25.8 C
Mogadishu
Friday, June 19, 2026

Siyaasiyiinta ka macaashaya dagaalka socda ee Al-Shabab

Waxaa hubanti ah in rag ka mid ah tartamayaasha xilka madaxweynaha ay qaarkood u arkaan in keliya ee lagu fashilin karo hannaanka doorashada qof iyo codka ah ay tahay in deegaamadii la xoreeyay ay Al-Shabaab dib u qabsadaan, si loo yiraahdo meel doorasho lagu qaban karo ma jirto.

Haddaba, ka warran ninka webi jiinkiisa degan oo halkii uu iska moosi lahaa daadka, inta uu mooska jebiyo, uu faruurta soo faro si uu nabad ugu helo gurigiisa iyo beertiisa?

Dagaalka Al-Shabaab waxaa jira kooxo siyaasiyiin ah oo dalka xilal waaweyn ka soo qabtay kuwaas oo majo-xaabinaya, iyaga oo u arka in dagaalkan uu yahay mid keliya oo guul loogu nisbeeyo madaxweynaha hadda jooga, Xasan Sheekh Maxamuud.

Dagaalka Al-Shabaab waa guul ay bulshadu wada gaartay. Ninka aan guushaas in nala gaadhay aqoonsanayn waa mid jab nala maagan ee halaga feejignaado.

Xadhig-jiidka doorashada oo ay kooxaha tartamaya cabsi badan ka qabaan, maadaama ay ka baqayaan in mar kale madaxweynaha haatan jooga uu ku soo baxo oo uu noqdo madaxweynihii ugu horreeyay ee dadweyne doorto, ayaa sababtay in ay si dadban u taageeraan Al-Shabaab.

Waagii hore, arrimahan way jireen, siyaasiyiin ku daaban Al-Shabaab waxayse ahayd arrin qarsoodi ah iyo mid mara-hoosteed ah. Haddase, arrintu waxay maraysaa heer toos loo badheedho oo loo ololeeyo Al-Shabaab, dadweynahana lala hor yimaado taageerada iyo buunbuuninta kooxdaas.

Ragga qaarkood waxay si toos ah ula xiriiraan Al-Shabaab, iyagoo leh: “Meel heblaayo weerara, gobol hebel dib u qabsada.” Waxaas oo dhan waa arrimo siyaasadeed oo lagu fashilinayo halganka dagaalka ka dhanka ah Shabaab iyo guusha dowladda iyo dadweynaha.

“Hooyadii nin ka guuray, habaryartii kuma negaado.”

Ninka xil doonaya ee Shabaab deegaankiisa ku hoggaaminaya, ma waxaad u malaynaysaan in uu dal iyo dad horumar u horseedi karo?

W/Q: Cabdiraxiin Hilowle Galayr

AFEEF: Aragtida qoraalkan waxa ay ku gaar tahay qofka ku saxiixan, kamana tarjumeyso tan Caasimada Online. Caasimada Online, waa mareeg u furan qof kasta inuu ku gudbiyo ra’yigiisa saliimka ah. Kusoo dir qoraaladaada [email protected] Mahadsanid. 

DF oo shaacisay tallaabo ay ka qaaday warfaafinta Al-Shabaab (Aqriso liiska)

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda ayaa caawa soo saartay liiska warbaahinadii Al-Shabaab ay ku faafin jireen wararkooda oo la xiray, kuwaas oo ka badan 10. Website-yada la xiray waxaa ka mid ah (Somalimemo24.net, Radioalfurqaan.co, Dhaxalgalka.info, Faafreeb.com iyo kuwo kale oo Shabaab ay ku faafin jireen gaboodfallada ay ka geysanayaan dalka.

“Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa xirtay ilaa iyo 12 warbaahin, nooca mareegaha oo ay Khawaarijtu lahaayeen, iyadoo horay ay dowladdu ugu guuleysatey xiritaanka in ka badan 30 bar-mareeg ama website oo Khawaarijtu ku lahaayeen barta internet-ka,” ayaa lagu yiri war ka soo baxay Wasaaradda Warfaafinta Soomaaliya.

Sidoo kale, dowladda ayaa gacanta ku dhigtay xogta iyo raadadka shaqsiyaad badan oo ku lug lahaa hawlaha barahaan iyo kuwa dhaqaalaha ku bixinayay intaba, sida lagu sheegay warka ka soo baxay dowladda.

“Xogta la helay waxay sahli doontaa in tallaabo laga qaado dembiilayaasha Khawaarijta ugu adeegayay hawlahan,” ayaa lagu yiri qoraalka dowladda.

Qoraalka ayaa intaas ku sii daray, “Inta uu socdo hawlgalka baabi’inta nooc kasta oo Khawaarijtu u isticmaalaan warbaahin ahaan ayaa waxaa lagu burburiyay kumanaan kun oo baro oo ay ka sameysteen baraha kala duwan ee bulshada ee la isticmaalo.”

Hay’adaha dowladda ee u xilsaaran burburinta baraha internet-ka ah ee Khawaarijta ayaa sidoo kale mar dhow rajeynaya inay gacanta u soo galaan website-yada kale ee Khawaarijtu ku gudbiyaan falal dambiyeedka iyo marin-habaabinta, sida lagu sheegay warkan.

Linkiyada website-yada lala wareegay ayaa kala ah:

  • dhaxalgal.net
  • warkiislamka.com
  • dhaxalgal.com
  • somalimemo24.com
  • somalimemo24.net
  • radioalfurqaan.co
  • dhaxalgalka.info
  • faafreeb.com
  • faafreeb.net
  • faafreeb24.com
  • faafreeb24.net
  • amirnur.com

From crisis to community: Rethinking housing for Somalia’s displaced

Introduction

Decades of conflict, political instability, and climate change have led to one of the world’s longest displacement crises in Somalia. Millions have been forced from their homes due to violence, droughts, and economic struggles, with urban centres like Mogadishu overwhelmed by the growing number of internally displaced persons (IDPs). Many live in overcrowded, informal settlements with limited access to basic services. Recurrent droughts and floods have worsened conditions, leaving families in search of food, water, and security. With over 3 million displaced, Somalia urgently needs housing solutions that promote resilience and self-sufficiency. A community-driven approach can ease reliance on aid, reduce government burden, and support long-term, sustainable settlements as part of the country’s broader reconstruction and urban planning efforts.

In the face of prolonged displacement, traditional aid models often fall short in fostering long-term resilience. Recognizing this gap, architect and urban researcher Sameedha Mahajan has developed a groundbreaking approach that shifts the paradigm from aid dependency to self-governance. Her Community Kits initiative introduces a people-centric model that empowers displaced communities by promoting resource-sharing, economic independence, and social cohesion.

Sameedha’s design unfolds through three key interventions: Community Kits, which equip families with essential tools to encourage communal collaboration; Women’s Courtyards, safe communal spaces supporting skill-building and financial empowerment; and the Community School, a modular learning and working environment designed to provide vocational training and employment opportunities. This research by Sameedha Mahajan creates a framework for self-sufficiency, particularly enabling women to reclaim agency over their lives and integrate into society with dignity.

Community kits: A self-governance model

Traditional rehabilitation models rely on prolonged external aid, often leading to dependency. This design by Sameedha Mahajan empowers displaced populations to take ownership of their own development, reducing reliance on government or NGO assistance. In Somalia, where stateless communities and displaced migrants struggle with legal recognition, enabling self-sufficiency at the community level can promote social stability and integration.

Building upon the existing aid infrastructure offered by the UNHCR, Sameedha Mahajan’s proposal introduces a Community Kit—a basic set of materials given to each arriving refugee family as a starting point for communal collaboration. These kits, accessible only through collective participation among women, contain shared resources such as solar cookers, sewing machines, and gardening tools. By working together, women can use these tools to establish small businesses, cultivate food, and distribute household responsibilities. This collaborative approach not only fosters economic self-sufficiency but also strengthens social bonds within the community.

Beyond merely providing resources, Mahajan’s design redefines how displaced communities interact with space, time, and skills. A pictorial guide, developed as part of her research, illustrates how to use the Community Kit, enabling refugees to adapt the tools to their needs without heavy reliance on architects or external aid.

Women’s courtyards

Displacement disproportionately affects women and children, making it essential to create safe communal spaces. Sameedha’s proposal includes Women’s Courtyards, designed as secure environments where women can engage in skill-building, childcare, and economic activities. Inspired by traditional spatial relationships in informal settlements, this intervention fosters financial independence, particularly in sectors like handicrafts, textiles, and sustainable farming.

This design is split into two parts:

  1. The Individual Dwelling Unit & Communal Networks – By allowing families to share their Community Kits, Mahajan’s proposal creates a network of communal spaces for women, shifting domestic activities like cooking and childcare into shared courtyards.
  2. The Community School – Expanding on these shared spaces, Mahajan’s design incorporates a structured environment for skill-building and income generation, helping displaced individuals transition from survival to stability.

As families collaborate using the Community Kit, they naturally carve out courtyards between shelters, transforming these spaces into vibrant hubs of daily activity. Women can now engage in collective cooking, gardening, and childcare, easing domestic burdens and freeing up time for economic participation. By moving essential functions outside, the shelters themselves become more livable, improving overall well-being.

The community school

For displaced individuals, access to education and vocational training is critical for rebuilding their lives. This research by Sameedha Mahajan culminates in the Community School, a modular, adaptable space designed to provide both education and employment opportunities.

Developed in partnership with UN Women and Women’s Led Community Centers, these pop-up schools provide women with access to formal education, skill training, and economic pathways. This is seen as an extension of the Women’s Courtyard, creating a larger, more structured environment for learning and entrepreneurship.

A key aspect of Mahajan’s design is its flexibility – the Community School can be adapted to different needs, featuring a mix of enclosed classrooms, open-air workshops, and semi-sheltered spaces. Whether used for digital skills training, sustainable agriculture, or eco-tourism initiatives, the space supports a dynamic, self-sufficient model that helps displaced individuals regain control over their futures.

By redefining the role of displaced individuals – from aid recipients to active participants in their own development – Sameedha Mahajan’s proposal offers a bold new vision for humanitarian architecture. Her work challenges conventional aid structures, advocating instead for a model where resilience, empowerment, and community-led solutions take center stage.

Socio-economic, political, and environmental relevance

Somalia’s displacement crisis is deeply intertwined with its socioeconomic and political landscape. With increasing migration due to conflict, economic hardship, and environmental degradation, the current approach to rehabilitation is unsustainable. Here’s why a shift toward community-driven, sustainable housing solutions is imperative:

  • Conflict, displacement, and resettlement – Decades of political instability have forced millions of Somalis to flee their homes, both internally and across borders. Many returning refugees face housing shortages, limited infrastructure, and insecure land tenure. Sustainable housing models that integrate community governance and economic opportunities can provide long-term solutions for displaced families trying to rebuild their lives.
  • Climate change and environmental resilience – Somalia is highly vulnerable to climate change, with increasing droughts, desertification, and extreme weather events exacerbating displacement. Many rural communities that relied on agriculture have been forced to migrate due to water scarcity and land degradation. Instead of short-term relief measures, Somalia needs climate-resilient housing solutions that incorporate sustainable construction techniques, water conservation, and localized materials suited to its harsh terrain.
  • Socio-economic stability and urban integration – Somalia’s cities, including Mogadishu, Hargeisa, and Kismayo, are facing rapid population growth due to internal migration. Informal settlements have expanded, often without access to basic services like electricity, clean water, and healthcare. By embedding vocational training and economic opportunities into rehabilitation settlements, displaced populations can transition into the workforce and contribute to urban economies.
  • Political and policy challenges – The shifting political landscape in Somalia has made displacement and resettlement efforts increasingly complex. Many internally displaced people (IDPs) struggle with legal recognition, land ownership rights, and access to humanitarian aid. A bottom-up approach that empowers local communities can complement national policies, ensuring that rehabilitation efforts are both scalable and culturally appropriate.
  • Community empowerment and social cohesion – Displacement often leads to fragmentation of communities and loss of traditional support networks. By creating self-sufficient, participatory housing models, social cohesion can be strengthened, reducing tensions between displaced populations and host communities. The self-governance aspect of a sustainable framework ensures that displaced individuals have agency over their living conditions, fostering stability and cooperation.

Conclusion

Somalia is at a critical juncture in addressing its displacement crisis. The traditional approach of temporary shelters and ad-hoc resettlement measures is no longer viable. A paradigm shift toward a sustainable, people-centric design is essential. This vision, led by Sameedha Mahajan, introduces frameworks like the Community Kit Initiative, offering housing solutions that are not only humane and functional but also self-sufficient and empowering.

By integrating the Community Kit Initiative and Community Schools, Sameedha Mahajan’s design approach provides Somalia with a pathway toward long-term resilience—reducing dependency on external aid while fostering economic independence and social stability. Policymakers, urban planners, and humanitarian organizations must rethink displacement housing—not as a temporary fix but as a foundation for a more inclusive and resilient future.

Sameedha Mahajan is an architect and urban designer with a diverse portfolio spanning architecture, urban design, aviation, wastewater, critical infrastructure, and transit.

Nabadoon la dagaalamay Shabaab-kii Hotelka galay oo xog culus bixiyey (Daawo)

Beledweyne (Caasimada Online) – Nabadoon laga soo badbaadiyay weerarkii saaka ay Al-Shabaab ku qaadeen hotel ku yaalla magaalada Beledweyne ayaa ka sheekeeyay sida ay wax u dhaceen, isagoo sheegay in muddo dheer uu dagaallamay, ugu dambeyntiina uu naftiisa badbaadsaday isagoo dhaawac fudud qaba.

“Salaaddii subax annaga oo cibaado ku jirna ayay nagu dhufteen gaari nooca Leylo ah oo qarax ay ku soo rareen. Kadibna, waxaa gudaha hotelka soo galay rag hubeysan oo aan ku qiyaasay 6 ilaa 7 qof. Aniga iyo rag kale aad ayaan u dagaallannay,” ayuu yiri.

Nabadoonkan ayaa sheegay in markii hore ay iska caabiyeen kooxda, balse uu jiro qof kale oo is qarxiyay markii ay cabbaar dagaallamayeen. Wixii qaraxa labaad ka dambeeyay ayay u suurtagashay inay rag badan ka dilaan kooxdii weerarka soo qaaday.

“Aniga dadkii soo jeeday ayaan ka mid ahaa, kitaab ayaan akhrisanayay, wax yar kadibna waxaan rabay inaan baxo, balse waxaa billowday weerarkan. Waxaan ka mid ahaa raggii dagaallamay, dhibaato badan iyo dagaal culus ayaa ka dhacay hotelka. Markii ciidanka dowladda ay howlgalka soo galeen ayaan isaga baxay goobta,” ayuu yiri.

Odaygan ayaa sheegay in dhaawac fudud uu ka soo gaaray weerarka, isagoo intaas ku daray in rag badan dhinteen, inkastoo uusan sheegin tiro rasmi ah.

Sidoo kale, wuxuu sheegay in dhammaan dagaalyahannadii Shabaab ee weerarka soo qaaday la laayay, balse ay weli nool yihiin labo ka mid ah oo gudaha hotelka ku dagaallamaya, kuwaas oo ciidamada ammaanka ay ku howlan yihiin sidii loo afjari lahaa.

“Weli howlgalka waa socda. Labo kamid ah ragga weerarka soo qaaday ayaa weli dagaallamaya. Markii lasoo afjaro ayaan warbaahinta xog rasmi ah siin doonaa,” ayuu yiri mid ka mid ah nabadoonnadii hotelka deganaa oo maqribkii la hadlay warbaahinta.

Ugu yaraan lix qof, oo ay ku jiraan laba nabadoon oo caan ka ah Galbeedka Beledweyne, ayaa ku dhintay, halka shan kalena ay ku dhaawacmeen weerar qarax ku billowday oo rag hubeysan oo ka tirsan kooxda Al-Shabaab ay saaka aroortii ku qaadeen hotelka Qaahira ee magaalada Beledweyne.

Wararka ka imanaya magaalada ayaa sheegaya in ilaa iyo caawa rasaas goos-goos ah laga maqlayay gudaha hotelka, halkaas oo ay hareereysan yihiin ciidamada dowladda, kuwa Jabuuti ee Hiil-Walaal, iyo ciidamo Itoobiyaan ah.

Hoos ka daawo

Sawirro: Xasan Sheekh oo sameeyey arrin aad loo amaanay

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa galabta garoonka diyaaradaha ee magaalada Muqdisho uga hortagay qaar ka mid ah geesiyaasha Ciidanka Xoogga Dalka ee ku soo dhaawacmay dagaalka lagu ciribtirayo Khawaarijta ee ka socda gobolka Shabeellaha Dhexe.

Madaxweynaha ayaa Allaah uga baryay inuu caafimaad taam ah siiyo geesiyaasha dhaawaca ah ee habeen iyo maalin u taagan difaaca diinta, dadka, iyo dalkeenna hooyo.

Sawirro iyo muuqaallo laga soo duubay oo lagu baahiyay baraha bulshada ayaa muujinaya madaxweynaha oo mid mid u salaamaya, una xog-waraynaya askarta dhaawaca ah.

Markii uu goobta booqday madaxweynuhu, waxaa ciidamada dhaawacyada qaba laga soo dejinayay diyaarad milateri. Goobta waxaa taagnaa gaadiidka ambalaasta oo loogu qaaday isbitaallada Muqdisho.

Askarta uu madaxweynuhu dhaawacyadooda ku sugay kuna arkay gudaha garoonka waxay ku soo dhaawacmeen dagaallo culus oo maanta ay Shabaab kula galeen deegaanada Bursa-Sheekh iyo Labo-Garas oo ka tirsan Shabeellaha Dhexe.

Askartan ayaa la sheegay inay ka tirsan yihiin ciidankii kasoo goostay Jubbaland, kuwaas oo dhowaan laga qaaday Muqdisho, kadib markii kooxda Al-Shabaab ay weerarro rogaal-celis ah ku soo qaaday gobolka Shabeellaha Dhexe.

Dowladdu waxay sheegtay in Madaxweyne Xasan Sheekh uu garoonka uga hortagay dhaawacyada askarta, balse wararka qaar waxay sheegayaan in Xasan Sheekh oo ka yimid Imaaraadka uu garoonka kula kulmay askartan dhaawaca ah oo laga keenay Shabeellaha Dhexe.

Ciidanka Xoogga Dalka ayaa wada dagaal cirka iyo dhulka ah oo lagu ciribtirayo haraadiga kooxaha Khawaarijta ee ku dhuumaaleysanaya gobollada dalka qaarkood. Si gaar ah, gobolka Shabeellaha Dhexe waxaa ka socda dagaal aan kala joogsi lahayn.

DF oo Al-Shabaab badan ku dishay deegaan muhiim ah oo ku dhow Muqdisho

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidanka Hay’adda Sirdoonka iyo Nabad Sugidda Qaranka ee NISA ayaa xalay howlgal qorsheysan ka fuliyay aagga deegaanka Basro ee Gobolka Shabeellaha Hoose, halkaas oo ay ku dileen maleeshiyaad ka tirsanaa kooxda Al-Shabaab, sida lagu sheegay war rasmi ah oo ka soo baxay hay’adda.

“Howlgalkan oo labo jeer oo kala duwan lagu beegsaday Khawaarijta, waxa uu guuleystay in lagu soo afjaro nolosha 16 xubnood oo isugu jiray horjoogeyaal iyo maleeshiyaad,” ayaa lagu yiri bayaanka NISA.

Sida ay hay’addu sheegtay, xubnahaas ayaa maalmihii lasoo dhaafay ku go’doonsanaa dhul hawd ah oo ku dhow deegaanka Basro.

Sidoo kale, howlgalka ayaa lagu burburiyay gaadiid dagaal oo ay wateen xubnaha la beegsaday, taasoo qayb ka ah dadaallada socda ee lagu wiiqayo awoodda kooxaha Khawaarijta, sida ay shaacisay NISA.

Warkaan kasoo baxay hay’adda ayaa lagu xustay in wada-shaqeynta ay la leeyihiin Ciidanka Xoogga Dalka iyo Saaxiibada Caalamiga ah ay sii socon doonto, iyagoo ku hanjabay in la beegsan doono goob kasta oo ay ku dhuumanayaan kooxaha argagixisada ah.

“Ciidamada Qaranka oo kaashanaya saaxiibada caalamiga ah, waxay sii wadi doonaan howlgallada lagu beegsanayo cadawga, si looga takhaluso khatarta ay ku hayaan shacabka Soomaaliyeed,” ayaa lagu yiri war-saxaafadeedka NISA.

Howlgallada ka dhanka ah Al-Shabaab ayaa toddobaadyadii tegay ka sii xoogeysanayey gobolka Shabeellaha Dhexe oo deris la ah Banaadir iyo Shabeellaha Hoose, halkaasi oo kooxda Al-Shabaab ay ku soo qaadeen duullaan xooggan.

Dagaallo ciidamada dowladda, oo kaashanaya kuwa deegaanka iyo Al-Shabaab ku dhex-maray Shabeellaha Dhexe, ayaa dhaliyey khasaare naf oo xooggan, welina waxaa lagu dagaalamayaa deegaanada fog ee gobolkaas.

Deegaanka uu howlgalkaani ka dhacay ee Basra ayaa aad ugu dhow magaalada Muqdisho, balse waa deegaan ku yaalla dhul howd ah oo beeraley ah, waxaana marar badan dowladda ku adkaatay in aagga ay ka sifeyso kooxda Al-Shabaab.

 

Turkiga oo Israel ka xanibay barnaamij muhiim ah oo ay ka rabtay NATO

Ankara (Caasimada Online) – Turkigu waxa uu hor istaagi doonaa wax iskaashi cusub ah, oo ay ku jiraan dhoola-tusyada militari, oo dhexmara Israa’iil iyo NATO illaa laga xaqiijiyo xabbad-joojin rasmi ah oo Gaza ka hirgasha, sida ay ilo-wareedyo rasmi ah oo Turkshi ah u sheegeen shabakadda Middle East Eye, Isniintii.

Wargeyska Israa’iil ah ee Yedioth Ahronoth ayaa dhammaadkii asbuucan ku warramay in Turkigu uu hor istaagay Israa’iil inay ka qayb qaadato dhoola-tuska sanadlaha ah ee NATO ee ku saabsan “adkeysiga iyo diyaar garowga xaaladaha deg-degga ah” oo ka dhici doona Bulgaria, bisha September.

Ilo-wareedyo laba ah oo Israa’iili ah ayaa u xaqiijiyay Middle East Eye in Ankara ay hor istaagtay ka qayb qaadashada dalkooda ee dhoola-tuska.

Hal ilowareed ayaa sheegay in tallaabadan danbe ay macquul tahay in ay la xiriirto hadallo kasoo baxay Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu, kaasoo ballan qaaday inuu ilaalin doono bulshooyinka Druze iyo Kurdida ee Suuriya.

Hadalladan iyo joogitaanka militari ee Israa’iil ee Suuriya ayaa ka careysiiyay Ankara, oo aaminsan in Netanyahu uu rabo inuu kala qaybiyo dalka.

Jawaabta Turkey 

Hase yeeshee, ilowareed rasmi ah oo Turkish ah ayaa inkiray in tallaabadan ay wax lug ah ku leedahay arrinta Suuriya.

“Waxaan hor istaagaynay Israa’iil iskaashiyo cusub oo ay la yeelato NATO muddo ka badan sannad,” ayuu yiri ilo-wareedka. “Si kastaba ha ahaatee, howlaha ka dhashay xaaladda Israa’iil ee NATO waa ay socdaan.”

Ilo-wareedka ayaa intaas ku daray in marka laga reebo hawlihii horey loogu heshiiyay dagaalka ka hor, Ankara ay awood u leedahay inay diidmo (veto) ku sameyso go’aan kasta oo NATO dhexdeeda ah, taasoo ku shaqeysa go’aanno midaysan.

“Ilaa laga xaqiijiyo xabbad-joojin rasmi ah oo Gaza ka hirgasha, caqabadahana laga qaado gargaarka bani’aadannimo, ma ogolaaneyno go’aanno cusub ama kuwo dheeraad ah in la gaaro ama dhaq-dhaqaaqyo o cusub lagu abaabulo NATO oo ku saabsan Israa’iil,” ayuu yiri ilo-wareedka.

Ankara ayaa horey u hor istaagtay Israa’iil inay hesho heerka indha-indheeye ee NATO, mowqifkaas oo ay meesha ka saartay intii lagu guda jiray hannaankii dib-u-heshiisiinta ee dhexmaray labada dal sannadkii 2023.

Xiriirka Israel iyo Turkey 

Xiriirka Turkiga iyo Israa’iil ayaa si ba’an u xumaaday tan iyo markii kulan u uku dhexmaray Erdogan iyo Netanyahu magaalada New York bishii September 2023, kaasoo ujeedkiisu ahaa inuu noqdo astaan dib-u-heshiisiin.

Si kastaba ha ahaatee, kadib weerarkii ay Hamas hoggaaminaysay 7 October 2023 iyo dagaalkii xigay ee Israa’iil ay ku qaaday Gaza, kaasoo ay ku dhinteen in ka badan 48,000 oo Falastiiniyiin ah, Ankara ayaa xoojisay dhaleeceynteeda dowladda Netanyahu.

Tani waxay horseedday taxane tallaabooyin ah, oo ay ku jiraan tallaabooyin sharci ah iyo cunaqabatayn ganacsi, gaar ahaan ka dib doorashooyinkii deegaanka ee Turkiga, halkaasoo Xisbiga Caddaaladda iyo Horumarinta ee Erdogan uu waayay taageero sababo la xiriira jawaab celin daciif ah oo laga bixiyay dagaalka Gaza.

Tan iyo bishii September, ganacsiga socda ee Turkiga ee Israa’iil iyada oo loo marayo dhinacyo saddexaad ah iyo Falastiin ayaa kiciyay olole cadaadis dadweyne ah oo ay wadaan mucaaradka, kuwaasoo ku eedeeyay Erdogan inuu ku guuldareystay inuu xannibo dal-daloolada.

Ankara sidoo kale waxay ku biirtay dacwad ka dhan ah Israa’iil oo taal Maxkamadda Caalamiga ah ee Caddaaladda, taasoo ku eedeynaysa dalkaas inuu xasuuq ka wado Gaza.

Guddiga doorashada oo shahaado siiyay ururkii u horeeyay xilli mucaaradku diiday

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddiga Madaxa-bannaan ee Doorashooyinka Qaranka iyo Xuduudaha ayaa maanta shahaadada rasmiga ah ee ururnimo guddoonsiiyay ururka Midowga Soomaaliya.

Guddigu wuxuu sheegay in ururkan uu soo buuxiyay dhammaan shuruudihii looga baahnaa, iyadoo munaasabad kooban oo ka dhacday xarunta Guddiga Doorashooyinka Qaranka lagu guddoonsiiyay shahaadada ururnimo.

Kulankii shahaadada lagu guddoonsiiyay ururka ayaa waxaa ka soo qeyb galay Guddoomiyaha Guddiga, Cabdikariim Axmed Xasan, Guddoomiye Ku-xigeenka, Saadiq Abshir Garaad, iyo qaar ka mid ah xubnaha Guddiga Doorashooyinka Qaranka.

Diiwaan-hayaha Guddiga, Maxamed Cumar Axmed Xaydara, oo ugu horreyn ka hadlay kulanka, ayaa faahfaahin ka bixiyay ururka maanta qaatay shahaadada iyo hab-raacyadii uu soo maray.

Sidoo kale, Guddoomiyaha Ururka Midowga Soomaaliya, Dr. Maxamed Deeq Sh. Maxamed, oo shahaadada guddoomay, ayaa ammaanay guddiga, isagoo sheegay in ay u hayaan ummadda Soomaaliyeed shaqo wanaagsan.

Guddoomiyaha Guddiga Doorashooyinka Qaranka, oo shahaadada guddoonsiiyay ururka, ayaa sheegay in ururka Midowga Soomaaliya maanta la guddoonsiiyay shahaadada rasmiga ah ee ururnimo, taasoo ka dhigan in uu yahay urur la aqoonsan yahay oo soo buuxiyay shuruudihii looga baahnaa.

Guddoomiyuhu wuxuu intaas ku daray in ay jiraan ururro kale oo soo dhameystiraya shuruudaha looga baahan yahay, kuwaasoo hadda ku jira marxaladdii ugu dambeysay.

Guddoomiye Cabdikariim ayaa sidoo kale sheegay in dalka uu u socda doorasho qof iyo cod ah, taasoo si xor iyo xalaal ah loogu tartami doono.

Guddiga Doorashooyinka Qaranka oo mucaaradku si adag uga horyimid habka loo xulay iyo howlaha doorasho ee ay wadaan, ayaa weli wajahaya caqabado siyaasadeed.

Diidmada mucaaradka

Guddigan oo la dhisay bishii November ee sannadkii hore, ayaa tan iyo markaas la kulmay diidmo xooggan oo kaga timid xisbiyada mucaaradka, kuwaasoo qaarkood ay hoggaaminayaan madaxdii hore ee dalka.

Ujeedka guddigan ayaa lagu sheegay in ay dalka ku hagaan doorasho ku saleysan axsaab iyo qof iyo cod, balse mucaaradku waxay ka biyo diideen hanaanka loo maray dhismaha guddigan iyo doorashada la qorsheynayo.

Mucaaradka ayaa u arka qorshaha doorashada qof iyo cod mid uu hoggaanka hadda jira ku doonayo inuu xukunka ku dheereysto, iyagoo ku eedeeyay in wax ka beddelka dastuurka lagu meel mariyay si juujuub ah, arrintaasna ay qeyb ka tahay muranka doorashooyinka.

Dhankooda, Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud iyo xukuumaddiisa ayaa si weyn ugu adkeysanaya hirgelinta doorashada qof iyo cod, hase yeeshee weli lama oga sida uu qorshahan u shaqeyn doono, maadaama ay dalka ka dhici karto oo keliya doorasho wadar ogol ah sida ku xusan sooyaalka dambe ee siyaasadda Soomaaliya.

Soomaaliya oo heshay malaayiin dollar xilli ay wajahayso xaalad adag

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Safaaradda Britain ee Muqdisho ayaa ku dhawaaqday in ay Soomaaliya siinayso in ka badan $40 milyan oo doollar.

Lacagtan ayaa loogu talagalay gargaarka bani’aadannimo iyo caafimaadka, si wax looga qabto baahiyaha degdegga ah ee haysta bulshooyinka ugu nugul.

Maalgelintan cusub, ayay safaaraddu sheegtay in ay ka jawaabi doonto saameynta ka dhalatay roobabkii hooseeyey ee dhawaan da’ay dalka.

Sidoo kale, waxaa lagu xoojinayaa dadaallada muddada dheer ee lagu dhisayo adkeysiga bulshooyinka, si ay uga hortagaan dhibaatooyinka ay keenaan colaadaha, abaaraha, iyo isbeddelka cimilada.

“Lacagtan ayaa lagu maalgelin doonaa adeegyo badbaadin nololeed, oo ay ka mid yihiin raashin degdeg ah, biyo nadiif ah, iyo adeegyada caafimaadka, iyadoo sidoo kale la taageeri doono barakacayaasha, si ay u helaan hoy iyo adeegyada lagama maarmaanka ah,” ayey war-saxaafadeed ku tiri safaaradda.

Sidoo kale, maalgelintan ayaa qayb ka noqon doonta barnaamijyada dhismaha adkeysiga, oo ay ka mid yihiin nidaamyada digniinta hore, diyaarinta masiibooyinka, iyo taageeridda hab-nololeedka bulshooyinka halista ugu jira dhibaatooyinka cimilada iyo colaadaha dalka oo dhan, sida ay sheegtay safaaradda.

Safiirka Britain ee Soomaaliya, Mike Nithavrianakis, ayaa isagoo ka hadlaya maalgelintan cusub yiri: “Maalgelintani waxay muujineysaa sida ay UK uga go’an tahay taageerada Soomaaliya iyo dadkeeda.”

“Annaga oo la shaqeynayna la-hawlgalayaal lagu kalsoon yahay, waxaan hubinaynaa in adeegyada aasaasiga ah ay gaaraan kuwa ugu baahi badan, isla markaana aan dhisno mustaqbal adkeysi leh oo waara. Waxaan meel fog gaari karnaa, haddii aan si wadajir ah u socono.”

Somalia: Al-Shabaab storms hotel, several killed

BELEDWEYNE, Somalia – Armed militants attacked a hotel in the central Somali city of Beledweyne on Monday, killing at least four people, including two elders, officials and witnesses said.

The Al-Qaeda-linked group Al-Shabaab claimed responsibility for the assault, targeting a location where traditional elders and government officials were meeting.

The attack, which began with powerful explosions followed by gunfire, targeted the Hotel Cairo, a known gathering point for local leaders.

“We are still counting the casualties,” said Dahir Amin Jesow, a member of the federal parliament from Beledweyne, adding that the death toll may rise.

Al-Shabaab, in a statement, claimed to have killed more than 10 people.

“First, we heard a powerful explosion, then heavy gunfire, followed by another explosion,” said Ali Suleiman, a local businessman and eyewitness.

Parts of the hotel were damaged during the firefight between government forces and the attackers, he said.

Targeting elders and officials

The traditional elders and military officials were meeting at the hotel to discuss efforts to support the Somali government’s ongoing fight against Al-Shabaab.

“They were meeting to discuss supporting the government’s fight against Al-Shabaab.” Said a police officer named Ali Mahad.

“The security forces have managed to rescue most of the people inside the hotel,” said police officer Ali Mahad. “Security forces are currently dealing with several militants trapped in a part of the building.”

Traditional elder Abdirahman Hassan confirmed that among the dead were two elders, a civilian and a security officer. “The bodies of the four people were recovered from the ground floor of the hotel,” he said.

Al-Shabaab’s persistent threat

Al-Shabaab regularly carries out bombings and direct attacks across Somalia, seeking to overthrow the government and establish its strict interpretation of Islamic law.

Despite ongoing efforts by government and international forces, the group’s continued presence underscores the security challenges facing Somalia.

The city of Beledweyne is strategically important, being the capital of the Hiran region. The region has seen increased military activity as the Somali government and allied forces have intensified operations against Al-Shabaab.

The importance of traditional elders in Somali society means that they are often targets for Al-Shabaab, who seek to weaken the government’s hold and destabilize the region.

The attack highlights the group’s ability to strike in seemingly secure areas, posing a significant threat to stability in the region.

Security forces are continuing to conduct operations in the area to ensure the safety of residents and to apprehend any remaining militants.

The attack comes amidst heightened security measures in Somalia as the government intensifies its campaign against Al-Shabaab.

The international community has condemned the attack, reiterating its support for the Somali government’s efforts to combat terrorism.

Al-Shabaab claims a deadly hotel attack in Baladweyne, Somalia, killing elders and officials. Security forces respond. Ongoing operations and regional instability detailed.

Fal-celin xooggan oo ka dhalatay dhaq-dhaqaaqa Fahad iyo Kheyre ee Nairobi

0

Nairobi (Caasimada Online) – Falcelin aan caadi ahayn iyo hadalheyn xooggan ayaa ka dhalatay dhaqdhaqaaq ay haatan magaalada Nairobi ka bilaabeen ra’iisul wasaarihii hore ee dalka, Xasan Cali Khayre iyo taliyihii hore ee NISA, Fahad Yaasiin oo shalay kulmay.

Labada mas’uul ayaa xalay afurkii is arkay, waxaana wehlinayay Xildhibaan Aadan Qoryooley oo ka tirsan Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya, sida uu muujinayo sawir lagu baahiyay baraha bulshada.

Khayre ayaa horey u joogay magaalada Nairobi, halka Fahad Yaasiin uu Isniintii tegay, isagoo qorsheynaya inuu halkaas ku soo bandhigo buug uu dhowaan qoray.

Fahad Yaasiin, Xasan Cali Khayre, iyo Xildhibaan Aadan Qoryooley ayaa kulankan kaga wada hadlay xaaladda guud ee dalka iyo marxaladihii ugu dambeeyay ee siyaasadda iyo dagaalka kooxaha argagixisada.

Fahad iyo Khayre ayaa muddo saddex sano ah wada shaqeynayay xilligii Farmaajo, iyadoo ugu dambeyn xilka laga tuuray kadib markii uu isku dhacay Farmaajo iyo Khayre.

Kulankooda ayaa kusoo aaday, iyada oo haatan xaalad siyaasadeed oo cakiran ay ka taagan tahay dalka, taas oo ka dhalatay is qabqabsiga hareeyay doorashooyinka oo ay weli isku hayaan dowladda federaalka, qaar kamid ah maamullada iyo mucaaradka.

Haddaba sidee looga falceliyay dhaqdhaqaaqa Fahad iyo Khayre ee Nairobi?

Cabdiweli Nuur: “Miisaanka culus baa wada kulmay, rag fahan weyn ka heysto dhan walba”.

Saadaam Cabdi: “Waa miisan culus oo 2026 Somalia wax ka goyn kara Fahad baa raba inuu helo miraha iyo maanka khayre, Khayrane waxuu rabaa taagerada iyo dhisida Fahad”

Cali Zaki oo kamid ah dadka ka falceliyay kulankaan ayaa yiri “Waa garabkii ugu waynay siyaasada Soomaaliya.”

Axmed Faratooyo: “Xaalada dalka kamaysan shirine waxay ka shireen sidii xaglada bandhiga buugga ay u qabsoomi lahayd”.

Cabdiqani Cadaysey: “Khayre iyo Fahad odayaal soo wada shaqeeyey, hadana shaqo diyaar u ah hore usocda.”

Maxamed Yuusuf: “Fahad Yaasiin markale Xasan Cali Khayre ma aaminayee maxaa kaloo haysaan?”.

Weerar ku billowday qarax oo lagu qaaday Hotel ku yaal Beledweyne + Khasaaraha

0

Beledweyne (Caasimada Online) – Warar kala duwan ayaa kasoo baxaya khasaaraha ka dhashay qarax xooggan oo goordhow ka dhacay gudaha magaalada Beledweyne, xarunta gobolka Hiiraan ee bartamaha dalka, waxaana kadib la maqlay rasaas xigtay.

Qaraxa oo ismiidaamin ahaa loona adeegsaday baabuur ayaa lasoo wariyay in lagu weeraray hoteel ku yaalla galbeedka magaalada oo lagu magacaabo Qaahira.

Dhismaha la weeraray ayaa la sheegay inuu ka socday abaabul xoog leh oo ku aaddan dardargelinta howlgallada ka dhanka ah Al-Shabaab ee ka socda halkaasi.

Wararka ayaa intaasi ku daraya in hoteelka la beegsaday ay ku sugnaayeen odayaal dhaqameed iyo saraakiil la sheegay inay abaabulayeen howlgal ka dhan ah Al-Shabaab.

Sidoo kale, waxaa qaraxa xigay weerar toos ah oo xubno ka tirsan Al-Shabaab ay ku galeen hoteelka, iyaga oo weli ka dhex dagaalamaya goobta, sida ay innoo sheegeen ilo wareedyo xilkas ah.

Khasaare kala duwan ayaa jira, balse ma cadda inta uu gaarsiisan yahay, maadaama weli howlgalka uu socdo, rasaasna laga maqlayo aagga ay wax ka dhaceen.

Xaaladda goobta ayaa weli cakiran, waxaana gaaray ciidamo ka tirsan kuwa ammaanka oo howlgal culus ka wada dhismaha hoteelka oo ku yaalla aagga xaafadda Howlwadaag.

Ma jiro weli war rasmi ah oo kasoo baxay maamulka gobolka, kan degmada, iyo saraakiisha laamaha amniga ee ku aaddan qaraxa iyo weerarka xigay ee Beledweyne.

Weerarkan ayaa kusoo aadaya xilli Hiiraan iyo Shabeellaha Dhexe ay haatan ka socdaan howlgallo culus oo ka dhan ah maleeshiyaadka Al-Shabaab, kuwaasoo mar kale dib ugu soo laabtay deegaannadii laga xoreeyay gobolladaasi oo hoos taga maamulka HirShabelle.

Beledweyne, oo xudun u ah kacdoonka shacab ee ka dhanka ah Khawaarijta, ayaa waxaa marar badan ka dhacay qaraxyo ay soo maleegeen Al-Shabaab, kuwaasoo geystay khasaare isugu jiro dhimasho iyo dhaawac. Qaraxan ayaa u muuqda mid lamid ah kuwii hore.

Sawirro: Imaaraadka Carabta oo war ka soo saaray kulankii Xasan Sheekh iyo Bin Zayed

Abu Dhabi (Caasimada Online) – Madaxweynaha Imaaraadka Carabta Sheekh Maxamed bin Zayed Al Nahyan ayaa shalay ku soo dhaweeyay Abu Dhabi Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud, oo booqasho shaqo ku jooga Imaaraadka Carabta.

Kulan ay yeesheen labada hogaamiye ayaa waxaa goobjoog ka ahaa Madaxweyne ku-xigeenka, Ra’iisul Wasaare ku-xigeenka, ahna Guddoomiyaha Maxkamadda Madaxtooyada, H.H. Sheikh Mansour bin Zayed Al Nahyan, iyo Dhaxal-sugaha Dubai, Ra’iisul Wasaare ku-xigeenka, ahna Wasiirka Difaaca, H.H. Sheikh Hamdan bin Mohammed bin Rashid Al Maktoum.

Sida lagu sheegay war ka soo baxay dowladda Imaaraadka Carabta, kulanka oo ka dhacay Qasr Al Bateen ee Abu Dhabi, labada Madaxweyne ayaa is dhaafsaday salaamo iyo hambalyo ku aaddan bisha barakaysan ee Ramadaan, iyagoo Alle uga baryay horumar iyo barako sii kordha oo u gaar ah dalalkooda iyo shacabkooda.

“Wadahadalladu waxay diiradda saareen xoojinta xiriirka walaaltinimo ee ka dhaxeeya Imaaraadka iyo Soomaaliya, iyagoo ka arrinsaday fursadaha lagu horumarin karo iskaashiga dhinacyada kala duwan, gaar ahaan dadaallada lagu xoojinayo koboca iyo xasilloonida Soomaaliya,” ayaa lagu yiri qoraal ay baahisay wakaaladda wararka Imaaraadka Carabta ee WAM.

Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa uga mahadceliyay Imaaraadka Carabta taageerada joogtada ah ee uu siiyo horumarka Soomaaliya, isagoo carrabka ku adkeeyay doorka muhiimka ah ee Imaaraadku ka ciyaaray sidii shacabka Soomaaliyeed u gaari lahaayeen yoolalkooda koboca, xasilloonida, iyo barwaaqada.

Ujeedka safarka Xasan Sheekh

Sida ay xog ku heshay Caasimada Online, Dowladda Soomaaliya oo ay soo wajahday dhaqaale-yari baahsan ayaa maalmo ka hor kaalmo lacageed weydiisatay dowladda Imaaraadka Carabta, iyadoo weliba codsigeeda ku dartay in degdeg looga soo jawaabo.

Sida ay ogaatay Caasimada Online, Imaaraadka ayaa la soo daahay jawaabtii, waxaana shalay safar qarsoodi ah ku baxay Madaxweyne Xasan Sheekh oo Imaaraadka aaday, si uu si toos ah u soo weydiisto waxa ay Soomaaliya ka rabto Imaaraadka.

Dowladda Soomaaliya ayaa Imaaraadka ka codsatay kaalmo dhaqaale oo degdeg ah iyo taageero militari oo duqeymo u badan, maadaama Khawaarijta Al-Shabaab ay soo qaaday weerar rogaal-celis ah.

Lacagta ay Soomaaliya Imaaraadka ka codsatay waa mid badan, waxaana baahiyaha ay qoratay ka mid ah dhaqaale ay u rabto ciidamada Danab oo Mareykanku taageeradii ka jartay iyo kab miisaaniyadeed; sidoo kale duqeymo iyo saanad militari ayey Soomaaliya weydiisatay Imaaraadka.

Ilo wareedyada xogtan siiyey Caasimada Online waxay xaqiijiyeen in Imaaraadku ka cagajiiday inuu ka soo jawaabo codsigii Soomaaliya, taasina ay sababtay in Madaxweyne Xasan Sheekh uu safar degdeg ah ugu baxo Abu Dhabi.

Ma cadda, haddii safarka Xasan Sheekh wax ka beddelay jawaab la’aantii Imaaraadka Carabta.

DF oo amar uu ka taageeray Mareykanka ku soo rogtay diyaaradaha caalamiga ah

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa ku amartay dhammaan shirkadaha duulimaadyada caalamiga ah ee ka howlgala dalka inay bixiyaan xogta Rakaabka Hormarsan (API) iyo Diiwaanka Magacyada Rakaabka (PNR) laga bilaabo 31-ka Maarso 2025.

Go’aankan waxaa loogu talagalay in lagu xoojiyo amniga xuduudaha iyo la-dagaallanka khataraha ay ka mid yihiin argagixisada iyo dambiyada caalamiga ah, iyadoo la waafajinayo Xeerka Socdaalka Soomaaliya ee tirsigiisu yahay 9 ee 1966 iyo Qaraarrada Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay (UNSC) 2178 iyo 2396.

Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda ayaa uga mahadcelisay Safaaradda Mareykanka ee Soomaaliya taageerada ay siisay hirgelinta tallaabadan muhiimka ah ee amniga.

Mareykanka ayaa muddo dheer ku daray xogta PNR nidaamyadiisa amniga, isaga oo aqoonsaday doorkeeda muhiimka ah ee ka hortagga argagixisada.

Qaadashada Soomaaliya ee siyaasaddan waxay sare u qaadi doontaa awoodda dalka ee baaritaanka rakaabka iyo la socodka dadka soo galaya, taasoo gacan ka geysan doonta sugidda amniga.

Soomaaliya ayaa wajahaysay caqabado amni oo ba’an, gaar ahaan dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab, oo xiriir la leh Al-Qaacida. Kooxdan ayaa ka faa’iidaysatay daciifnimada hay’adaha amniga, gaar ahaan xuduudaha dalka.

Hirgelinta shuruudaha API iyo PNR waa tallaabo qayb ka ah dadaalka caalamiga ah ee lagu xakameynayo dhaqdhaqaaqa dagaalyahannada ajnabiga ah, iyadoo hay’adaha caalamiga ah, oo ay ka mid yihiin Qaramada Midoobay, ay dalalka ay khuseyso ugu baaqayaan inay hirgeliyaan nidaamyada xog-wadaagga amniga.

Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka ayaa hore u soo saartay digniino safar oo la xiriira Soomaaliya, iyada oo walaac xooggan ka muujisay halisaha argagixisada iyo dambiyada.

Arrintan ayaa xoojinaysa muhiimadda ay leedahay adkaynta xuduudaha. Siyaasadda cusub ee Soomaaliya ayaa la filayaa inay xoojiso kaabayaasha amniga iyo in ay gacan ka geysato la-dagaallanka khataraha ay wadaan Al-Shabaab iyo kooxaha kale ee xagjirka ah.

Tallaabadan cusub ayaa waafaqsan heerarka caalamiga ah ee xakamaynta xuduudaha, taasoo sare u qaadi doonta awoodda Soomaaliya ee ogaanshaha iyo ka hortagga khataraha amniga.

Guudlaawe oo war kasoo saaray weerarkii Beledweyne

0

Beledweyne (Caasimada Online) – Madaxweynaha dowlad-goboleedka Hirshabeelle, Cali Cabdullaahi Xuseen (Cali Guudlaawe) ayaa si adag u cambaareeyay weerarkii ay maanta kooxda Al-Shabaab ku qaadeen Hoteel ku yaalla magaalada Beledweyne.

Madaxweyne Guudlaawe ayaa weerarkaasi ku tilmaamay mid fuleynimo “oo ay geeysteen Khawaarij ku dhiiran weysay furimaha dagaalka inay yimaadaan, taas beddelkeedana doortay inay xasuuqaan shacab sooman.”

“Allaha u naxariisto Nabaddoon Aadan Cali Cabdulle, Nabaddoon Maxamed Cismaan Faarax, Gaashaanle Aadan Maxamuud Calasoow iyo shacabkii ku shahiiday weerarkii bahalnimo ee argagixisada, Allaha bogsiiyo intii ku dhaawacantay,” ayuu yiri Cali Guudlaawe.

Madaxweynaha  maamulka Hirshabeelle ayaa ku baaqay in loo midoobo dagaalka Al-Shabaab, si loo soo afjaro kooxda, “Aan u midoowno dhammeystirka Khawaarijta arxanka daran.”

Howl-galka Shabaab oo ay iska kaashanayaan Daraawiishta Hirshabeelle, ciidanka xoogga dalka iyo xaq-u-dirirka deegaanka ayaa guud ahaan ka socdo Hirshabeelle, waxaana uu madaxweynaha sheegay in si weyn u naafeeyay damaca argagaxisada ee ahaa inay gumaadaan dadka shacabka ah.

Ugu dambeyntiina, Madaxweynaha ayaa ku ammaanay ciidamada amniga maamulka Hirshabeelle sida ay u toogteen maleeshiyaadka khawaarijta ee gudaha u galay Hotel Qaahira ee magaalada Beledweyne.

Weerarka maanta oo kooxda Al-Shabaab ay ku beegsadeen hoteel ku yaalla galbeedka magaalada Beledweyne oo lagu magacaabo Qaahira, ayaa marka hore ku bilowday qarax.

Dhismaha la weeraray ayaa la sheegay inuu ka socday abaabul xoog leh oo ku aaddan dardar-gelinta howl-gallada ka dhanka ah Al-Shabaab ee ka socda halkaasi.

Hoteelka la beegsaday ayaa waxaa ku sugnaa odayaal dhaqameed iyo saraakiil qeyb ka ahaa abaabulka howl-gallada ka dhan ah Al-Shabaab, waxaana ku dhintay weerarkaas Nabaddoon Aadan Cali Cabdulle iyo Nabaddoon Maxamed Cismaan Faarax oo kamid ahaa odayaashii kulanka uga socday halkaas.

Sidoo kale waxa weerarka ku geeriyooday Gaashaanle Aadan Maxamuud Calasoow iyo dad shacab ah oo halkaasi ku sugnaa. Tiro kale oo dad ahna ayaa ku dhaawacmay.

Xog: Al-Shabaab oo isaga baxay deegaano ka tirsan gobolka Shabeellaha Dhexe

0

Jowhar (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya gobolka Shabeellaha Dhexe ayaa sheegaya in gelinkii dambe ee Isniintii, illaa xalay, ay Al-Shabaab bilaabeen inay dib uga gurtaan deegaanno ka tirsan gobolkaas, halkaas oo haatan ay ka socdaan howlgallo xoreyn ah.

Sida ay ogaatay Caasimada Online, maleeshiyada argagixisada ah ayaa faarujisay deegaannada Ceel Baraf iyo Biyo Cadde, oo kamid ah meelihii ay dib ula wareegeen toddobaadyadii lasoo dhaafay, kadib weeraro rogaal celis ah oo ay kusoo qaadeen halkaasi.

Dadka deegaanka ayaa innoo sheegay in labadaas deegaan iyo tuulooyinka hoos yimaada ay ka wada baxeen xubnihii Al-Shabaab, mana cadda sababta ka dambeysa.

Wararka ayaa intaasi kusii daraya in Al-Shabaabkii ku sugnaa aaggaasi ay u baxeen dhinaca wabiga, gaar ahaan xadka kala qaybiya gobollada Hiiraan iyo Shabeellaha Dhexe, halkaas oo ay dhaq-dhaqaaqyo ka wadaan maleeshiyaadka Khawaarijta.

Kahor inta aysan Al-Shabaab ka bixin deegaannada Ceel Baraf iyo Biyo Cadde, waxay la hadleen dadka deegaanka, iyaga oo isugu yeeray meel fagaare ah, kadibna la wadaagay qorshahooda bixista, balse ma cadda waxyaabaha kale ee ay kala hadleen shacabka.

Xaaladda deegaannada ay ka baxeen Al-Shabaab ayaa haatan haawanaya, mana jiro wax ciidan ah oo ku sugan halkaasi, balse waxaa kaabiga ku haya ciidamada dowladda iyo kuwa deegaanka oo indhowaanahan howlgallo culus ka waday Shabeellaha Dhexe.

Sababta ugu weyn ee soo dadajisay bixitaanka kooxda Al-Shabaab ayaa lagu micneeyay culeyska ay kala kulmeen gulufka dowladda iyo duqeymaha ay ku garaacayaan saaxiibada caalamiga ah, kuwaas oo hawada ka taageeraya ciidamada huwanta.

Waxaa sidoo kale laga burburiyay buundo macmal ah oo ay ka sameysteen deegaanka Oobaale ee gobolka Shabeellaha Dhexe, halkaas oo ay ka soo gudbin jireen gaadiidka iyo dagaalyahannada ay ku soo weerari jireen gobolka Shabeellaha Dhexe, sida ay dhowaan shaacisay Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka Soomaaliyeed (NISA).

“Ciidanka Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka ee NISA, oo kaashanaya saaxiibbada caalamiga ah, ayaa howlgal duqayn ah oo ay ka fuliyeen tuulada Oobaale ee gobolka Shabeellaha Dhexe, waxay ku burburiyeen buundo macmal ah oo Khawaarijtu dhawaan halkaas ka dhistay,” ayaa horay loogu yiri qoraal kasoo baxay Hay’adda NISA.

Sidoo kale, NISA ayaa sheegtay in Al-Shabaab ay halkaasi u ahayd marin muhiim ah oo ay u adeegsan jireen soo gudbinta maleeshiyaadka iyo horjoogayaasha isku dayayay inay carqaladeeyaan amniga deegaannada gobolka Shabeellaha Dhexe.

Si kastaba ha ahaatee, ma jiro wax hadal ah oo kasoo baxay dhinaca dowladda ee ku aaddan dib u gurashada argagixisada oo maanta ka baxay deegaanno ku yaalla Shabeellaha Dhexe.

Puntland oo hal arrin ka joojisay ciidamada la dagaalamaya Daacish

0

Boosaaso (Caasimada Online) – Maamul goboleedka Soomaaliyeed ee Puntland, oo haatan dagaal adag kula jiro kooxda Daacish, ayaa qaaday tallaabo culus oo la xiriirta halganka ay wadaan ciidamadooda, iyada oo lasoo saaray awaamiir la xiriirta dagaalka.

Taliska Hawlgalka Ciribtirka Argagixisada ee Puntland, oo warsaxaafadeed soo saaray, ayaa joojiyay in furimaha hore ee dagaalka la geeyo qaad, sababo la xiriira amniga.

Warqaddan ayaa toos loogu diray guddoomiyeyaasha degmooyinka Boosaaso, Balidhidhin, iyo ganacsatada qaadka ee ka howlgala guud ahaan gobolka Bari.

Qoraalka kasoo baxay taliska howlgalka Hilaac ayaa lagu sheegay in muddo kooban la mamnuucay keenista qaadka ee fadhiyada ay ku sugan yihiin ciidamada difaaca Puntland.

“Laga bilaabo 11.03.2025 illaa 21.03.2025, amar kasoo baxay taliska hawlgalka Hilaac ayaa lagu joojiyay keenista qaadka fadhiyada kala duwan ee ciidamada qaybta ka ah howlgalka Hilaac, sababo amni darteed,” ayaa lagu yiri qoraalka kasoo baxay Puntland.

Sidoo kale, qoraalka waxaa lagu sheegay in tallaabo adag laga qaadi doono cid kasta oo jabisa amarka la soo saaray, oo looga gol leeyahay in lagu adkeeyo dagaalka Puntland.

“Haddaba ciddii jabisa awaamiirtaas kasoo baxday howlgalka Hilaac waxay la kulmeysaa ciqaab iyo ganaacyo kala duwan,” ayaa mar kale lagu yiri warsaxaafadeedka.

Dhinaca kale, waxaa faahfaahinno kala duwan laga helayaa duqeymo culus oo xalay ka dhacay aagga buuraha Calmiskaad, isla markaana lala beegsaday maleeshiyaadka firxadka ah ee kooxda Daacish.

War kooban oo kasoo baxay Puntland ayaa lagu sheegay in weerarkan ay fuliyeen saaxiibbada caalamiga ah ee Imaaraadka, uuna ka dhacay Togga Miraale ee Calmiskaad.

“Duqeyn ka dhacday Togga Miraale waxaa lagu beegsaday firxadka argagixisada Daacish oo is urursanayey. Duqeynta waxaa fuliyey saaxiibbada Dowladda Puntland ee Imaaraadka,” ayaa lagu yiri qoraal kooban oo kasoo baxay Taliska Hawlgalka Ciribtirka Argagixisada ee Puntland.

Howlgallada ayaa weli sii socda, wuxuuna dagaalka Puntland galay wajigiisa saddexaad, iyada oo ujeedku yahay in argagixisada laga saaro dhulka buuraha ah ee gobolka Bari.

Bosnia: Maxay isku hayaan dowladda Muslimiinta iyo qowmiyadda Serbiyiinta?

Sarajevo (Caasimada Online) – Xoghayaha Guud ee NATO, Mark Rutte, ayaa Isniintii taageero u muujiyay dowladda federaalka ee Bosnia, oo wajahaysa loolan awood la xiriira hoggaamiyeyaasha qowmiyadda Serbiyiinta, isagoo caddeeyay in isbahaysigu uusan oggolaan doonin “khal-khal amni oo dhaca.”

Xiisadda ayaa cirka isku shareertay tan iyo markii hoggaamiyaha Serbiyada Bosnia, Milorad Dodik, lagu xukumay bishii hore dambiyo la xiriira diidmada amarrada Christian Schmidt, ergayga sare ee mas’uulka ka ah kormeerka hirgelinta heshiisyadii nabadeed ee soo afjaray dagaalkii Bosnia ee 1990-meeyadii.

Dodik, oo ah hoggaamiyaha maamulka Serbiyada ee Republika Srpska (RS), ayaa ka dhaga adaygay xukunka lagu riday, isagoo hormuud ka noqday ansixinta sharciyo mamnuucaya in booliska federaalka iyo garsoorka dowladda dhexe ay galaan dhulka uu maamulo maamulka RS.

Hase yeeshee, maxkamadda dastuuriga ee Bosnia ayaa sharciyadaas burisay.

Rutte ayaa yimid caasimadda Sarajevo iyadoo Dodik iyo Schmidt ay weli isku hayaan khilaaf xooggan, xilli aan jirin waddo cad oo lagu dejin karo xiisadda.

“Tani maaha 1992, kamana oggolaan doono in khal-khal amni uu dhaco,” ayuu yiri Xoghayaha Guud ee NATO oo shir jaraa’id oo uu ku qabtay Sarajevo, isagoo xusay sannadkii uu bilaabmay dagaalkii sokeeye ee Bosnia.

Rutte waxa uu hadalladan jeediyay kaddib kulan uu la yeeshay saddexda xubnood ee madaxweynaha Bosnia, isagoo ugu baaqay inay dhammaan khilaafaadka siyaasadeed soo afjaraan.

“Arrintan waa in aad idinku xallisaan, dhammaantiin,” ayuu hadalkiisa sii raaciyay.

Xiisad siyaasadeed

Tan iyo dhammaadkii dagaalkii Bosnia ee 1990-meeyadii, waddanku waxa uu ka kooban yahay laba maamul oo iskood u taagan — kuwaas oo kala ah Republika Srpska, oo ay Serbiyadu maamusho, iyo dhanka kale oo ay wada degaan Muslimiinta Bosniak iyo qowmiyadda Croatian-ka.

Labadan maamul waxay leeyihiin dowlado iyo baarlamaan u gaar ah, waxaana mideeya hay’ado dhexe oo awoodahooda daciif yihiin, oo ay ka mid tahay madaxweynaha saddex-geesoodka ah oo ay xubno ka yihiin wakiillo ka kala socda Serbiyada, Croatia, iyo Muslimiinta Bosniak.

Booqashada Rutte waxay kusoo beegmaysaa maalmo kaddib markii maxkamadda dastuuriga ee Bosnia ay hakisay sharci uu saxiixay Dodik, kaasoo meesha ka saaraya awoodda booliska federaalka iyo garsoorka dowladda dhexe ee ka hawlgala gudaha RS.

Toddobaadkii hore, Dodik waxa uu sidoo kale diiday amar maxkamadeed oo uga yimid xeer-ilaaliyaha guud ee Bosnia, kaasoo doonayay inuu su’aalo ka weydiiyo eedeymo la xiriira jebinta dastuurka.

Xaaladda siyaasadeed ee Bosnia, oo horeyba u ahayd mid jilicsan tan iyo dhammaadkii dagaalkii sokeeye, ayaa haatan wajahaysa hubanti la’aan sii kordhaysa.

Iyadoo xiisaduhu sii kordhayaan, Midowga Yurub (EUFOR) ayaa toddobaadkii hore sheegay inuu si ku-meel-gaar ah u kordhin doono tirada ciidamadiisa nabad-ilaalinta ee Bosnia.

Dadka falanqeeya siyaasadda ayaa sheegaya in ficillada Dodik ay sii hurinayaan xiisadda kala dhaxeysa Schmidt, oo ah diblomaasi awood badan leh, loona xilsaaray inuu faragelin ku sameeyo maamulka Bosnia haddii loo baahdo.

Xiisadaha xiriirka NATO iyo Mareykanka

Hoggaamiyaha RS, Dodik, ayaa horey u ansixiyay laba sharci oo hore, kuwaasoo meesha ka saaraya awoodaha wakiilka sare iyo maxkamadda dastuuriga ee Bosnia.

Arrintan ayaa horseeday in bishii hore lagu xukumo hal sano oo xarig ah iyo xayiraad lix sano ah oo ka reebaysa qabashada xil dowladeed.

Sanado badan, Dodik waxa uu waday ol’ole gooni u goosad ah, isagoo marar badan ku hanjabay inuu RS ka saari doono hay’adaha dowladda dhexe ee Bosnia — oo ay ka mid yihiin ciidamada, garsoorka, iyo nidaamka canshuuraha — taasoo keentay in Mareykanku saaro cunaqabatayn.

Booqashada Rutte waxay sidoo kale imanaysaa xilli NATO ay la daala-dhaceyso isbedello amni oo ay keeneen siyaasadaha Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump, kaasoo wax ka beddelay xiriirka uu la leeyahay xulafada amni ee Maraykanka.

Sanado badan, NATO waxay kaalin muhiim ah ku lahayd sugidda amniga Bosnia, kaddib markii isbahaysigu uu faragelin milatari ku sameeyay dagaalkii Bosnia, taasoo door muhiim ah ka qaadatay in la soo afjaro colaaddii ay ku dhinteen ku dhowaad 100,000 oo qof.

Xarunta NATO ee Bosnia oo ku taalla caasimadda Sarajevo ayaa si dhow ula shaqeysa ciidamada nabad-ilaalinta Midowga Yurub ee EUFOR.

Dowladda cusub ee Suuriya oo heshiis buuxa la gaartay…

Dimishiq (Caasimada Online) – Madaxtooyada Suuriya ayaa Isniintii ku dhawaaqday heshiis ay sheegtay in ay shalay kala saxiixdeen Dowladda Suuriya iyo kooxda hubeysan ee Kurdiyiinta Suuriya ee loo soo gaabiyo SDF.

Dhinacyada ayaa sheegay inay ku heshiiyeen in SDF, oo maamusha gobolka Waqooyi-bari, ay ku biirto dowladda cusub, isla markaana ay ciidamadoodu la midoobaan ciidanka dowladda.

Maamulka cusub ee Suuriya, oo uu hoggaamiyo madaxweynaha ku-meel-gaarka ah Axmed Al-Sharaca, ayaa isku dayaya inuu kala diro kooxaha hubeysan ee maamula guud ahaan dalka.

Tan iyo markii xilka laga tuuray hoggaamiyihii muddada dheer xukumayay dalkaasi ee Bashaar al-Assad bishii December, kadib in ka badan 13 sano oo dagaal sokeeye ah, Suuriya waxay gashay marxalad siyaasadeed oo cusub.

Heshiiskan cusub, oo la filayo in la dhaqan geliyo dhammaadka sanadka, ayaa yimid kadib maalmo rabshado ah oo ka dhacay dhulka ay deggan yihiin qowmiyadda laga tirada badan yahay ee Calawiyiinta Suuriya, kuwaas oo wajahaya khatarihii ugu cuslaa tan iyo markii la riday Assad.

Madaxtooyada Suuriya ayaa Isniintii daabacday bayaan ay saxiixeen labada dhinac, kaas oo dhigaya heshiis isku dhaf ah oo taabanaya dhammaan hay’adaha rayidka ah iyo kuwa milateri ee Waqooyi-bari Suuriya, oo ay ku jiraan xarumaha xuduudaha, garoonka diyaaradaha, saliidda iyo gaaska.

Kooxda Kurdiyiinta SDF ayaan isla markiiba ka jawaabin codsi ay u dirtay wakaaladda wararka AFP, si ay uga hadlaan arrintan.

VOA + AFP

Somalia’s President in UAE to seek aid amid financial strife

Abu Dhabi (Caasimada Online) – Somali President Hassan Sheikh Mohamud arrived in Abu Dhabi on Sunday to press UAE President Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan for urgent financial and military support. Somalia is fighting a resurgent Al-Shabaab insurgency and a worsening economic crisis.

The unannounced visit, hosted at Qasr Al Bateen, highlights Mogadishu’s desperate bid to secure aid amid delays in the UAE’s response to Somalia’s recent plea for assistance.

The meeting included top Emirati officials, such as Sheikh Mansour bin Zayed Al Nahyan, Deputy Prime Minister and Chairman of the Presidential Court, and Sheikh Hamdan bin Mohammed bin Rashid Al Maktoum, Dubai’s Crown Prince and UAE Defense Minister.

According to the UAE’s state news agency WAM, the leaders exchanged Ramadan greetings and discussed deepening “fraternal ties” to advance Somalia’s stability and development.

“The talks focused on strengthening bilateral cooperation, particularly efforts to enhance Somalia’s growth and security,” WAM stated.

Somalia’s mounting challenges

Sources told Caasimada Online that Somalia recently sought significant aid from the UAE, including emergency funds to address a budget deficit and military support—such as airstrikes—to counter Al-Shabaab’s territorial gains.

The Al-Qaeda-affiliated group has escalated its campaign in 2025, exploiting the Somali Federal Government’s (SFG) financial woes. The U.S. decision to cut funding for Somalia’s elite Danab Brigade, a key counterterrorism unit, has deepened the shortfall, weakening security forces.

According to WAM, Mohamud praised the UAE’s “crucial role” in Somalia’s pursuit of stability and prosperity.

“We are grateful for the UAE’s consistent support, which has been vital to our people’s aspirations,” he said, according to a statement relayed by Somalia’s presidential office.

Yet, the visit’s urgency suggests a broader mission: to unlock immediate resources to prevent a collapse of Somalia’s fragile state infrastructure.

During Mohamud’s first term (2012-2017), Emirati aid surged, supporting infrastructure and security projects.

However, strains have emerged. In April 2018, Somali forces confiscated $9.6 million from a UAE plane at Mogadishu airport, suspecting it was intended to destabilize the government—a claim Abu Dhabi denied.

Relations strengthened again after Mohamud’s 2022 re-election, with the UAE providing drones and training to combat Al-Shabaab in 2023. In response, the UAE suspended a military training program, only resuming support after Mohamud’s return to power.

A turning point came in February 2024, when Al-Shabaab attacked the General Gordon camp in Mogadishu, killing four Emirati soldiers and a Bahraini officer.

The assailant, a Somali soldier trained by the UAE, raised alarms in Abu Dhabi about the management of its investments. “The incident exposed vulnerabilities in how our aid is utilized,” an Emirati official told Reuters anonymously last year, signaling a shift in UAE policy.

Regional tensions and strategic interests

The UAE’s expanding ties with Somalia’s semi-autonomous regions, notably Somaliland, have fueled friction. In February 2025, Somaliland President Abdirahman Irro attended Dubai’s World Governments Summit, lobbying for international recognition.

Somalia’s Foreign Minister Ahmed Moalim Fiqi condemned the move as “a direct affront to our sovereignty,” per a statement on SNTV. Yet, Deputy Foreign Minister Ali Balcad struck a conciliatory tone on March 9, telling SNTV, “Our partnership with the UAE remains strong despite these challenges.”

Somalia’s location along the Gulf of Aden, near the Bab el-Mandeb Strait—a chokepoint for 10% of global oil trade—makes it a strategic asset for the UAE.

Abu Dhabi has invested heavily in the region, including a $442 million deal with DP World in 2016 to develop Somaliland’s Berbera port.

This aligns with the UAE’s broader goal of securing the Horn of Africa against piracy and Iranian influence, though it stokes Mogadishu’s fears of Emirati support for secessionist agendas.

Mohamud’s visit seeks to reverse a decline in UAE support since the Gordon camp attack. According to Caasimada Online sources, Abu Dhabi has hesitated to respond to Somalia’s latest request, citing concerns about transparency over past funding.

The UAE has increasingly pivoted to regional players like Puntland and Somaliland, exemplified by Irro’s warm reception in Dubai. This shift and Balcad’s softened rhetoric underscores Mogadishu’s dire straits.