Muqdisho (Caasimada Online) –Madaxweynihii hore ee Soomaaliya Shariif Sheekh Axmed ayaa war ka soo saaray weerarkii ay Shabaab ka fuliyeen hotelka SYL ee magaalada Muqdisho, isagoo fariin u diray madaxda dowladda federaalka.

Sheekh Shariif ayaa ugu horeyn canbaareyey weerarkii bahalnimada ahaa ee Al-shabaab ay ku beegsatay shacabkii iyo masuuliyiintii ku sugnaa Hotel SYL ee magaalada Muqdisho.

“Weerarkaan arxan darrada ah ee argagixisadu soo qaaday iyadoo lagu guda jiro bishaan barakeysan ee Soonqaad, waxay cadeyn u tahay heerka ay ka taagan yihiin diinta iyo cadaawadda ay u qabaan shacabka Soomaaliyeed,” ayuu yiri Sheekh Shariif.

Sidoo kale Sheekh Shariif ayaa u duceeyey oo caafimaad Alle uga baryey shacabkii iyo masuuliyiintii dhaawacyadu ka soo gaareen weerarka, kuwii dhintana naxariista Rabbi.

Gabagabadii qoraalkiisa wuxuu Sheekh Shariif farriin u diray dowladda, isagoo ugu baaqay in waxyaabaha kale oo dhan ay meel iska dhigto ee amniga muhiimada koowaad la siiyo, si loo badbaadiyo nolosha muwaadiniinta Soomaaliyeed.

“Waxaan soo jeedinayaa in dowladdu mudnaanta koowaad siiso sugidda amniga iio ciribtirka argagixisada, si looga gudbo dayaca iyo habacsanaanta amni, shacabkuna u dareemaan nabad geliyo la isku haleyn karo,” ayuu yiri Sheekh Shariif oo qoraal ka soo saaray weerarkii SYL.

Ciidamada amniga ayaa maanta duhurkii soo afjaray weerar qaatay in ka badan 10 saacadood, waxaana lasoo bandhigay afar Shabaab ah oo lagu dhex toogtay hotelka, kuwaas oo muddo dagaalamayey dad badana dhaawacay.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa bilaabay inuu la xisaabtamo hey’adaha amniga, sida booliska, NISA iyo ciidanka ilaalada madaxtooyada oo askar iyo saraakiil laga xiray, maadaama ay masuul ka yihiin amniga meesha uu ku yaallo Hotelka la weeraray.

Muqdisho (Caasimada Online) –Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa dhaqdhaqaaq badan sameeyey tan iyo markii xalay dagaalyahano hubeysan oo Shabaab ka tirsan ay gudaha u galeen hotelka SYL oo ka soo horjeeda Madaxtooyada Qaranka.

Madaxweyanaha ayaa deg deg u tegay xarunta NISA ee Habar-khadiija, isagoo raadinaya xogta sida ay Shabaab ugu suurta-gashay inay soo galaan goobta ay weerarka gaysteen.

“Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa kormeer ku tagay xarunta hay’adda Sirdoonka iyo Nabad-Sugidda Qaranka ee NISA, halkaasi oo uu ku dhageystay warbixino horudhac ah oo ku saabsan weerarkii argagixiso ee hotel SYL,” ayaa lagu yiri qoraal ay soo saartay Villa Somalia.

Sida ay Caasimada Online u xaqiijiyeen ilo wareedyo dhanka amniga ah, xubnaha weerarka geystay ayaa hotelka ka soo galay dhanka Sayidka, iyagoo aqoonsi dowladeed ku soo dhaafay barta kontrol ee laga ilaaliyo madaxtooyada.

Waxaa la xiray askar iyo saraakiil shaqada ku jirtay xiliga ay soo gudbeen ragga weerarka geystay, sidoo kale waxaa la helay muuqaalada markii ay gudbayeen iyo askarta fasaxday raggii Shabaab-ka ahaa.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa maanta duhurkii tegay Hotelka markii lasoo gabagabeeyey howlgalka oo la dilay xubnihii Shabaab-ka ahaa ee saacadaha badan ka dagaalamayey gudaha Hotelka.

Meydadka afar nin oo raggii weerarka geystay ah ayaa banaanka la soo dhagay maanta duhurkii, booliska oo warbixin ka soo saaray weerarkaas ayaa sheegay in 17 qof iyo 9-askari oo boolis ah ay ku dhaawacmeen weerarkaas, halka saddes askari ay ku dhinteen.

Dhinaca kale Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa maanta booqday Isbitaalka Erdogan ee magaalada Muqdisho oo lagu dabiibayo qaar ka mid ah dhaawacyada, mas’uuliyiin iyo muwaadiniin Soomaaliyeed ee ku wax yeeloobay weerarkii argagixisada Khawaarijta ee ka dhacay hotelka SYL.

Madaxweynaha oo mid mid u dul istaagay dhaawacyadan ayaa Alle u weydiiyay caafimaad degdeg ah.

Muqdisho (Caasimada Online) – Cabdullaahi Warsame Rooble oo ah Suxufi ka tirsan warbaahinta dowladda, oo muddooyinkii dambena ka soo warami jiray furimaha hore ee dagaalka ayaa shaaciyay tacadi ay ciidanka NISA kula kaceen.

Cabdullaahi ayaa qoraal uu soo saaray waxa uu ku sheegay in xalay ciidan ka tirsan NISA, gaar ahaan kuwa dharcad ay jirdil ba’an u geysteen, xilli uu marayay jidka Maka Al-Mukarama.

Suxufiga ayaa sheegay in dharcadka jirdishay ay u sheegeen in ay muddo ku daba jireen, sida muuqatana ay ahaayeen kuwo ku socday xog ogaalnimo badan, sida uu sheegay Suxufiga.

Sidoo kale waxa uu sheegay in dharcadka NISA ee jirdilka u geystay ay ka qaateen laba telefoon oo uu watay, islamarkaan ay qasab uga qorten fura-sireedyada (Passwords) walba oo lagu furo Applications-ka ku jira mobile-kiisa, sida uu sheegay.

Dhacdadan ayaa dhacdey xilli ay hoteelka SYL ku jireen maleeshiyaad ka tirsan kooxda Al-Shabaab, ayna ka dhex dagaalamayeen, islamarkaana ay xaalad amni oo halis ah ka jirtay gudaha magaalada Muqdisho.

Hoos ka aqriso qoraalka

Xalay abbaare 3:30 aniga oo ka suxuurtay maqaayad ku taalla jidka Maka-Almukarama kuna socda xaafaddeyda ayaa waxaa i qabtay 4 nin oo dharcad nabad sugid ah.

Waxay ii geysteen jirdil, iyagoo qaatay laba taleefan oo aan lahaa, isla markaana iga qortay Password walba oo lagu furo Applications-ka ku jira mobilkeyga.

Waxay ii sheegeen in ay maalmahanba i daba socdeen oo la iisoo diray. Sida ka muuqata warkoodana waxey ahaayeen rag ku socday xog ogaalnimo badan.

Waxaan idiin soo gudbin doonaa muqaal aan arrinkaas ku faah-faahinayo.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta booqday Isbitaalka Erdogan ee magaalada Muqdisho oo lagu dabiibayo qaar ka mid ah dhaawacyada ku waxyeeloobay weerarkii hoteelka SYL.

Madaxweyne Xasan ayaa indhaha soo saaray baaxadda waxyeeladda mas’uuliyiin iyo muwaadiniin Soomaaliyeed kasoo gaartay weerarkii ay xalay maleeshiyaad Al-Shabaab ah ku qaadeen hoteelkaasi, oo aad ugu dhow Madaxtooyada Soomaaliya.

Madaxweynaha oo mid mid u dul istaagay dhaawacyadan ayaa Alle u weydiiyay caafimaad deg deg ah, isaga oo warbixinno ka dhageystay maamulka Isbitaalka.

Xasan Sheekh ayaa ugu dambeyn kormeer ku tagay xarunta hay’adda Hay’adda Sirdoonka iyo Nabad-Sugidda Qaranka ee NISA, halkaasi oo uu ku dhageystay warbixino horudhac ah oo ku saabsan weerarkii argagixiso ee hotel SYL.

Weerarkan ayaa waxaa loo soo xiray saraakiil ka tirsan ciidanka iyo askar kamid aheyd kuwii ku sugnaa barta-kontorool ee laga soo gudbay, sida ay hore u baahisay Caasimada Online.

Waxaa la rumeysan yahay in saraakiil sare ku lug lahaayeen weerarkan iyo soo deysmadiisa, waxaana socota baarista weerarka oo si weyn uga qeyb qaadanayaan kaamiradaha amni ee ku xiran magaalada Muqdisho.

Si kastaba, weerarkan ayaa sida la fahamsan yahay laga gaarin ujeedkii laga lahaa, ayada oo Alle uu sakhiray waxyeeladda ka dhalatay, ayna ciidamada dowladda, gaar ahaan kuwii halkaasi ka agdhawa ee Ilaaladda Madaxtooyadda ay maleeshiyaadka ku qasbeen in xayndaab gabaad ah ka dhex sameystaan gudaha hoteelka oo aysan ka fulin toogasho toos ah, sida ay rabeen.

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha Golaha Shacabka Sheekh Aadan Maxamed (Madoobe) ayaa saacado kadib markii lasoo afjaray weerarkii hoteelka SYL booqday Isbitaalka Digfeer.

Isbitaalkan ayaa waxaa ku jira dhaawacyada dadkii ku waxyeeloobay weerarkii xalay dagaal-yahaano ka tirsan kooxda Al-Shabaab ay ku soo qaadeen hoteelka SYLC ee magaalada Muqdisho.

Guddoomiye Sheekh Aadan Madoobe ayaa mid mid u dul istaagay dhaawacyadda, isaga oo Allah uga baryay inuu caafimaad deg deg ah siiyo.

Guddoomiyaha ayaa ugu dambeyntiina xusay in dhaawacyada aadka u daran loo qaadi doono dalka dibadiisa, si halkaasi loogu soo dabiibo xaaladooda caafimaad.

Weerarkii bahal-nimada ahaa ee SYL ayaa waxaa ka dhashay khasaare isugu jira dhimasho iyo dhaawac, halka uu burbur xoogan soo gaaray hoteelka weerarka lagu qaaday, halkaasi oo saacado badan ka dhex dagaalamayeen maleeshiyaadka Al-Shabaab, kuwaasi oo ugu dambeyntii la toogtay dhamaantood.

Booliska ayaa xaqiijiyay in weerarka ay ku dhaawacmeen illaa 27 ruux, halka ay ku naf waayeen 3 kale, oo ahaa geesiyaashii ciidanka xoogga dalka ee la dagaalamayay maleeshiyaadka weerarka fuliyay.

Sidoo kale, xogaha aan ka helayno weerarkan ayaa sheegaya in durba loo soo xiray saraakiil ka tirsan ciidanka iyo askar kamid aheyd kuwii ku sugnaa barta-kontorool ee laga soo gudbay.

Waxaa la rumeysan yahay in saraakiil sare ku lug lahaayeen weerarkan iyo soo deysmadiisa, waxaana socota baarista weerarka oo si weyn uga qeyb qaadanayaan kaamiradaha amni ee ku xiran magaalada Muqdisho.

Muqdisho (Caasimada Online) – Taliska Booliska Soomaaliyeed ayaa goordhoweyd markii ugu horreysay ka hadlay weerarkii saacadaha badan qaatay ee hoteelka SYL, kadib markii goor sii horeysay lasoo afjaray weerarkaasi.

Afhayeenka Booliska oo warbaahinta kula hadlay agagaarka hoteelka la weeraray ayaa shaaciyay in weerarkaasi ku dhaawacmeen illaa 27 ruux, halka ay ku naf waayeen ciidan gaaraya illaa saddex saddex askari.

Waxa uu sheegay in ciidamada dowladda ay toogteen dhamaan maleeshiyaaddii weerarka soo qaaday oo tiradooda ahaayeen shan dagaal-yahan, kuwaasi oo uu sheegay in ay si dhuumaleysi ah kusoo gaareen goobta ay weerarka ka fuliyeen.

“Khawaarijta waxay 9:30 habeenimo weerar dhuumaleysi ah ku qaadeen hoteelka SYL, ciidanka nabadgelyada oo si deg deg ah uga jawaabaya saacada kadib wuxuu banaanka soo dhigay shantii Khawaarijta ahaa ee gudaha u gashay hoteelka SYL,” ayuu yiri afhayeenka u hadlay Booliska.

Afhayeenka Booliska ayaa sheegay in dadka ku dhaawacmay weerarka ay ku jiraan Xildhibaanno, kuwaasi oo uu sheegay in uusan cusleyn dhaawacooda, ayna lugahooda uga tageen goobta uu weerarka ka dhacay.

Sidoo kale waxa uu sheegay in xaaladda amni ee hoteelka iyo agagaarkiisa ay sidii caadiga aheyd kusoo laabaneyso, “Nabad-gelyo fiican ayaa jirta hoteelkii nabad weeyi, Xildhibaannadii iyo intii hoteelka daganeyd dib ayay ugu noq-noqonayaan.”

Booliska ayaa ka gaabsaday inuu ka hadlo sida ay dagaal-yahaanada Al-Shabaab ku gaareen hoteelka ay saacadaha badan ka dagaalamayeen, maadaama uu ku yaallo irrida Madaxtooyada Soomaaliya.

“Arrintaas baaris ayay ku jirtaa hay’addaha nabad-gelyada u xil-saaran oo sida ay wax u dhaceen baaristeedii waa la daba jooga. Xaaladda illaa hadda baaris ayay ku jirtaa dhacdaduna wey cusub tahay, waxa kasoo baxana saxaafada lala wadaagi doona.”

Si kastaba, Kooxda weerarka fulisay iyo gawaari qaraxyo ku rarnaayeen oo ay wateeen ayaa ka gudbay Kontroolo adag oo looga gudbo goobta ay weerarka ka fuliyeen, taasi oo sare usii qaadeysa tuhunka in loo fududeeyay, halka Booliska uu lasoo shir tegay inay si dhuumaleysi ah ku gaareen halkaasi.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidamada dowladda Soomaaliya ayaa ku guuleystay saacado kadib inay soo afjaraan weerarkii kooxda Al-Shabaab ee hoteelka SYL ee magaalada Muqdisho.

Ciidamada ayaa waxay wada toogteen dhamaan maleeshiyaadkii kooxda ee ka dhex dagaalamayey dhismaha hoteelka, sida ay Caasimada Online u xaqiijiyeen saraakiil ka tirsan ciidanka.

Weerarkan oo qaatay saacado badan ayaa waxaa ka dhashay khasaare kala duwan, oo isugu jira dhaawac iyo dhimasho, waxaana ugu dambeyntii goordhoweyd lagu guuleystay in lasoo afjaro.

Masuuliyiin badan ayaa dhimasho iyo dhaawac ku noqday weerarka xalay soo billowda ee gudaha hotel SYL ee magaalada Muqdisho, sida ay muujineyso xog hordhac ah oo Caasimada Online ay ka heshay khasaaraha.

Taliyaha booliska gaarka ah ee Haramcad Cabdixamiid Fanax, Xildhibaan Cismaan Cali, Xildhibaan Fanax Cabdi, xildhibaan Ismaaciil Iidow oo ka waxa tirsan golaha shacabka, Senator Cabdirisaaq, afhayeenka xukuumadda Farxaan Jimcaale, Weriye Xasan Cadde iyo Xoghayaha maamulka gobolka Banaadir Feysal Caraale ayaa ku dhaawacmay weerarka ka socda SYL.

Dagaal-yahaanadda kooxda ayaa xalay xoog ku galay dhismaha hoteelka kadib markii ay soo jiireen ayna qarax xooggan ku burburiyeen derbiga, markaasi oo la maqlay qarax weyn, kaasi oo ay xigtay rasaas.

Shabaabka geystay weerarkan ayaa la sheegaya in ay ahaayeen 5 nin oo hubeysan, waxaana u suurta-gashay iyaga iyo gawaari ay wateen inay kasoo gudbaan Kontroolo adag oo halkaasi ku yaalla, waxaana goobta uu ka dhacay weerarka u dhow Madaxtooyada Soomaaliya.

Ciidamada dowladda oo saacado la dagaalamayay maleeshiyadda gudaha u gashay hoteelka, oo qaraxyo adeegsanaya ayaa ugu dambeyn goordhoweyd ku guuleysteen inay soo afjaraan, waxaana goobta ka socota baaris hordhac oo lagu hubinayo in qaraxyo galiyeen gudaha.

Muqdisho (Caasimada Online) – Dagaal-yahaanadda kooxda Al-Shabaab ayaa weli ka dhex dagaalamaya Hoteelka SYL ee magaalada Muqdisho, kaasi oo ay xalay ku galeen weerar ku billowday qaraxyo.

Hoteelkan oo ku yaalla meel u dhow madaxtooyada Soomaaliya ayaa waxaa lasoo warinayaa in weli rasaas laga maqlayo gudaha hoteelka, waxaana weli socda weerarkii xalay billowday.

Weerarka illaa hadda socda ayaa waxaa ka dhashay khasaare kala duwan, iyada oo illaa haatan aan si rasmi ah loo ogeyn xadiga khasaaraha ka dhashay, mana jirto xog kasoo baxday dowladda Soomaaliya.

Kooxda Al-Shabaab ayaa dhankeeda sheegatay in weli gacanta ku hayaan dhismaha hoteelka, ayna halkaasi ka wadaan toogasho lagu beegsanayo masuuliyiinta dowladda iyo saraakiisha.

“Mujaahidiinta hubeysan ayaa gacanta ku haya hoteelka waxayna tooganayaan shaqaalaha dowladda iyo saraakiisha ciidanka ee hoteelka,” ayaa lagu yiri war ay kooxda Al-Shabaab ka soo saartay weerarka, kuna sheegatay masuuliyaddiisa.

Dagaal-yahaanadda kooxda ayaa xoog ku galay dhismaha kadib markii ay soo jiireen ayna qarax xooggan ku burburiyeen derbiga, markaasi oo la maqlay qarax weyn, kaasi oo ay xigtay rasaas.

Dhinaca kale, Masuuliyiin badan ayaa dhimasho iyo dhaawac ku noqday weerarka xalay soo billowda ee ka socda gudaha hotel SYL ee magaalada Muqdisho, sida ay muujineyso xog hordhac ah oo Caasimada Online ay ka heshay khasaaraha.

Taliyaha booliska gaarka ah ee Haramcad Cabdixamiid Fanax, Xildhibaan Cismaan Cali, Xildhibaan Fanax Cabdi, xildhibaan Ismaaciil Iidow oo ka waxa tirsan golaha shacabka, Senator Cabdirisaaq, afhayeenka xukuumadda Farxaan Jimcaale, Weriye Xasan Cadde iyo Xoghayaha maamulka gobolka Banaadir Feysal Caraale ayaa ku dhaawacmay weerarka ka socda SYL.

Ciidanka weerarrada afjarka ah fuliya ee Alfa-group ayaa gudaha hotelka kula dagaalamaya maleeshiyadda, kuwaas oo doonaya inay soo afjaraan kooxda ka dhex dagaalameysa hotel SYL.

Hotelkaan oo ku yaalla irida laga galo madaxtooyada Soomaaliya waxaa adag inuu tago qof shacab ah oo socda, waxaana aaggaas lagu tagaa ID-card, waxaana la garan waayey halka ay soo mareen ragga weerarka fuliyey.

Heegan adag ayaa la geliyey dhamaan ciidamada ammaanka ee magaalada Muqdisho, masuuliyiin badan ayaa ku dhaawacmay weerarka, kuwaas oo isbitaallada loo qaaday dhaawacyadooda, halka kuwa kale la aaminsan yahay inay ku go’doonsan yihiin gudaha Hotelka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Masuuliyiin badan ayaa dhimasho iyo dhaawac ku noqday weerarka xalay ka dhacay gudaha hotel SYL ee magaalada Muqdisho, Caasimada Online ayaa xog hor dhac ah ka heshay khasaaraha.

Masuuliyiin ka soo jeeda beesha Xawaadle ayaa la sheegay inay ku shirayeen hotelka, sidoo kale waxaa joogay masuuliyiin kale oo xildhibaano u badnaa.

Taliyaha booliska gaarka ah ee Haramcad Cabdixamiid Fanax, Xildhibaan Cismaan Cali, Xildhibaan Fanax Cabdi, xildhibaan Ismaaciil Iidow oo ka waxa tirsan golaha shacabka, Senator Cabdirisaaq, afhayeenka xukuumadda Farxaan Jimcaale, Weriye Xasan Cadde iyo Xoghayaha maamulka gobolka Banaadir Feysal Caraale ayaa ku dhaawacmay weerarka ka socda SYL.

Ugu horeyn weerarka ayaa ku bilowday qarax is-miidaamin ah oo la sheegay in qof lagu soo xiray, qofkaasi wuxuu ku qarxay gaari maraayey banaanka hotelka.

Intii uu gaarigaasi gubanaayey waxaa gudaha Hotelka u daatay koox hubeysan oo ka tirsan Al-Shabaab, waxayna toogasho ku bilaabeen masuuliyiintii joogtay hotelka.

Ciidanka weerarrada afjarka ah fuliya ee Alfa-group ayaa hadda gudaha u galay hotelka, kuwaas oo doonaya inay soo afjaraan kooxda ka dhex dagaalameysa hotel SYL.

Hotelkaan uu ku yaalla irida laga galo madaxtooyada Soomaaliya waxaa adag inuu tago qof shacab ah oo socda, waxaana aaggaas lagu tagaa ID-card, waxaana la garan waayey halka ay soo mareen ragga weerarka fuliyey.

Heegan adag ayaa la geliyey dhamaan ciidamada ammaanka ee magaalada Muqdisho, masuuliyiin badan ayaa ku dhaawacmay weerarka, kuwaas oo isbitaallada loo qaaday dhaawacyadooda, halka kuwa kale la aaminsan yahay inay ku go’doonsan yihiin gudaha Hotelka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Kooxda Al-Shabaab ayaa caawa weerar toos ah ka geysatay gudaha magaalada Muqdisho, gaar ahaan Hotel SYL oo ka soo horjeeda madaxtooyada Soomaaliya.

Sida ay Caasimada Online u sheegeen ilo wareedyo dhanka ammaanka ah weerarkaas ayaa ku bilowday qof is-miidaamiyey, kadibna waxaa hotelka gudaha u galay rag hubeysan.

Dagaalamayaasha Shabaab ee Hotelka galay ayaa bilaabay toogasho, welina waxaa socda howlgal ay ciidamada ammaanku kula dagaalamayaan kooxda ku jirta gudaha hotelka.

Sida ay sheegayaan warar hordhac ah taliyaha booliska gaarka ah ee Haramcad, Cabdixamiid Fanax ayaa ka mid ah dadka ku dhaawacmay weerarkaas, waxaana dhaawaciisa la geeyey isbitaalka Digfeer.

Qaraxyo kale ayaa ka dhacay banaanka hotelka, kuwaas oo kooxdu ay ugu tala gashay inay ku waxyeeloobaan ciidamada soo gurmada, ilaa hadda lama xaqiiji karo khasaaraha rasmiga ah ee weerarkaas ka dhashay.

Masuuliyiin ka tirsan dowladda oo xildhibaano u badan ayaa la sheegay inay joogeen hotelka, kuwaas oo la xaqiijiyey in qaarkood lasoo badbaadiyey, welina waxaa gudaha Hotelka laga maqlayaa rasaas teel-teel ah.

Dadka ku dhaawacmay weerarka ka socda SYL Hotel waxaa lasoo werinayaa inuu ku jiro xoghayaha maamulka gobolka Banaadir Feysal Caraale.

Ciidamada ammaanka ayaa wada dadaalo ay ku soo badbaadinayaan dadka ku jira gudaha Hotelka la weeraray, welina dowladdu wax war ah kama soo saarin weerarkaan ka socda afaafka hore ee Villa Somalia.

Wixii kasoo kordha kala soco Caasimada Online Insha allah.

Addis Ababa (Caasimada Online) – Madaxweynahii hore ee deegaanka Soomaali Galbeed Cabdi Maxamuud Cumar (Cabdi Iley) ayaa maanta laga sii daayay xabsi ku yaalla magalaada Addis Ababa ee dalka Itoobiya, kadib muddo lix sano ku dhow oo halkaas uu ku xiraa.

Bishii Ogoosto ee sanadkii 2018-kii ayaa xabsiga loo taxaabay Cabdi Iley, Iskendir Gezhne oo ah qareenka Cabdi Iley ayaa ayaa sheegay dacwad oogaha guud ee kiiska Cabdi Iley uu ka noqoday dhammaan waxyaabahii uu ku eedaysnaa.

Cabdi Iley ayaa xabsiga loo taxaabay shan sano iyo shan bilood ka hor, kadib markii xukunka dalkaas uu la wareegay ra’iisul wasaare Abiy Axmed oo hadda la daalaa dhacaya fashil ka heysta gudaha dalka iyo siyaasadda caalamka, waxaana xaalka Abiy uga sii daray damacii uu qarsa waayey ee ka soo galay badda Soomaaliya.

“Waxa aan xaqiijin karo ayaa ah in Cabdi lagasii daayay xabsiga galabta oo khamiis ah ayaa laga sii daayey, balse ma aana maqal wax codsi ah oo xeer ilaalinta uu u jeediyay,” ayuu qareenkii Cabdi Iley oo warbaahinta xogtaan siiyey.

Dad kale oo la xiraa Cabdi Iley, markii horana ka tirsanaa xukuumadiisa ayaa sidoo kale xabsiga Addis Ababa laga sii daayey maanta, dadkaas waxaa ka mid ah Raxma Haybe oo xubin sare ka ahayd maamulkii tacadiyada badan geystay ee  Cabdi Iley.

Waxyaabaha ay horay dacwado oogayaashu ugu soo eedeyn Cabdi Maxamuud Cumar waxaa ka mid ahaa in uu ku lug lahaa abaabul dhallinyrada ‘Heego’ – oo sida la sheegay dhibaato ka abuuraysay deegaanka, intii uu joogay xukunka.

Sidoo kale Cabdi Iley waxaa lagu soo oogay in uu masuul ka ahaa dhimashada 59 qof oo la dilay iyo 250 kale oo ku dhaawacmay xarumo dowladeed iyo kuwo diimeed oo lagu burburiyay rabshado ka dhacay Jigjiga iyo magaalooyin kale, maalmihii ugu dambeeyey xukunkiisa.

Dadka maanta lala sii daayey Cabdi Iley waxaa ku jiray wiil loo heystay kufsi gabar Itoobiyaan ah loo geystay sanadkii 2018-kii, wiilkaas waxaa la sheegay in markii la xiray uusan qaangaar aheyn.

Warqad ka soo baxday xafiiska ra’iisul wasaare Abiy Axmed ayaa maanta lagu sii daayey Cabdi Iley iyo dhowr qof oo markii hore lala xiray, go’aanka sii deynta maxaabiistaas waxaa toos u fulisay xeer ilaalinta Itoobiya.

Muqdisho (Caasimada Online) – Golaha Wasiirada Soomaaliya ayaa maanta gaaray go’aan ay ku joojiyeen in shirarka khuseeya hey’adaha dowladda Soomaaliya lagu qabto meel ka baxsan dalka.

Qeyb ka mid ah qoraal maanta ka soo baxay shirkii golaha ayaa lagu cadeeyey go’aankaan, tan iyo markii ay burburtay Soomaaliya waxay u noleyd faro-gelinta shisheeye, qaar kamid ah shirarka muhiimka ah ee xaaladda dalka ku saabsana waxaa lagu qaba jiray dalal kale.

Go’aankan ayaa lagu gaaray shirkii maanta ay Golaha Wasiirada ku yeesheen Muqdisho, oo uu guddiimiye ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre, kadib soo jeedinta Wasaaradda Qorsheynta, Maalgashiga iyo Horumarinta Dhaqaalaha.

“Golaha ayaa joojiyey shirarka khuseeya Hey’adaha Dowladda ee lagu qabto meel ka baxsan dalka, maadaama uu dalkeenu soo kabtay amni ahaan iyo horumar ahaanba, isla markaana aysan jirin baahi keenaysa in dalal shisheeye lagu qabto shirarka looga hadlaayo Soomaaliya, kadib soo jeedinta Wasaaradda Qorsheynta, Maalgashiga iyo Horumarinta Dhaqaalaha,” ayaa lagu yiri qoraalka xukuumadda.

Marar badan ayaa sidaan oo kale loo mamnuucay in shirarka looga hadlayo masiirka Soomaaliya lagu qabto dalka dibadiisa, laakiin weli lama xakameyn, waxaa maalmo ka hor shirar xasaasi ah lagu qabtay Nairobi iyo magaalooyin kale.

Dowladnimada Soomaaliya ayaa ka soo kabatay burburkii baaxadda lahaa ee gaaray, balse weli waxaa jira jileec u badan dhanka dhaqaalaha, taas oo mararka qaar khasab ka dhigeysa in shirar muhiim ah ay masuuliyiinta Soomaalidu u aadaan dal kale.

Dhinaca kale, Golaha Wasiirrada ayaa shirkoodii maanta lagu soo bandhigay warbixinno la xariira amniga guud ee dalka, iyada oo goluhu xusay ‘mudnaanta ay leedahay in ay si dhow u wada shaqeeyaan hey’adaha amniga iyo shacabka Soomaaliyeed’ si looga hortago dhagaraha argagixisada.

Xilligaan lagu jiro bisha barakeysan ee Ramadaan, kooxaha argagixisada ah waxay kordhiyaan weerarrada, halka ciidamada amniga Soomaaliya ay kordhiyaan howlgallada ay uga hortegayaan falalka amni darrada ah.

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur ayaa si weyn u dhaliilay hanaanka lagu soo dhisay Golaha Warbaahinta Qaranka Soomaaliyeed oo maanta golaha wasiirrada XFS ay magacaabidooda ansixiyeen.

Golahaas oo ka kooban sagaal xubnood ayuu Cabdiraxmaan sheegay in hanaan saxan aan loo marin soo xulidooda, isagoo xusay in aan laga talo-gelin ururrada saxaafadda, warbaahinta madaxa-banaan, tan dowladda iyo guddiga arrimaha warbaahinta u qaabilsan baarlamaanka.

Xildhibaan Cabdiraxmaan ayaa soo tixay ilaa afar qodob oo waajibaadka guddigaan ka mid ah, wuxuuna sheegay in qodobadaas oo dhan aysan guda karin, saluugna ka muujiyey sida shaqada guddigaan ay noqo doonto.

Cabdiraxmaan Cabdishakuur ayaa ukuumadda ku eedeeyey kali talisnimo, wuxuu sheegay in Soomaaliya aysan weli ka bixin nidaamkii kaligii taliska.

Hoos ka akhriso qoraalka CC Shakuur oo dhameystiran:

Saxaafadu waa tiir ka mid ah tiirarka dawlad wanaaga, waxaase ayaan dari ah in Golaha Warbaahinta Qaranka ee ay xukuumadu maanta ansixisay uu yahay mid baalmarsan sharciga saxaafada iyo qiyamka dimoqoraadiyada. Ujeeddada ugu  weyn ee Gole Warbaahin loo sameeyo waa;

1- In ay ilaaliyaan xuquuqda weriyeyaasha, xurmada xarumaha warbaahinta iyo guud ahaan xaqa bahda warbaahinta.

2- In ay muwaadinka ka ilaaliyaan xadgudubka kaga imaan kara saxaafada, suxufiyiinta iyo warbaahinta.

3- In ay baaraan islamarkaana dabagal ku sameeyaan dacwadaha la xiriira saxaafadda.

4- In ay ilaaliyaan ku dhaqanka xeerarka iyo anshaxa saxaafadda, kana shaqeyaan shuruucda la xiriirta saxaafadda ka hor inta aanan la horgeynin Goleyaasha sharci dejinta.

Haddaba si Goluhu u gudan karo waajibkiisa ayaa sharciga saxaafadda dhigayaa in xubnaha Golaha ay ka yimaadaan dhinacyada ay khuseyo, sida urrurada u dooda xuquuqda weriyeyaasha, mulkiileyaasha warbaahinta madaxa-bannaan, Dowladda iyo ururada bulshada rayidka oo matelaya dadweynaha, islamarkaana la marsiiyo hubin iyo turxaan bixin (vetting process), si loo hubiyo in ay ka bixi karaan mas’uuliyadda loo igmanayo iyo in kale.

Soomaaliya si kasta uu Dastuurka dimoqoraadi u yahay, weli dhaxalkii kali talisnimada iyo in dawladdu wax kasta iyada ay magacawdo waa laga bixi la’yahay.

Haddii 9-kii xubnoodba ay Xukuumaddu soo jeedisay, yaa saamilaydii kale ee saxaafadda metelaya? Maxayse tahay sababta dhinacyada ay khuseyso looga tallo-gelin waayay, xubnana ay ugu yeelan waayeen?. Guddiga Baarlamaanka ee saxaafadda waa in uu arrinkan baaritaan ku sameeyo.