Kismaayo (Caasimada Online) – Guddigii uu dhawaan magacaabay madaxweynaha dowlad-goboleedka Jubbaland Axmed Madoobe ee gurmadka fatahaada degmada Baardheere ayaa hortegay kulankii toddobaadlaha ahaa ee golaha wasiirada ee maamulkaasi.

Kulanka golaha oo uu shir-guddoomiyay madaxweyne Axmed Madoobe ayaa waxaa warbixin lagaga dhagaystay guddiga gurmadka fatahaada degmada Baardheere oo todobaadyadii lasoo dhaafay ay ka jireen daadad ku fatahay, kuwaasi oo saamayn ku yeeshay dadweynaha deegaanka.

Sidoo kale waxaa golaha warbixin la xiriira xaalada amniga guud ee Jubbaland looga dhagaystay Wasaarada Amniga oo ka warbixisay howl-galo ay sameeyeen ciidamada hay’adaha amaanka todobaadkii lasoo dhaafay.

Howl-galadaasi ayay sheegtay wasaaradda amniga maamulka Jubbaland in lagu dilay xubno ka tirsan kooxaha argagixisada ah, gaar ahaan kooxda Al-Shabaab.

Dhinaca kale, waxaa golahu uu akhrintii labaad marsiiyay sharciga dhismaha hay’ada wadooyinka Jubaland oo ay soo gudbisay wasaarada howlaha guud iyo dib u dhiska, islamarkana qeybo kamid ah sharcigan wax ka badal ay golahu ku sameeyeen.

Madaxweynaha dowlad-goboleedka Jubbaland Axmed Madoobe ayaa dhawaan magacaabay guddiga gurmadka fatahaadda degmada Baardheere, xilli ay halkaasi ka taagan tahay xaalad adag oo dhanka nolosha ah.

Baardheere ayaa waxaa ku dhuftay daadad xoogan oo sababay burbur, dhimasho iyo barakac horleh, kadib markii dadka deegaanka deegaankaasi ay soo food-saartay xaalad nololeed oo adag.

Guddiga uu magacaabay madaxweyne Axmed Madoobe oo ka kooban shan xubnood ayaa waxaa loo igmaday ka shaqeynta sidii gurmad deg deg ah loo gaarsiin lahaa dadka musiibadan ay saamaysay.

Waa markii labaad ee fatahaada wabiga Jubba ay saameyn xoogan u geysato dadka ku nool degmada Baardheere iyo deegaanada hoosyimaada.

Xaaladda adag ee ka taagan degmada ayaa sidoo kale waxaa ku barakacay kumanaan qoys, ayada oo ay ku geeriyoodeen dad gaaraya 20 qof.

Jowhar (Caasimada Online) – Ciidamada dowladda iyo kuwa dadka deegaanka ayaa lagu soo warramaya in howl-galo ay sameeyeen saacadihii ugu dambeeyay kula wareegeen degaano cusub oo ku yaalla inta u dhaxeysa gobollada Shabeellaha Dhexe iyo Galgaduud.

Deegaanada ay Shabaab kala wareegeen gacan ku hayntooda ciidanka dowladda iyo kuwa deegaanka ayaa waxay kala yihiin degaanada Aflax iyo Cali Heelle.

Ciidanka huwanta ayaa sida la sheegay waxay howl-gallada ka wadaan xadka labada gobol ee Shabeellaha Dhexe iyo Galgaduud.

Howl-gallada ay sidoo kale waxaa lagu ekeeyay deegaano dhowr ah oo ay ku dhuumaaleysanayeen xubno ka tirsan kooxda Al-Shabaab, sida uu Korneyl Maxamed Ibraahim Xeyle u sheegay idaacada Shabelle.

“Howl-gallada oo tan iyo shalay ka wadeen ciidamada deegaanada kala qeybiya Galgaduud iyo Shabeellaha Dhexe ayaa waxaa laga soo hooyay guulo wax ku ool ah,” ayuu yiri Korneyl Maxamed Ibraahim Xeyle.

Sidoo kale waxa uu sheegay in ciidanka dowladda iyo kuwa deegaanka oo iskaashanaya ay la wareegeen dhul baaxadiisu lagu qiyaasay 70-KM.

Howl-gallada ay ciidamada deegaanada kula wareegeen ayaa imanaya xilli ay dowladda federaalka ay wado qorshe lagu bilaabayo wejiga labaad ee dagaalka Al-Shabaab, kuwaasi oo xooggooda ay ka dhici doonaan gobollada Jubbooyinka.

Si kastaba, Wejiga labaad ee howl-gallada ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab ayaa waxaa qeyb ka noqon doona ciidamo ka socda dalalka Kenya, Itoobiya iyo Jabuuti, sida ay sheegtay dowladda

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa shaacisay in la qaarajiyay 20 kamid ah horjoogayaasha kooxda Al-Shabaab u qaabilsanaa ururinta dhaqaalaha baadda ah ee ka qaado ganacsatada.

War-saxaafadeed ay soo saartay wasaaradda warfaafinta ayaa sidoo kale waxa lagu sheegay in cadaaladda la marsiiyay in ka badan 50 kale oo ka tirsanaa Al-Shabaab, kuwaasi oo sida khaaska ah ilaalada ugu ahaa badda Khawaarijtu ka qaataan shacabka Soomaaliyeed.

“15 Gaari oo ah kuwa ay ku ururin jireen baadda oo iyana gacanta lagu dhigay, qaadkoodna la burburiyay,” ayaa lagu yiri qoraalka wasaaradda warfaafinta uga warbixineysay guulaha laga gaaray dagaalka dhanka dhaqaalaha ee kooxda Al-Shabaab kula jirto.

Dowladda ayaa sidoo kale waxay sheegtay in la burburiyay goobihii ku hareeraysnaa magaalada Muqdisho ee kooxda ay ku qaadan jirtay lacagaha ay sida xoogga ah uga qaadi jirtay ganacsatada magaalada Muqdisho.

“Waxaa la joojiyay baaddii Khawaarijta ee badeecadaha kasoo dega dekadaha iyo garoomada diyaaradaha. Waxaa la joojiyay nidaamkii ay kooxdu ku baadi jirtay dadka wax kala iibsada iyo awooddii ay lahaayeen in ay helaan xogta wax kala iibsiga.”

Qoraalka wasaaradda warfaafinta ayaa sidoo kale waxa lagu sheegay in kooxda Al-Shabaab laga qabsaday magaalooyinkii ugu waawaynaa ee ay u isticmaali jireen uruurinta xoolaha ay ka qaatan dadka, sida Masaajida Cali-gaduud, Xarardheere, Moqokori, Aadan Yabaal iyo kuwo kale oo u ahaa ilo dhaqaale.

Goor sii horeysay oo maanta ah wasiir ku-xigeenka wasaaradda warfaafinta, dhaqanka iyo dalxiiska dowladda DFS Cabdiraxmaan Yuusuf Al-Cadaala oo shir jaraa’id ku qabtay Muqdisho ayaa sheegay in si guud loo cuuryaamiyay hanaankii maaliyadeed ee kooxda Al-Shabaab.

Al-Cadaala ayaa shaaca ka qaaday in uu hoos u dhacay dhaqaalihii ay heli jirtay kooxda Al-Shabaab, isla-markaana kala bar la dhimay dhaqaalihii soo geli jiray.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in inta badan la hakiyay lacagihii ay kooxa ka qaadi jirtay ganacsatada badeecadaha kala soo daga dekedaha iyo garoomada dalka.

“Waxaa la joojiyay baaddii Khawaarijtu ka qaadi jirtay badeecaha muwaadiniinta Soomaaliyeed uga soo dega Dekadaha iyo Garoomada, sidoo kalena waxaa la joojiyay Baaddii kooxdu ka qaadi jirtay hantida la kala iibsado” ayuu yiri Wasiir Al-Cadaala.

Si kastaba, Soomaaliya ayaa haatan ku jirta marxalad dagaal oo ka dhan ah Al-Shabaab, kaas oo ay ka qayb-qaadanayaan dowlado waa weyn oo ay kamid yihiin Mareykanka iyo Turkiga.

Hoos ka aqriso

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa magaalada Muqdisho ee caasimada dalka ka sameynaysa aag Warshadaha u gaar ah, sida uu shaaciyay ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre.

Aagga cusub ee Warshadaha ayaa waxa uu door muhiim ah ka qaadan doona kor u kaca dhaqaalaha dalka iyo isku filnaashaha dhaqaale ee istaraatijiga u ah xukuumadda uu hoggaaminayo ra’iisul wasaare Xamza.

“Waxaa sameyn doona aag loogu tala-galay Warshado oo ganacsatada Soomaaliyeed iyo kuwa caalamiga ahba ay degi doonaan oo ah aag loogu tala-galay Warshado oo kaliya oo ka dhex baxsan deegaanka ay dadka degan yihiin,” ayuu yiri Ra’iisul Wasaare Xamza Cabdi Barre.

Waxa uu intaas sii raaciyay “Waxaa rajeynaynaa in waqti dhaw inuu hirgeli doono aagga u gaarka ah Warshadaha, waa soo dhaweynayaa ganacsatada Soomaaliyeed iyo kuwa kalee ajnabiga ah inay maal-gashadaan dalka.”

Ra’iisul Wasaaraha ayaa maalmo kahor dhagax dhigay Warshadda sameynta Burka oo ah tii ugu horeysya ee nooceeda ah ee laga hirgeliyo dalka burburkii kadib.

Warshadaasi oo ay hirgalinayaan ganacsato Soomaaliyeed ayaa waxaa ku baxaya dhisamaheeda 37-milyan oo doollar, iyada oo si maalinle ah u soo saari doonta 16,000 oo kiish (Loor).

Mudane Xamza ayaa dhiirri-geliyay maalgashiga Warshadaha iyo wax soo-saarka beeraha oo ku bogaadiyey ganacsatada Soomaaliyeed ee hirgelinaya warshaddan, isaga oo tilmaamay muhiimadda ay u leedahay kobcinta maalgashiga gudaha, si dalkeennu uu uga baxo cunto yarida iyo gaajada.

“In aan wax soo saarano oo warshadaheena dib u kicino, oo shaqooyinkii qaban jireen oo weliba sii casriyeysan qabtaan waa tallaabo wanaagsan oo dhaqaalaha dalka iyo isku filnaashaha dhaqaale ee istaraatijiga noo ah wax ka qabana waaye,” ayuu yiri ra’iisul wasaaraha.

Jabuuti (Caasimada Online) – Madaxweynaha Jamhuuriyadda Jabuuti, Ismaaciil Cumar Geelle oo wareysi gaar ah siiyay jariirada afka Faransiiska ku baxda ee Jeune Afrique ayaa ka hadlay arrimo xasaasi ah oo ku aadan xaaladda Somaliland, isaga oo war aan la fileyn kasoo saaray aqoonsiga maamulka fadhigiisu yahay magaalada Hargeysa.

Madaxwweyne Geelle ayaa wareysigan diirradda ku saaray qaddiyada Somaliland,wuxuuna shaaciyay xilliga kama dambeysta ah ee ay dowladdiisa aqoonsan doonto.

Geelle ayaa sheegay in dalkiisu uu noqon doono kan ugu dambeeya ee aqoonsi siiya Somaliland, haddii ay aqoonsadaan dalalka kale ee ku yaalla caalamka.

“Waxaanu noqon doonaa dalka ugu dambeeya ee Somaliland aqoonsada, maxad u doonaysa in aad dhibaatooyin kale uga abuurto xuduudahayaga?” ayuu yiri.

Sidoo kale wuxuu carabka ku goday in Jabuuti ay macaamiil wanaagsan la leedahay dhammaan dalalka gobolka oo ay ku jirto Soomaaliya, sidaas darteedna ay ixtiraameyso madax bannaanida dhuleed ee Soomaaliya.

Waxa kale oo uu intaasi kusii daray in dowladda Jabuuti ay ka shaqeyneyso nabad ku wada noolashaha iyo ilaalinta xiriirka ay la leedahay dariskeeda.

“Madaxda gobolku waa saaxiibadayo, waxaananu la leenahay xidhiidh nabadeed, sida xidhiidhka aanu Soomaaliya la leenahay, kala duwanaanshuhu waxa weeyaan in Soomaaliya tahay waddan federal ah, oo aanu madaxbannaanida dhuleed ixtiraamayna” ayuu markale wareysigaan ku yiri madaxweynaha Jamhuuriyadda waddanka Jabuuti.

Go’aanka kasoo baxay dowladda Jabuuti ayaa dhabar jab ku ah Somaliland oo haatan xiriiri xoogan la leh dalkaas, maadaama ay ku leedahay xafiis diblumaasiyadeed.

Si kastaba, dalalka Soomaaliya iyo Jabuuti oo ah laba waddan oo daris ah ayaa haddana walaalo ah, waxaana usii dheer in Jabuuti ay bud dhig u tahay dowladnimada Soomaaliya, maadaama dowladdii KMG aheyd lagu soo dhisay magaalada Carte sanadkii 2000.

Muqdisho (Caasimada Online) – Xubnaha golaha wasiirada Soomaaliya oo maanta kulankooda todobaadlaha ahaa ku yeeshay Muqdisho ayaa soo saaray go’aanno ku socda wadayaasha mootooyinka Bajaajta ee ka shaqeeya gudaha dalka, gaar ahaan caasimada.

Kulankan oo ahaa mid xasaasi ah ayaa waxaa shir guddoomiyay ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre, waxaana sidoo kale goobjoog ahaa inta badan xubnaha golaha wasiirada.

Ugu horreyn golaha ayaa lagu ansixiyey Qaraarka Nidaaminta Gaadiidka Mooto Bajaajta, kaas oo ka kooban 5 qodob oo lagu xaddidayo mootooyinka ku soo badanaya Muqdisho.

Golaha ayaa mamnuucay soo dejinta mooto Bajaajta iyo mootada labada lug leh, waxaa sidoo kale goluhu soo jeediyay in la tirakoobo Bajaajyada haatan shaqeeya.

Sidoo kale golaha wasiirada xukuumadda federaalka Soomaaliya ayaa isku raacay hirgelinta qodobadan oo si gaar ah u saameynaya Bajaajleyda.

Halkan hoose ka aqriso:-

1-Laga bilaabo 1-da bisha April ee sanandkan 2023 waxaa la hakiyay soo dejinta mooto bajaajta, mooto gaari iyo mootada laba lug leh, waxaana la amray dekaddaha dalka in aan lasoo dejin karin mootooyinkaasi.

2-Laga bilaabo 1-da April ilaa 30-ka April waa in la tiro koobaa mooto bajaajta, sidoo kale loo sameeyaa sumad gaar ah oo ah (A iyo B),waxaana shaqadaasi fulinaya maamulka gobolka Banaadir.

3-Lama siin karo ruqsada wadista mooto bajaajta iyo mootooyinka kale qof da’diisa ay ka yar tahay 18-sanno .

4-Laga bilaabo 1-da bisha May ee sannadkan waxaa la joojinayaa bixinta taarikada la siiyo mootooyinka illaa ammar dambe.

5-Hirgelinta go’aanadan waxaa u xil saaran fulinteeda wasaaradda Gaadiidka xukuumadda Soomaaliya, Maamulka Gobolka Banaadir iyo Hay’addaha amniga dalka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda federaalka Soomaaliya oo war cusub kasoo saartay dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab ee haatan ka socda gobollada dalka ayaa ku dhawaaqday guul weyn ay ka gaartay howlgallada xoreynta ee lagu beegsanayo Shabaab.

Wasiir ku xigeenka wasaaradda warfaafinta Soomaaliya, Cabdiraxmaan Yuusuf Al-Cadaala oo shir jaraa’id u qabtay Wariyeyaasha ayaa ka warbixiyay xaaladihii dambeeyay, wuxuuna tilmaamay in si guud loo cuuryaamiyay hanaankii maaliyadeed ee kooxda Al-Shabaab.

Al-Cadaala ayaa shaaca ka qaaday in uu hoos u dhacay dhaqaalihii ay heli jirtay kooxda Al-Shabaab, isla-markaana kala bar la dhimay dhaqaalihii soo geli jiray.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in inta badan la hakiyay lacagihii ay kooxa ka qaadi jirtay ganacsatada badeecadaha kala soo daga dekedaha iyo garoomada dalka.

“Waxaa la joojiyay baaddii Khawaarijtu ka qaad jirtay badeecaha muwaadiniinta Soomaaliyeed uga soo dega Dekadaha iyo Garoomada, sidoo kalena waxaa la joojiyay Baaddii kooxdu ka qaadi jirtay hantida la kala iibsado” ayuu yiri Wasiir Al-Cadaala.

Dhanka kale wasiirka oo sii hadlayay ayaa sheegay in howlgallada milatariga ee socda guul laga gaaray, isla-markaana kooxda jab lagu gaarsiiyay HirShabelle, Galmudug & Jubbaland.

Cabdiraxmaan Yuusuf Al-Cadaala ayaa sidoo kale xusay in deegaano badan oo ka kala tirsan maamulladaas laga qabsaday kooxda Al-Shabaab, sida uu hadalka u dhigay.

Ugu dambeyn wuxuu bogaadiyay dadaalka ciidamada Xoogga dalka iyo kuwa dadka deegaanka ee ku sugan furimaha hore ee dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab.

Soomaaliya ayaa haatan ku jirta marxalad dagaal oo ka dhan ah Al-Shabaab, kaas oo ay ka qayb-qaadanayaan dowlado waa weyn oo ay kamid yihiin Mareykanka iyo Turkiga.

Laascaanood (Caasimada Online) – Mareykanka oo markale war cusub kasoo saaray xaaladda Somaliland ayaa qaaday tallaabo la xiriirta dagaalka magaalada Laascaanood.

Safiirka Mareykanka ee xafiiska kasii tagaya Larry Andre oo xiriir la sameeyay madaxweyne Muuse Biixi Cabdi ayaa kala hadlay arrinta Laascaanood iyo doorashada Somaliland.

Larry Andre ayaa ugu baaqay madaxweynaha Somaliland inuu ciidamada ka saaro aagga Laascaanood, si marka hore loo dhaqan-geliyo xabad joojinta.

Sidoo kale wuxuu sheegay in Muuse Biixi uu awoodo in xaaladda uu dajiyo, si ay u billowdaan wadahadallada xal loogu raadinayo colaadda ka jirta halkaasi

Danjiraha Mareykanka ayaa sidoo kale sheegay in Biixi looga baahan yahay inuu caddeeyo xilliga ay dhacayso doorashada guud ee hoggaanka Somaliland oo horay dib ugu dhacday.

“Madaxweynaha Somaliland Biixi wuxuu awoodaa inuu abuuro jawi lagu kala qaado Ciidanka isku horfadhiya Laascaanood, sidoo kale oo ku dhawaaqo habraaca doorashada mustaqbalka Somaliland, waxaana ku dhiirageliyay isaga inuu labada sameeyo,” ayuu yiri.

Dhanka kale Somaliland oo jawaab ka bixisay arrintan, kadib war qoraal ah oo lagu daabacay bogga rasmiga ah ee Twitter-ka Telefishinka Somaliland.

Qoraalka ayaa waxaa lagu sheegay in madaxweyne Muuse Biixi Cabdi uu kula dar daarmay ciidamada maamulkaaasn inay sii laba jibaaraan dedaalkooda, sidoo kalea ay ka feejignaadaan weerarada uga imaan kar kooxaha kasoo horjeedo ee ku sugan Sool.

Tallaabadan ayaa u muuqata in weli Somaliland ay ku adkeysaneyso in qaab milatari oo kaliua ay u marto xalka Laascaanood, si ay usoo ceshasho gacan ku heynta magaaladaasi.

Washington (Caasimada Online) – Madaxweynaha Mareykanka Joe Biden ayaa cadaadis xoogan oo ku aadan Soomaaliya kala kulmaya xisbiga Jamhuuriga ee dalkaasi.

Matt Gaetz oo ah xildhibaan ka tirsan xubnaha xisbiga Jamhuuriga ayaa shaaca ka qaaday inay doonayaan in ciidamada Mareykanka dib looga soo saaro gudaha Soomaaliya.

Sidoo kale waxa uu tilmaamay in ay qaadayaan tallaabooyin dheeraad ah oo lagu qasbayo madaxweynaha in uu ciidamada kasoo saaro Soomaaliya, si loogu celiyo dalkooda.

Xildhibaanka ayaa sidoo kale xusay inay diyaariyeen qaraar ku aadan arrintaas, ayna u gudbinayaan Golaha Wakiilada, si loogu codeeyo, kadibna go’aan looga gaaro.

“Waa inay sharxaan sababta Soomaaliya ay ugu wanaagsan tahay danaha dadka Mareykanka ee gudaha” ayaa doodiisa Matt Gaetz

Hadalkan kasoo baxay xildhibaankan ka tirsan xisbiga Jamhuuriga ayaa kusoo aadayo, xilli uu horay ugu guul-darraystay, in ciidanka Mareykanka laga soo saaro gudaha dalka Syria.

Joe Biden ayaa bishii May ee sanadkan 2023-ka 500 oo askari usoo diray Soomaaliya, kuwaas oo dib u bilaabay dhaq-dhaqaaqa Mareykanka ee ka dhanka ah Shabaab, waxaana ciidankaas oo horay Soomaaliya uga saaray madaxweynihii hore ee dalkaasi Donald Trump.

Mareykanka ayaa kamid ah dowladaha waa weyn ee Soomaaliya ka taageera dhanka milatariga, wuxuuna qayb ka yahay dagaalka haatan lagula jiro kooxda Al-Shabaab.

Si kastaba, warkan ayaa kusoo beegmaya, ayada oo haatan dowladda federaalka ay ku jiro marxalad dagaal oo ka dhan ah Al-Shabaab, kaas oo xoogiisa uu ka socdo gobollada dalka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidamada ammaanka ee dowladda Soomaaliya, gaar ahaan kuwa Booliska ee gobolka Banaadir ayaa maanta gacanta kusoo dhigay nin shalay dil arxan darro ahaa ka geystay Masjid ku yaal deegaanka Garasbaaley ee duleedka Muqdisho.

Eedeysanaha oo lagu magacaabo Mukhtaar Cali Xuseen ayaa loo heystaa dilka marxuum Macallin Ibraahim Cabdi Cabdulle oo Imaam ka ahaa masjidka uu dilka ka dhacay.

Sidoo kale eedeysanaha ayaa dhaawac halis ah u geystay wiil dhalinyaro ah isna Mu’adin ka ahaa masjidkaasi, sida uu shaaciyay Taliska Booliska ee Gobolka Banaadir.

Qoraal kasoo baxay Booliska ayaa waxaa lagu sheegay in eedeysanaha uu ku sugnaa degmada Warta Nabadda, isla-markaana uu hataan soo galay gacanta dowladda.

“Ciidanka Boliiska Saldhigga degmada Warta nabadda ayaa saaka gacanta ku soo dhigay nin lagu eedeeyay in uu dil ugaystay imaamka masaajid ku yaala deegaanka Garasbaaleey, halka uu dhaawacay mu’adinkii masaajidka Shalay oo bishu ahayd 29 bisha March,” ayaa lagu yiri warka qoraalka ah ee kasoo baxay taliska Booliska ee Gobolka Banaadir

Sidoo kale Booliska ayaa shaaca ka qaaday in eedeysanaha uu ahaa Tabliiq, isla-markaana uu dilka iyo dhaawac uu u adeegsaday baangad.

“Eedaysanaha ayaa dilka u adeegsaday baangad, waxaana la sheegay in uu tabliiq ahaay masjidkana uu moddo joogay,” ayaa markale lagu yiri warka qoraalka ah ee Booliska.

Labada dhibane ayaa saaladdii subax ee shalay midna uu aqimay, midna uu salaadda tujiyay jamaacada masjidka, balse kadib waxaa dhacday arrintaan la yaabka leh.

Si kastaba, dhacdadan ayaa argagax ku reebtay dadka deegaanka, waxaana sidoo kale aad looga hadal hayaa baraha ay bulshada ku wada xiriiraan ee Internet-ka.