Muqdisho (Caasimada Online) – Doodii xildhibaanada labada Aqal ee baarlamanka Federaalka Soomaaliya ee cutubyada ugu horreeya Dastuurka KMG ah ayaa la shaaciyey in lasoo gaba-gabeynayo Sabtida 23-ka Maarso 2024.

Kulankii shalay oo uu soo xiray guddoomiyaha Golaha Shacabka Sheekh Aadan Madoobe ayuu ka sheegay in doodii afarta cutub ee ugu horreysa dastuurka lasoo gaba-gabeyn doono Sabtida, kadibna lagu wareejin dooni guddiyada dastuurka oo soo diyaarin doona nuqulka loo codeynayo.

Qorshaha guddoomiyayaasha labada aqal ee baarlamaanka iyo Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa ah in 4-ta cutub ee laga dooday loo codeeyo inta aanay xildhibaannadu aadin fasaxa ciidul fitriga.

Waxay sidoo kale doonayaan in loogu codeeyo hab gacan taag ah, si loogu qariyo haddii tirada ay ku filnaan weyso, ayaga oo ka cabsi qaba in codka qarsoon uu hoggaamin karo in la diido dastuurka.

Waxaa sidoo kale jira xildhibaano badan oo loo sameeyey ballan-qaadyo kala duwan, si ay ugu codeeyaan dastuurka, ayada haddii codka laga dhigo mid qarsoodi ah ay keeni karto inay sameeyaan ballan fur, balse gacan taagga aysan sidaas sameyn karin.

Dhinaca kale waxaa sii xoogeysanaya dadalallada ay madax hore iyo xildhibaanno taageersan ku doonayaan inay hor istaagaan wax ka bedelka iyo ansixinta dastuurka, iyadoo qodobada ugu xasaasisan ay ku jiraan cutubta 4-aad.

Madaxweynayaashii hore Shariif Sheekh Axmed iyo Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa ka digay qaabka loo wado dooda dastuurka, iyagoo ku dooday inuu keenayo kala tag iyo khilaad cusub.

Sidoo kale xildhibaanno ka tirsan labada aqal ayaa ka hor yimid dooda dastuurka oo ay sheegene inay tahay mid lagu bedelayo dastuurka, iyadoo aan lala tashan dhinacyada muhiimka ahaa sida Puntland.

Farmaajo iyo xildhibaano badan ayaa la filayaa inay maanta tagaan Garoowe, si loo sameeyo isbaheysi ka dhan ah dhameystirka dastuurka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Saacadihii lasoo dhaafay waxaa aad loo hadal-hayey in madaxweynaha Soomaaliya uu damacsan yahay inuu xilalka ka qaado masuuliyiin uu ku jiraan taliyaha NISA Mahad Salaad iyo Taliyaha Xoogga Jeneraal Ibraahim Sheekh Muxudiin.

Hadal-heyntaan oo soo bilaabatay markii Hotel SYL ay Shabaab weerareen Jimcihii hore ayaa sii xoogeysatay saacadihii lasoo dhaafay, waxaana jiray warar sheegayey in Xasan Sheekh uu qorsheynayo in hoggaanka NISA iyo Taliska Xoogga  uu is bedel ku sameeyo.

Caasimada Online oo u kuurgashay ajendaha kulanka Khamiislaha ah ee berri ay yeelanayaan golaha wasiirrada ayaa ogaatay in ajendaha aysan ku jirin arrintaas, isla markaana uusan jirin qorshe xil ka qaadis ah oo miiska u saaran Madaxweynaha.

Taliyaha NISA Mahad Salaad oo xilka haya  muddo ku dhow labo sano ayaa aad loogu amaanaa is bedelka uu ka sameeyey amniga caasimadda Muqdisho oo hortiis maalin kasta lagu xasuuqi jiray shacabka, masuuliyiinta iyo ciidamada dowladda.

Caasimada Online waxay xaqiijisay in Mahad Salaad uu hadda yahay musharax u taagan xilka madaxweynaha Galmudug, doorashada Gamudug ayaa dhaceysa bilaha December ilaa Janaayo, waxaana lagu wadaa in markaas uu iska casilo xilka hey’adda NISA.

Dhinaca kale, waxaa ilo xog ogaal ah ayaa noo xaqiijiyey in Xasan Sheekh uusan weli wax is bedel ah u qorsheynta taliska ciidanka xoogga dalka oo ka mid ah xafiisyada la hadal hayo in isbedel lagu sameyn rabo.

Madaxweyne Xasan ayaa horay uga baaqsaday in Taliyaha xoogga ama wasiirka gaashaandhigga uu midkood xilka ka qaado, iyadoo xaaladu qasan tahay oo ciidamadu ka soo baxeen furimaha dagaalka, gaadiid badana ay Shabaab ka furteen dowladda.

Taliyaha xoogga Jeneraal Ibraahim oo inta badan joogi jiray Muqdisho ayaa hadda ku maqan furimaha dagaalka, wuxuu joogaa Shabeellada Dhexe, wuxuuna hoggaaminaya oo dib boorka uga jafayaa dhameystirka wajiga 1-aad ee dagaalka Khawaarijta.

Sidoo kale, hadalheynta saacadihii lasoo dhaafay qabsatay baraha bulshada waxaa ku jirtay in xilka laga qaadi doono Taliyaha Booliska, xubnaha ku dhow xafiiska Madaxweynaha ee noo waramay waxay xaqiijiyey in arrintaas aysan waxaba ka jirin oo madaxweynaha aysan u qorsheysneyn wax is bedel ah oo lagu sameynayo hey’adaha ammaanka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur ayaa soo saaray qoraal uu ku weeraray guddoonka baarlamaanka, isagoo shaaciyey in kulamada socda ee baarlamaanka ay maalin kasta yihiin kooram la’aan, balse guddoonka oo dano gaar ah leh uu iska indha tiro taas, sida uu hadalka u dhigay.

CC Shakuur ayaa sheegay in shaqada socota ee dastuurka aysan aheyn dhameystir, balse ay tahay dastuur bedel, isagoo guddoonka Baarlamaanka ugu goodiyey in maalin aan dheereyn ay ka shaley doonaan, sida ay hadda aax ku wadaan.

Xildhibaan Cabdiraxmaan ayaa qoraalkaan ku soo bandhigay tirada qodobada laga saaray dastuurka iyo kuwa cusub ee lagu soo kordhiyey, sidoo kale wuxuu shaaciyey tirada xildhibaanada iyo senatorrada lagu furi karo kulamada baarlamaanka, balse wuxuu sheegay in taas aan hadda loo baahneyn oo tiraba aan la fiirin.

Hoos ka akhriso qoraalka CC Shakuur

Seddax cutub oo Dastuurka ayaa la saarayaa, halka 45 qodob iyo 97 faqradood wax laga beddelayo, iyadoo lagu soo derayo 19 qodob iyo 94 faqradood oo cusub oo aan ku jirin Dastuurkii asalka ahaa, waxaana la tirayaa 3 qodob iyo 26 faqradood.

Dhammaystir miyaa mise beddelaad?

Kalfadhi kasta ee Baarlamaan wuxuu ku guntamaa kooram 139 xildhibaan Golaha Shacabka ah, 28 Aqalka Sare, haddii ay isku imaanayaan labada aqal waxaa laga rabaa 167.

Doodaha dastuurka ee socda labo fadhi oo keliya ayaa kooram loo helay, kadibna waxaa la yiri kooram looma baahna ee hore ha loo socdo.

Ansixinta Dastuurka waxaa loo baahan yahay saddex dalool labo oo ah 220 Xildhibaan oo labada aqal ee Baarlamaanka isku raacaan. Maadaama aan la helaynin tiradaas, waxaa beddelkeeda lagu ansixinayaa farriin fiidiyow lagu soo duubay, ama qoraal lagu soo diray.

Xiiso ma laha ciyaar garsooraha iyo laacibka hal qof isku yihiin, sababtoo ah natiijadeeda ayaa la sii ogyahay, mase foga maalinka ay qoomamayn doonaan guddoonka Baarlamaanka ee danaha yar dhaafsiisanaya sumcadda iyo kalsoonida Baarlamaanka iyo Xildhibaannada ballanqaadyada sugaya.

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaano ku bahoobay kutlada ‘toosin qaran’ oo saluug badan ka qaba qorshaha madaxda dowladda federaalka ee wax ka bedelka dastuurka ayaa la kulmay Madaxweyne Xasan Sheekh iyo Guddoomiyaha Golaha Shacabka Sheekh Aadan Madoobe.

Kulan isugu jiray Afur iyo wadatashi ayaa xalay waxaa uu xarunta madaxtooyada Soomaaliya ku dhaxmaray Madaxweynaha, guddoomiyaha iyo xildhibaanada ku mideysan kutlada toosin qaran.

Xaaladda guud ee dalka, gaar ahaan arrimaha la xiriira dhameystirka Dastuurka oo doodiisu ka socoto kulamada baarlamaanka ayaa lagu gorfeeyey kulankaas, sida ay ilo xog ogaal ah u sheegeen Caasimada Online.

Kulanka oo saacado badan qaatay ayuu Madaxweynuhu xildhibaanada (Kudladda Toosin Qaran) kaga dhageystay aragtidooda ku aaddan arrimaha Dastuurka oo dood ay ka qabeen.

Sidoo kale xubnahaasi waxay Madaxweynaha talooyin ka siiyeen arrimaha ammaanka dalka oo hadda ah tan koowaad ee wax la iska weydiiyo, waxaana la isku fahmay waxyaabihii xildhibaanada iyo Madaxweynuhu kaga wada hadleen kulankaas, sida aan xogtaan ku helnay.

Sidoo kale xildhibaanada ku jira Kudlada Toosin Qaran waxay xalay la kulmeen Guddoomiyaha Golaha Shacabka Sheekh Aadan Madoobe, iyagoo kala hadlay Dastuurka iyo qorshayaasha kale hortabinta u leh Baarlamaanka.

Maalamahaan baarlamaanka Soomaaliya waxaa u socda kulamo xiriir ah oo looga doodayo dastuurka dalka, waxayna marayaan gabagabada cutubka 4-aad ee dastuurka.

Xildhibaano badan ayaa ka hor yimid qorshaha wax ka bedelka dastuurka, kuwaas oo kulamo xasaasi ah ka wada Muqdisho, hase yeeshee dowladda uu hoggaamiyo Xasan Sheekh ayaa ku dadaaleysa, kuna faro-adeygeysa ka miradhalinta hadafkeeda wax ka bedelka iyo dhameystirka dastuurka.

Nairobi (Caasimada Online) – Waxaa la soo saaray liiska dalalka ugu farxadda badan adduunka, kaasi oo ay kasoo dhex muuqdeen Kenya iyo Itoobiya, halka aan gebi ahaanba lagu soo darin Soomaaliya.

Sidoo kale Jabuuti ayaa ku jirin liiska warbixinta, halka ay Finland sanadkii toddobaad oo xiriir ah noqotay dalka ugu farxadda badan adduunka ee warbixinta liiska farxadda adduunka ee ay soo agaasinto Qaramada Midoobe.

Dalalka Nordic ayaa sidoo kale ceshtay inta badan 10-ka kaalin ee ugu sarreeya, ayada oo Denmark, Iceland iyo Sweden ay ku xigsadeen Finland.

Afghanistan, oo ay ku habsatay musiibo bani’aadannimo tan iyo markii Taliban ay dib ugu soo noqdeen xukunka 2020, ayaa kusii nagaatay halka ugu hooseysa liiska ee kaalinta 143-aad ee dalalka daraasadda laga sameeyey.

Markii ugu horreysay tan markii la billaabay daabicidda warbixintan 10 sano kahor, Mareykanka iyo Jarmalka ayaan ka mid noqon 20-ka dal ee ugu farxadda badan, ayaga oo kala galay kaalimaha 23-aad iyo 24-aad.

Taa beddelkeeda Costa Rica iyo Kuwait ayaa ka mid noqday 20-ka ugu sarreeya, ayaga oo kala galay kaalimaha 12-aad iyo 13-aad. Warbixinta ayaa xustay in dalalka ugu waa weyn caalamka aysan hadda qeyb ka ahayn dalalka ugu farxadda badan.

“10-ka waddan ee ugu sarreeya, kaliya Netherlands iyo Australia ayaa waxaa ku nool in ka badan 15 milyan oo qof. Dhammaan 20-ka dal ee ugu sarreeya, Canada iyo UK oo keliya ayaa waxaa ku nool in ka badan 30 milyan.”

Qiimaynta farxaddu ayaa waxaa lagu saleeyey is-qiimaynta shakhsiyaadka ee ku qanacsanaanta nolosha, dhaqaalaha, taageerada bulshada, muddada nolosha caafimaadka qabta ee qofka, xorriyadda, deeqsinimada iyo musuq-maasuqa.

Waxaa xusida mudan in Soomaaliya aysan ka mid ahey dalalka qiimeynta laga sameeyey, sidaas darteedna kuma jirto liiska warbixinta. Sidoo kale Jabuuti ayaan ku jirin.

Kenya iyo Itoobiya oo deris la ah Soomaaliya, ayaa kala galay kaalimaha 114-aad iyo 130-aad, sida ay u kala horreeyaan.

Muqdisho (Caasimada Online) – Dable Xoogga Cabdiraxmaan Maxamed Maxamuud (Tookiyo) oo loo soo xiray dil bareer ah oo u geystay marxuum Cabdijabaar Maxamed Xasan Labo ayaa waxaa maanta xukun adag laga soo saaray kiiska dilkaan.

Tookiyo ayaa laba iyo tobankii bishii August 2022-ka ku dilay Cabdijabaar maqaayad lagu shaaho ee kutaal isgooska Tarabuunka ee degmada Hodan ee magaalada Muqdisho.

Muran salka ku haayay siyaasad oo soo kala dhex-galay marxuumka iyo Cabdiraxmaan Tookiyo ayaa gaartay gacan ka hadal uu midi kaga dhuftay wadnaha iyo daanka.

Eedeysanaha oo baxsad ka ahaa gacmaha sharciga ayaa soo gacan galay siddeed iyo labaatankii bishii January ee sanadkaan 2024-ka

Baaris dheer kadib Xafiiska Xeer Ilaalinta Maxkamadda Ciidmada ayaa codsaday qaadista kiiskan waxaana laga ogolaaday siddeed iyo tobankii bishii February ee sanadkaan.

Garsoorka Maxkamadda Ciidamada oo waqti ku filan siiyay dhinacyada dacwadda ayaa ugu dambayn maanta ku xukuntay Dable Xoogga Cabdiraxmaan Maxamed Maxamuud (Tookiyo) dil toogasho ahna qisaasta Marxuum Cabdijabaar Maxamed Xasan.

Sida uu maanta warbaahinta u sheegay Garsoore Gaashaanle Maxamed Cabdi Muumin oo ka tirsan Maxkamadda Darajada koowaad ee Ciidamada.

Muqdisho (Caasimada Online) – Faah-faahino dbeeri ah ayaa waxaa laga helayaa dil argagax leh oo ka dhacay magaalada Muqdisho, kaas oo loo gaystay guddoomiyihii ciyaaraha degmada Waaberi, marxuum Mahad Maxamuud Boorow.

Marxuumka ayaa waxa falkan u gaystay askari ka tirsan ciidamada ammaanka oo ay shalay ku murmeen ciyaar ka socotay gudaha xarunta degmada, sida ay innoo sheegeen goobjoogayaal.

Muranka ayaa yimid kadib markii marxuumka uu ka kiciyay askariga oo fadhiyay qaybta VIP ee garoonka degmada, taasina uu ka carooday askariga oo mar dambe qoray usoo qaatay guddoomiyaha Sportiga Waaberi, kuna weeraray hoygiisa, isaga oo maanta u dhintay dhaawac kasoo gaaray rasaastii lagu furay.

Wararka ayaa intaasi kusii daraya in askarigii gaystay falkan oo isku dayay inuu baxsado ay gacanta ku dhigeen ciidamada Booliska Soomaaliya.

Mid kamid ah ehellada marxuumka oo la hadlay warbaahinta ayaa sheegay in Mahad Boorow lagu dhex dilay carruurtiisa iyo xaaskiisa, taasina ay tahay ayaan darro wayn.

“Walaalkey ilmihiisa iyo xaaskiisa ayaa lagu hor dilay xushmad ma jirto meeshan” ayuu yiri marxuumka walaalkiis.

Sidoo kale wuxuu farriin u diray dowladda Soomaaliya oo uu ka codsaday in tallaabo adag ay ka qaado eedeysanaha, si loola aaso marxuumka oo hadda la geliyay Firinjeer.

“Annaga cadaalad ayaan rabnaa walaalkey ma aaseyno, illaa ninkaas xaqeena nalooga soo dhiciyo” ayuu mar kale yiri.

Dilkan ayaa qayb ka noqonaya falal argagax leh oo maalmihii lasoo dhaafay ka dhacayay gudaha magaalada Muqdisho, waxaana ay saameyn ku yeesheen qaybaha kala duwan ee bulshada ku dhaqan gudaha caasimada.

Hoos ka daawo

Muqdisho (Caasimada Online) – Kooxda Al-Shabaab ayaa baahisay wareysi laga sii duubay is-miidaamiyihii fuliyay qarixii ugu horeeyay ee lala beegsaday Hotelka SYL ee 14-ka bishan Maarso 2024.

Is-miidaamiyaha ayaa magaciisa ku sheegay Xasan Maxamed Maxamuud, kaasi oo ka mid ahaa kooxda is-miidaamiyeyaash Al-Shabaab, wuxuuna kasoo jeeda Beesha Ceyr ee Habar-gidir, waxayna isku beel yihiin agaasimaha Hay’adda NISA Mahad Maxamed Salaad.

Wareysiga laga sii duubay is-miidaamiyaha ayaa lagu sheegay inuu ku dhashay magaalada Kismaayo sanadkii 2004, wuxuuna ahaa 20 sano jir, isagoo ka mid ahaa ciidamada Al-Shabaab ee ka howlgala gobolka Mudug.

Wax faafhaahin ah lagama bixin weerarka Al-Shabaab ku qaaday Hotel SYL, balse Al-Shabaab ayaa sheegtay in gaari qaraxyo ka buuxaan uu ninkan ku daah-furay weerarka Hotel SYL. 

Dowladda Soomaaliya ayaa weli baaraysa sida ay Al-Shabaab ugu suurta-gashay inay galaan xeendaab aad loo sugo amnigiisa.  

Weerarkan oo fajiciso noqday ayaa waxa uu ka dhacay xayndaabka Madaxtooyada Qaranka oo ah meel aad loo ilaaliyo ammaankeeda, waxaana soo baxeysa in kooxda Al-Shabaab ay weerarkan u adeegsatay xeelad cusub.

Maleeshiyaadkii fuliyay weerarkii SYL ayaa koontoroollada adag ee laga ilaaliyo Madaxtooyada uga gudbay kaarar aqoonsi, sida ay Caasimada Online u sheegeen illo-wareedyo amni oo ka gaabsaday in magacooda la xuso.

“Ragga gaadiidka lagu fuliyay weerarka (hoteelka SYL) gudbiyay waxay isticmaalayeen kaararka mid kamid ah saddex xafiis ee ugu sarreysa dalka,” ayey yiraahdeen illo wareedyada amni ee la hadlay Caasimada Online.

Markii ugu dambeysay ee gaadiid qaraxyo sida ka gudbaan kontoroollada caasimada waxay aheyd dhamaadkii bishii November 2022, xilligaasi oo la weeraray Villa Reys, markaas oo ninkii loo haystay inuu gudbiyay gaariga oo ahaa darawalkii guddoomiyihii hore ee Golaha Shacabka uu u baxsaday dhanka kooxda Al-Shabaab.

Qoryooley (Caasimada Online) -Warar dheeraad ah ayaa kasoo baxaya khasaaraha ka dhashay qarax xoogan oo xalay ka dhacay qaybo kamid ah degmada Qoryooley ee gobolka Shabeelaha Hoose, kaas oo lala beegsaday xero ay leeyihiin ciidamada ATMIS, balsw ay xiligaas ku sugnaayeen saraakiisha amniga degmada iyo ciidamada booliska.

Qaraxa oo ahaa miino ayaa waxaa lagu soo warramagaa inuu ka dhex dhacay gudaha xerada, waxaana ka dhashay khasaare isugu jiro dhimasho iyo dhaawac.

Inta la xaqiijiyay waxaa qaraxan ku dhintay ugu yaraan laba askari, oo midkood ahaa taliye Unug magaciisa lagu soo koobay Sandheere, halka ay ku dhaawacmeen saraakiil iyo askar kale oo goobta joogay.

Dadka dhaawacmay waxaa kamid ah taliyaha booliska Qoryooley Cali Waal iyo Cabdikariin Cadow oo ah taliyihii hore Nabad-sugidda ee degmadaasi, sida ay innoo sheegeen ilo wareedyo xilkas ah.

Dhanka kale lama soo warin khasaare gaaray ciidamada ATMIS, mana cadda sida miinada lagu geliyay gudaha xeradooda, taas oo ay ka dhasheen su’aallo iyo tuhun aad u xoogan.

Kooxda Al-Shabaab ayaa sheegatay mas’uuliyadda weerarkan loo adeegsaday qaraxa miino, waxayna sheegtay inay ku dishay saraakiil iyo askar badan, sida ay hadalka u dhigtay.

Xaaladda ayaa haatan ah mid deggan, waxaana Qoryooley iyo agagaarkeeda howlgallo ka wada ciidamada ammaanka iyo kuwa ATMIS ee ka howlgalka halkaasi.

Ma jiro wax hadal ah oo kasoo baxay mas’uuliyiinta maamulka degmada iyo saraakiisha laamaha amniga oo ku aadan qaraxaas iyo howlgallada xigay.

Qoryooley oo ka tirsan Shabeelaha Hoose ayaa waxaa badanaa ka dhaca weeraro culus oo ay kusoo qaadaan xubnaha Al-Shabaab oo weli ku xoogan qaybo kamid ah gobolkaasi.

Muqdisho (Caasimada Online) – Diyaaradaha dagaalka ee taageera dowladda Soomaaliya ayaa habeen hore duqeymo culus ka geystay tuulada Baqdaad oo u dhow degmada Afgooye ee gobolka Shabeellada Hoose, halkaas waxaa lagu laayey dad shacab ah.

21 qof oo shacab oo carruur ay ku jirto ayaa meydadkooda la keenay isbitaalka Madiina ee magaalada Muqdisho, dadkaan ayaa u badan hal qoys, waxaana laayey diyaaradaha dagaalka.

Dowladda Soomaaliya oo shalay war ka soo saartay duqeyntaas waxay sheegtay in lagu laayey Al-Shabaab, isla markaana laga dilay ku dhawaad 40 dagaalame, balse waxaa soo baxday xogta rasmiga ah oo ka duwan sida ay dowladdu sheegtay.

Maanta waxaa warbaahinta la hadlay iyagoo barooranaya ehellada qoyskii lagu laayey duqeyntaas, waxay sheegeen in saddex jeer hal guri ay duqeysay diyaaraddu, ilaa markii dambe laga quustay in loo gurmado qoyskii deganaa guriga la beegsaday oo gurmadkii ugu horeeyey saakay helay.

Kooxda Al-Shabaab oo deegaankaas joogta ayaa soo bandhigtay sawirrada carruur iyo dad shacab ah oo duqeynta ku dhintay, kuna dhaawacmay, waxayna sheegeen in duqeyntaas ay geysteen diyaaradaha Turkiga.

Xasan Sheekh ayaa wajahaya kiis lamid ah kii uu maareyntiisa ku dhibtooday Farmaajo, bilo ka dib markii la doortay 2017, kadib markii sidaan oo kale dad shacab ah loogu duqeeyey aagga deegaanka Bariire ee isla gobolkaas Sh/Hoose.

Xiligaas dadkii lagu laayey duqeyntii Bariire waxay gilgishay dowladii Farmaajo, ilaa uu ku qasbanaaday in ugu dambeyntii uu bixiyo diyada dadkii lagu laayey duqeynta oo beeraley u badnaa, isla markaana ka soo jeeday hal qabiil oo Habargidir ah.

Xasan Sheekh ayaa hadda wajahaya kiis kii lamid ah, kadib markii xalay la laayey dad hal qoys u badan oo beeraley ah, ugu yaraan 21 qof ayaa geeriyootay, waxaana isbitaalka yaalla dad badan oo dhaawacyo qaba, dadkaasi waxay ahaayeen shacab aan mudneyn in la dhibaateeyo, waxaana laga war-sugayaa sida uu kiiskaan u maareeyo Xasan Sheekh.

Duqeyntaan ayaa aheyd mid ay dowladdu uga aar-gudaneysay Al-Shabaab oo shalay ciidan ka tirsan NISA u galay jidka iyagoo ka baxay Afgooye, isla markaana maraayey Jambaluul, balse waxaa qaldamay bartilmaameedkii, waxaana la laayey dad shacab ah oo guryahooda iska joogay, duqeyntaas ayaa Baqdaad ka bilaabatay salaadii Taraawiixda kadib.

Muqdisho (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya gobolka Shabeellaha Hoose ayaa sheegaya in degmada Qoryooleey ee gobolkaasi uu qarax uga badbaaday Taliyihii ciidanka degaanka ee degmadaasi.

Qaraxaan ayaa waxaa la sheegay in gudaha loo geliyay xerada ciidanka uu hoggaamiyo uu degan yahay, kaasi oo khasaare kasoo gaaray ciidankii ku sugna xerada.

Wararka ayaa intaas kusii daraya in qaraxan ay ku dhinteen illaa 5 kamid ah ciidankii ku sugnaa xerada, ayada oo Taliyaha ciidanka deegaanka Qoryooleey oo la aaminsan yahay inuu ahaa bartilmaameedka uu ka badbaaday.

Qaraxaan ayaa kala shaki ka dhex abuuray ciidamada deegaanka ee gacanta ku haya amniga degmada Qooryooleey, ayada oo lasoo warinayo in ciidamada u kala jabeen labo garab oo u abaabulan hab qabiil.

Dhinaca kale, xaaladda ayaa kasii dartay kadib markii saaka askari ka tirsan ciidanka lagu dilay gudaha magaalada, kaasi oo uu dilay askari kale oo sheegay inuu ka shakiyay.

Labada garab ee ciidanka ayaa difaacyo ka kala sameystay gudaha magaalada, ayada oo dadka deegaanka ay cabsi weyn ka muujinayaan in korkooda ay ku dagaalaman ciidamadan u kala qeybsamay hab beeleedka.

Arrimahan ayaa imanaya xilli ay kooxda Al-Shabaab nafis ka heshay howl-galladii dagaal ee ka dhanka ah, kadib markii bilihii u dambeeyay uu hoos u dhac ku yimid gulufka, ayada oo ciidamada iskaashanaya ay baneeyeen deegaano uu dhiig ku daatay oo horey looga xoreeyey Al-Shabaab.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynihii hore ee dowladdii KMG ka ahayd ee dalka, Sheekh Shariif Sheekh Axmed oo haatan shirar siyaasadeed ka wada magaalada Muqdisho ayaa kulan gaar ah la yeeshay safiirka Ingiriiska ee Soomaaliya, Danjire Mike Nithavrianakis.

Labada mas’uul ayaa ka wada-hadlay arrimo xasaasi ah oo ay kamid yihiin amniga dalka, dagaalka Al-Shabaab, bixista ATMIS iyo wax ka beddelka dastuurka, sida uu ku shaaciyay qoraal uu soo saaray madaxweyne Shariif.

“Waxaan maanta kulan wada yeelanay Safiirka Inigriiska u fadhiya Soomaaliya Danjire Mike Nithavrianakis, Waxaan ka wada hadalnay Xaalada guud ee dalka gaar ahaan arrimaha Amniga iyo dagaalka ka dhanka ah Argagaxisada, bixitaanka ciidanka ATMIS iyo Wax ka badalka Dastuurka soomaaliya” ayuu yiri.

Sidoo kale wuxuu intaasi kusii daray inay si gaar ah diiradda u saareen arrimaha dastuurka oo ay haatan isku hayaan Villa Soomaaliya iyo xubnaha mucaaradka ah.

“Waxaan si qoto dheer ugu wada hadalnay Dib u eegista Dastuurka Soomaaliya oo doodiisu muran badan uu ka taaganyahay qaabka loo wajahay” ayuu mar kale sii raaciyay Shariifka.

Madaxweynihii hore oo kamid ah dadka diidan beddelida dastuurka ayaa sheegay in isaga iyo safiirka Ingiriiska ay isla garteen in doodaha socda laga talo geliyo shacabka, si ay kaalin ugu yeeshaan dhammeystirka dastuurka.

“Waxaan isla soo qaadnay in si daahfuran loo wajaho lagana talo galiyo qeybaha kala duwan ee bulshada si kaalin mug leh ugu yeeshaan dhameystirka dastuurka, si looga gudbo xaalada jahwareerka ah ee hadda taagan” ayuu kusii daray qoraalka uu soo saara6

Waxaa kale oo uu yiri “Ugu danbeyn, waxaan uga mahad celiyay dowladda Ingiriiska dadaalka iyo taageerada ay marwalba la garab taaganyihiin dib u dhiska dowladnimada Soomaaliya.”

Shariif iyo Farmaajo oo haatan ku sugan Muqdisho ayaa ka wada olole xoogan oo ka dhan ah qorshaha Villa Soomaaliya ee ku aadan wax ka beddelka dastuurka, waxayna horay ula kulmeen sii hayaha safiirka Mareykanka iyo xubno kalen oo kamid ah beesha caalamka, ayaga oo la wadaagay mowqifkooda sida ay hadda wax u socdaan.

Gaalkacyo (Caasimada Online) – Ciidamada ammaanka Galmudug ee ku sugan Koonfurta Gaaalkacyo ayaa xalay howlgallo ka sameeyay magaaladaas, kaas oo guul kusoo idlaaday.

Ciidamada ayaa howlgalladan ku qabtay laba gaari oo kuwa dadweyne ah, isla markaana sahay u wadday kooxda oo dib u qabsatay deegaano ka tirsan gobolka Mudug.

“Ciidanka Booliska Degmada Gaalkacyo ayaa gacanta ku dhigay labo gaari oo BL ah, kuwaas oo urarnaa Kooxda Khawarijta AS” ayaa lagu yiri warsaxaafadeed kasoo baxay maamulka degmada.

Sidoo kale waxaa qoraalka lagu sheegay in gaadiidkan ay wadeen daawo iyo cunno loo waaday dhanka maleeshiyaadka Al-Shabaab.

Labada gaari ayaa lagu qabtay koontarool lagu hubiyo gaadiidka, iyaga oo kusii jeeday dhanka Al-Shabaab.

“Baabuurtaan ayaa siday agab iskuugu jira daawo iyo cuntooyin kala duwan, waxaana lagu qabtay baraha kontarool ee Gaalkacyo, xilli ay socodeen degaanada ururkaan ay xukumaan” ayaa mar kale lagu yiri qoraalka.

Waxaa sidoo kale la xiray darawalladii waday baabuurtaan, ayada oo alaabta ay wadeena ay la wareegeen ciidanka ammaanka Galmudug.

Mudug ayaa waxaa haatan ka socdo howlgallo ka dhan ah Al-Shabaab oo mar kale dib isugu fidineyso gobolkaasi, ayada oo fursad ka heshay dib u gurashadii ay sameeyeen ciidamada Xoogga dalka iyo kuwa deegaanka.