Muqdisho (Caasimada Online) – Tan iyo markii uu billowday kacdoonka dagaal ee ka dhanka ah Al-Shabaab ayaa waxaa isa-soo taraya walaaca laga muujinayo in dhex looga tago howl-galadaan culus oo durtaba guulo taariikhi ah laga gaaray.

Ergeyga gaarka ah ee Madaxweynaha Soomaaliya u qaabilsan Arrimaha Gurmadka Abaaraha, Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame ayaa sheegay haddii kooxda Al-Shabaab la siiyo fursad ay ku guuleysato inay Soomaaliya ka dhici doonto wixii kal hore ka dhacay Afghanistan.

“Argagixisada (Al-Shabaab) hadii ay naga adkaadan waxaa na sugaysa sidii Kabul la isugu dilayay diyaarada oo madaxweynaha Afghanistan uu hal subax soo cararay masiirkaasa na sugaya, haddii aan ka adkaanana nabad-galyo, baraare iyo barwaaqo,” ayuu yiri.

Sidoo kale waxa uu ku baaqay in xifaaltanka siyaasadeed iyo kala aragti duwanaashaha dhinac la iska dhigo oo loo midoobo dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab, si looga gaaro guul dalkeena lagu xoreeyo.

“Dagaalka socda ee lagula jiro argagixisada waa wixii la dhihi jiray kala bax, haddii ay adkaadan iyaga ayuu u hadhaya dalka, haddii laga adkaadana Soomaali ayaa guuleysaneysa marka waa dagaal Soomaaliyeed ee ma aha dagaal Xasan Sheekh, dagaal Xamse iyo mid deegaaneed ma ah, waxa la isku haysta masiirka Soomaali.”

Cabdiraxmaan ayaa ugu dambeyntiina waxa uu tilmaamay in argagixisada Al-Shabaab ay dadka Soomaaliyeed ka hortaagan yihiin noloshooda, maal-gashiga iyo wax walba oo dal ku horumari karo, sidaas darteed ay waajib tahay in qofkasta u istaago iska dhicintooda.

“Waa soo kabanayna laakiin in aan noolaano waxa naga hortaagan argagixisada, qofkii maalgashan lahaa dalka waxa hortaagan argagixiso. Dalkii waxa uu noqday dal u xaniban oo u afduuban argagixiso.”

Beledweyne (Caasimada Online) – Faahfaahino dheeraad ah ayaa waxaa laga helayaa khasaaraha ka dhashay qaraxyo xoogan oo maanta gilgilay magaalada Beledweyne ee xarunta gobolka Hiiraan kuwaas oo ahaa ismiidaamiin, sida ay shaaciyeen laamaha amniga.

Qaraxyada oo ahaa labo ayaa waxaa loo adeegsaday gawaari nooca xamuulka qaada, waxaana lagu weeraray xerada Lama Galaay oo ay ku taallo Madaxtooyada HirShabelle.

Ilo wareedyo kalsoon yahay ayaa innoo sheegay in qaraxa koowaad uu ka dhacay afaafka hore ee xarunta, halka qaraxa labaad uu isna ka dhacay gudaha dhismaha la weeraray.

Wararka ayaa sheegaya in dhimashada ay haatan gaareyso illaa 10 qof oo isugu jiro mas’uuliyiin, askar iyo dad kale oo shacab ah.

Mas’uuliyiinta geeriyootay waxaa ka mid ah Wasiirkii Caafimaadka HirShabelle Dr. Zakariye Hurre iyo gudoomiye ku xigeenka Maaliyadda iyo Siyaasadda Hiiraan Abuukar Maadeey, halka ay dhaawacyo soo gaareen taliyaha ciidamada Daraawiishta HirShabelle Axmed Dirir iyo guddoomiye ku xigeenka Maamulka & Maaliyadda degmada Matabaan Cabdikaafi Shire.

Xaaladda ayaa weli cakiran, waxaana socda tirakoobka khasaaraha rasmiga ah ee ka dhashay qaraxyadaan oo sidoo kale geystay burbur xoogleh.

Weerarkan qaraxyada loo adeegsaday ee ka dhacay magaalada Beledweyne ayaa ku soo aadayo, xilli Hiiraan ay ka socdaan howlgallo culus oo ka dhan ah kooxda Al-Shabaab.

Qaraxyada ka dhacay Beledweyne ayaa sidoo kale yimid saacada uun, kadib markii ay dowladda Soomaaliya shaacisay in howlgal ka dhacay deegaanka Xaramka ee Gobalka Jubbada Dhexe lagu dilay Cabdullaahi Nadiir oo ka mid ah aasaasayaashii Al-Shabaab.

Beledweyne (Caasimada Online) – Qarax saddexaad ayaa goordhow ka dhacay magaalada Beledweyne ee xarunta gobolka Hiiraan, oo saaka ay laba qarax oo waa weyn ka dhaceen. 

Qaraxan ayaa wararku ay sheegayaan inuu ka dhacay dhabarka dambe ee saldhigga booliska magaalada Beledweyne, welina ma cadda khasaaraha ka dhashay

Dhowaaqa qaraxan ayaa meelo fog laga maqlay, waxaana xoogiisa la gariiray guryaha magaalada, ayada oo kadib qaraxana la maqlay rasaas xooggan. 

Labadii qarax ee saaka, ayaa qaraxa koowaad waxa uu ka dhacay afaafka hore ee xarunta madaxtooyada maamulka HirShabeelle ee Lama-galaay, halka qaraxa labaad uu isna ka dhacay gudaha dhismaha la weeraray.

Wararka ayaa sheegaya in dhimashada labadii qarax ee hore ay haatan gaareyso illaa 10 qof oo isugu jiro mas’uuliyiin, askar iyo dad kale oo shacab ah.

Beledweyne (Caasimada Online) – Wrar kala duwan ayaa ka soo baxaya khasaaraha ka dhashay qaraxyo ismiidamain ah oo goordhow laga maqlay magaalada Beledweyne ee xarunta gobolka Hiiraan ee bartamaha Soomaaliya.

Qaraxyada oo labo ahaa ayaa waxaa loo adeegsaday gawaari xamuul ah oo laga soo buuxiyey walxaha qarxa waxaana xigay rasaas, sida ay innoo xaqiijiyeen ilo deegaanka ah.

Wararka ayaa sheegaya in qaraxyada lagu bartilmaameedsaday xerada Lama Galaay oo ah halka ay ku taallo xarunta madaxtooyada maamulka HirShabelle, isla-markaana ay ku shaqeeyaan mas’uuliyiinta sar sare ee maamulkaasi iyo sidoo kale kuwa gobolka Hiiraan.

Xaaladda ayaa haatan kacsan, waxaana socdo gurmad loo fidinayo dadka ay waxyeelada soo gaartay. sidoo kale khadka isgaarsiinta ayaa cuslaaday, kadib qaraxyadaas.

Wixii soo kordho kala soco: Caasimada.net

Baydhaba (Caasimada Online) – Xildhibaan Mahad Cabdiraxmaan oo loo yaqaano Taliye Shub ayaa faahfaahin ka bixiyey sababtii uu ciidanka uga saaray ninkii u dhashay beesha Leelkase ee Giridhi uu ku bedalay.

Xildhibaan Mahad oo maalmo ka hor ciidan badan kula hadlayey magaalada Baydhaba ayaa ciidankii ka dhex aqooday nin uu horay ugu soo daray oo Giridhi uu u bixiyey.

Markii uu aqooday askarigaas wuxuu Mahad soo xasuustay sidii uu Giridhi ku soo galay ciidanka, wuxuuna goobtaas ka sheegay in nin u dhashay beesha Leelkase uu ka cayriyey ciidanka, isla markaana uu qoray Giridhi oo qaatay lambarka askarigii laga saaray ciidanka.

Hadalkaas ayaa aad ugu faafay baraha bulshada, waxaana ka dhalatay falcelin badan, iyadoo dadka qaar ay arrintaas ku sifeeyeen isir-nacayb uu Taliye Shub ku kacay.

Maanta ayuu Taliye Shub mar kale soo fariistay TV-ga Koonfur Galbeed, wuxuuna ka sheekeeyey sababtii uu ciidanka uga cayriyey askarigii Leelkase.

Wuxuu sheegay in ninka la cayriyey uu la qabsa waayey shaqada ciidanka, isla markaana uu ahaa nin Abwaan ah oo qaadka cuna, wax niyad ahna aan u heyn shaqada ciidanka.

“Waxaan taliye dugsi tababar ka ahaa degaanka 20-jirow, waxaa halkaas la isugu keenay ciidan boolis ah oo laga kala keenay Buuhoodle, Laascaanood iyon Ceerigaabo, 3 bilood ayaan dugsiga 20-jirow ku haye 250 askari, ninka magacaan leh oo askarigaan aan booskiisa ku qoray wuxuu ahaa nin Abwaan ah oo shaqada askarta aan qaba karin,” ayuu yiri Xildhibaan Mahad Cabdiraxmaan.

Wuxuu intaas ku sii daray in ninka uu cayriyey uu u dhashay magaalada Galdogob ee gobolka Mudug, “Wuxuu la qabsa waayey dugsigii tababarka iyo shaqadii socotay, nin cagaarka/qaadka cunana wuu ahaa, bil iyo wax ka badan ayaan ku heynay halkaas, kadibana waan iska fasaxnay oo cidiisii ayaan u dirnay,” ayuu yiri.

Sidoo kale wuxuu sheegay in xiligaas uu ciidanka booliska Soomaaliyeed Taliye ku xigeen ka ahaa nin u dhashay beesha Leelkase, isla markaana uu ka warqabay hanaanka tababarka iyo ciidanka looga reebay askarigaas.

“Nin midab takoor lagu eryey maaheyn, ninkii si kale wax u qaatayow ka raali ahaaw, aniga iyo reer Galdogob wax dhibaato ah nama dhexyaalaan, marka kuwa Facebook wax ku qora waxaan leeyahay dadka ha isku dirinina,” ayuu hadalkiisa ku soo gabagabeeyey Xildhibaan Mahad Cabdiraxmaan oo loo yaqaano Taliye Shub.

Hoos ka daawo

Muqdisho (Caasimada Online) – Sida ay xog ku heshay Caasimada Online waxaa la dilay Ibraahim Sheekh Xasan Daahir Aweys oo ahaa wiilka wadaadka u xiran dowladda Soomaaliya.

Ibraahim ayaa lagu dilay duqeyn xalay ka dhacday deegaan ka tirsan gobolka Shabeellada Hoose, taas oo faahfaahin badan aan laga helin.

Ehelka Ibraahim ayaa noo sheegay in wiilkaan uu gobolka Shabeellada Hoose kulahaa Beer, sidoo kale wuxuu ahaa macalin wax ka dhiga jaamacadaha Muqdisho.

Kol sii horeysay ayuu Dr. Ibraahim ka qalin jebiyey jaamacadda Muqdisho, xiligaas waxaa xafladiisa qalin jebinta ka qeyb galay Aabihiis Sheekh Xasan Daahir Aweys. Dowladda Soomaaliya, weli wax faahfaahin ah kama aysan bixin duqeynta lagu dilay wiilkii Xasan Daahir, sidoo kale xogtaani ma xusin in dad kale lala dilay Ibraahim.

Ilaa hadda ma jirto cid sheegi karta in Ibraahim Xasan Daahir uu xiriir la lahaa Al-Shabaab iyo in kale, balse waxay xogtaani xaqiijineysaa in lagu dhex duqeeyey beertiisa.

Aabihiis Sheekh Xasan Daahir Aweys oo mar kamid ahaa raga ugu saameynta badan Al-Shabaab ayaa hadda u xiran dowladda Soomaaliya, isagoo in ka badan todoba sano xabsi guri ku ah magaalada Muqdisho.

Jowhar (Caasimada Online) – Dagaalka lagula jiro Al-Shabaab ayaa ku sii baahaya Gobollada iyo Maamul Goboleedyada Dalka, iyadoo weli socdaan abaabulka ciidamada maamul Goboleedyo hor leh.

Jubbaland ayaa la sheegay inay ku jirto diyaar garowgii ugu danbeeyay ee dagaal ka dhan ah Al-Shabaab, waxaana dhowaan uu madaxweynaha Maamulkaasi Axmed Maxamed Islaam shaaciyey inuu dagaalku ka bilaabanayo degaanada Jubbaland, kadib sanado ay difaac ahaayeen.

Dhinaca kale Maamulka Koonfur Galbeed ayaa ku dhawaaqay dagaal ka dhan ah Al-Shabaab oo ka bilowday degaanada maamulka Koonfur Galbeed, gaar ahaan Gobolka Shabeellaha Hoose.

Wasiirka amniga Koonfur Galbed Maxamed Isaaq Cabdi iyo mas’uuliyiin kormeer ugu tegay ciidanka Koonfur Galbeed ayaa u sheegay in maamulku uu u diyaar garoobay dagaal ka dhan ah Al-Shabaab, kana bilaaban doono Gobolka Shabeellaha Hoose.

Dhinaca kale waxaa Gobolka Hiiraan, gaar ahaan degmada Maxaas ka socda diyaar garow cusub oo lagu doonayo in dib loogu qabsado deganaadii ay habeen hore banneeyeen ciidamada dowladda iyo kuwa degaanka ee Moqokori iyo Yasooman.

Waxaa kaloo Muqdisho laga dareemay diyaar garowga beelaha Gobolka Shabeellaha Dhexe oo lagu wado inay maalmaha soo socda ku biiraan dagaalka lagula jiro Al-Shabaab.

Waxaa sidoo kale weli socda abaabulka duulaan ka dhan ah Al-Shabaabka haysta Ceel-buur, oo la doonayey in dagaal lagu qaado toddobaadkii tegay balse uu dib u dhac ku yimid. 

Abaabulkan ayaa imanaya ayada dhowrkii maalmood ee tegay uu hakad yar ku yimid kacdoonka ka dhanka ah Al-Shabaab oo tan iyo markii uu billowday deegaano badan looga qabsaday kooxdas.

Al-Shabaab ayaa Jimcihii qarax ku dishay taliyihii booliska gobolka Banaadir Farxaan Qaroole, taasi oo mas’uuliyiinta dowladda ay sheegeen inay kusii dhiiri-gelineyso un inay dagaalka sii xoojiyaan.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweyaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa si faahfaahsan uga hadlay ganacsatada lacagta siisa kooxda Al-Shabaab xilli uu ka qeybgalayey janaasada Allaha u naxariistee Farxaan Qaroole.

“Midaa Al-Shabaab beeso ula dhuumanayo, taleefoonaa loo soo diraa waa cabsanaa uu leeyahay, kaas wuxuu ka dhintay caqiiddada sababtoo ah wuxuu aaminsan yahay inuu waqtigii uu dhiman lahaa kasoo hormarayo,” ayuu yiri madaxweyne Xasan Sheekh oo ay carro ka muuqatay.

Wuxuu hadalkiis kusii daray “Ama Shabaab lacag ula guurguuro ama qori qaado maalintii laguu qoray kaliya ayaa dhimaneysaa, inaad qori qaadato darteed dhimashadaada uma soo hormareyso, inaad lacag ula guurguurato Al-Shabaab darteedna dhimashadaada dib uma dhigeyso.”

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa xusay inaysan jirin cid waqtigeeda dhimashada kasoo hormareyso, sidaas darteedna wuxuu ku baaqay in la iska dhiciyo Al-Shabaab.

“Ummadda Soomaaliyeed meel walba oo ay joogaan cadow waa hal, cadowga maanta waa Shabaab, waa Shabaabka dadka qaraxyada ku laayo oo ay ugu dambeysay midkii Hotel Xayaat, Al-Shabaab bis mas’uuliyadda malahan, wiilasha Shabaab qaraxyada u fuliyo taajiriin maahan, kii qaraxa sameeyey dambiile ah kii lacagta bixiyey dambiile ma ahan yaa waaye cidda caqliga leh ee loo sheegayo,” ayuu mar kale yiri madaxweyne Xasan.

Wuxuu kusii daray “Kan lacagta bixinaya ayaa dambiile weyn ah oo ka daran kan qaraxa sameynaya, sababtoo ah haddii aadan lacagta siin laheyn qarax ma sameeyeen, dambiilaya koowaad waa kan lacagta bixinaya, nolosha Ilaahaa haya Abuu hebel iyo Abuu hebel ma hayaan.”

Madaxweyne Xasan ayaa sheegay in dadka lacagta siinaya Al-Shabaab aysan naftooda ku badbaadin karin inay bixiyaan lacag lagu dilayo kumanaan Soomaali ah.

Hadalka madaxweyne Xasan Shiikh ayaa kusoo aadayo xilli ay dowladda Soomaaliya wado dadaal looga hortagayo ganacsatada lacagta siiso kooxda Al-Shabaab.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ergeyga gaarka ah ee Madaxweynaha Soomaaliya u qaabilsan Arrimaha Gurmadka Abaaraha, Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame oo ka hadlay kacdoonka dagaal ee ka dhanka Al-Shabaab ayaa sheegay inay jiraan dad aan weli daacad ka aheyn dagaalkaasi.

Cabdiraxmaan ayaa sheegay in dadka qaarkood dhab ka aheyn dagaalka lagula jiro Al-Shabaab, si gaar ah Odayaasha dhaqanka qaarkood oo uu sheegay inay cabsi galinayaan kacdoonka dagaal ee socda.

“Nabadoonada qaar Shabaabka ayey u shaqeeyaan oo u jaajuusaan, qabiilada ayey isku diraan si Shabaabka u noolaadan. Dadka ayey cabsi galiyaan, oo nimanka la iskama celin karo oo khatar waaye oo madaxa ayey ka jabinayaan,” ayuu yiri.

Sidoo kale waxa uu ku baaqay in meel looga soo wada-jeesto argagixisada Al-Shabaab, lana sii xoojiyo kacdoonka dagaal ee ka dhanka ah si looga gaaro ujeedada laga leeyahay oo ah xoreynta dalkeena.

“Haddii furimaha looga soo adkaado Al-Shabaab waa baxeysa baqdinta laga qabo. Xamar ciidan kuma haystaan Shabaab oo iyagoo dhex jiifa ayey joogaan laakiin haddii furimaha dagaalka looga soo adkaado dadka soo qab-qabanaya haddii furimaha looga adkaado.”

Ugu dambeyntiina waxa uu kusii dhiiri-geliyay ciidamada dowladda iyo kuwa kale ee deegaanka inay sii kordhiyaan howl-galada lagu soo afjarayo Al-Shabaab, islamarkaana dagaalka lagu garab istaago nooc walba oo taageero.

Dhuusamareeb (Caasimada Online) – Madaxweyne ku-xigeenka Galmudug ahna ku-simaha Madaxweynaha Cali Daahir Ciid ayaa ka qeygalay kulan lagu heshiisiinayey beelaha daga Ceelwaaq iyo Cadaado oo muddo 40 sano ah uu ka dhaxeeyey dagaal qabiileed.

Ciid oo hadal ka jeediyey xarunta uu ka dhacayey heshiiska ayaa sheegay inay aad ugu faraxsanyihiin in lasoo afjaro wajiga koowaad ee colaadaan u dhaxeysay labadaan beel ee walaaha ah, wuxuuna arrintaas uga mahadceliyey wasaaradda arrimaha gudaha Galmudug oo uu sheegay inay waqti badan gelisay howshaan.

“Waa yaabeysaan haddii aan idin dhaho colaadaan markii ay billaabaneysay waxaan jiray 3 sano, inay illaa maanta socoto waa ayaandarro, dadkii intaan colaadaan fiirsanayey waxay ahaayeen dad aan na matalin xaqiiqdii, maanta dadkeedii ayey heshay waa loo kacay” ayuu yiri madaxweyne ku-xigeenka Galmudug Cali Daahir Ciid.

Wuxuu hadalkisia kusii daray “Dagaalka labada beel u dhaxeeyey waxaa ku baxay dad badan oo qiimo lahaa, balse waa nasiib wanaag inaan hadda ku guuleysanay inaan joojino oo uusan wiil dambe naga dhiman.”

Ciid ayaa sheegay in labadaan beel aysan iyaga dooran inay daris noqdaan balse ay tahay arrin uu Allah qadaray, islamarkaana aysan jirin meel ay ku kala tagaan.

Madaxweyne ku xigeenka ayaa odayaasha kula dardaarmay inay ka dhabeeyaan fulinta heshiiskaan oo uu sheegay in waqti badan lasoo galiyey.

“Dhammaan intii saxiixday iyo intii kor joogtada ka aheyd waxaa kula dardaarmayaa inay fuliyaan waxyaabihii lagu heshiiyey isla markaasna uusan wax dambe kasoo noqon, anagana haddii uu Allah yiraahdo waa idinku garab siineynaa fulinta heshiiskaan haddii ay ahaan laheyd dhanka farsamada iyo amniga,” ayuu hadalkiis kusoo gunaanaday.

Beelahaan oo wada daga gobollada dhexe ayaa muddo badan is dagaalayey, wuxuuna dagoolkooda inta badan  ka dhalanayey muran dhanka deegaanka iyo daaqsinta ah.

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa shaacisay doorka ay diyaaradaha aan duuliyaha laheyn, oo ay soo saarto Turkiga, ka qaataan dagaalka lagula jiro kooxda Al-Shabaab ee ka socda qeybo badan oo kamid ah Soomaaliya.

Diyaaradaha hubeysan ee Bayraktar TB2 ee ay soo saarto shirkadda Baykar, oo uu leeyahay wiilka qaba gabadha madaxweyne Erdogan, ayaa ka qeybgalay dagaalka ka socda gobolka Hiiraan ee Al-Shabaab looga xoreenayo waana markii ugu horeysay oo ay tallaabadaan qaadaan.

Wasiirka arrimaha gudaha Soomaaliya Axmed Macalin Fiqi oo ka hadlay dood ka dhacday Muqdisho ayaa sheegay in diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Turkiga ay bixinayaan sahan dhanka cirka ah iyo sahan milateri.

“Dowladda Mareykanka ayaa hogaamineysa, waxaana runtii aad uga mahadcelineynaa in ay hawada ka taageerayaan oo ay fuliyaan weerarada cirka ah ee ka dhanka ah kooxda argagixisada ah, sidoo kale wuxuu bixiyaa taageero sirdoon ah,” ayuu yiri Fiqi.

Wasiirka arrimaha gudaha ayaa sheegay in hawl wadeenada Turkiga ee Drones-ka ay si dhow ula shaqeeyaan taliyayaasha Soomaalida, kuwaas oo siinaya isku-dubarid bartilmaameed ah, si loola socdo dhaq-dhaqaaqyada Al-Shabaab.

10-kii sano ee lasoo dhaafay Turkiga iyo Soomaaliya ayaa waxaa ka dhaxeeyey xiriir wanaagsan, waxayna Turkiga Soomaaliya ka sameysatay saldhig Militari taasoo sare u qaatay iskaashiga dhanka ciidanka.

Marka loo eego falanqeeyayaasha, tallaabadan cusub ee Ankara ayaa loo arkaa mid wax weyn ka tari doonta dagaalka ay Soomaaliya kula jirto Al-Shabaab.

Muqdisho (Caasimada Online) – Wararka laga helayo gobolka Gedo ayaa sheegaya in ciidamo horleh oo ka socdo dalka Itoobiya ay gudaha u galeen gobolkaasi, kadib markii ay ka soo talaabeen xadka Soomaaliya iyo Itoobiya, gaar ahaan dhinaca dowlad deegaanka.

Ilo wareedyo lagu kalsoon yahay ayaa inoo sheegay in ciidamadaan oo gaaraya dhowr boqol oo askari ay gaareen deegaano hoostaga degmada Doolow ee gobolka Gedo, halkaas oo ay ka sameysteen fariisimo ciidan, waxayna bilaabeen dhaq-dhaqaaqyo aad u culus.

Qaar ka mid ah dadka deegaanka ayaa innoo xaqiijiyey in ciidamada ka socda Itoobiya ay aad u qalabeysan yihiin, isla-markaana ay wataan gaadiidka gaashaaman ee dagaalka.

Sidoo kale ciidamada Itoobiya ee gudaha u galay gobolka Gedo ayaa la sheegay in aysan qayb ka aheyn kuwa howlgalka ATMIS ee Midowga Afrika.

Saraakiil amniga ayaa dhankooda shaaca ka qaaday in ciidamadan ay ka qayb-geli doonaan howlgallada ka dhanka ah Al-Shabaab ee haatan sida xoogan uga socdo dalka.

Arrintan ayaa waxaa daba socoto dhaq-dhaqaaq ay maalmihii u dmabeeyey saraakiil ka socota dowladda Itoobiya ka wadeen gobolka Gedo, kuwaas oo saraakiisha ciidamada dowladda iyo mas’uuliyiinta maamulka gobolka Gedo lala lahaa kulamo la xiriira amniga.

Dhaq-dhaqaaqa ay haatan gudaha Soomaaliya ka bilaabeen ciidamada Itoobiya ayaa kusoo aadayo, kadib safarkii madaxweyne Xasan Sheekh ee Addis Ababa, kaas oo wadahadallo la yeeshay ra’iisul wasaare Abiy oo uu hordhigay ka qayb qaadashada dagaalka Al-Shabaab.

Dhowaan ayey sidoo kale aheyd markii ay kooxda Al-Shabaab gudaha u gashay dhulka deegaanka Soomaalida Itoobiya, halkaas oo ay ka fuliyeen weeraro maalmo badan qaatay, isla-markaana dhaliyey khasaare xoogleh oo isugu jiro dhimasho, dhaawac iyo burbur.

Kismaayo (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya magaalada Kismaayo ayaa sheegaya in halkaasi uu ka socdo dhaq-dhaqaaq ciidan oo ay waddo dowlad goboleedka Jubbaland, kaas oo ku wajahan kooxda Al-Shabaab oo weli ku xoogan gobollada Jubbooyinka ee koonfurta Soomaaliya.

Jubbaland ayaa dooneysa inay qaado guluf dagaal oo ka dhan ah Al-Shabaab, waxaana abaabulkii ugu dambeeyey uu haatan ka socdaa magaallo xeebeedka Kismaayo ee xarunta gobolka Jubbada Hoose.

Ciidamadii ugu badnaa ayaa haatan lagu diyaarinayaa Kismaayo, kuwaas oo ka qayb qaadan doono howlgallada ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab, sida ay innoo sheegeen ilo wareedyo lagu kalsoon yahay.

Sidoo kale saraakiil ka tirsan ciidamada dowladda ayaa kormeer ku tegay xeryaha ciidamadan ee ku yaalla duleedka magaalada Kismaayo, halkaas oo ay kula hadleen ciidamada loo diyaarinayo howlgallada ka bilaabanaya deegaanada maamulka Jubbaland.

General ismaaciil Saxardiid Keysane oo ka mid ah saraakiisha Jubbaland oo ka hadlay goobta ayaa farriin u diray dhammaan ciidamada, wuxuuna ugu baaqay inay u duyaar garoobaan dagaal ka dhan ah Al-Shabaab.

Saxardiid ayaa sidoo kale shaaca ka qaaday in dhowaan ay qaadi doonaan weeraro culus oo ay ku aadayaan deegaanada ay ku sugan yihiin Al-Shabaab.

“Dhufeyska aad ku jirteen mudada sideeda sanada ah kuma sii jiri doontaan waynu ka baxeynaa, goobaha ay joogaan iyo meelaha ay naga soo aadayeen baan aadeynaa” ayuu yiri General Ismaaciil saxardiid Keysane.

Abaabulka ciidan ee Kismaayo ka socdo iyo dhaq-dhaqaaqyada ay haatan waddo Jubbaland ayaa kusoo aadaya, ayada oo uu kacdoon shacab oo ka dhan ah kooxda Al-Shabaab uu ka socdo gobollada dhexe, gaar ahaan Hiiraan iyo Galgaduud, kaas oo guulo waa weyn laga gaaray, sida ay shaacisay dowladda federaalka ah ee Soomaaliya.

Amsterdam (Caasimada Online) – Xildhibaan hore Cabdiraxmaan Macallin, oo ah siyaasi aad ugu dhuun-daloola arrimaha siyaasada iyo bulshada waddanka ayaa ka hadlay kacdoonka dalka ka socda ee ka dhanka ah Al-Shabaab.

Cabdiraxmaan Macallin ayaa ugu horreyn usoo jeediyay madaxweyne Xasan Sheekh inuu ka fiirsado shaqsiyaadka aan siyaasadda iyo wacyiga dalku maanta marayo aan ehelka u aheyn ee uu tallooyinkooda mudnaanta siinayo, isaga oo ku baaqay in xirfada iyo aqoonta mudnaanta la siiyo. 

Cabdiaxmaan, oo wareysi siiyay taleefishinka Somali Nederland TV ayaa kaga hadlay arrimo dhowr ah, wuxuuna sheegay in Madaxweyne Xassan kaga duwan yahay madaxdii hore inuu helay 2 fursad oo aan taariikhda siyaasadeed ee dalka aan soo marin, isaga oo labadaasi fursadood ku tilmaamay inuu noqday madaxweynihii ugu horreeyey ee 2 goor la doorto iyo inuu ku soo beegmay kacdoon ka dhan ah Al-Shabaab. 

“Kacdoon shacab ayaa dhacay, dowladdu waxay haysataa fursad qaali ah oo ay kaga guuleysan karto Al-Shabaab waa haddii si sax ah dagaalka loo wajaho,” ayuu yiri Cabdiraxmaan Macallin, isaga oo dhaliilay nidaamka garsoorka ee dowladda.  

Cabdiraxmaan Macallin oo sidoo kale ka hadlay isku dayga ay dowladda ku joojineyso dhaqaalaha gala kooxdaas ayaa yiri “Canshuurta Shabaab waxaa la joojin karaa,  keliya marka laga adkaado.”

Xeer ilaaliyaha guud ee Qaranka Dr. Sulaymaan Maxamed Maxamuud ayaa shaaciyay in dowladda ay qaadi doonto dagaal maaliyadeed oo ka dhan ah kooxda Al-Shabaab si loo xiro ilaha dhaqaalaha ay hesho, loona ballaariyo howl-galka ka dhanka ah kooxda.

Xeer ilaaliyaha ayaa xaqiijiyay in dowladdu ay si rasmi ah u bilowday howl-galkaan ujeedkiisu yahay sidii loo xayiri lahaa dhaqaalaha Al-Shabaab si looga mira-dhaliyo howl-galka lagu wajahyo, islamarkaana uusan u kobcin dhaq-dhaqaaqooda.  

Hoos ka daawo wareysiga Cabdiraxmaan oo dhammeystiran: 

Cabdishakuur Cilmi Xasan
Amsterdam, Netherlands 

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud, oo shalay ka hadlay janaasadii Jeneraal Farxaan Qaroole ayaa sheegay inaanu maanta dalku lahayn cadow aan ahayn mintidiinta Al-Shabaab.

“Cadow waa hal, laba ma ahan, laba cadow malihin ee hal ayaan leenahay. Soomaaliyada maanta berri wixii Ilaahay ka dhigo ayay noqon doontaa, Inshaa’Allah. Maanta Soomaaliyada jirta hal cadow ayay leedahay, waana Shabaab,” ayuu yiri madaxweynaha.

Madaxweynaha ayaa tilmaamay in Shabaabka wax qarxinayo iyo kan kale ee taageerayaba ay hal cadow wada yihiin.

“Ogow Shabaabka wax qarxinayo waa cadow, kan ku taageerayana, lacagta siinayo, qarinayo, guriga dejinayo, qalbigana kala jira cadow waaye,” ayuu yiri Madaxweynuha.

Madaxweynaha oo dadka Soomaaliyeed ee maanta ku sheegay inay laba mid un yihiin ayaa yiri “Meel dhexe oo la istaagaahi maanta Soomaaliya kuma taalo ama Shabaab ayaa tahay ama kan Shabaab la diriraya ayaa tahay, meel dhexe oo la istaago kuma jirto. Shabaab qori qaado kula dirir, gurigaga iyo gaarigaga haka ijaarin, meesha uu jooggo ha tagin, ka leexo, dadka u sheeg carabkaga kula dagaal.”

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa intaasi ku daray “Hal cadow baan leenahay, cadowgaas Shabaab baa la yiraahdaa, macnaheeda kan qaraxa sameynayo keliya maaha Shabaab, Shabaab kalkaal, beeso bixi, guri iyo baabuur ka ijaar, u soo iibi baabuur ee ka sii iibso. Walaalka Soomaaliyeedow Shabaab kalkaal ha noqonin, cadow waa hal, waana Shabaab.”

Madaxweynaha ayaa hadalkan ka sheegay Masjidka Shuhadada ee Madaxtooyada Qaranka, kadib markii uu shalay kaga qaybgalay Salaadda Janaasada ee Marxuum Farxaan Maxamuud Aadan (Farxaan Qaroole), Taliyihii Qaybta Booliska Gobolka Banaadir.