24.8 C
Mogadishu
Wednesday, July 1, 2026

Xafiiska Xamza oo xaqiijiyey jiritaanka mooshin xildhibaankii abaabulay uu soo hadlay

Muqdisho (Caasimada Online) – Xoghayaha joogtada ah ee xafiiska Ra’iisul Wasaaraha XFS, Kamaal Guutaale, ayaa xaqiijiyey inuu jiro dhaqdhaqaaqa mooshin laga abaabulay xukuumadda, kaas oo xildhibaano ka tirsan baarlamaanka ay doonayaan in xilka looga qaado Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre.

Kamaal Guutaale oo soo qaatay muuqaalka Xildhibaan hore Prof. Dalxa oo Facebook-giisa uu soo dhigay, isagoo ku soo dul qoray, “Ragaa JW Marriott motion ku qoraaya. Ragaa ka joogadaas wali ku haaya. Shacabka Soomaaliyeed isku ma war haayo.!”

Dadka falanqeeya siyaasadda oo adeegsaday sawir laga qaaday postiga Xoghayaha joogtada ah ee xafiiska Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya, Kamaal Guutaale, ayaa warkiisa ku macneeyey in dareen culus ay xukuumaddu ka qabto mooshinka laga abaabulayo.

Intaas kadib, waxaa soo hadlay Xildhibaan Cabdiladiif Muuse Nuur (Sanyare) oo sheegay in mooshinka lagu ridayo xukuumadda Xamse lagu diyaarinayo Nairobi.

Xildhibaan Sanyare ayaa qoraalkiisa ku sheegay in mooshinka la diyaariyey ay saxiixeen xildhibaano gaaraya 120 mudane oo ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya.

Sidoo kale, Sanyare wuxuu sheegay in 23-ka bishaan oo ku beegan maalin Sabti ah ay qorsheeyeen in mooshinkaas la keeno kulanka baarlamaanka, si kalsoonida loogala noqdo Ra’iisul Wasaare Xamse iyo xukuumadiisa.

“Mooshinka kalsooni kala-noqoshada Xukuumada Xamse Cabdi Bare, ee lakeeni doono maalinta sabtida ah 23 Augast insha allaah, waxaa saxiixay xildhibaabano gaaraya 120 mudane, wali waxaa naga dhiman 20 mudane, xildhibaankii raba inuu cibaadaysto aniga ha ilasoo xiriro,” ayuu yiri Xildhibaan Cabdiladiif Muuse Nuur (Sanyare) oo waqooyiga Gaalkacyo laga soo doorto.

Ra’iisul Wasaare Xamse Cabdi Barre, ayaa noqday ra’iisul wasaarihii ugu xilka dheeraa, markii dib loo eego taariikhda intii ay xafiiska joogeen Ra’iisul Wasaarayaashii Soomaaliya soo maray, taasina waxaa sabab u ah kalsoonida uu Madaxweyne Xasan Sheekh u qabo Ra’iisul Wasaarihiisa.

Xildhibaanada mooshinka wada Madaxweynaha ma beegsanayaan ee waxay hadda go’aansadeen inay xukuumadda ridaan, waxaana la sheegay in xubnaha mooshinkaan abaabulaya ay dowladda ka waayeen dantooda gaarka ah.

Daawo: Wasiir Fiqi oo ka hadlay dagaalka, fartana ku fiiqay ‘dad u adeega Al-Shabaab’

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka Gaashaandhigga Soomaaliya, Axmed Macalin Fiqi, oo caawa shir jaraa’id qabtay ayaa faahfaahin ka bixiyey howlgalka ka socda gobolka Shabeelllaha Hoose, tirada Khawaarijta looga dilay Bariire iyo maleeshiyaad ka tirsan Khawaarijta oo nolosha lagu qabtay.

Wasiirka ayaa sheegay in ku dhawaad 120 Khawaarij ah lagu dilay magaalada Bariire, iyadoo cadowga halkaas looga furtay hub iyo saanad ciidan, kadib markii maleeshiyaadkii firxaday ay hubkooda tureen.

Wasiirka Gaashaandhigga ayaa sidoo kale sheegay in uruurinta hubka ay barbar socoto asturidda meydadka Khawaarijta oo daadsan gudaha magaalada.

Wasiir Axmed Macalin Fiqi, ayaa sheegay in Bariire ay tahay magaalo istaraatiiji ah, isla markaana xoreynteeda ay dowladda u tahay isgoys muhiim ah.

Ciidamada Xoogga Dalka oo ku dabaal-degaya Buundada Bariire ayaa soo bandhigay muuqaalo ay iska duubeen, Buundadaas waxaa jiray Khawaarijta oo qaraxyo ku xirtay.

Ciidanka ayaa sidoo kale bandhigay qaar kamid ah hubkii iyo saanadii ciidan oo ay ka furteen Al-Shabaab, kuwaas oo ay ku jiraan mootooyin ay u adeegsanayeen weerarradooda.

Wasiir Fiqi, oo hambalyo u diray ciidamada guushaan soo hooyey oo isugu jira Xoogga Dalka, NISA iyo Ciidamada Uganda ee AUSSOM ayaa sheegay in howlgalku uu hadda bilow yahay, isla markaana maalmaha soo socda ay ciidamadu xorey doonaan deegaano kale oo muhiim ah.

sidoo kale Wasiir Fiqi, ayaa sheegay inay jiraan “kooxo daba-dhilif Soomaali iyo Ajaanib isugu jira” kuwaas oo cadowga Khawaarijta ah u faafinaya dacaayado raqiis ah, sida inay (qabsa doonaan Muqdisho) Wuxuu yiri “Taasi ma dhaceyso, waana habeenkii xalay ahaa oo tegay.”

Hoos ka daawo

Jubaland links Gedo clashes to Ethiopia-Egypt Nile rivalry

KISMAYO, Somalia – Somalia’s Jubaland state has accused the federal government in Mogadishu of deliberately stoking conflict in the strategic Gedo region as a proxy for the escalating geopolitical rivalry between Ethiopia and Egypt over the Nile River.

In a sharply worded statement, Jubaland’s security ministry claimed that recent military operations by federal forces in Gedo are driven by “hidden foreign agendas,” specifically designed to drag Somalia into the long-standing dispute over the Grand Ethiopian Renaissance Dam (GERD).

The accusation marks a dangerous new flashpoint in the deeply strained relationship between the Somali central government and its federal member states, threatening to destabilize the Horn of Africa nation further.

“Jubaland strongly believes that the new military aggression in Gedo carries a hidden foreign agenda, particularly related to the Nile River dispute, which is pulling Somalia into a conflict it has no stake in,” the statement released from the regional capital Kismayo declared.

Jubaland’s leadership directly implicated Somali President Hassan Sheikh Mohamud, alleging he is attempting to “dismantle the federal system” by dividing the Somali National Army (SNA) along political lines in Gedo.

The war of words follows intense clashes in late July and early August, which saw federal government forces, led by the controversial commander Abdirashid Janan, seize control of the key border town of Beledxaawo from Jubaland troops. The fighting reportedly resulted in over 30 fatalities and displaced numerous civilians.

The situation in Beledxaawo, which lies near the borders of both Ethiopia and Kenya, grew more complex this week. Reports emerged that Ethiopian military officers, who maintain a significant presence in Gedo, ordered the federal forces under Janan to vacate the town. This alleged ultimatum sparked large-scale protests on Thursday, with hundreds of residents taking to the streets to support the national army and denounce foreign interference.

“We reject any foreign order that undermines our right to self-governance,” said one protestor, who asked to remain anonymous for security reasons. “The national army is here to defend us. This is our city, and no foreign entity can dictate how we manage our security.”

A proxy battleground?

Analysts have increasingly warned that Somalia could become a theater for the Egypt-Ethiopia rivalry. Addis Ababa, which views the GERD as essential for its development, has been a long-time power broker in Somalia, maintaining troops in several regions, including Gedo, through a bilateral agreement outside the African Union mission’s mandate.

Cairo, which sees the dam as an existential threat to its water supply, has recently bolstered its ties with Mogadishu. Egypt signed a defense pact with Somalia and has supplied military hardware, a move widely interpreted as an attempt to counter Ethiopian influence in the region, particularly after Ethiopia signed a contentious port access deal with the breakaway region of Somaliland.

The potential for these tensions to spill over is high, especially with the anticipated inclusion of Egyptian troops in a new African Union mission in Somalia.

The federal government’s deployment of Abdirashid Janan to lead the Gedo operations has further inflamed the situation. Janan is a former Jubaland security minister with a long and complex history.

He has previously fought against the federal government and has been accused of serious human rights abuses by monitoring groups. Jubaland sees his recent alignment with Mogadishu as a direct provocation.

The central government in Mogadishu has rejected Jubaland’s accusations, blaming the administration of President Ahmed Mohamed Islam (Madobe) for instigating the violence. Mogadishu has since suspended government services in parts of Gedo.

This conflict is rooted in a long-standing constitutional crisis between Mogadishu and Kismayo. Tensions escalated significantly after President Madobe was re-elected for a third term in late 2024, a move the federal government deemed unconstitutional.

Jubaland has called for immediate international intervention to de-escalate the crisis and hold President Mohamud’s government accountable. The state warned that continued efforts to centralize power threaten to unravel Somalia’s fragile federal structure and could plunge the Gedo region into a broader, more devastating conflict.

Somali, AU forces seize key town of Bariire from Al-Shabab

MOGADISHU, Somalia – Somali government troops, supported by African Union forces, have captured the strategic town of Bariire from Al-Shabaab insurgents following a week of heavy fighting, Somalia’s Ministry of Defence announced Friday.

The capture of the town, located in the volatile Lower Shabelle region, represents a significant gain for the government in its ongoing offensive against the al-Qaeda-linked militant group. The operation resulted in over 100 militant deaths, according to a government statement.

“The Somali National Army, with the support of the Ugandan Defence Forces contingent of the African Union Transition Mission in Somalia (ATMIS), has fully liberated the strategic city of Bariire,” the defence ministry said in a statement released Friday afternoon.

Government forces are now conducting clearing operations in and around the town, where they have seized a large cache of weapons and military supplies. Several militants were also captured alive, the ministry added, promising to release more details as they become available.

A strategic blow

Bariire, situated approximately 60 kilometres (37 miles) southwest of the capital, Mogadishu, has long been a pivotal stronghold for Al-Shabaab. Its location on the Shabelle River provides control over a key bridge and access to fertile agricultural lands, which the group has historically used for revenue generation and logistics.

The town has frequently changed hands over the years and served as a critical staging ground for Al-Shabaab to plan and launch attacks on government and civilian targets in Mogadishu and surrounding areas. Its recapture disrupts a major operational hub for the insurgents.

“Lower Shabelle is one of Al-Shabaab’s most important operational areas,” said a Mogadishu-based security analyst. “Losing Bariire hampers their ability to move fighters and supplies and to project force towards the capital.”

The successful operation highlights the critical role of international partners in supporting the Somali National Army (SNA). The statement from the defence ministry explicitly praised the “bravery of the National Army, ATMIS, and the support of international partners.”

The Ugandan contingent is one of the largest within ATMIS, a multinational mission tasked with stabilizing the country and gradually transferring security responsibilities to Somali forces.

Recent fighting in the area was also supported by U.S. airstrikes, according to the government. The U.S. Africa Command (AFRICOM) regularly conducts strikes in coordination with the Somali government to target Al-Shabaab fighters, command centres, and infrastructure.

Ongoing offensive

The capture of Bariire is the latest development in a major military offensive launched by the Somali government under President Hassan Sheikh Mohamud. The campaign, which began in 2022, has enlisted the help of local clan militias and international partners, succeeding in liberating large swathes of territory from militant control, particularly in central Somalia.

However, Al-Shabaab has proven to be a resilient foe. The group has been waging a brutal insurgency against the federal government for more than 15 years, seeking to impose its strict interpretation of Islamic law.

Despite being pushed out of major urban centres, including Mogadishu in 2011, the group retains control over vast rural areas. From there, it continues to carry out deadly suicide bombings, raids on military bases, and targeted assassinations, posing a persistent threat to peace and stability in the Horn of Africa nation.

Ciidanka dowladda iyo kuwa Uganda oo si buuxda maanta ula wareegay Bariire

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidanka Xoogga Dalka oo kaashanaya Ciidamada Difaaca Uganda ee qeybta ka ah howl-galka Midowga Afrika ee Soomaaliya (AUSSOM), ayaa si buuxda gacanta ugu dhigay magaalada istiraatiijiga ah ee Bariire, sida ay goordhoweyd shaacisay Wasaaradda Gaashaandhigga.

Bariire oo ka tirsan gobolka Shabeellaha Hoose ayay ciidamada iskaashanaya si guul ah ula wareegeen galabta, kaddib dagaal socday muddo toddobaad ah.

Intii lagu guda jiray howlgalka, in ka badan 100 xubnood oo ka tirsan kooxda Al-Shabaab ayaa la dilay, sida ay sheegtay dowladda.

Sidoo kale, waxaa gacanta lagu dhigay maxaabiis nool oo ka tirsan kooxda. Ciidamada ayaa haatan ka wada magaalada iyo deegaannada ku xeeran hawl-gallo nadiifin ah, iyagoo gacanta kusoo dhigay hub iyo saanad ciidan oo fara badan.

Wasaaradda Gaashaandhigga ayaa bogaadisay geesinnimada Ciidanka Xoogga Dalka, AUSSOM iyo taageerada saaxiibada caalamka, iyadoo sheegtay in ay dib ka soo saari doonto faahfaahin dheeraad ah marka la soo gabagabeeyo ururinta xogta.

Dagaalladii u dambeeyay ee Bariire ayaa waxaa qeyb ka ahaa duqeymo uu fuliyay Mareykanka, kuwaas oo ay ku taageerayeen Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed ee howl-galka ka waday halkaasi.

Bariire waxaa horey gacanta ugu haysay kooxda Al-Shabaab, iyadoo ugu dambeyn maanta laga saaray. Shabeellaha Hoose ayaa kamid ah meelaha ay ku xooggan yihiin xubnaha kooxda Al-Shabaab, waxaana ay kasoo abaabulaan weerarada ay ka fuliyaan gudaha caasimadda.

Ibrahim Traoré oo sheegay in ceeb qaran ay dhex joogto Soomaaliya iyo dalal kale

0

Ouagadougou (Caasimada Online) – Hoggaamiyaha militariga ah ee Burkina Faso, Captain Ibrahim Traoré ayaa sheegay in dalal Afrikaan ah oo ay kamid tahay Soomaaliya ay dhex taagan yihiin ceeb qaran.

Dalalkan ayuu sheegay in wax walba ay dibadda kasoo dhoofsadaan, iyagoo leh kheyraad fara badan. Traoré ayaa dhaliilay sida ay iskaga indho tirayaan wax soo saarkooda gudaha, isla markaana ay lacag adag ugu safrinayaan dalal kale oo isku tashaday.

“Soomaaliya oo leh xeebta ugu dheer Afrika, kuna fadhida badda ugu kalluunka badan qaaradda, waxay wali kalluunka kasoo dhoofsataa Thailand! Tani waa ceeb qaran iyo calaamad muujinaysa fashilka Afrika,” ayuu yiri Ibrahim Traoré.

Ninkan ayaa sidoo kale tusaale usoo qaatay dalalka Angola, South Africa iyo Nigeria, oo uu sheegay in dalal dibadda ah ay u safriyaan boqolaal milyan oo doollar, halka xitaa sarreenka ka soo iibsadaan Mareykanka.

“Afrika waxay wali ka shaqeyneysaa qaabkeedii hore ee burburka. Angola waxay sannad walba $57 milyan ku bixisaa kalluun ay ka soo dejiso Argentina, iyadoo ay deris la tahay Namibia, oo ah dalka ugu weyn ee kalluunka ka dhoofsada gobolka SADC,” ayuu yiri.

Waxa uu intaas kusii daray “South Africa waxay galleyda ka soo degsataa Argentina, halka Zambia oo ay xuduud wadaagaan ay tahay beeraleyda ugu weyn ee galleyda. Nigeria waxay sarreenka ka soo iibsataa Mareykanka, iyadoo ay Ghana, oo jaarka ah, ay tahay dal sarreen beerta.”

Traoré ayaa si cad u sheegay in Afrika ay u baahan tahay isku duubni, kalsooni gudaha ah iyo midnimo dhaqaale, si loo badbaadiyo mustaqbalka jiilasha dambe. “Marka aynaan kalsooni ku qabin nafteena iyo walaalaheen, waxaan sii ahaan doonaa qaarad ku tiirsan dibadda.”

Afrika waxaa haatan ku loollamaya Shiinaha, Mareykanka iyo Yurub, kuwaas oo usoo dhoofiya wax soo saarkooda, iyaga oo curyaamiyay wax soo saarkii gudaha. Dhibaatadan waxaa la daala dhacaya dalal badan oo Afrikaan ah oo Soomaaliya-na ka mid tahay, waana mid u baahan in laga yeesho ajende qaran oo dhab ah.

Jubaland oo shaacisay inuu xiriir ka dhaxeeya xiisada Gedo iyo tan biyo-xireenka Itoobiya

Kismaayo (Caasimada Online) – Maamul-goboleedka Jubaland ayaa sheegay in xiisadda colaadeed ee ka soo cusboonaatay gobolka Gedo ay salka ku hayso ajandayaal siyaasadeed oo shisheeye, gaar ahaan kuwa la xiriira muranka Webiga Niil ee u dhexeeya dalalka Itoobiya iyo Masar.

War-saxaafadeed ka soo baxay Wasaaradda Amniga Gudaha ee Jubbaland, ayaa lagu eedeeyay Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, inuu si bareer ah u kala qaybinayo Ciidanka Xoogga Dalka ee ku sugan Gedo, tallaabadaas oo looga gol leeyahay in lagu wiiqo nidaamka federaalka.

“Jubbaland waxay si adag u aaminsan tahay in duullaanka milatari ee cusub ee ka socda Gedo uu xambaarsan yahay ajandayaal shisheeye oo qarsoon, gaar ahaan kuwa ku saabsan muranka Webiga Niil, arrintaas oo Soomaaliya ku dhex jiidaysa colaad aanay wax lug ah ku lahayn,” ayaa lagu yiri war-saxaafadeedka.

Falanqeeyayaasha siyaasadda ayaa dhowaan ka digay in joogitaanka ciidammada Itoobiya oo ay wehliyaan kuwa Masaari ah—oo la filayo inay ku biiraan Howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya bilaha soo socda—ay hurin karto isku dhac baahsan, haddii aysan Dowladda Federaalka Soomaaliya dejin istaraatiijiyad qaran oo cad.

Itoobiya iyo Masar ayaa weli isku maan-dhaafsan arrinta Biyo-xireenka Weyn ee Horumarka Itoobiya (GERD), taasoo dhalisay walaac laga qabo in loollankoodu uu soo gudbo gudaha Soomaaliya.

Jubaland ayaa sidoo kale ku eedaysay Madaxweyne Xasan Sheekh inuu gobolka Gedo geeyay taliyihii hore ee nabad-sugidda gobolkaas, Cabdirashiid Janan—oo haatan la safan Dowladda Federaalka—si uu u hoggaamiyo howlgallada ka dhanka ah ciidamada Jubbaland.

Dhanka kale, xiisad ayaa weli ka taagan magaalada xuduudda ku taalla ee Beledxaawo, kadib markii ay soo baxeen warar sheegaya in saraakiil ka tirsan milatariga Itoobiya oo ka howlgala Gedo ay ku amreen ciidamada Dowladda Federaalka ee uu hoggaamiyo Janan inay deegaanka ka guuraan. Amarkaasi wuxuu kiciyay dibadbaxyo ballaaran iyo eedeymo ku saabsan ku xadgudubka madax-bannaanida qaranka.

Boqollaal ka tirsan dadka deegaanka ayaa isugu soo baxay waddooyinka maalintii Khamiista, iyagoo muujinayay taageerada ay u hayaan ciidamada Dowladda Federaalka Soomaaliya, isla markaana ka soo horjeeda faragelin kasta oo shisheeye.

“Waan diidnaynaa amar kasta oo shisheeye oo wax u dhimaya xaqa aan u leenahay is-maamul,” ayuu yiri mid ka mid ah dibadbaxayaasha oo codsaday inaan magaciisa la sheegin. “Ciidanka Qaranku wuxuu halkan u joogaa inuu na difaaco. Waa magaaladeenna, mana jirto cid shisheeye ah oo noo yeerin karta sida aan amnigeenna u maareynayno.”

Horumarradan dambe ayaa sii murjiyay xiriirkii u dhexeeyay Muqdisho iyo maamulka Jubaland ee fadhigiisu yahay Kismaayo, kaasoo ugu baaqay beesha caalamka inay si degdeg ah u soo farageliso, isla markaana Dowladda Federaalka Soomaaliya kala xisaabtanto xiisadda sii kordheysa.

Ciidamada Federaalka ayaa dhowaan magaalada Beledxaawo kala wareegay ciidamada Jubaland, kaddib iska hor-imaadyo culus oo dhex maray. Dowladda Federaalka ayaa ku eedaysay Jubbaland inay ka dambaysay hurinta colaadda, waxayna tan iyo markaas hakisay adeegyadii dowliga ahaa ee ay ka bixin jirtay qaybo ka mid ah gobolka Gedo.

Jubaland ayaa iska fogaysay eedeymahaas, waxayna ku celisay in shacabka reer Gedo aan lagu qasbi karin inay u dulqaataan colaad salka ku haysa hagardaamooyin siyaasadeed. Maamulka ayaa sidoo kale ka digay tallaabooyin dheeraad ah oo lagu doonayo in lagu carqaladeeyo nidaamka federaalka ah ee dowladnimada Soomaaliya.

War ka cusub markabka hubka ee Puntland sii deysay

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Markabka hubka waday ee MV Sea World ayaa la filayaa inuu kusoo xirto Dekedda Muqdisho si uu ugu dejiyo hubka iyo saanadda ciidan ee uu sido.

Markabkan oo dhawaan laga sii daayay dekedda Boosaaso oo ku dhawaad 20 maalmood uu ku haystay maamulka Puntland, kadib markii ay ka soo qabatay xeebta Bareedo ee u dhow Ras Xafuun.

Markabkan ayaa lasii daayay kadib markii uu maamulka Puntland sheegay in Turkida ay la wadaagtay cadeymo dhameystiran oo xaqiijinaya lahaanshaha saanada ciidan iyo hubka saaran markabka.

Ciidamada xoogga dalka iyo kuwa ilaalada ka ah xerada TÜRKSOM ayaa heegan la geliyay, si ay u sugaan amniga intii lagu guda jiro hawsha dejinta saanadda militari ee saaran markabka, taas oo lagu xaqiijinayo badqabka daabulida iyo in ay wax carqalad ah dhicin.

Maamulka Puntland ayaa 4-tii bishaan sii daayay markabkan, iyadoo markabka iyo shixnadii saarnayd ku wareejisay dowladda Turkiga. Wareejinta markabka MV Sea World ayaa looga dhawaaqay kulan markaas dhexmaray Madaxweynaha Puntland iyo wafdi ka socday dowladda Turkiga oo uu hoggaaminayay Safiirka Turkiga ee Soomaaliya, Alper Aktaş.

Sii-deynta markabkan ayaa ku timid dadaal diblumaasiyadeed heer sare ah oo Imaaraadka u sameeyay Turkiga, maadaama uu si weyn ugu dhow yahay Saciid Deni, taas oo ugu dambeyntiina keentay in markabka iyo hubka uu siday lagu wareejiyo Turkida.

Inkastoo dowladda Soomaaliya aysan faahfaahin buuxda ka bixin tirada iyo nooca agabka militari ee saaran markabka, haddana ilo-wareedyo ayaa tilmaamaya in saanaddan loo qorsheeyay in lagu adeegsado tababarka ciidamada Soomaaliyeed ee xerada TÜRKSOM, halkaas oo ay macallimiin Turki ah ka wadaan howlo tababar.

War ka cusub diyaaraddii u socotay Hargeysa ee burburtay

0

Nairobi (Caasimada Online) – Faahfaahin dheeraad ah ayaa kasoo baxaysa diyaarad yar oo sidday shaqaale caafimaad oo shalay galab ku dhacday xaafad ku taala duleedka magaalada Nairobi.

Hay’adda Amref Flying Doctors ayaa sheegtay in diyaaradda oo nooceedu ahaa Cessna ay ka kacday garoonka diyaaradaha ee Wilson galabnimadii Khamiista, iyadoo ku sii jeedday magaalada Hargeysa ee caasimadda Somaliland. Waxaana ka dhashay khasaare isugu jir dhimasho iyo dhaawac, iyadoo gebi ahaanba ay burburtay diyaaraddu.

Lix ruux ayaa ku geeriyooday shilkan, halka 4 kamid ah dadka dhintay ay ahaayeen dhakhaatiir, kalkaaliyayaal iyo duuliyihii diyaarada, halka labada kalena ay ahaayeen dad ku sugnaa dhismaha ay diyaarada ku dhacday.

Diyaaradda ayaa burburka ka dib waxaa qabsaday dab, waxa ayna ku dul dhacday dhismo ku yaal xaafadda Githurai ee magaalada Nairobi. Baarayaal ayaana halkaasi loo diray si ay u baaraan sababta keentay shilka.

Sida ay shaacisay hay’adda duulista rayidka ee Kenya, diyaaradda ayaa lumisay xiriirka raadaarka saddex daqiiqo kaddib markii ay hawada gashay, taas oo dhalisay dareen degdeg ah oo sababay in lala socdo xaaladda.

Maamulaha guud ee shirkada iska leh diyaaraddan ee Amref, Stephen Gitau ayaa dhankiisa sheegay in ay si buuxda ula shaqeynayaan laamaha maamulka duulista iyo kooxaha gurmadka deg-degga ah si loo fahmo waxa dhacay.

Ciidamada Kenya iyo booliska qaranka ayaa gaaray goobta uu shilku ka dhacay si ay u fuliyaan howl-gal baaritaan ah iyo ururinta haraadiga diyaaradda.

Amref oo ah hay’ad samafal caafimaad ayaa ka howl-gasha meelo badan oo ku yaalla geeska Afrika, oo ay ka mid tahay Somaliland. Waxay ka qayb qaadataa mashaariic caafimaad oo ay kamid yihiin xoojinta adeegyada caafimaadka aasaasiga ah iyo wacyigelinta ka dhanka ah gudniinka fircooniga ah.

Shaqada hay’addan ee Somaliland waxay qeyb ka tahay istaraatiijiyadooda guud ee horumarinta caafimaadka Afrika, iyadoo la kaashanaysa hay’ado maxalli ah iyo kuwo caalami ah si ay u hirgeliyaan barnaamijyadooda caafimaad.

Hay’addan ayaa waxay wada-shaqayn buuxda la leedahay bulshooyin ku baahsan 35 dal oo Afrikaan ah si ay u tababaraan shaqaalaha caafimaadka, u gaarsiiso adeegyo muhiim ah, isla markaana ay u dhisto nidaamyo caafimaad oo waara.

Si kastaba, shilalka ay ku lug leeyihiin diyaaradaha yar yar ayaa ah kuwo mararka qaar laga dareemo Bariga Afrika. Bishii Abriil ee sanadkii hore, taliyihii guud ee ciidamada Kenya ayaa ka mid ahaa 10 qof oo ku dhintay shil diyaaradeed oo dhacay Kenya, wax yar kadib markii ay duushay diyaarad milatari.

Arbacadii, Wasiirradii Difaaca iyo Deegaanka dalka Ghana Edward Omane Boamah iyo Ibrahim Murtala Muhammed iyo Lix ruux oo kale ayaa ku geeriyooday shil diyaaradeed oo ka dhacay gobolka Ashanti ee koonfurta dalkaasi, kadib markii ay la dhacday diyaarad Helikobter ah.

Xog: DF oo aqbalaada safiir Suleiman Dedefo Woshe ku bedelatay heshiis looga baxay

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Soomaaliya ayaa wajahaysaa xasarad diblomaasiyadeed oo sii kordhaysa kaddib markii ay aqbashay safiirka cusub ee Itoobiya, Suleiman Dedefo Woshe — oo ah diblomaasi ruug-caddaa ah oo caan ku ah inuu si cad u taageeray gooni-goosadka Somaliland.

Arrinta gobolkaas gooni-u-goosadka ah ayaa muddo dheer ahayd mid xasaasi u ah Muqdisho, magacaabista safiirkan ayaana kicisay caro shacab oo ballaaran, iyadoo ay soo baxayaan xogo sheegaya in dowladda Soomaaliya ay si ula kac ah u ansixisay magacaabistiisa, taasoo qayb ka ahayd khamaar siyaasadeed oo fashilmay oo ay la gashay Addis Ababa.

Muranku wuxuu salka ku hayaa Safiir Dedefo, oo waraaqihiisa aqoonsiga u gudbiyay Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, magaalada Muqdisho 5-tii Agoosto, 2025.

Imaatinkiisa ayaa si gaar ah xasaasiyad u kiciyay sababo la xiriira faallooyin uu horey ugu baahiyay baraha bulshada oo, sida ay sheegayaan ilo-wareedyo, uu ku taageeray xaqa ay Somaliland u leedahay aayo-ka-tashigeeda, isla markaana su’aal geliyay midnimada dhuleed ee Soomaaliya. Dadka dhaliila arrintan waxay u arkaan gef weyn oo ka dhacay Muqdisho, gaar ahaan kaddib in ka badan sannad oo uu xiriirku xumaa.

Xiisadda labada dal waxay salka ku haysaa bishii Jannaayo 2024, markaas oo ay Itoobiya heshiis is-afgarad ah (MoU) la saxiixatay Somaliland, kaasoo dhigayay inay aqoonsanayso gobolkaas, beddelkeedana ay ku helayso saldhig ciidan badeed oo ku yaalla xeebteeda.

Soomaaliya waxay si adag u cambaaraysay heshiiskaas, iyadoo ku tilmaantay xadgudub ka dhan ah madax-bannaanideeda, waxayna dalkeeda ka eriday safiirkii hore ee Itoobiya, iyadoo sidoo kale albaabada isugu dhufatay safaaraddii ay ku lahayd Addis Ababa. In kasta oo labada dal ay tan iyo xilligaas qaadeen tallaabooyin lagu hagaajinayo xiriirka, haddana magacaabista Dedefo waxay halis gelinaysaa inay dib u huriso khilaafkii diblomaasiyadeed.

Heshiis diblomaasiyadeed oo fashilmay

Ilo-wareedyo ka tirsan madaxtooyada Soomaaliya ayaa sheegaya in Villa Somalia iyo Wasaaradda Arrimaha Dibadda ay labaduba ka warqabeen hadalladii hore ee Dedefo. Sida ay tibaaxeen ilo-wareedyadu, aqbalaaddiisu waxay qayb ka ahayd heshiis daaha gadaashiisa ah oo lagu gaaray Shir Madaxeedkii Amniga Cunnada ee ka dhacay Addis Ababa 27-kii Luulyo. Heshiiskan ayaa la sheegay inay qayb ka ahaayeen Wasiiru-dowlaha Arrimaha Dibadda Soomaaliya, Cali Cumar (Balcad), iyo saraakiil Itoobiyaan ah.

Sida ku cad heshiiska la sheegay, Soomaaliya waxay ansixin lahayd danjiraha Dedefo, halka Itoobiyana ay Dowladda Federaalka Soomaaliya ka caawin lahayd inay dib ugu soo celiso gacan ku haynta gobolka Gedo, oo ah deegaan hadda la safan maamulka Jubaland.

Jubaland, oo ah dowlad-goboleed xubin ka ah dowladda federaalka oo ku taalla koonfurta Soomaaliya, ayaa muddooyinkii dambe khilaaf kala dhexeeyay Muqdisho, kaasoo ku saabsan awoodaha dastuuriga ah iyo qaybsiga kheyraadka. Madaxweynaheeda, Axmed Maxamed Islaam (Madoobe), ayaa si isdaba joog ah isku maandhaafay maamulka Madaxweyne Maxamuud, iyadoo gacan ku haynta Gedo ay tahay xudunta khilaafka. Gobolka ayaa laga soo sheegayay dhaqdhaqaaqyo ciidan oo cusub iyo barakac shacab, taasoo muujinaysa sida ay xaaladdu u kacsan tahay.

Laakiin qorshahaasi wuxuu u muuqdaa mid fashilmay. Maalmo yar kaddib markii la gudbiyay waraaqihii aqoonsiga ee Dedefo, ayaa la sheegay in Itoobiya ay ka baxday ballanqaadkeedii. Beddelkii ay Muqdisho taageeri lahayd, Addis Ababa ayaa la sheegay inay dib u bilowday taageeradii ay siin jirtay maamulka Jubaland ee uu hoggaamiyo Axmed Madoobe.

Wararku waxay sheegayaan in saraakiil Itoobiyaan ah ay martigeliyeen odayaal dhaqameed ayna fududeeyeen dib ugu laabashada Madaxweyne ku-xigeenka Jubaland, Maxamuud Sayid Aadan, ee gobolka Gedo. Haddii ay arrintani run tahay, isbeddelkaasi wuxuu Soomaaliya ka dhigay mid faro-maran — marka laga reebo magacaabista safiir muran badan dhaliyay oo si rasmi ah xilkiisii ula wareegay.

Carada shacabka oo kor u kacday

Go’aanka lagu aqbalay Dedefo wuxuu kiciyay caro xooggan oo ka dhex dhalatay baraha bulshada, iyadoo muwaadiniinta Soomaaliyeed iyo falanqeeyayaasha siyaasadeed ay ku tilmaameen tallaabadaas mid dhabar-jab ku ah danaha qaranka. Dad badan ayaa isbarbardhig ku sameeyay in safiirkii ka horreeyay, Mukhtaar Maxamed Waare, loo eryay hadallo aad uga xasaasiyad yaraa oo ku saabsanaa midnimada dhuleed ee Soomaaliya.

Qalalaasaha ka dhashay arrintan wuxuu sidoo kale daaha ka rogay khilaaf ka dhex jira dowladda Soomaaliya. Saraakiisha qaar ayaa ku eedeeyay inay tahay dayac dhanka sirdoonka ah, halka kuwa kalena ay u arkaan inay calaamad u tahay quus siyaasadeed.

Dadka dhaliilsan arrintan waxay ku doodayaan in dhacdadan ay ka tarjumayso dhibaato ka weyn: siyaasad arrimo dibadeed oo ay qaabeeyaan loolanno awoodeed oo gudaha ah oo ku-meel-gaar ah, halkii ay ka ahaan lahayd istiraatiijiyad qaran oo joogto ah.

Habkan oo kale, sida ay uga digayaan, wuxuu halis gelinayaa in quwadaha shisheeye ay saameyn dheeri ah ku yeeshaan arrimaha gudaha ee Soomaaliya, isla markaana ay wiiqdo madax-bannaanida dalka oo markii horeba jilicsanayd.

Khilaafkan diblomaasiyadeed wuxuu ku soo beegmay xilli xasaasi u ah xiriirka Soomaaliya kala dhexeeya Itoobiya. Xilli ay Itoobiya sii xoojinayso xiriirka ay la leedahay Somaliland, ayna saameyn ku leedahay Jubaland, Muqdisho waxay wajahaysaa caqabad adag — oo ah sugidda midnimadeeda dhuleed iyo madax-bannaanideeda.

Arrinta Dedefo waxay sare u qaadday la-xisaabtanka ay wadaan shacabka waxayna dhalisay su’aalo adag oo ku saabsan mudnaanta iyo go’aan-qaadashada siyaasadeed ee dowladda.

 

Imaaraatka oo qaaday tallaabo culus oo ka dhan ah Suudaan kadib diyaaradii laga soo riday

Khartoum (Caasimada Online) – Hay’adda Duulista Rayidka ee Suudaan ayaa Arbacadii shaacisay in Dalka Isutagga Imaaraatka Carabta uu diyaaradaha Suudaan ka mamnuucay inay ka soo degaan garoomadiisa, sida ay ku warrantay wakaaladda wararka ee dawladda. Tallaabadan ayaa ah calaamaddii ugu dambaysay ee muujinaysa xiisadda diblomaasiyadeed ee u dhaxaysa labada waddan.

Sidoo kale, hay’addu waxay xaqiijisay in diyaarad rakaab ah oo laga leeyahay Suudaan loo diiday inay ka duusho garoonka diyaaradaha ee Abu Dhabi.

Hay’adda Duulista ee Suudaan ayaa sheegtay inay ka fajacday go’aankan, waxayna intaas ku dartay inay la xiriirayso shirkadaha diyaaradaha si dib loogu habeeyo tikidhada rakaabka u safraya dalka Imaaraatka iyo kuwa ka imaanaya.

Dhankooda, mas’uuliyiinta Abu Dhabi ayaan weli si rasmi ah uga hadlin arrintan.

Go’aankan mamnuucista ah ayaa yimid kaddib markii ciidanka cirka ee Suudaan ay sheegeen inay burburiyeen diyaarad laga leeyahay Imaaraatka Carabta. Sida uu sheegay telefishanka dawladda Suudaan, diyaaradda ayaa siday calooshood-u-shaqaystayaal u dhashay dalka Colombia, waxaana la beegsaday xilli ay ku degaysay garoon ku yaal gobolka Daarfuur oo ay maamulaan Ciidanka Gurmadka Degdegga ah (RSF).

Telefishanka dawladdu wuxuu intaa ku daray in weerarkaas oo dhacay Arbacadii fiidkii lagu dilay ugu yaraan 40 qof. Garoonkan ayaa muddooyinkii dambe la kulmayay duqeymo isdaba joog ah oo ay fulinayeen ciidanka Suudaan, kuwaas oo dagaal kula jiray ciidanka RSF tan iyo bishii Abriil 2023.

Il-wareed dhanka militariga ah, oo codsaday inaan magaciisa la sheegin, ayaa u sheegay wakaaladda wararka ee AFP in diyaaradda Imaaraatka “la duqeeyay oo gebi ahaanba la burburiyay” xilli ay ku sugnayd garoonka diyaaradaha ee Niyala ee gobolka Daarfuur.

Dhinaca kale, weli wax war ah kama soo bixin ciidanka RSF oo ku saabsan dhacdadan.

Wakaaladda AFP ayaa soo xigatay sarkaal Imaaraati ah oo cambaareeyay eedeymahaas, isagoo ku tilmaamay “kuwa been abuur ah” sheegashada Suudaan ee ah inay burburiyeen diyaaradda.

Madaxweynaha Colombia, Gustavo Petro, ayaa sheegay in dawladdiisu ay baarayso tirada muwaadiniinta Colombian-ka ah ee weerarkaas ku dhintay. “Waxaan qiimayn doonnaa suurtagalnimada soo celinta meydadkooda,” ayuu ku yiri qoraal uu soo dhigay bartiisa X.

Telefishanka dawladda Suudaan ayaa sidoo kale sheegay in diyaaraddu ay ka soo duushay saldhig cirka ah oo ku yaal Gacanka Carbeed, ayna siday tobanaan dagaalyahan oo ajnabi ah iyo qalab milatari oo loogu talagalay ciidanka RSF, kuwaas oo gacanta ku haya inta badan gobolka Daarfuur.

Xiisaddan ayaa salka ku haysa go’aankii ay Suudaan xiriirka diblomaasiyadeed ugu jartay dalka Imaaraatka Carabta bishii Maajo 2025. Xukuumadda Suudaan waxay ku eedaysay Imaaraatka inuu hub casri ah siiyo Ciidanka Gurmadka Degdegga ah (RSF) si ay ugu adeegsadaan dagaalka sokeeye ee ba’an ee dalkaas ka qarxay Abriil 2023. Imaaraatku wuxuu si isdaba joog ah u beeniyay eedeymahaas.

Sweden oo soo tarxiishay Soomaali badan iyo kuwa kale oo la qorsheynayo dhowaan

Stockholm (Caasimada Online) – Dowladda Sweden ayaa toddobaadyadii la soo dhaafay dalkeeda ka masaafurisay sideed muwaadin oo Soomaali ah, waxayna isu diyaarinaysaa inay celiso ugu yaraan 15 kale, xilli ay dowladdaasi dhaqangelinayso siyaasaddeeda ugu adag ee dhinaca socdaalka muddo tobannaan sano ah, tallaabo ay madaxda jaaliyadda Soomaalida ka digeen inay halis weyn gelin karto dadka la celinayo.

Shan iyo tobanka qof ee sugaya in la masaafuriyo ayaa hadda ku jira xabsiyada dalka Sweden, sida uu sheegay Yoonis Khaliif oo ka tirsan Ururka Jaaliyadda Soomaalida ee Sweden. Wuxuu intaas ku daray in dadka la celinayo ay isugu jiraan kuwo aan loo cusboonaysiin sharciga deggenaanshaha iyo kuwo magangalyo-doon ah oo muddo u dhaxaysa saddex ilaa toban sano jawaab ka sugayay codsiyadooda.

“Arrintan waa mid ay dowladda cusub ku hawlanayd muddo dheer,” ayuu Yoonis Khaliif u sheegay BBC-da. “Waxaa dadkaas ka mid ah dad da’ ah, carruur, iyo dhallinyaro qaan-gaar ah, oo qaar badan oo ka mid ah ay shaqeeyaan oo canshuurta bixiyaan, kuwaas oo hadda luminaya xaqa ay u lahaayeen inay dalka sii joogaan.”

Yoonis Khaliif wuxuu sheegay in wakiillada jaaliyadda ay qorsheynayaan inay toddobaadkan magaalada Stockholm kula kulmaan safaaradda Soomaaliya si ay ugala hadlaan arrimaha masaafurinta, ayna horey arrintan ula wadaageen mas’uuliyiinta Sweden. Wuxuu xusay in dowladdii hore ay ahayd mid si weyn u dhageysan jirtay tabashooyinka Soomaalida, balse maamulka hadda jira uu mawqif adag ka qaatay arrintan.

Tan iyo markii uu xafiiska la wareegay isbaheysiga laga tiro badan yahay ee uu hoggaamiyo Ra’iisul Wasaare Ulf Kristersson sannadkii 2022, oo ay taageerayaan xulafadiisa garabka midig iyo xisbiga la dagaallanka socdaalka ee Sweden Democrats, ayay Sweden soo rogtay tallaabooyin loogu talagalay in lagu yareeyo qaabilaadda qaxootiga iyo in la adkeeyo shuruudaha bixinta magangalyada.

Sannadkii 2024, waxaa sharciga deggenaanshaha la siiyay oo kaliya 6,250 magangalyo-doon, taasoo ah hoos u dhac boqolkiiba 42 ah marka loo eego xukuumadihii hore, waana tiradii ugu hooseysay ee la diiwaangeliyo tan iyo 1985, sida ay sheegtay Hay’adda Socdaalka Sweden (Swedish Migration Agency). Codsiyo yar ayaa la aqbalay, waxaana tirada sharciyada cusub ee deggenaanshaha ee la bixiyay ay gaartay heer taariikhi ah oo aad u hooseeya.

Dowladda ayaa siyaasaddan ku difaacday inay lagama maarmaan u tahay si wax looga qabto caqabadaha miisaaniyadda, balse dadka dhaliila, oo uu ku jiro Yoonis Khaliif, ayaa sheegay in sababaha dhaqaale aysan marmarsiiyo u noqon karin in la masaafuriyo dad muddo dheer deggenaa oo bulshada wax ku soo kordhinayay.

Hoggaamiyeyaasha jaaliyadda ayaa ka digaya in dadka lagu qasbayo inay ku laabtaan Soomaaliya ay la kulmi karaan isla khatarihii ay markii hore ka soo carareen, oo ay ka mid yihiin xasillooni-darrada siyaasadeed, colaadaha socda, iyo halista ah in si qasab ah ay u qortaan kooxaha mintidiinta ah.

“Xasillooni siyaasadeed ma jirto, kooxaha xagjirka ahna waxay qabsanayaan dhul hor leh,” ayuu yiri Yoonis Khaliif. “Dhallinyarada dib loo celiyo waxay noqonayaan kuwo nugul, gaar ahaan iyadoo aysan jirin shaqooyin ay helaan. Kuwani waa dad saxaraha soo maray oo halkan ammaan ka helay, balse hadda dib loogu celinayo dhibaatooyinkii ay ka soo baxsadeen. Waxaa habboon in dowladda Soomaaliya ay si dhab ah uga fiirsato arrintan.”

Shirkad Mareykan ah oo diyaarisay qorshaha reer Gaza loogu soo rarayo Soomaaliya

Boston (Caasimada Online) – Shirkadda La-talinta Boston (Boston Consulting Group – BCG) ayaa diyaarisay qorshayaal lagu rarayo Falastiiniyiinta reer Gaza, laguna dejinayo Soomaaliya iyo Jamhuuriyadda iskeed ugu dhawaaqday madax-bannaanida ee Somaliland, oo ku taalla waqooyiga Soomaaliya. Arrintan ayaa lagu sheegay in shirkaddu u fulisay wakiillada danaha ganacsato reer Israa’iil ah oo doonaya dib u dhiska marinkaas.

Dad xog-ogaal u ah qorshahan ayaa u sheegay wargayska Financial Times in Soomaaliya iyo maamulka Somaliland ay ka mid ahaayeen dhowr dal oo loo qorsheeyay in Falastiiniyiinta lagu mastaafuriyo. Liiskaas waxaa sidoo kale ku jiray waddamada Masar, Imaaraadka Carabta iyo Urdun.

Daraasaddan ayaa ku salaysnayd shaqo ay BCG ku taageeraysay aasaaska Hay’adda Gargaarka Bani’aadannimo ee Gaza (Gaza Humanitarian Foundation – GHF), oo uu Maraykanku taageero, taas oo dhaliil badan loo jeediyay sababo la xiriira tirada dadka ku dhintay goobaha gargaarka lagu qaybiyo.

Qorshahan dagaalka kaddib marka la shaaciyay wuxuu kiciyay caro weyn. Shirkadda la-talintu waxay si cad isaga fogaysay mashruuca, iyadoo sheegtay in shirkad kale oo mas’uul ka ahayd la faray in aan la fulin.

Qorshayaasha dib-u-dejinta ayaa ku salaysnaa warbixinno sheegaya in saraakiil ka tirsan Israa’iil iyo Maraykanka ay wadahadallo la yeesheen hoggaamiyeyaal ka tirsan Bariga Afrika, kuwaas oo ku saabsanaa qaabilaadda Falastiiniyiinta la mastaafurinayo, beddelkeedana loo ballanqaaday faa’iidooyin, oo ay ka mid tahay in Somaliland loo aqoonsado dal madax-bannaan.

Qorshahan, oo madaxweynaha Maraykanka Donald Trump sheegay inuu suurtagelin doono dib-u-dhiska Marinka Gaza, ayaa waxaa “isir-sifeyn” ku tilmaamay kooxaha u dooda xuquuqda aadanaha, hay’adaha caalamiga ah iyo saraakiil shisheeye.

“Haddii dal uu aqbalo reer Gaza oo si ku-meel-gaar ah, ikhtiyaari ahna, u soo guura, dalkaasi wuxuu helayaa dad cusub oo ku soo kordha, taas oo si cad u yeelan karta faa’iido dhaqaale oo weyn,” ayuu yiri qof xog-ogaal u ah shaqadan, sida uu u sheegay wargayska Financial Times.

“Laakiin waddamada ku jira qorshahan looma dooran iyadoo lagu salaynayo xog ku saabsan wadahadallo gaar ah oo dhacay. Ujeeddadu waxay ahayd in la fahmo dhinacyada dhaqaale ee la xiriira xulashooyinka uu Madaxweyne Trump miiska soo dhigay.”

Warbixin la socotay qorshahan ayaa saadaalisay in 25% Falastiiniyiinta reer Gaza ay go’aansan doonaan inay ka guuraan marinka, iyadoo inta badan kuwa baxa aysan dib ugu soo laaban doonin. BCG waxay qiyaastay in waddamada qaabila Falastiiniyiinta ay heli doonaan faa’iidooyin dhaqaale oo gaaraya $4.7 bilyan afarta sano ee ugu horreysa.

Waxaa la soo wariyay in shirkadda BCG – oo uu Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu ka mid yahay ardaydeedii hore – ay ku lug yeelatay GHF markii shirkadda qandaraasyada amniga ee Maraykanka, Orbis, ay u xil saartay inay ka caawiso daraasad ku saabsan suurtagalnimada hawlgal gargaar oo cusub.

Sida la sheegay, BCG waxaa loo doortay sababtoo ah xiriirka ay la leedahay Phil Reilly, oo ah sarkaal hore uga tirsanaa CIA-da, haddana ka shaqeeya Orbis.

Sida uu markii ugu horreysay baahiyay wargayska Middle East Eye, Reilly wuxuu ahaa la-taliye sare oo BCG u shaqeynayay muddo sideed sano ah, ilaa lix bilood ka hor, markaas oo uu aasaasay shirkadda Safe Reach Solutions – shirkad faa’iido-doon ah oo ka shaqaysa amniga iyo saadka, isla markaana ilaalisa xarumaha gargaarka ee GHF ee Gaza.

Wargayska Financial Times ayaa sidoo kale soo tebiyay in xubno ka tirsan Machadka Tony Blair (Tony Blair Institute) ay ka qaybqaateen mashruuc ku saabsan xaaladda Gaza ee dagaalka kaddib, kaas oo ay ku jireen qorshayaal loogu magac daray “Trump Riviera” oo lagu adeegsaday naqshado maaliyadeed oo ay diyaarisay BCG.

Puntland oo baaris deg-deg ah ku bilowday baabuur looga shakiyay…

0

Boosaaso (Caasimada Online) – Ciidamada difaaca Puntland, gaar ahaan ururka Gantaal oo kaashanaya Booliska degmada Qandala, ayaa qabtay gaari laga shakiyay xilli uu marayay deegaanka Unuun ee gobolka Bari.

Gaarigan ayaa loo tuhunsan yahay in uu sahay iyo raashin u waday firxadkii kooxda Daacish ee weli ku dhuumaaleysanaya dhulka buuraleyda ah ee Calmiskaad.

War kasoo baxay Hawl-galka Calmiskaad ayaa lagu sheegay in gaariga oo ah nooca loo yaqaan Probox uu siday raashin, qalab isgaarsiin iyo qalab kale oo sahay ah, iyadoo sidoo kale lala qabtay ninkii waday.

Warbixinta ayaa intaas ku dartay: “Ciidanku waxay Turmasaale keeneen gaari iyo ninkii watay, oo lagu soo qabtay isagoo raashin, solar iyo agab isgaarsiin u wada dhulka laga sifeynayo firxadka argagixisada Daacish.”

Dhawaan ayey aheyd markii ciidamada difaaca ee Puntland ay gacanta ku dhigeen gaari sahay u swaday maleeshiyaadka Daacish. Gaarigaas oo siday raashin uu ka qaaday Boosaaso ayaa ciidamadu ay ku qabteen deegaanka Biyo Kulule, halkaas oo ay weli ka socdaan howl-gallo culus.

Howl-galladan waxaa barbar socda duqeymo culus oo ay saaxiibada caalamiga ah ka fuliyaan deegaannada la tuhunsan yahay inay ku dhuumaaleysanayaan Daacish. Weeraradan ayaa si weyn u taageera ciidamada difaaca Puntland ee haatan howl-gallada culus ka wada aagga buuraha Calmiskaad ee gobolka Bari.

Si kastaba, Guulaha laga gaaray howl-galka Hillaac ayaa la sheegay inay yihiin kuwa si buuxda u wiiqay awooddii ururka Daacish ee gobolka, inkasta oo weli loo baahan yahay feejignaan dheeri ah oo ku wajahan ragga firxadka ah iyo isku daygooda ah inay dib usoo abaabulaan.

Soomaaliya oo garab istaag u muujisay Ghana xilli ay wajaheyso murugo weyn

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa tacsi tiiraanyo leh u dirtay madaxda iyo shacabka Ghana kadib geerida wasiirro iyo saraakiil sare oo dalkaas uga baxay shil diyaaradeed oo Arbacadii ka dhacay gobolka Ashanti ee koonfurta dalkaasi.

Bayaan tacsi ah oo kasoo baxay Wasaaradda Arrimaha Dibadda Soomaaliya ayaa lagu sheegay in ay garab taagan tahay dhiggeeda Jamhuuriyadda Ghana oo la murugeysan dhibaatada ka dhalatay shilkaasi diyaaradeed, kaasi oo galaaftay nolosha 8 xubnood.

“Soomaaliya waxay tacsi tiiraanyo leh u diraysa dowladda iyo shacabka dalka saaxiibka ah ee Jamhuuriyadda Ghana, kaddib shil naxdin leh oo sababay geerida siddeed qof, oo ay ku jiraan Wasiirka Gaashaandhigga, Dr. Edward Omane Boamah, iyo Wasiirka Deegaanka, Sayniska iyo Teknolojiyadda, Dr. Ibrahim Murtala Muhammed,” ayaa lagu yiri war-saxaafadeedka Soomaaliya.

Sidoo kale waxaa lagu yiri qoraalka: “Waxaan si qoto dheer uga naxnay murugada ay Ghana ku sugan tahay, Soomaaliya waxay la wadaagaysaa dareen tacsiyeed oo qalbi ah dhammaan dadkii ay saameysay dhacdadan murugada leh.”

Soomaaliya ayaa si dareen leh u muujisay in dowladda iyo shacabka Soomaaliyeed ay garab taagan yihiin Ghana xilligan adag ee baroor-diiqda, iyaga oo u diraya dareenkooda ugu xanuunka badan, kuna celinaya ballan-qaadkooda midnimo iyo naxariis.

Dowladda Ghana ayaa ku dhawaaqday in calanka dalkaasi hoos loo dhigay, halka madaxweyne Mahama uu hakiyay dhammaan howlihiisii rasmiga ah si loo muujiyo murugada dhacdadan.

Shilalka ay ku lug leeyihiin diyaaradaha yar yar ayaa ah kuwo mararka qaar laga dareemo Bariga Afrika.

Bishii April ee sanadkii hore, taliyihii guud ee ciidamada Kenya ayaa ka mid ahaa 10 qof oo ku dhintay shil diyaaradeed oo dhacay Kenya, wax yar kadib markii ay duushay diyaarad milatari.

Shilalkan ayaa si dhab ah faah-faahin dhammeystiran looga soo gudbin marka guddiyada ka shaqeynaya arrintaan ay sameeyaan baarista loo xil-saaro.

NISA oo bartilmaameedsatay madax sare oo Al-Shabaab ah

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidanka Hay’adda Sirdoonka iyo Nabad Sugidda Qaranka (NISA) ayaa xalay howl-gal qorsheysan ka sameeyay deegaanka Bariire ee Gobolka Shabeellaha Hoose.

Howl-galka ayaa lagu beegsaday guri ay deganaayeen horjoogeyaal ka tirsan kooxda Al-Shabaab, kuwaas oo maalmihii lasoo dhaafay halkaasi ku maleegayay falal argagixiso ah.

Wararka hordhaca ah ayaa sheegaya in howl-galkaasi uu sababay khasaare xooggan oo gaaray kooxda Al-Shabaab.

Gaar ahaan, horjoogeyaal sare oo ku sugnaa guriga la beegsaday ayaa la xaqiijiyay in ay ku dhinteen weerarkaasi.

Faah-faahin dheeraad ah ayaa la filayaa in la helo saacadaha soo socda, iyadoo la sugayo war rasmi ah oo kasoo baxa hay’adda NISA.

Howl-galkan ayaa daba socda bartilmaameedyo gaar ah oo hay’adda NISA ku beegsanayso horjoogayaasha Al-Shabaab iyo xubnaha muhiimka ah, xilli ay hoos u dhaceen howl-galladii tooska ahaa ee ka dhanka ahaa kooxda, kaas oo iska garabsanayeen ciidanka xoogga iyo dadka deegaanka ee Macawisleyda

Kooxda ayaa haatan dib u qabsatay deegaano ka tirsan bariga gobolka Hiiraan, kuwaas oo labo sano ka hor laga xoreeyay. Waxaana muuqata in kooxda ay isku dayeyso sii wadista ballaarinta awooddeeda mar kale gudaha gobolka.

Ruushka oo cambaareeyay qorshaha cusub ee Israel

0

New York (Caasimada Online) – Ku-xigeenka Ergayga Ruushka ee Qaramada Midoobay, Dmitry Polyanskiy ayaa si kulul u cambaareeyay qorshaha cusub ee ay ansixiyeen Golaha Wasiirrada Israa’iil, kaas oo lagu doonayo in lagu qabsado guud ahaan dhulka marinka Gaza.

Ergeyga Ruushka oo la hadlayay warfidiyeenka ku sugan xarunta Qaramada Midoobay ee New York ayaa sheegay in tallaabadaasi ay tahay mid aad u halis badan oo wiiqeysa dadaallada nabadeed. Wuxuu sheegay in Ruushku si buuxda u cambaareynayo qorshahaasi iyo wax kasta oo lamid ah.

Dmitry Polyanskiy ayaa intaas ku daray in waddo kasta oo lagu raadiyo xasillooni iyo nabad waarta laga fogaanayo haddii Israa’iil ay u dhaqaaqdo ficillo noocan oo kale ah oo horseedi kara dhiig daata dheeraad ah iyo xasillooni darro gobolka ka dhacda.

Dhinaca kale, Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil, Benjamin Netanyahu, ayaa si cad u soo bandhigay qorshe cusub oo milatari, kaasi oo lagu doonayo in Israa’iil ay si rasmi ah gacanta ugu dhigto marinka Gaza. Qorshahaan ayaa qayb ka ah dadaallada milatari ee Israa’iil ay ku sheegtay “in lagu baabi’inayo awoodda Xamaas”.

Sida ay sheegayaan warbixino kala duwan, qorshahaan ayaa lagu bilaabi doonaa in ciidamo cusub oo Israa’iili ah la geeyo deegaanno aysan horey u gelin, kuwaas oo ay ku jiraan xeryo ciidan oo lagu tuhunsan yahay in Xamaas ay u isticmaasho tababarada militari.

Waxyaabaha kale ee ku jira qorshaha waxaa kamid ah in si buuxda loo hareereeyo magaalada Gaza, waxaana qorshuhu dhigaya in dadka ku sugan halkaasi lagu khasbo inay u qaxaan koonfurta, si loo furo waddo lagu fulin karo weerarro milatari oo cusub.

Qorshahan ayaa sidoo kale tilmaamaya in la beegsado goobo ay dad badan ku sugan yihiin, taas oo laga cabsi qabo inay keento khasaare baaxad leh oo ka dhan ah shacabka rayidka ah ee aan waxba galabsan.

Tallaabadan ayaa kusoo beegmaysa iyadoo Israa’iil ay wajahaysa cadaadis xooggan oo caalami ah oo la xiriira duqeymaha joogtada ah ee ay ka waddo gudaha Gaza, kuwaas oo sababay burbur baahsan iyo dhimasho tiro aad u badan.

Tirakoob ay hay’adaha caafimaadku soo bandhigeen ayaa muujinaya in dagaallada ka socda Gaza tan iyo bishii Oktoobar 2023 ay sabab u noqdeen geerida in ka badan 61,200 oo qof, kuwaas oo badankood ah dumar iyo caruur.

Dalka Ruushka oo horay ugu baaqay in la helo xabbad-joojin degdeg ah ayaa mar kale ku celiyay baaqiisa ah in si shuruud la’aan ah loo joojiyo dagaalka, lana bilaabo wadahadal horseedi kara xasilooni iyo nabad waarta oo laga gaaro gobolka.

BCG linked to plan moving Gazans to Somalia, Somaliland

Washington, USA – Global management consultancy Boston Consulting Group (BCG) developed a controversial blueprint to relocate hundreds of thousands of Palestinians from the Gaza Strip to countries such as Somalia and the self-declared Republic of Somaliland, the Financial Times has reported.

The work said to have been carried out for Israeli businessmen preparing for the post-war redevelopment of the besieged territory, examined the “voluntary and temporary” deportation of Palestinians. The plan has been sharply condemned by human rights groups, which have branded it a framework for ethnic cleansing.

The idea stemmed from BCG’s collaboration with the US-backed Gaza Humanitarian Foundation (GHF), a newly established organization involved in aid distribution.

Documents reviewed by the Financial Times indicate that the firm’s modeling suggested countries agreeing to host Palestinian migrants could reap significant economic benefits — with a potential $4.7 billion boost for host nations within just four years.

BCG has since moved to publicly distance itself from the proposal, saying the partner who led the work was instructed not to move forward.

The lure of recognition

The inclusion of Somalia and Somaliland in the plan is particularly striking. According to the source material, the modeling drew on media reports that Israeli and US officials had floated the idea of East African nations accepting Palestinian deportees.

A key incentive allegedly put on the table was the possibility of formal diplomatic recognition of Somaliland as an independent state.

Somaliland, located in northwestern Somalia, broke away and declared independence in 1991 but has not secured broad international recognition. For its administration in Hargeisa, acknowledgment from the United States or Israel would represent a landmark diplomatic breakthrough.

The proposal reportedly estimated that around 25 percent of Gaza’s Palestinian population might opt to relocate, with most unlikely to return.

“By accepting the Gazans who relocate temporarily and voluntarily, a country will get an injection of population that will have an economic benefit that clearly could be significant,” a person familiar with the modeling told the Financial Times.

The plan aligns with rhetoric from some far-right Israeli politicians and ties into earlier redevelopment visions linked to former US President Donald Trump, including the concept of a “Trump Riviera” along Gaza’s coastline. T

he Office of the UN High Commissioner for Human Rights has consistently condemned any mass deportation of Palestinians, warning that “their forced displacement… is strictly prohibited under international law.”

A web of international actors

BCG’s involvement reportedly began when Orbis Business Intelligence, a US security contractor, approached the firm to conduct a feasibility study for a new Gaza aid operation.

That connection was made through Phil Reilly, a former CIA officer who served as a senior adviser to BCG for eight years. Reilly now heads Safe Reach Solutions, a security company tasked with protecting GHF’s aid hubs in Gaza.

The controversy also touches the Tony Blair Institute for Global Change. According to the Financial Times, staff from the institute — founded by the former British prime minister — participated in post-war Gaza projects that used the financial models BCG had developed.

BCG, one of the world’s most prestigious consulting firms and an alma mater of Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu, has sought to make clear that the relocation modeling was “not commissioned by any Israeli government body” and was instead “an internal, unsanctioned effort by a single partner.”

Somalis in Sweden face deportation under new policy

STOCKHOLM, Sweden – Sweden has deported several Somali nationals and is preparing to expel more under its most restrictive immigration policy in decades, triggering alarm within the Somali community, whose leaders warn that the returnees face grave dangers in their homeland.

At least eight Somalis have been deported in recent weeks, with another 15 currently held in detention centers awaiting removal, according to Yoonis Khaliif, a representative of the Somali Community Association in Sweden.

The deportations mark a significant policy shift under the current government, affecting asylum seekers and long-term residents alike.

“This is something the new government has been working on for a long time,” Khaliif told the media. He explained that those targeted include individuals who have been denied extensions on their residency permits, as well as asylum seekers who have been waiting for decisions for between three and ten years.

“Among them are elderly people, children, and young adults, many of whom are working and paying taxes, who are now losing their right to stay in the country,” Khaliif added.

Community leaders are urgently seeking dialogue, with a meeting planned this week with the Somali embassy in Stockholm to address the escalating situation.

The crackdown is a direct result of a political sea-change in Sweden. Since Prime Minister Ulf Kristersson’s center-right coalition government took office in 2022, it has governed with the parliamentary support of the nationalist, anti-immigration Sweden Democrats.

This alliance was cemented in the Tidö Agreement, a political pact that explicitly calls for a “paradigm shift” in Swedish immigration policy to be the strictest in the European Union.

The effects have been stark. According to the Swedish Migration Agency, the number of asylum seekers granted residency has plummeted. The government has defended the stringent measures as necessary to handle “budgetary challenges,” a justification that critics and community leaders reject.

Khaliif argues that economic reasons “cannot be an excuse to deport people who have lived here for a long time and contributed to society.”

‘Returning to danger’

The central fear for community advocates is the perilous situation awaiting deportees in Somalia. The country continues to grapple with profound instability, armed conflict, and a dire humanitarian crisis.

According to a May 2025 operational update from the UNHCR, the security situation in Somalia remains “tense, marked by ongoing military operations, clan conflicts, and localized civil unrest.”

The militant group Al-Shabaab remains a potent threat, particularly in southern and central Somalia, where it continues to launch attacks and control territory. Community leaders fear that young people deported from Sweden are especially vulnerable to forced recruitment by such groups.

“There is no political stability, and extremist groups are capturing more territory, said Khaliif. “The youth who are sent back become vulnerable, especially with no jobs available. These are people who crossed the desert and found safety here, but are now being returned to the problems they fled.”

The United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (OCHA) estimates that nearly 6 million people in Somalia will require humanitarian assistance in 2025, with millions facing acute food insecurity.

The deportations have sent a shockwave through the Somali diaspora in Sweden, one of the country’s larger immigrant communities, many of whom fled the Somali Civil War that began in the early 1990s.

While Khaliif noted that previous Swedish administrations were more open to dialogue on community concerns, he described the current government’s stance as unyielding.

The community’s focus is now on persuading both Swedish and Somali authorities to reconsider the deportations, emphasizing the moral and humanitarian implications of the policy.

“It is imperative that the Somali government seriously considers this matter, Khaliif urged, highlighting the responsibility to protect its citizens from being returned to a volatile and dangerous environment.

Somalia cleared controversial Ethiopian envoy in botched deal

MOGADISHU, Somalia – Somalia is grappling with a growing diplomatic crisis after accepting Ethiopia’s new ambassador, Suleiman Dedefo Woshe — a veteran diplomat with a history of publicly backing Somaliland’s secession.

The breakaway region has long been a sensitive issue for Mogadishu, and the appointment has sparked public outrage, with accusations that the Somali government knowingly approved him as part of a political gamble gone wrong with Addis Ababa.

The controversy centers on Ambassador Dedefo, who presented his credentials to Somali President Hassan Sheikh Mohamud in Mogadishu on August 5, 2025. His arrival is particularly contentious because of past online comments that, according to sources, endorsed Somaliland’s right to self-determination and questioned Somalia’s territorial unity. For critics, this was a major misstep for Mogadishu, especially after more than a year of strained relations.

Tensions between the two countries trace back to January 2024, when Ethiopia signed a Memorandum of Understanding (MoU) with Somaliland, agreeing to recognize the region in exchange for access to a naval base on its coastline.

Somalia denounced the deal as a violation of its sovereignty, expelled Ethiopia’s previous ambassador, and closed its embassy in Mogadishu. While both nations have since taken steps to repair ties, Dedefo’s appointment threatens to reignite the diplomatic rift.

A diplomatic deal gone sour

Sources within the Somali presidency say both Villa Somalia — the presidential palace — and the Ministry of Foreign Affairs were aware of Dedefo’s past statements. His acceptance, they allege, was part of a behind-the-scenes deal struck during the Food Security Summit in Addis Ababa on July 27. The arrangement reportedly involved Somalia’s State Minister for Foreign Affairs, Ali Omar (Bal’ad), and Ethiopian officials.

Under the alleged deal, Somalia would approve Dedefo’s ambassadorship, and Ethiopia would help the Somali Federal Government reassert control over the Gedo region, an area currently aligned with the autonomous state of Jubaland.

Jubaland, a federal member state in southern Somalia, has been at odds with Mogadishu over constitutional powers and resource-sharing. Its president, Ahmed Madobe, has repeatedly clashed with President Mohamud’s administration, with control over Gedo at the heart of the dispute. The region has witnessed renewed military activity and civilian displacement, underscoring the volatility of the standoff.

But the plan appears to have backfired. Just days after Dedefo’s credentials were submitted, Ethiopia allegedly reneged on its commitment. Instead of backing Mogadishu, Addis Ababa is said to have resumed its support for the Madobe-led Jubaland administration.

Reports suggest Ethiopian officials have hosted clan elders and facilitated the return of Jubaland’s Vice President, Mohamud Sayid Aden, to Gedo. If true, the reversal has left Somalia empty-handed — except for a controversial ambassador firmly in place.

Widespread public backlash

The decision to accept Dedefo has fueled an intense backlash online, with Somali citizens and political commentators calling it a betrayal of national interests. Many have noted the irony that his predecessor, Mukhtar Mohamed Waare, was expelled for far less provocative remarks on Somalia’s territorial integrity.

The fallout has also laid bare divisions within the Somali government. Some officials blame intelligence lapses, while others see it as a sign of political desperation. Critics argue the episode reflects a wider problem: a foreign policy shaped by short-term domestic power struggles rather than a consistent national strategy.

Such an approach, they warn, risks giving foreign powers more leverage over Somalia’s internal affairs and eroding the country’s already fragile sovereignty.

This diplomatic row comes at a critical time for Somalia’s relations with its powerful neighbor. As Ethiopia deepens its ties with Somaliland and maintains influence in Jubaland, Mogadishu faces a pressing challenge — safeguarding its territorial integrity and sovereignty.

The Dedefo affair has sharpened public scrutiny and raised difficult questions about the government’s priorities and political judgment.