boqortooyada Sacuudi Carabiya, Dowladda Qatar, Boqortooyada Hashimiyiinta ee Urdun, Jamhuuriyadda Turkiga, Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Pakistan, Jamhuuriyadda Indonesia, Jamhuuriyadda Jabuuti, Dowladda Falastiin, Saldanadda Cumaan, Jamhuuriyadda Suudaan, Jamhuuriyadda Yemen, Jamhuuriyadda Lubnaan iyo Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Mauritaaniya, kaas oo si adag loogu cambaareeyay tallaabada sharci darrada ah ee aan la aqbali karin ee ay qaaday Waqooyi galbeed ee ku saabsan furitaanka wax loogu yeeray safaarad ku taalla magaalada Qudus ee la haysto.

Bayaanku ayeey Dowladaha mar kale ku  xaqiijiyeen in tallaabooyinka noocaas ahi ay si cad ugu xadgudbayaan sharciga caalamiga ah iyo qaraarrada khuseeya ee caalamiga ah, isla markaana ay si toos ah u dhaawacayaan xaaladda sharci iyo mida taariikheed ee magaalada Qudus ee la haysto.

Wasiirradu waxay sidoo kale ku celiyeen diidmadooda buuxda ee dhammaan tallaabooyinka hal dhinac ah ee lagu doonayo in sharciyad lagu siiyo qorshayaal iyo heshiisyo ka hor imanaya sharciga caalamiga ah iyo qaraarrada Qaramada Midoobay ee khuseeya.

Waxay carrabka ku adkeeyeen in Bariga Qudus uu yahay dhul Falastiiniyiin ah oo la haysto tan iyo sanadkii 1967, isla markaana tallaabo kasta oo lagu doonayo in lagu beddelo xaaladdiisa sharci iyo taariikheed ay tahay waxba kama jiraan oo aan lahayn wax saameyn sharci ah.

Wasaaraddu waxay si gaar ah u soo dhoweynaysaa adkeynta cad ee Wasiirradu ku muujiyeen taageeradooda buuxda ee midnimada, madaxbannaanida, iyo wadajirka dhuleed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, iyo sidoo kale diidmadooda aan mugdi ku jirin ee tallaabo kasta oo hal dhinac ah oo wiiqaysa midnimada dhulka Soomaaliya ama ku xadgudbaysa madaxbannaanideeda.

Shariif oo si kulul uga hadlay qorshaha Xasan ee Galmudug

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynihii hore ee dowladdii KMG ka ahayd, Sheekh Shariif Sheekh Axmed oo maanta ka hadlay shir jaraa’id oo ay mucaaradka ku qabteenMuqdisho ayaa ka hadlay qorshaha Villa Soomaaliya ee ku aadan maamul-goboleedyada dalka ee uu waqtigoodu dhammaaday.

Shariif ayaa ku eedeeyay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud inuu awood ku maquuninayo madaxda dowlad-goboleedyada, si uu meesha uga saaro, kadibna iskuugu ballaariyo si sharci darro ah.

Madaxweynihii hore ee dalka ayaa tusaale usoo qaatay wixii ka dhacay magaalada Baydhabo, isaga oo sheegay in hadda arrintu ku socoto Galmudug, maadaama ay kasoo cusboonaadeen xiisado siyaasadeed oo horleh.

“Xasan sheekh Maamul-goboleedyadii markuu sharci daro ku haayay dhowr sano kadib ayuu leeyahay mid kasta meesha ka tag ama xabad aan kuu qaadanaa,” ayuu yiri Sheekh Shariif Sheekh Axmed.

Sidoo kale wuxuu sii raaciyay “Waad ogtihiin waxa ka dhacay Baydhabo, Galmudug hadda waxa ka socda waad ogtihiin HirShabelle waxa ka socdo waad ogthiin wax cad waayay”.

Dhinaca kale, waxa uu digniin u diray ciidamada qalabka sida oo uu ku eedeeyay in loo adeegsanayo siyaasad iyo in lagu gaar dano gaar ah, sida uu hadalka u dhigay.

“Ciidankii la rabay inay amni sugaan ma sugaanee waxay ka shaqeeyaan in dadka lagu caburiyo, gaar ahaan siyaasiyiinta,” ayuu markale yiri Shariif.

Hadalkan ayaa kusoo aadayo, iyada oo Madaxtooyada Soomaaliya ay haatan go’aansatay in musharaxeeda hoggaanka Galmudug uu noqdo siyaasi Liibaan Axmed Xasan (Shuluq). Sida ay ogaatay Caasimada Online, xaflad lagu shaacinayo taageerada Liibaan ayaa la qorsheynayaa in lagu qabto xarunta xisbiga Cadaaladda iyo Wadajirka (JSP) ee uu hoggaamiyo Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.

Si kastaba, Arrimahan ayaa kusoo aadaya xilli ay sare u sii kacayaan loollanka iyo is-xulafeysiga siyaasadeed ee la xiriira doorashooyinka maamul-goboleedka Galmudug, iyadoo dhinacyada siyaasadda gobolka ay bilaabeen dhaq-dhaqaaqyo lagu xoojinayo saameyntooda siyaasadeed.

Sawirro: Maxay ka wada hadleen Xasan Sheekh iyo haldoorka beesha Murasade?

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa xarunta madaxtooyada ku qaabilay waxgaradka beesha Murasade ee ka tirsan beelweynta Hawiye.

Xubnahaasi oo isugu jiray xildhibaano, hoggaamiye dhaqameed, waxgarad, ganacsato iyo qeybaha bulshada ayaa waxaa hoggaaminayay wasiirka Wasiirka Cadaalada iyo Dastuurka Xasan Macalin.

Kulankan dhex-maray Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud iyo hoggaanka dhaqameedka, waxgaradka, iyo ganasatada beesha Murusade ayaa ahaa mid xambaarsan miisaan siyaasadeed iyo mid amni oo wax ka qabanaya xaalada amni ee magaalada Muqdisho.

Ujeedada kulanka ayaa ahaa sidii looga wada qeyb qaadan lahaa xoojinta amniga caasimada iyo ku taageerida dawladda iyo laamaha amniga, maadaama beesha Murusade saameyn ku leedahay degmooyinka Dayniile iyo agagaarkeeda.

Waxay xubnaha kulanka ka qeyb-galay iyo madaxweynaha isla garteen muhimada amniga caasimada iyo in si wada jir ah looga wada shaqeeyo xoojintiisa.

Waxgaradka, odayaasha iyo xildhibaanada beesha Murusade waxay uga mahad celiyeen madaxweynaha iyo dowladdiisa doorkii ka qeybgalka munaasabada lagu duubayay Ugaaska Guud ee Beesha Murusade iyo garab-isgtaagii agabkii ay dowladda ku bixisay in munaasabadaas ay u dhacdo si nabad iyo deganaan leh.

Madaxwyenaha ayaa sidoo kale u mahad celiyay  waxgaradka beesha iyo qeybaha bulshada, isagoo sheegay in Madaxweynuhu inuu ogsoonyahay in nabadgelyada caasimadda aysan ku filnayn kaliya ciidanka dowladda, balse ay u baahantahay kalsoonida iyo xog-wadaagga dadka deegaanka.

Madaxweynaha yaa sheegay in kulankan uu xoojinayo in bulshada iyo odayaashu ay noqdaan indhaha iyo dhegaha laamaha amniga si looga hortago falalka nabad-diidka ah.

Kulankani ma ahayn oo kaliya is-arag, balse wuxuu xambaarsanaa is-afgarad istiraatiiji ah oo dowladda ay ku heshay taageerada mid ka mid ah beelaha ugu saameynta badan caasimadda si loo xaqiijiyo amniga iyo xasilloonida, halka beeshuna ay heshay aqoonsi iyo qaddarin heerkeedu sarreeyo oo ku aaddan hoggaankooda dhaqanka iyo doorkooda horumarineed.

Degmada Dayniile ayaa xudun u aheyd mudooyinkii u danbeeyay rabshado iyo dibadbaxyo looga soo horjeeday mashruuca guryo burburinta iyo goobaha danta guud ee shacabka deganaayeen, waxaana dibadbaxyadaasi ka faa’iideystay kooxaha mucaaradka oo u arkay fursad ay kaga faa’iideystaan danahooda.

Dowladda Soomaaliya oo hakisay qaar ka mid ah safarrada Masar + Sababta

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa si ku-meel-gaar ah u hakisay in dalka Masar loogu safro oggolaanshaha safarka ee loo yaqaan (OK-to-Board).

War-saxaafadeed kasoo baxay hay’adda socdaalka iyo jinsiyadda ayaa lagu sheegay in dowladda ay si dhow ula socotay xaaladda muwaadiniinta Soomaaliyeed ee u safrayay dalka Masar, kuwaas oo caqabado kala kulmay ka bixitaanka garoomada diyaaradaha, taas oo sababtay go’aankan cusub.

Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda ayaa shaacisay in laga bilaabo maanta oo ay taariikhdu tahay 24-ka May 2026, si ku-meel-gaar ah loo joojiyay adeegsiga warqadda OK-to-Board ee hore loogu geli jiray safarrada dalka Masar.

Sidoo kale, hay’adda ayaa caddeysay in muwaadiniinta Soomaaliyeed ee doonaya inay u safraan Jamhuuriyadda Carbeed ee Masar hadda kadib looga baahan yahay dal-ku-gal rasmi ah oo ay bixiso qunsuliyadda Masar, iyadoo meesha laga saaray nidaamkii hore ee oggolaanshaha safarka.

Qoraalka kasoo baxay hay’adda ayaa lagu xusay in go’aankan uu yahay mid lagu xallinayo caqabadaha joogtada noqday ee ay wajahayeen rakaabka Soomaaliyeed, gaar ahaan kuwa lagu celin jiray ama lagu xanibi jiray garoomada diyaaradaha ee dalka Masar.

Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda ayaa sidoo kale sheegtay inay sii wadeyso wada-shaqeynta iyo xiriirka kala dhexeeya dowladda Masar, si loo helo hannaan fudud oo sharciyeysan oo ay muwaadiniinta Soomaaliyeed ugu safri karaan dalkaas.

Dowladda Soomaaliya ayaa muwaadiniinta ugu baaqday inay si taxaddar leh ula socdaan wargelinnada rasmiga ah ee la xiriira safarrada dibadda, isla markaana aysan adeegsan waddooyin ama dokumentiyo aan waafaqsaneyn shuruudaha cusub ee la dejiyay.

Ugu dambeyntiina, hay’adda socdaalka ayaa xoojisay muhiimadda xiriirka saaxiibtinimo iyo iskaashiga labada dowladood ee Soomaaliya iyo Masar, iyadoo muujisay in tallaabooyinkan ay yihiin kuwo lagu ilaalinayo badqabka iyo xuquuqda muwaadiniinta Soomaaliyeed ee u safraya dalkaas.

Muxuu Netanyahu u kashifay sirtii Imaaraadku qarinayey?

Tel Aviv (Caasimada Online) – Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha Israel Benjamin Netanyahu ayaa 13-kii May soo saaray bayaan kooban balse culus, isagoo sheegay in intii uu socday dagaalkii Iran uu Netanyahu “si qarsoodi ah” u booqday Imaaraadka Carabta, halkaasna kula kulmay Madaxweynaha Imaaraadka, Sheekh Mohammed bin Zayed.

Bayaanka ayaa kulanka ku tilmaamay “horumar taariikhi ah”.

Saacado kadib, Wasaaradda Arrimaha Dibadda Imaaraadka ayaa si aan caadi aheyn uga jawaabtay, iyadoo warbixintaas ku tilmaantay mid “gebi ahaanba aan sal lahayn”. Abu Dhabi waxay sidoo kale xasuusisay dunida in xiriirka Imaaraadka iyo Israel uu yahay mid furan oo ku dhisan heshiisyadii Abraham Accords ee la saxiixay 2020.

Warar soo baxay ayaa sheegay in Imaaraadka uu si weyn uga carooday shaacinta arrintaas.

Warbaahinta Israel ayaa markiiba buuxisay meelihii bannaanaa ee sheekada. Wargeyska The Times of Israel, oo aad ugu dhow Netanyahu, ayaa daabacay faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan safarka qarsoodiga ah, taas oo sii ceebeysay Abu Dhabi, isla markaana wiiqday diidmadeeda.

Wargeysku wuxuu sheegay in kulanka uu dhacay 26-kii Maarso, magaalada Al-Ain ee ku dhow xadka Cumaan, uuna socday saacado badan. Wuxuu intaas ku daray in “MBZ uu Netanyahu ku kaxeeyey gaarigiisa gaarka ah, isagoo ka qaaday diyaaradda kuna geeyey qasriga”.

Warbaahino kale ayaa sheegay in xogta duulimaadyadu muujisay laba diyaaradood oo ganacsi oo Bombardier ah, kuwaas oo lala xiriiriyey Israel, kana duulay Tel Aviv kuna degay Al-Ain maalintaas.

Ziv Agmon, oo horey u ahaa madaxa shaqaalaha Netanyahu, ayaa Facebook ku qoray inuu safarka ku wehliyey Netanyahu. Wuxuu sheegay in booqashadu ahayd “mid qarsoodi sare ah ilaa maanta”, isla markaana Sheekh Mohammed bin Zayed uu Netanyahu si shaqsi ah uga qaaday garoonka, una kaxeeyey qasriga.

Wargeyska Wall Street Journal ayaa isna qoray in madaxa Mossad David Barnea uu ugu yaraan laba jeer booqday Imaaraadka intii dagaalka socday.

Warar kale ayaa sheegay in agaasimaha Shin Bet David Zini uu sidoo kale tagay Imaaraadka, halka taliyaha ciidamada Israel Eyal Zamir isna si gaar ah loo sheegay inuu safar ku tegay dalkaas.

Saraakiil Mareykan ah, oo uu ku jiro Safiirka Mareykanka ee Israel Mike Huckabee, ayaa horey u xaqiijiyey in Israel ay askar u dirtay Imaaraadka si ay uga hawlgeliyaan nidaamka difaaca cirka ee Iron Dome gudaha dhulka Imaaraadka.

Halkaas marka la joogo, labo arrimood ayaa muuqda: Netanyahu wuu tagay, Imaaraadkuna wuu beeniyey.

Su’aashu ma aha sababta uu Netanyahu u booqday Abu Dhabi. Su’aashu waxay tahay: maxaa xafiiskiisa ku qasbay inuu xogtaas bixiyo, maxaase keenay in Israel ay ku adkeysato in Imaaraadka loo muujiyo dal been sheegaya?

Sidoo kale, maxaa Abu Dhabi ku qasbay inay diiddo booqasho xiriirkeedu si rasmi ah ugu dhisan yahay heshiisyada Abraham Accords?

Iyo tan ugu muhiimsan: murankan fagaaraha ka dhacay muxuu uga dhigan yahay xiriirka labada dhinac?

Xisaabta Netanyahu

Benjamin Netanyahu waa ra’iisul wasaarihii ugu muddada dheeraa taariikhda Israel. Waa siyaasi lagu yaqaan dacwado musuq-maasuq, waaran ka soo baxay Maxkamadda Dambiyada Caalamiga ah, iyo sumcad la xiriirta hoggaan u janjeera awood urursi.

Wuxuu wajahayaa doorasho dabayaaqada sanadkan, dacwad musuq-maasuq oo weli socota, iyo cadaadis caalami ah oo ka dhashay dagaalka Gaza. Sidaas darteed wuxuu u baahan yahay guul kasta oo uu shacabka Israel ka iibin karo.

Inuu shaaciyo kulan fool-ka-fool ah oo uu la yeeshay Madaxweynaha Imaaraadka ayaa si buuxda ugu adeegaya ujeeddadaas. Waxay shacabka Israel u direysaa farriin ah in heshiisyadii Abraham Accords ay ka badbaadeen dagaalka Gaza.

Waxay sidoo kale farriin u tahay Iran, taas oo ah inaysan ku guuleysan inay Israel ka go’doomiso gobolka, xitaa intii uu socday dagaal culus.

Dhanka gudaha Israel, Netanyahu wuxuu isku sawirayaa hoggaamiye weli lagu soo dhoweynayo caasimad Carbeed, halkii uu noqon lahaa siyaasi sii noqonaya qof caalamku ka cararayo.

Si kale haddii loo dhigo, Netanyahu wuxuu dhacdo diblomaasiyadeed oo weyn u beddelay hanti siyaasadeed oo gudaha ah. Dhacdadaas waxay u muuqataa mid isaga uga qiimo badan sida ay Imaaraadka ugu qiimo leedahay.

Waxaa jira sabab kale oo ka dambeysa. Marka Netanyahu uu booqashada keenay fagaare, wuxuu Imaaraadka ku cadaadinayaa inuu qirasho weyn ka bixiyo wada shaqeynta labada dhinac, taas oo Abu Dhabi doorbideyso inay si hoose u maamusho.

Haddii Imaaraadka ugu dambeyn xaqiijiyo waxa uu maanta diidayo, qirashadaas waxay qeyb ka noqoneysaa dhaxalka siyaasadeed ee Netanyahu. Haddii uu sii diidana, Netanyahu wuxuu durba helay cinwaannadii uu rabay.

Xaalad kasta, Netanyahu wuu faa’iidayaa. Xaalad kasta, Imaaraadku wuu khasaarayaa.

Waxaa sidoo kale jira farriin ku socota Iran. Israel waxay muujineysaa inay awood u leedahay inay ra’iisul wasaareheeda, madaxdeeda sirdoonka iyo taliyaha ciidankeeda u gudbiso Khaliijka xilli dagaal kulul socdo. Taasi lafteeda waxay noqoneysaa farriin celin iyo cabsi gelin ah.

Laakiin sababta ugu weyn waxay la xiriirtaa istiraatiijiyadda Israel ee ah inay sii kala fogeyso Imaaraadka iyo dalalka gobolka ee ay is hayaan. Marka Abu Dhabi si fagaare ah loogu xiro qorshayaasha amni ee Israel, Netanyahu wuxuu xoojinayaa kala qeybsanaanta gobolka, isagoo isla waqtigaas Imaaraadka ku riixaya ku tiirsanaan amni oo dheeraad ah.

Tani ma aha wax Imaaraadku maanta u baahan yahay, mana aha wax uu si raalli ah u martiqaadi lahaa.

Dhibaatada Abu Dhabi

Diidmada Imaaraadka ma aha oo keliya in kulanku dhacay iyo in kale. Waxay ku saabsan tahay cawaaqibka ka dhalan kara haddii la qirto.

Afar cadaadis ayaa Abu Dhabi ku riixay inay si buuxda u beeniso warka.

Midka koowaad waa aragtida shacabka gobolka. Iyadoo weli indhaha dadka Carabta iyo Muslimiinta ay ku cusub yihiin sawirrada xasuuqa Gaza, in si fagaare ah loo qirto martigelinta Netanyahu waxay dhalin lahayd caro ballaaran, waxayna dhaawici lahayd sumcadda Imaaraadka ee dunida Carabta iyo Muslimka.

Gudaha Imaaraadka, dowladdu waxay muddo dheer maalgelisay sawir ku dhisan dulqaad, wada noolaansho iyo furfurnaan. Laakiin farqiga u dhexeeya hadalkaas iyo xiriir dagaal oo lala yeesho Netanyahu waa mid aad u weyn, wuxuuna abuuri karaa raaxo-darro gudaha ah, xitaa haddii aan si fagaare ah loo muujin.

Cadaadiska labaad wuxuu la xiriiraa isku dheelitirka ay Abu Dhabi isku dayeyso. Imaaraadku wuxuu doonayaa inuu ilaashado xiriirkiisa Israel, isla markaana uu wanaajiyo xiriirrada uu la leeyahay dalal ay ka mid yihiin Turkey iyo Qatar, gaar ahaan wixii ka dambeeyey dhammaadkii khilaafkii Khaliijka ee 2021.

Ka hor inta uusan qarxin dagaalka Iran, Imaaraadka wuxuu durba ku jiray dadaal uu ku xakameynayo caro goboleed oo ka dhalatay doorkiisa lagu eedeeyo ee Yemen, Somalia, Sudan iyo Libya. Meelahaas, Abu Dhabi waxaa si weyn loogu arkaa dal fulinaya dano is dhaafsan oo qaarkood la jaanqaadaya danaha Israel.

Shaacinta Netanyahu waxay si toos ah u dhaawacday dadaalkaas, waxayna Imaaraadka ka dhigtay mid u muuqda dal sii go’doonsan oo nugul.

Cadaadiska saddexaad waa mid amni. Weerarkii Iran wuxuu Imaaraadka u saameeyey si ka xooggan dalal kale oo Khaliijka ah. Sida ay sheegtay Wasaaradda Difaaca Imaaraadka, Iran waxay intii dagaalka socday dalkaas ku ridday in ka badan 550 gantaal iyo 2,200 drone.

Haddii Abu Dhabi si fagaare ah u qirato wada shaqeyn sirdoon iyo mid amni oo ay la lahayd Israel intii dagaalka socday, waxay taasi xoojin kartaa doodda Tehran ee ah in dalalka Khaliijku qeyb ka yihiin dagaalka. Taasina waxay garab siin kartaa garabka adag ee Iran oo doonaya weerarro cusub oo Imaaraadku si fudud u qaadi karin.

Cadaadiska afraad waa dhaqaalaha. Imaaraadku wuxuu isu suuq-geeyaa dal xasilloon oo xarun u ah maalgelinta, ganacsiga, dalxiiska iyo xirfadlayaasha caalamiga ah.

In la arko Abu Dhabi oo si muuqata ugu lug leh dagaal Israel la gashay Iran waxay dhaawac ku tahay astaantaas. Waxay walaac gelin kartaa maal-gashadayaasha u baahan inay rumeysnaadaan in Imaaraadku uusan ahayn dal si joogto ah ugu jira halis dagaal.

Waxaa intaas dheer arrin ku saabsan hab-maamuuska iyo kalsoonida. Nidaamka Imaaraadka ma jecla in lagu kadsoomo. Shaacinta keli-taliska ah ee Netanyahu waxay jebisay xeerarkii aasaasiga ahaa ee diblomaasiyadda qarsoon, waxaana Abu Dhabi u fasiratay xeelad siyaasadeed oo gudaha Israel loogu adeegayo, iyada oo kharashkeeda ay Imaaraadku bixinayaan.

Sidaas darteed, diidmada Imaaraadka waa farriin ah in Abu Dhabi aysan oggolaan doonin in loo adeegsado ololaha doorashada Israel.

Macnahaas, sir bixinta Netanyahu waxay Imaaraadka ku leedahay saameyn siyaasadeed, dhaqaale, maaliyadeed iyo amni oo dhab ah.

Laakiin ma aha markii ugu horreysay ee Netanyahu uu sidan sameeyo. Dabayaaqadii 2020, wuxuu bixiyey xog ku saabsan booqasho uu ku tagay magaalada Neom ee Sacuudiga. Tallaabadaas si xun ayey ugu soo noqotay.

Riyadh waxay si degdeg ah u fahamtay ujeeddada. Waxay dib uga joogsatay waddadii caadiyeynta xiriirka Israel, waxayna adkeysay mowqifkeeda, arrintaas oo weli saameynteedu muuqato.

Sir bixinta cusub ee Netanyahu waxay sii xoojin kartaa go’aanka Sacuudiga ee ah in caadiyeynta xiriirka Israel lagu hayo hakad.

Laakiin su’aasha weyn waxay tahay: Abu Dhabi ma gaari doontaa xisaab tan la mid ah?

Xiriirka Imaaraadka iyo Israel wuu ka qoto dheer yahay, wuuna ka hay’adeysan yahay midkii Riyadh weligeed la yeelatay Israel.

Si kastaba ha ahaatee, xitaa gudaha Abu Dhabi, waxaa soo baxaya su’aal adag: xiriirkan ma u qalmaa kharashka uu leeyahay?

Ma wuxuu wiiqayaa madax-bannaanida istiraatiijiga ah ee Imaaraadka? Mise wuxuu dalka ku sii jiidayaa dagaallo, go’doon iyo khataro amni oo uusan si buuxda u xakameyn karin?

W/Q: Ali Bakir

Duqa Muqdisho oo gudaha u galay xerada TurkSom

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha Gobolka Banaadir ahna Duqa Magaalada Muqdisho Mudane Xasan Maxamed Xuseen (Muungaab) ayaa maanta booqasho shaqo ku tagay xerada tababarka ciidamada ee TurkSom, halkaas oo lagu carbiyo Ciidamada Xoogga Dalka Soomaaliyeed.

Muungaab ayaa kulan gaar ah la qaatay saraakiisha iyo mas’uuliyiinta xerada, iyaga oo ka wada-hadlay xoojinta wada-shaqeynta dhinacyada amniga, sare-u-qaadidda xasilloonida Caasimadda Muqdisho iyo doorka TurkSom ee dadaallada lagu sugayo nabadgalyada Magaalada.

Sidoo kale, Duqa Muqdisho ayaa saraakiisha xerada TurkSom ka dhagaystay warbixinno la xiriira amniga, gaar ahaan hawlaha tababarrada ciidamada, dib-u-dhiska iyo tayeynta ciidamada qalabka sida ee Soomaaliyeed iyo dadaallada lagu taageerayo xasilloonida Caasimadda Muqdisho.

Saraakiisha ayaa tilmaamay inay ka go’an tahay sii xoojinta wada-shaqeynta kala dhexeysa Maamulka Gobolka Banaadir, si loo xaqiijiyo amni waara iyo adeegyo wax-ku-ool ah oo shacabka loo fidiyo.

Guddoomiyaha Maamulka Gobolka Banaadir iyo mas’uuliyiinta TurkSom ayaa sidoo kale ka wada hadlay qorshayaasha la xiriira taageerada iyo gargaarka shacabka danyarta ah inta lagu guda jiro munaasabadda barakeysan ee Ciidul Adxaa (Eid Al-Adha), ee nagu soo fool leh, iyada oo xoogga la saarayo garab istaagga bulshada nugul iyo xoojinta isku xirnaanta hay’adaha dowladda iyo dadweynaha.

Booqashada Guddoomiyaha Maamulka Gobolka Banaadir ahna Duqa Muqdisho Dr. Xasan Maxamed Xuseen (Muungaab), ee xerada TurkSom ayaa qayb ka ah dadaallada joogtada ah ee lagu xoojinayo wada-shaqeynta hay’adaha dowladda iyo laamaha amniga, si loo sii joogteeyo nabadda, horumarka iyo adeegyada bulshada ee Caasimadda Muqdisho.

TurkSom ayaa ah xero milatari oo uu gacanta ku haya Turkiga, waxaana inta badan lagu tababaraa ciidamada qalabka sida, iyada oo xeradaan ay soo saartay cutubyo badan oo hadda ka tirsan ciidanka Gorgor ee Xoogga Dalka.

Cali Cosoble oo weerar ku qaaday Senator Qeybdiid

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynihii hore ee maamulka HirShabelle, Cali Cosoble ayaa weerar ku qaaday Senator Cabdi Xasan Cawaale (Qeybdiid) oo ka tirsan Golaha Aqalka Sare oo shalay hanjabaad u direy Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud.

Qeybdiid oo ku jira safka mucaaradka dowladda ayaa madaxweynaha ugu hanjabay in uusan laheyn sharciyad, ayna ka hortagi doonaan tallaabo kasta oo xagooda ay usoo qaado dowladda, xilli 4-ta June loo ballansan yahay dibadbax uu qabanayo mucaaradka.

“Madaxweynuhu mas’uul kama dalka marbuu ka ahaa maanta talo ayuu leeyahay muddo afar sano ah ayaa la siiyay waa dhamaatay inuu odey Soomaaliyed noqdo ayaa waajib ku ah,” ayuu yiri Senator Qeybdiid.

Madaxweynihii hore ee HirShabelle ayaa weerar afka ah ku qaaday Senator Qeybdiid, isagoo si kulul uga hadlay doorka uu ku leeyahay colaadaha iyo dagaalladii Soomaaliya soo maray.

Cosoble ayaa sheegay in Qeybdiid uu inta badan ku lug lahaa dagaallo fashil ku soo dhammaaday, isaga oo su’aal geliyay waxa uu ka dhaxlay colaadaha muddada dheer soo socday.

“Jen. Cabdi Qeybdiid ma wuxuu cimrigiisa ku dhameysan doonaa dagaal sida raggii kheyrkii ahaa? Ma jiraa hal dagaal oo uu galay oo uu maanta ku faraxsan yahay?,” ayuu yiri Cosoble oo daba socda hanjabaada Senator-ka.

Madaxweynihii hore ee HirShabelle ayaa intaas kusii daray “Kolley Jeneral iyo Senator dhaafi maayee maa masaajidka galo oo tusbax qaato oo Ilahey u towbad keeno? Sow talo walaal ma aanan siin.”

Soomaaliya ayaa haatan ku jirto marxalad xasaasi ah, iyadoo weli la isku hayo hannaanka doorashooyinka iyo wax ka beddelka dastuurka, kaas oo dowladda sheegtay inuu dhaqangal yahay.

Si kastaba, mucaaradka ayaa maalmahan ku doodayay in Xasan Sheekh uu sharci darro ku joogo Villa Somalia, isla markaana uu yahay Madaxweyne hore oo lamid ah madaxdii dalka soo martay, sida ay hadalka u dhigeen.

Ciidamada madaxtooyada oo fuliyay howlgal ka dhan ah dhaq-dhaqaaqa mucaaradka

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidamada gaarka ah ee madaxtooyadda Soomaaliya ayaa saakay waaberigii howlgal aan horay looga baran ka fuliyay xaafadaha xeyndaabka ee qasriga madaxtooyada.

Howlgalkaan oo bilowday saakay afartii subaxnimo, socdayna ilaa waaberigii saakay ayey ciidamadu guri guri ku galayeen iyadoo dadka laga soo saarayay guryaha, lana weydiinayay aqoonsiyadooda iyo tixraaca shaqsiyadeed.

Dhalinyaro isugu jirta da’walba ayaa howlgalkaasi lagu qabqabtay, iyadoo markii danbe lagu sii daayay dhalinyaradaasi markii baaris iyo hubin lagu sameeyay.

Howlgalkaan ayaa kusoo beegmay xili isbadal lagu sameeyay habraacyada amaanka madaxtooyada, sidoo kale laga mamnuucay wadada hormarta in ay maraan ilaalada ku labisan dharka milateriga iyo gaadiidka dagaalka.

Sidoo kale, waxaa la kordhiyay baaritaannada iyo hubinta gaadiidka iyo dadka galaya ama maraya agagaarka madaxtooyada si looga hortago wax kasta oo keeni kara isku dhacyo amni.

Habraacyadaan cusub waxay inta badan qeexayaan in ciidamada gaarka ah ee koofiyad gaduudka ay qaataan mas’uuliyadda koowaad ee aaggaas, iyadoo la yareynayo isku dhex yaaca ciidamada kala duwan.

Ilaalada xiran dharka milateriga, qaasatan kuwa aan ka tirsanayn kuwa madaxtooyada iyo gaadiidka tiknikada ah ee laga mamnuuco wadada madaxtooyada waxay caawineysaa in la ogaado cida soo galaysa aaga madaxtooyada.

Isbedeladan ayaa kusoo beegmay xili xiisada siyaasadeed ee magaalada Muqdisho ka taagan ee mucaaradka iyo dowladda ay korortay, iyadoo kooxaha mucaaradka ay ku baaqeen dibadbax weyn oo looga soo horjeedo siyaasadda dowladda ee madaxweyne Xasan Sheekh.

Daawo: Nin hubeysan oo weeraray Aqalka Cad iyo is-rasaaseyn culus oo dhacday

Washington (Caasimada Online) – Ciidamada ilaalada madaxda (Secret Service) ee Mareykanka ayaa toogasho ku dilay nin hubeysan oo rasaas ka furay meel u dhow Aqalka Cad fiidnimadii Sabtida, xilli Madaxweyne Donald Trump uu ku sugnaa gudaha xarunta madaxtooyada.

Trump wax dhaawac ah kama soo gaarin dhacdada, sida uu sheegay Anthony Guglielmi, oo ah madaxa xiriirka ee Secret Service.

Iska horimaadka ayaa dhacay wax yar kadib 6:00 maqribnimo, waqtiga Washington, markii nin ku sugnaa meel u dhow xeyndaabka amniga ee Aqalka Cad uu “hub kala soo baxay boorso uu watay, kadibna uu bilaabay inuu rasaas furo,” sida ay sheegeen saraakiisha amniga.

Ciidamada Secret Service ayaa rasaas ku jawaabay, waxayna toogteen ninka hubeysnaa, kaas oo markii dambe loo qaaday isbitaal, halkaas oo lagu xaqiijiyay inuu ku geeriyooday.

Hal qof oo rayid ah ayaa sidoo kale ku dhaawacmay rasaasta intii ay dhacdadu socotay. Lama faahfaahin xaaladda qofkaas, mana jirin askar ka tirsan Secret Service oo wax ku noqday weerarka.

Trump ayaa qoraal uu soo dhigay baraha bulshada ku sheegay in ninka hubeysnaa uu lahaa “taariikh rabshado” iyo “ku waalasho suurtagal ah” oo la xiriirta Aqalka Cad.

Booliska iyo ciidamada ammaanka ayaa si degdeg ah u buuxiyay goobta, iyagoo xiray waddooyinka iyo marinnada u dhow Aqalka Cad.

Dalxiise Canadian ah oo lagu magacaabo Reid Adrian ayaa sheegay inuu maqlay rasaas badan oo uu markii hore mooday dhawaqyada dabbaal-degga.

“Waxaan maqalnay qiyaastii 20 ilaa 25 dhawaq oo u ekaa dabbaal-deg, balse waxay ahaayeen rasaas, kadibna qof walba wuu cararay,” ayuu yiri.

Saxafiyiin ku sugnaa barxadda waqooyi ee Aqalka Cad ayaa sheegay in lagu amray inay ordaan oo ay gabaad ka dhigtaan qolka shirarka jaraa’id.

Weriyaha ABC News Selina Wang ayaa duubeysay muuqaal loogu talagalay baraha bulshada markii rasaastu bilaabatay, iyadoo codka rasaasta laga maqlay muuqaalka ka hor inta aysan dhulka isku tuurin.

“Waxay u ekeyd tobanaan xabbadood oo rasaas ah,” ayay ku qortay X.

Dhacdadan ayaa kusoo aadeysa xilli ammaanka Trump uu si weyn diiradda u saaran yahay, kadib dhowr isku day oo la sheegay in lagu doonayay in lagu dilo.

Trump, oo 79 jir ah, ayaa bishii July 2024 lagu beegsaday isku soo bax olole oo ka dhacay Butler, Pennsylvania, halkaas oo nin hubeysan uu dilay qof ka mid ahaa dadkii goobta joogay, isla markaana uu Trump dhaawac fudud ka gaarsiiyay dhegta.

Dhowr bilood kadib, nin kale oo hubeysan ayaa lagu qabtay garoon golf oo ku yaalla West Palm Beach, Florida, xilli Trump uu halkaas ku ciyaarayay.

Bishii April ee sanadkan, nin hubeysan ayaa sidoo kale weeraray bar koontarool oo ku taallay hotel uu Trump uga qeybgalayay munaasabad warbaahineed, balse ninkaasi uma dhowaan madaxweynaha ama martidii kale ee munaasabadda.

“Allah ayaa mahad leh in Madaxweyne Trump uu badqabo,” ayay xubno ka tirsan Jamhuuriyiinta Aqalka Wakiillada ku qoreen X.

Waxay sidoo kale u mahadceliyeen Secret Service, iyagoo sheegay in jawaabtoodu ahayd mid degdeg ah oo geesinimo leh.

“Rabshadaha siyaasadeed waa inay istaagaan,” ayay ku dareen.

DF Soomaaliya oo isbeddel ku sameysay taliska ciidanka xoogga ee Koonfur Galbeed

0

Baydhabo (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa isbeddel ku sameysay hoggaanka Taliska Qeybta 60-aad ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, oo ka howl-gala deegaannada maamulka Koonfur Galbeed, xilli maamulka uu wajahayo xaalado amni oo cakiran.

Munaasabad ka dhacday magaalada Baydhabo ayaa waxaa xilka kula wareegay taliyaha cusub ee qeybta 60-aad, Korneel Isaaq Bardaale, kaas oo beddelaya taliyihii hore ee qeybtaasi. Munaasabadda xil wareejinta waxaa goobjoog ka ahaa saraakiil sare oo ka tirsan ciidamada dowladda iyo mas’uuliyiin kale.

Taliye ku-xigeenka ciidanka dhulka ee xoogga dalka, Jeneraal Cabdullaahi Xuseen Ciro oo si rasmi ah u guddoomiyay munaasabadda ayaa faray taliyaha cusub inuu dardar-geliyo howl-gallada milatari ee ka socda deegaannada Koonfur Galbeed.

Jeneraal Ciro ayaa sheegay in dowladda federaalka ay ka go’an tahay xoojinta dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab, isaga oo tilmaamay in taliska cusub laga sugayo inuu sare u qaado wada-shaqeynta ciidamada iyo sugidda amniga guud ee gobolka.

Sidoo kale, wuxuu carrabka ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay in ciidamada qeybta 60-aad ay sii laba jibbaaraan howl-gallada lagu ciribtirayo Al-Shabaab, kuwaas oo muddooyinkii dambe dhaq-dhaqaaqyo ka waday qaybo ka mid ah gobollada Baay iyo Bakool.

Magacaabista Korneel Isaaq Bardaale ayaa ku soo aadeysa xilli deegaanno hoostaga magaalada Baydhabo ay maalmihii la soo dhaafay ka dhaceen dagaallo culus oo sababay khasaare isugu jira dhimasho iyo dhaawac.

Dagaalladaasi ayaa la sheegay inay ku lug lahaayeen dagaalyahanno ka tirsan kooxda Al-Shabaab iyo xubno ka tirsanaa maamulkii hore ee madaxweynaha Koonfur Galbeed, Cabdicasiis Lafta-gareen, inkastoo aan weli si rasmi ah loo faahfaahin khasaaraha rasmiga ah ee ka dhashay iska horimaadyadaasi.

Wararka la helayo ayaa sheegaya in dagaalladaasi lagu dilay saraakiil iyo askar ka tirsan ciidanka xoogga dalka, halka sidoo kale ay jiraan dhaawacyo soo gaaray ciidamada dowladda, xilli dowladda federaalka ay waddo qorshe lagu xoojinayo amniga iyo howl-gallada ka socda Koonfur Galbeed.

Dowladda Federaalka oo haatan gacanta ku haysa maamulka ayaa rabta inay qabato doorashada hoggaanka maamulka Koonfur Galbeed, si ay maamulkaasi u geysato hoggaan taabacsan, kaas oo la rumeysan inuu yahay musharax Aadan Madoobe, oo dhawaan shaaciyay inuu ka sharaxan yahay xisbiga JSP ee uu hoggaamiyo Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.

Erdogan gives timeline for Somalia offshore oil drilling

Ankara, Türkiye – Turkish President Recep Tayyip Erdogan said Friday that Türkiye expects to complete its deepwater drilling operation off Somalia within six to nine months.

Speaking at the Istanbul Natural Resources Summit, Erdogan described the mission as a significant step in Ankara’s energy strategy, saying it marked Türkiye’s first overseas offshore exploration campaign.

“The operations we are conducting off the coast of Somalia are historically significant,” Erdogan said.

“If climate and weather conditions permit, we expect to complete the drilling operation within six to nine months.”

“Our desire is to give the brotherly Somali people, who have been struggling with internal instability and famine for many years, the good news they have been waiting for,” he added.

The remarks gave a fresh timeline for the high-profile mission by the Turkish drillship Cagri Bey, which arrived in Somalia in April to begin work at the Curad-1 well, about 370 kilometres off Mogadishu.

Turkish officials say the well could reach a total depth of 7,500 metres, including nearly 4,000 metres below the seabed, making it one of the most ambitious offshore drilling operations yet attempted in Somali waters.

First overseas test

The drilling campaign marks the most advanced stage in Somalia’s effort to test its offshore hydrocarbon potential.

For years, Somalia’s offshore oil prospects remained trapped between political uncertainty, insecurity and the absence of large-scale exploration.

But the Turkish mission has now moved that effort from diplomatic agreements and seismic surveys to the drill bit.

Turkish Energy Minister Alparslan Bayraktar said at the April launch in Mogadishu that the mission opened “a new era in Turkish oil and natural gas exploration” and confirmed that Cagri Bey would carry out Türkiye’s first deep-sea drilling operation abroad in Somalia.

Türkiye named the well Curad, a Somali word meaning “firstborn child,” after officials said seismic analysis had identified a promising geological structure in the area.

“I believe a new era in energy is beginning in Somalia,” Bayraktar said, adding that Türkiye hoped to share news of “a promising discovery” with both Somalis and Turks in the coming months.

The drilling followed a 234-day survey by Türkiye’s Oruc Reis seismic vessel, which collected 3D data across 4,464 square kilometres in three offshore blocks after beginning work in Somali waters in October 2024.

Turkish officials say that data helped guide the choice of drilling location and will shape future evaluation of Somalia’s maritime areas.

National wealth

Somali officials have framed the drilling campaign as a national project rather than a regional one.

That message carries weight in a federal system where control of resources, revenue and territory remains one of the country’s most sensitive political questions.

At the Mogadishu launch ceremony, Petroleum and Mineral Resources Minister Dahir Shire Mohamed called it “a historic day” and “a new beginning in oil exploration and making use of the natural resources.”

President Hassan Sheikh Mohamud said any benefits from Somalia’s resources would belong to the whole country.

“Natural resources are national wealth and will benefit all Somalis,” he said, adding that there was “no concept” that a well drilled in one region belonged only to that region.

His comments addressed a central challenge for Somalia as it tries to build an energy sector: who controls future revenues and how they should be shared among the federal government, member states, and local communities.

The issue has long carried political weight in a country where disputes over ports, security forces, taxation and territory often feed broader tensions between Mogadishu and regional authorities.

Strategic partnership

The drilling operation forms part of a wider Somalia-Türkiye partnership that has expanded from humanitarian aid and infrastructure into defence, maritime security and energy.

Türkiye and Somalia signed an offshore oil and gas cooperation agreement in March 2024, followed by a July deal giving Türkiye exploration and production rights in three offshore blocks.

Ankara also moved to protect its growing role in Somali waters.

In July 2024, Erdogan sought parliamentary authorisation to deploy Turkish military personnel to Somalia, including its territorial waters, after the two countries agreed on naval support linked to oil and gas exploration.

The energy push builds on a relationship that has grown steadily since Erdogan’s landmark 2011 visit to Mogadishu during a devastating famine.

Türkiye has since become one of Somalia’s closest foreign partners. It has built hospitals, roads and schools, offered scholarships, trained Somali forces and opened its largest overseas military base in Mogadishu in 2017.

For Somalia, the Curad-1 well offers a test of whether the country can turn offshore promise into a real industry after decades of war, weak institutions and insecurity kept major energy companies away.

For Türkiye, the operation supports a wider push to reduce dependence on imported energy and project Ankara as a global energy player.

Erdogan said Türkiye now pursues energy cooperation with Somalia and Pakistan, as well as with Libya and Central Asia, while continuing domestic production in the Black Sea and southeastern Türkiye.

He has cast the mission as a shared national moment for Türkiye and Somalia.

Puntland oo xabsiga dhigtay sarkaal ciidan oo sameeyay…

0

Garoowe (Caasimada Online) – Maamulka Puntland ayaa xabsiga dhigay sarkaal ka tirsan ciidamada Daraawiishta Puntland, kadib markii uu warbaahinta ka sheegay cabashooyin la xiriira mushaar la’aan iyo xaalado adag oo ay wajahayaan ciidamada ku sugan magaalada Garoowe.

Sarkaalkan oo lagu magacaabo Gaashaanle Cabdiraxmaan Cabdirisaaq Wayrax ayaa maalmo kahor si fagaare ah uga hadlay duruufaha nololeed iyo caafimaad ee haysta ciidamada Daraawiishta, gaar ahaan kuwa ku sugan xerada 54-aad ee magaalada Garoowe.

Gaashaanle Wayrax ayaa sheegay in ciidamada qaarkood aysan wax mushaar ah qaadan muddo gaareysa 24 bilood, taas oo uu ku tilmaamay xaalad si weyn u saameysay nolosha, caafimaadka iyo niyadda ciidamada Puntland.

Sarkaalkan ayaa sidoo kale shaaca ka qaaday in saraakiil ka tirsan ciidamada Daraawiishta ay dhawaan ugu geeriyoodeen magaalada Garoowe xaalado caafimaad darro, kadib markii, laga saaray isbitaallada sababo la xiriira dhaqaale la’aan iyo awood darro ay ku bixiyaan qarashaadka caafimaadka, sida uu sheegay.

Qoyska Gaashaanle Wayrax ayaa warbaahinta u sheegay in shalay barqadii looga yeeray taliska xerada 54-aad, isla markaana markii uu halkaas gaaray lagu wargeliyay inuu xiran yahay. Waxay sheegeen in hadda lagu hayo xabsi ku dhex yaalla xeradaasi.

Saraakiil ku dhow dhow sarkaalkan la xiray ayaa dhankooda u sheegay Caasimada Online in amarka xarigga uu ka yimid madaxtooyada Puntland, inkastoo aysan jirin wax war rasmi ah oo arrintan kasoo saareen laamaha ammaanka ama madaxtooyada.

Xarigga Gaashaanle Wayrax ayaa si weyn looga hadal hayaa gudaha Puntland, iyadoo dad badan ay ku tilmaameen tallaabadaasi mid lagu caburinayo cabashooyinka ciidamada ee ku saabsan mushaar la’aanta iyo adeegyada aas-aasiga ah ee ay waayeen.

Arrintan ayaa kusoo aadeysa xilli ay sii kordhayaan cabashooyinka ka imaanaya qaar kamid ah ciidamada Puntland, kuwaas oo muddooyinkii dambe ka hadlayay dib u dhac ku yimid mushaarka, xaalado nololeed oo adag iyo adeeg caafimaad oo liita.

German report maps UAE’s shadow network in Somalia

Berlin, Germany — A German policy paper has offered one of the clearest mappings yet of the United Arab Emirates’ expanding footprint in Somalia, showing how ports, security forces and regional alliances have anchored the Horn of Africa nation in Abu Dhabi’s wider continental strategy.

The report by the German Institute for International and Security Affairs (SWP) examines the UAE’s activities across Sudan, Libya, Ethiopia, and Somalia. It highlights how commercial investments and security partnerships often overlap with conflict dynamics and fragile state authority.

In Somalia, the findings focus heavily on two strategic coastal hubs: Berbera in the unrecognised breakaway region of Somaliland, and Bosaso in the semi-autonomous state of Puntland. Both sit along the Gulf of Aden, one of the world’s busiest maritime corridors, and both are deeply tied to Emirati commercial and security interests.

For Mogadishu, the report cuts to the heart of a long-running dispute with Abu Dhabi and Somalia’s own regional leaders: who holds the constitutional authority to sign foreign agreements on ports, security and strategic infrastructure?

The issue, Somali officials have repeatedly warned, goes beyond investment. It is a matter of national sovereignty.

A coastline of influence 

The report places Somalia’s northern coastline within a vast Emirati network stretching from the Gulf to the Red Sea and into several African conflict zones, where Abu Dhabi has built ties with local authorities, armed factions and security institutions.

It identifies Somaliland and Puntland as crucial nodes. Their political status differs: Somaliland declared independence in 1991, while Puntland remains a federal state that often clashes with the central government. But both offer the UAE strategic footholds in areas where Mogadishu’s federal government has limited control.

The SWP paper also shows how Somalia’s internal divisions have created openings for external powers seeking influence through port concessions, security cooperation and direct diplomatic relations with regional administrations.

That approach has strengthened Abu Dhabi’s role along a maritime route vital to global trade and Gulf security, while placing the UAE at the centre of one of Somalia’s most sensitive domestic disputes.

Berbera and Bosaso 

Berbera stands as the most visible symbol of the UAE’s presence in Somaliland. Dubai-based port operator DP World has invested heavily to turn the facility into a major commercial hub in the Gulf of Aden.

For Somaliland, the project carries both economic and political weight, strengthening its claim that it can enter international agreements as an independent state despite Mogadishu’s objections.

For the UAE, Berbera secures a strategic vantage point near the Bab al-Mandab strait, a critical maritime chokepoint linking the Red Sea to the Gulf of Aden.

Bosaso gives the UAE a second foothold. A DP World subsidiary holds a long-term concession at the Puntland port, while Abu Dhabi has also been linked to backing for the Puntland Maritime Police Force (PMPF).

The UAE originally helped create the PMPF at the height of the Somali piracy crisis, and the German paper places the force within a broader pattern of Emirati support for local security actors in fragile states.

This dynamic remains highly contentious. Somalia’s federal government insists that all foreign defence and port agreements must go through Mogadishu, a mandate that regional authorities routinely bypass as they pursue their own partnerships.

Sudan link 

The report’s most sensitive section examines the possible use of Somalia’s northern coast in connection with the devastating war in Sudan, where the UAE faces persistent allegations of backing the paramilitary Rapid Support Forces (RSF).

The paper notes that Bosaso not only served as a base for UAE support for Puntland’s maritime force, but also featured in reported movements of weapons from Yemen and Colombian mercenaries tied to the RSF.

It also says military equipment reportedly intended for the RSF appears to have passed through Berbera before being rerouted via an Ethiopian military base.

These findings tie Somalia’s coastline to a brutal conflict in which UN experts, Western governments and rights groups have accused the RSF of mass killings, sexual violence and ethnic cleansing.

The UAE has strongly denied arming the RSF and says its role in Sudan is strictly humanitarian and diplomatic. The SWP paper acknowledges that denial, while still framing Abu Dhabi’s African footprint as deeply enmeshed in conflict politics.

For Somalia, the suggestion that strategic locations on its territory may have helped fuel a foreign war is politically explosive.

Federal fault lines 

The report arrives at a precarious moment for Somali-Emirati relations. In January, Mogadishu announced the cancellation of all agreements with Abu Dhabi, including port, defence and security arrangements.

Somaliland, Puntland, and the southern state of Jubbaland rejected the move, vowing to maintain their ties with the UAE and exposing the depth of Somalia’s unresolved federal crisis over foreign policy and strategic assets.

Mogadishu insists foreign policy and national defence fall exclusively under federal jurisdiction. Regional administrations argue that they retain the right to pursue economic and security partnerships that serve local interests.

The SWP paper does not resolve this constitutional clash, but it shows how foreign partnerships can reshape power dynamics inside fragile states.

In Somalia, a port deal is rarely just a commercial transaction. It is a stress test for federal authority, regional autonomy and national sovereignty.

A broader pattern

The German paper does not treat Somalia in isolation. It places the country alongside Sudan, Libya and Ethiopia, where the UAE has forged ties with local or national actors involved in major conflicts.

Abu Dhabi’s links to Khalifa Haftar’s forces in Libya and the RSF in Sudan involve open warfare, but its strategy in Somalia differs. There is no single nationwide war comparable to Sudan; rather, it is a long-running struggle over federal authority, regional power, and territorial control.

That makes Somalia a distinct but critical part of the UAE’s Africa strategy, focused less on battlefield support and more on securing ports, access and long-term regional influence.

The report issues a clear warning: such relationships can embolden local actors, complicate state-building efforts and deepen fault lines in countries where central authority is already contested.

“Galmudug ma ahan Koonfur Galbeed oo kale, lamana xoogi karo,” sidaas waxaa yiri…

0

Gaalkacyo (Caasimada Online) – Iyada oo xaalad siyaasadeed oo cakiran ay ka taagan tahay Galmudug, ayaa waxaa isa soo taraya digniinaha laga bixinayo in xaaladdu faraha ka baxdo, isla markaana isku beddesho gacan ka hadal.

Senator Cabdi Xasan Cawaale Qaybdiid, oo ka tirsan Golaha Aqalka Sare, kana soo jeeda Galmudug, ayaa isaga oo ku sugan magaalada Gaalkacyo ka digay faragelin uu sheegay in dowladda federaalka ay ku hayso arrimaha doorashooyinka Galmudug, xilli lagu jiro marxalad siyaasadeed oo xasaasi ah.

Qaybdiid, oo ka mid ah siyaasiyiinta mucaaradka, ayaa sheegay in Galmudug aysan ahayn Koonfur Galbeed oo kale, isla markaana aan lagu muquunin karin xoog, sida uu hadalka u dhigay.

“Galmudug ma aha Koonfur Galbeed oo kale. Lama xoogi karo. Annagu wax aysan reer Galmudug doonayn naguma socon karaan,” ayuu yiri senatorku.

Sidoo kale, wuxuu ka horyimid qorshaha dowladda federaalka ee ku aaddan qabashada doorashooyin qof iyo cod ah oo ka dhaca deegaannada Galmudug.

“Waa cudur qof iyo cod aan heshiis lagu ahayn oo qof wato. Waa waxa dalka meelo badan dhibaato ka abuuray, waana ka soo horjeednaa,” ayuu raaciyay.

Dhanka kale, Qaybdiid ayaa weerar afka ah ku qaaday Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, isaga oo sheegay in muddadii xilka loo doortay ay dhammaatay, loogana baahan yahay inuu talada miiska soo saaro si looga heshiiyo doorashada.

“Madaxweynuhu mas’uul ayuu dalka ka ahaa, talana maanta wuu leeyahay. Muddo afar sano ah ayaa la siiyay, waana dhammaatay. Waxaa waajib ku ah inuu noqdo oday Soomaaliyeed,” ayuu mar kale yiri senatorku.

Si kastaba, mucaaradka ayaa maalmahan ku doodayay in Madaxweyne Xasan Sheekh uu si sharci darro ah ku joogo Villa Somalia, isla markaana uu yahay madaxweyne hore oo la mid ah madaxdii dalka soo martay, sida ay hadalka u dhigeen.

Xuuthiyiinta oo mar kale ka digay xiriirka Somaliland iyo Israel, kuna hanjabay dagaal

0

Sanca (Caasimada Online) – Mahdi al-Mashat, oo ah madaxa Golaha Sare ee Siyaasadda ee Xuutiyiinta, fadhigiisuna yahay magaalada Sanca ee dalka Yemen, ayaa dhaleeceeyay tallaabooyinka ay Somaliland ugu dhaqaaqday xiriirka Israel, isaga oo ku tilmaamay “qalad halis ah” oo aan la aqbali karin, khatarna ku ah Yemen iyo xasilloonida gobolka.

Hadalka al-Mashat ayaa ku soo beegmay xilli Somaliland ay soo dhoweysay magacaabista ergayga Israel u qaabilsan Hargeysa, halka Somaliland-na ay sheegtay inay safaarad ka furaneyso magaalada Qudus, oo ay Muslimiintu u yaqaannaan Baytul Maqdis, isla markaana ah goob barakaysan oo ku taalla dhulka Falastiin ee la haysto.

Al-Mashat ayaa sidoo kale ka digay weerar kasta oo cusub oo Mareykanka ama Israel ay ku qaadaan Yemen iyo gobolka intiisa kale, isaga oo sheegay in Sanca ay diyaar u tahay inay ka jawaabto waxa uu ugu yeeray gardarro cusub.

Wuxuu sheegay in ciidamada Xuutiyiinta ay diyaar u yihiin inay sii wadaan dagaalka illaa laga xoreynayo “meesha ugu dambeysa” ee dhulka Yemen, isaga oo mar kale xaqiijiyay taageerada Sanca ay u fidiso Falastiin, Lubnaan iyo Iiraan.

Khudbad uu jeediyay munaasabadda sanad-guurada 36-aad ee midnimada Yemen ayuu ku sheegay in Mareykanka iyo Israel aysan hadda qarinayn waxa uu ku tilmaamay mashruuca “Israel Weyn”. Wuxuu intaas ku daray in dagaalka ka dhanka ah Iiraan uu ujeedkiisu yahay in meesha laga saaro caqabadda ugu weyn ee hortaagan qorshayaasha Israel ee gobolka.

Al-Mashat ayaa sidoo kale ka digay in Israel ay sii waddo waxa uu ku tilmaamay gardarrada ay ku hayso shacabka Falastiin iyo Lubnaan. Wuxuu ku boorriyay dowladaha Carabta iyo kuwa Islaamka inay qaadaan tallaabooyin dhab ah oo lagu joojinayo waxa uu ugu yeeray dambiyada Sahyuuniyadda, halkii ay ku ekaan lahaayeen qoraallo cambaareyn ah oo kaliya.

Wuxuu carabka ku adkeeyay in Yemen aysan aqbali doonin qorshe kasta oo lagu kala qeybinayo dalkaas, ama isku day kasta oo lagu waxyeelleynayo midnimadiisa. Wuxuu Mareykanka iyo Sacuudi Carabiya ku eedeeyay inay doonayaan inay Yemen u kala qeybiyaan kooxo iska soo horjeeda, iyagoo adeegsanaya dagaal, go’doomin iyo taageero ay siiyaan dhinacyo ay xulafo la yihiin.