Muqdisho (Caasimada Online) – Waxaa isa soo taraya khasaaraha ka dhashay weerarkii lagu qaaday Hotel Xayaati ee Magaalada Muqdisho kaasoo weli lasoo afjari la’yahay ayada oo Al-Shabaab ay weli gudaha ugu jiraan.

Xildhibaan Maxamed Ibraahim Macalimow, oo qoraal kusoo qoray bogiisa Facebook, ayaa soo bandhigay khasaaro weerarkaas kasoo gaaray beelaha Soomaaliyeed qaarkood, gaar ahaan beesha uu kasoo jeedo.

Macalimow ayaa sheegay in beeshiisa Gugundhabe oo la isku yiraahdo Baadicadde, Jiidle iyo Gaaljecel uu khasaare xoog leh kasoo gaaray weerarkaas, wuxuuna soo bandhigay magacyada illaa 11 qof oo sagaal kamid ah ay kasoo jeedaan Baadicadde iyo Laba Jiidle ah oo lagu dilay weerarka. Wuxuu kale oo uu sheegay inuu jiro dhaawac badan.

Halkaan hoose ka akhriso qoraalka Macalimow

Tolka qasaare ba’an ayaa ka soo gaaray weerarka hotel Xayaat.

Inta dhimatay Allaha u naxariisto inta dhaawaca ah Eebe ha bogsiiyo, runtii waa dhacdo xanuun badan oo ay naftooda ku waayeen dad shacab ah oo aan waxba galabsan.

Gugundhabe 11, Baadicadde 9, Jidle, 2

1- Xaaji Bashir Xaaji Suleymaan Muxumed, 2- Cabdirashiid Cabdi Axmed, 3- Shahiid Axmed Cumar, 4- Axmed Cabdullaahi Ibraahim, 5- Cabdullaahi Abiib Maxumed, 6- Maryan Sheekh Cali, 7- Abdirashid Nuunow, 8- Yusuf Mahad Barrow, 9- Ahmed Cali Xaaji, 10- Nasra Ahmed Cali (Nasra Shiine), 11- Seynab Abdi Maqaar.

Waxa intaa dheer in kaloo dhaawac ah oo cisbitaalada la dhigay oo Eebe uga baryeyno inuu bogsiiyo.

Waxa aan u mahad celinayaa Ciidamada Amaanka oo tiro kale oo ay ku jiraan dad wax gal u ah beesha soo badbaadiyay.

Dadkaas waxa dilay gacan ka xaq daran , waqtigooda ayaa inta ku ekaa , Ilaah waxa aan uga rajeyneynaa Jannatul Fardowsa

Waxa aan sidoo kale tacsi u dirayaa dhamaan inta ku dhimatay weerarkaas oo ay ku jiraan rag aan saaxiibo aheyn oo isla soo kornay.

Innaa Lilaah Waa Innaa Ileyhi Raajicuun.

Muqdisho (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya hotel Xayaat yaa sheegaya inuu weli socdo howlgalka hotelkaas oo ay gudaha u galeen dagaalyahano ka tirsan kooxda Al-Shabaab.

Wararkii ugu dambeeyey ayaa sheegayay in Hoteelka laga saaray ciidamadii Alpha Group ee illaa xalay halkaas ka dagaalamayey, waxaana lagu beddalay kuwa ka tirsan ciidamada booliska Haramcad.

Ciidamada Haramcad oo aad u badan oo uu hoggaaminayo Farxaan Qaroole ayaa gudaha Hotelka galay, waxaana hadda socoto rasaas xooggan oo ay is dhaafsanayaan ciidamada Haramcad iyo kuwa Al-Shabaab.

Sida ay saraakiil ka tirsan dowladda u sheegeen Caasimada Online, waxaa la toogtay illaa 2 kamid ah dagaalyahanadii Al-Shabaab, waxaana hadda weli la rumeysan yahay inay gudaha ku jireen tiro kale oo aan la aqoon inta ay le’eg yihiin inkasta oo warar ay sheegayaan inay yihiin laba kale.

Howlgalkaan oo qaatay saacado badan ayaa soo bilowday xalay markii ay kooxda Al-Shabaab hotelka ku qabsadeen weerar ku bilowday qaraxyo is qarxin ah oo gaarayo illaa 3 qarax.

Meydad hor leh ayaa laga soo saaray gudaha Hotelka, waxaana jiro burbur xoog leh oo gaaray Hotelka iyo guryaha u dhow dhow.

Khasaaro isugu jiro dhimasho iyo dhaawac ayaa ka dhashay weerarkaan, waxayna dhimashada ku dhowdahay illaa 20 halka uu dhaawaca kor usii dhaafayo 40.

Wixii kusoo kordha kala soco Caasimada Online

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidamada dowladda Soomaaliya ayaa weli ku guuleysan la’ inay soo afjaraan weerarkii ay xubno ka tirsan Al-Shabaab ku qaadeen hotelka Xayaat ee magaalada Muqdisho.

Weerarka ayaa waxaa ka dhashay khasaare isugu jiro dhimasho iyo dhaawac soo soo gaaray dadkii daganaa Hotelka iyo kuwa kale oo ku sugnaa meelo u dhow Hoteelka. Inta la xaqiijiyey waxaa weerarkaas ku geeriyooday illaa 18 qof halka uu dhaawac intaas ka badan yahay.

Agaasimaha Isbitaalka Madiina ayaa warbaahinta u sheegay in Isbitaalka lasoo gaarsiiyey illaa 40 qof oo dhaawac ah, waxaana sidoo kale jiro dhaawacyo kale oo la geeyey Isbitaalada kale ee ku yaalo magaalada.

Dagaalyahano lagu qiyaasay illaa 4 ayaa weli la rumeysan yahay inay ku jiraan gudaha Hotelka, waxaana burburay qeybo badan oo kamid ah Hotelka kadib markii ciidamada dowladda ay ku garaaceen hubka culus.

Hotelka ayaa waxaa laga soo badbaadiyey dad aad u badan oo ay ku jiraan carruur iyo haween, waxaana suuragal ah inay weli jiraan dad kale oo ku go’doonsan Hotelka.

Kooxda Al-Shabaab ayaa sheegtay inay weli gacanta ku heyso Hotelka isla markaasna ay iska caabisay dhowr jeer oo ay ciidamada dowladda isku dayeen inay Hotelka la wareegaan.

Waa wareerkii ugu horreeyey ee Al-Shabaab ay ku gasho hotel ku yaalla Muqdisho tan iyo markii madaxweyne Xasan Sheekh dib loo doortay 15-kii May 2022.

Xasan Sheekh ayaa ahmiyaddiisa koowaad ka dhigtay in laga adkaado kooxda Al-Shabaab, hase yeeshee dowladda weli ma qaadin wax tallaabo ah oo ka dhan ah kooxdan, mana soo bandhigin qorshaha dagaal ee ay ku wajaheyso.

Muqdisho (Caasimada Online) – Waxaa weli jug xooggan iyo rasaas ay ka dhex dhacaysaa gudaha hoteel Xayaat oo xalay ay gudaha u galeen maleeshiyo ka tirsan ururka Al-Shabaab, weerarkaasi oo sababay dhimashada in ka badan 15 qof iyo dhaawaca 30-meeyo.

Weerarka oo soo afjaristiisa dheeraatay ayaa waxaa u sabab ah kooxda weeraray ee gudaha u galay oo hub fara badan oo miinooyin u badan, kuwaas oo ay dhigeen gudaha hoteelka.

Miinooyinka ayaa qaarkood lagu soo cabeeyey caagagta saliidda, waxaana la dhigay gudaha hoteelka, sida ay xaqiijiyeen ilo-wareedyo amni.

Maleeshiyada gudaha hotelka ku jira ayaa adeegsanaya qaraxyadaasi marka ciidamada amniga ay usoo dhawaadaan kadibna qarxinaaya, taasoo keentay in 20 saacadood uu socdo weerarka.

Weerarkaan oo noqday kii ugu cuslaa uguna khasaare badnaa ee dhaca tan iyo markii ay dhalatay dowladda cusub ayaa waxaa durba bilowday eedeymo loo jeedinaayo hay’adaha amniga dowladda oo ah inay ka gaabiyeen wax ka qabashada amniga.

Dhinaca kale, waxaa xalay xaafado ka tirsan Muqdisho lagu garaacay hoobiyeyaal kaasoo sababay dhaawacyada dad rayid ah.

Kooxda Al-Shabaab ayaa sheegatay mas’uuliyada weerarkaan oo ay ku dhinteen dad isugu jira ganacsato, shacab iyo xubno u shaqeeya dowladda.

Dadka dhaawacmay waxaa ka mid ah taliyaha sirdoonka gobolka Banaadir Muxuddiin Warbac Shadoor oo qarax lala eegtay xili uu usoo gurmanayay weerarka hotelka Hayaat.

Muqdisho (Caasimada Online) –Weerar hoobiyeyaal ah oo xalay lagu qaaday qeybo ka mid ah degmada Xamar Jajab ayaa geystay khasaare xoogg badan, ayada xiliga ay madaafiicda hoobiyeyaasha dhacayeen uu dhanka kale socday weerarka ay Al-Shabaab ku qaadeen hotel Xayaat.

Lamaane arooskooda cusub yahay ayaa ka mid ah dadkii ku dhaawacmay weerarkaasi oo xalay 3-dii habeenimo bilowday, waxaana sariirtooa buuxiyey dhiig ka dhashay dhaawacyada soo gaara.

Lamaanaha oo dhaawacyo kala duwan kasoo gaaray hoobiyaha kusoo dhacay sariirtooda ayaa la dhigay isbitaalka Madiina ee magaalada Muqdisho, halkaasi oo lagula tacaalayo wax ka qabashada xaaladooda.

Sidon kale, tiro dad gaaraya 20 ayaa dhaawacyo kasoo gaareen madaafiicdaasi, iyadoo la sheegayo in labo qof oo dhaawacyadooda hails ahaa ay ku u dhinteen.

Ilaa hadda ma jirto cid sheegatay mas’uuliyad hoobiyeyaasha, hase ahaatee waxaa horay looga bartay kooxda Al-Shabaab inay magaalada Muqdisho xaafadaheeda ku garaacaan hoobiye iyo madaafiic kale.

Weeraradan ayaa ah kuwii ugu dhimashada badnaa ee Al-Shabaab ay ka fuliso Muqdisho tan iyo markii madaxweyne Xasan Sheekh dib loo doortay 15-kii May 2022.

Xasan Sheekh ayaa ahmiyaddiisa koowaad ka dhigtay in laga adkaado kooxda Al-Shabaab, hase yeeshee dowladda weli ma qaadin wax tallaabo ah oo ka dhan ah kooxdan, mana soo bandhigin qorshaha dagaal ee ay ku wajaheyso.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidamada ammaanka ee dowladda Soomaaliya ayaa illaa hadda howlgal ka wada hoteelka Xayaat oo ay fiidkii hore ee xalay weerar toos ah oo qaraxyo waa weyn ku billowday ay ku galeen xubno ka tirsan kooxda Al-Shabaab.

Wararka ayaa sheegaya in uu weli socdo howlgalka oo qaatay saacado badan, waxaana haatan hoteelka ka dhex-dagaalamaya raggii gudaha u galay oo wata hub aad culus.

Qaraxyo nooca bambaanooyinka ayaa sidoo kale laga maqlayaa gudaha hoteelka oo ay haatan ku hareersan yihiin ciidamada ammaanka oo qaarkood gudaha u galay dhismaha.

Inta la ogyahay waxaa weerarkaan ku dhintay dad kor u dhaafaya illaa 10 qof, ayada oo dhaawacana uu intaas aad uga badan yahay.

Dadka hoteelka ku dhintay ee aan magacyadooda helnay waxa ka mid ah:-Ganacsade Cabdihaadi Maxamed Sheekh, Ganacsade Cabdiraxmaan Xassan Iiman, Yuusuf Mahad Barrow, Ibraahim Raage, Cabdihaadi Maxamed Sheekh Aadam, Xasan Maxamud Faarax iyo qaar kale. 

Gudaha hoteelka ayaa waxaa ka socda dagaal u dhaxeeya ciidanka dowladda iyo maleeshiyada Al-Shabaab oo aan tiradooda rasmiga ah la aqoon. Al-Shabaabka ayaa la sheegay inay saaran yihiin qeybta kore ee hoteelka.

Al-Shabaab ayaa qoraal ay soo saartay ku sheegtay inay hoteelka ku dhex dishay in ka badan 20 qof, balse si madax-banaan looma xaqiijin karo sheegashada kooxdan.

Si kastaba, waa wareerkii ugu horreeyey ee Al-Shabaab ay ku gasho hoteel ku yaalla Muqdisho, tan iyo markii madaxweyne Xasan Sheekh dib loo doortay 15-kii May 2022.

Muqdisho (Caasimada Online) – Macluumaad dheeraad ah ayaa waxaa laga helayaa dhacdo xanuun badan oo Jimcihii ka dhacday xaafadda Tusbaxle ee degmada Dayniile, kadib markii sariirteeda lagu gowracay haweeney lagu magacaabi jiray Qamar Yuusuf Cali.

Marxuumadda ayaa aheyd hooyo korineysay lix carruur ah, waxaana u dhacay nin ku hubeysnaa mindi oo ku dhex-gowracay gurigeeda, xilli ay hurdeysay.

Ninka hubeysan ayaa la sheegay inuu u dhacay guriga, xilli uu Salaadda Subax u baxay seyga marxuumadda oo guriga kor uga xiray, waxaana kadib soo daba maray ninka mindida watay oo la sheegay inuu ahaa tuug, sida ay shaaciyeen ilo dadka deegaanka ah.

Aweys Yuusuf Cali oo la dhashay marxuumadda ayaa sheegay illaa saddex mindi ah lagu dhuftay walaashiis, ayna u dhimatay dhaawac markii hore ka soo gaaray tooreyda.

“Ninkeedii ayaa xalay la joogay guriga ayuu kor ka xiray Salaad ayuu aaday intii uu Salaadda ku maqnaa ayaa la soo jabiyey guriga, ninaa soo jabiyey guriga ayuuna galay, kadib saddex toorey ayuu ku dhuftay marxuumadda,” ayuu yiri Aweys Yuusuf Cali.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in ninka uu baxsaday, markii ay ku soo kaceen carruurta guriga joogtay, ayada oo haatan uu socdo baaritaanno ay wadaan laamaha amniga.

“Illaa iyo hadda lama xaqiijin karo, laakiin qaab tuug waayey, baaritaan ayaana hadda ku jirnaa,” ayuu sii raaciyey.

Magaalada Muqdisho ayaa waxaa muddooyinkii la soo dhaafay ku soo badanayey dilalka arxan darrada ah ee loo adeegsanayo tooreeyada, waxaana ugu dambeeyey dilkii Hibo Qaasim Maxamed oo todobaadkii hore ka dhacay deegaanka Ceelasha Biyaha ee duleedka Muqdisho, xilli ay ku baastay imtixaankii dugsiyada sare ee ay qaaday dowladda Somalia.

Muqdisho (Caasimada Online)- Wasiirka arrimaha gudaha Soomaaliya Axmed Macalin Fiqi ayaa fariin u diray kooxda Al-Shabaab, isagoo ka dalbaday inay u damqadaan dadka Soomaaliyeed ee deegaanada ay joogaan ku wajahaya xaaladaha adag.

Fiqi ayaa Al-Shabaab toos uga dalbaday inay ka wareegaan gargaarka loo wado dadka ku nool deegaanada ay ka joogaan gobollada dalka, si loo badbaadiyo nolosha dadkaas.

“Al-Shabaab waxaan ugu baaqayaa in aysan carqaladeyn deeqaha oo deegaanada gacantooda ku imtixaanan dadka ku dhibaateysan aysan gargaarka ka hor istaagin,” ayuu yiri Fiqi.

Wuxuu ku tilmaamay niman arxan daran, balse kama uusan quusan inuu fariintaan u diro, wuxuu tusaale u soo qaatay habdhaqanka rag uu ku jiro Mahad Karataay oo dhowaan ka soo muuqday warbaahinta.

“Al-Shabaab dabcan waa dad Soomaali ah, oo ka dhashay umadaan dhibaateysan, waxay sheegtaan inay shareecada islaamka wax ku raadinayaan, fariinteyda hala gaarsiiyo, waxaan arkayey rag uu ku jiro Mahad Karataay oo umadaan baahan u soo bandhigaya iyagoo Jilib hilib isaga cunaya,” ayuu yiri Wasiir Axmed Macalin Fiqi.

Wuxuu Fiqi carabkiisa ku adkeeyey in Al-Shabaab ay ogolaadaan dalabkaan, isla markaana aysan damaacin, kana wareegaan deeqaha loogu tala galay in la gaarsiiyo dadka ay abaartu ku heyso deegaanada ay maamusho kooxdaan.

“Dadka Soomaaliyeed waxaan rabnaa inay wada gaarto deeqda aan ugu tala galnay, sanadkaana waxaa la ogaa doonaa in ragaasi ay yihiin dhiigyo-cab dadku markey wax heystaan ka dhaca, markii ay gaajoonayaana ku fiirsada,” ayuu yiri Fiqi oo wareysigaan siiyey warbaahinta dowladda.

Hoos ka daawo

https://youtu.be/OQE-ppy_vvM?t=4

Muqdisho (Caasimada Online) – Faahfaahino dheeraad ah ayaa waxaa laga helayaa khasaaraha ka dhashay tiro hoobiyeyaal ah oo xalay ku dhacay xaafado ku yaalla degmada Xamarjajab ee gobolka Banaadir, kuwaas oo geystay khasaare u badan dhaawacyo.

Hoobiyeyaasha oo gaarayey illaa 5 madfac ayaa waxaa lagu soo warramayaa in lagu garaacay agagaarka Iskuul Buluusiya ee magaalada Muqdisho.

Wararka ayaa sheegaya in madaafiicda qaar ay ku hoobteen xaafado ay dagan yihiin dad shacab ah oo uu khasaare kasoo gaaray, xilli ay hurdayeen.

Sida ay innoo xaqiijiyeen ilo wareedyo lagu kalsoonyahay, waxaa dhacdadaan ku dhaawacmay illaa 20 qof oo u badan dad isku qoys ah.

Sidoo kale waxaa dadka dhaawacmay ka mid ah lamaane aroos ah, hooyo iyo saddex carruur ah oo ay dhashay iyo dad kale, sida ay innoo sheegeen ilo deegaanka ah.

Illaa iyo hadda ma jiro wax hadal ah oo ka soo baxaya saraakiisha laamaha ammaanka ee dowladda Soomaaliya, gaar ahaan Booliska oo ku aadan dhacdadaasi.

Weerarkaan loo adeegsaday hoobiyeyaasha ayaa ku soo aadayo, ayada oo weli uu socdo howlgalka lagu soo afjarayo weerarka tooska ahaa ee ay kooxda Al-Shabaab ku qaaday hoteelka Xayaat ee magaalada Muqdisho, kaas oo soo billowday fiidkii hore ee xalay.

Muqdisho (Caasimada Online) – Maleeshiyo ka tirsan kooxda Al-Shabaab ayaa weli ka dhex dagaalamaya hoteelka Xayaat ee magaalada Muqdisho oo ay ku jiraan muddo ka badan lix saac oo xiriir ah, waxaana jira khasaare dhimasho iyo dhaawac oo badan.

Al-Shabaab ayaa hotelka, oo ku yaalla agagaarka KM4, waxay weerar ku billowday qaraxyo baabuur ku qaadeen abaare 7-dii habeennimo iyo dhowr daqiiqo, waxaana kadib galay maleeshiyo ka tirsan kooxdaas.

Waxaa hadda soo baxaya xogta khasaarihii ugu horreeyey, waxaana la xaqiijiyey dhimashada ugu yaraan 10 qof, ayada oo dhaawacana uu intaas aad uga badan yahay.

Dadka Hotelka ku dhintay ee aan magacyadooda helnay waxa ka mida: Ganacsade Cabdiraxmaan Xassan Iiman, Yuusuf Mahad Barrow, Ibraahim Raage, Cabdihaadi Maxamed Sheekh Aadam, Xasan Maxamud Faarax iyo qaar kale. 

Dadka ku dhaawcamay waxaa ka mid ah taliyihii Nabadsugidda Gobolka Banaadir Muxiyaddiin Warbac Shadoor oo ka mid ahaa ciidankii u gurmaday hoteelka. 

Gudaha hoteelka ayaa waxaa ka socda dagaal u dhaxeeya ciidanka dowladda iyo maleeshiyada Al-Shabaab oo aan tiradooda rasmiga ah la aqoon. Al-Shabaabka ayaa la sheegay inay saaran yihiin qeybta kore ee hoteelka.

Sidoo kale ciidamo kale oo ka tirsan dowladda oo ku sugan banaanka hotelka ayaa hub culus ku garaacaya hoteelka, ayada oo ay adag tahay in kooxda Al-Shabaab laga saaro. 

Al-Shabaab ayaa qoraal ay soo saartay ku sheegtay inay hoteelka ku dhex dishay in ka badan 20 qof, balse si madax-banaan looma xaqiijin karo sheegashada kooxdan.

Hay’adaha amniga dowladda Soomaaliya ayaan weli wax war ah kasoo saarin weerarka.

Waa wareerkii ugu horreeyey ee Al-Shabaab ay ku gasho hotel ku yaalla Muqdisho tan iyo markii madaxweyne Xasan Sheekh dib loo doortay 15-kii May 2022.

Xasan Sheekh ayaa ahmiyaddiisa koowaad ka dhigtay in laga adkaado kooxda Al-Shabaab, hase yeeshee dowladda weli ma qaadin wax tallaabo ah oo ka dhan ah kooxdan, mana soo bandhigin qorshaha dagaal ee ay ku wajaheyso.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidamada dowladdda ayaa ku guuleystay inay haween iyo caruur kasoo badbaadiyaan Hotelka Xayaat, oo caawa qaraxyo iyo weerar toos ah ay kusoo qaadeen dagaaal-yahano ka tirsan kooxda Al-Shabaab.

Sidoo kale waxaa lasoo warinaya in dad shacab ah ay weli ku xayiran yihiin gudaha Hotelka oo illaa hadda ay ka dhex dagaalamayaan maleeshiyada Al-Shabaab, oo ku jiray muddo ka badan lix saac oo xiriir ah, waxaana jira khasaare dhimasho iyo dhaawac oo badan.

Dadka lasoo badbaadiyey waxaa ka mid ah hooyo iyo saddex caruur ah oo ay dhashay oo sawirkooda si aad ah loo wareejinayey baraha bulshada, gaar ahaan Facebook.

Waxaa isa-soo tareysa xogta khasaarihii ugu horreeyey, waxaana la xaqiijiyey dhimashada ugu yaraan 10 qof, ayada oo dhaawacana uu intaas aad uga badan yahay.

Dadka Hotelka ku dhintay ee aan magacyadooda helnay waxa ka mida: Ganacsade Cabdiraxmaan Xassan Iiman, Yuusuf Mahad Barrow, Ibraahim Raage, Cabdihaadi Maxamed Sheekh Aadam, Xasan Maxamud Faarax iyo qaar kale.

Dadka ku dhaawcamay waxaa ka mid ah taliyihii Nabadsugidda gobolka Banaadir Muxiyaddiin Warbac Shadoor oo kamid ahaa ciidankii u gurmaday hoteelka.

Gudaha hoteelka ayaa waxaa ka socda dagaal u dhaxeeya ciidanka dowladda iyo maleeshiyada Al-Shabaab oo aan tiradooda rasmiga ah la aqoon. Al-Shabaabka ayaa la sheegay inay saaran yihiin qeybta kore ee hoteelka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoonka golaha shacabka ee baaralamaanka Soomaaliya ayaa xildhibaanada u diray fariin loogu sheegayo inuu baaqday kulankii berri loo balansanaa, kaas oo la doonayey in lagu dhaariyo Madaxweynihii hore ee dalka Maxamed Cabdullahi Farmaajo.

Guddoonku ma shaacin sababta ka dambeysa in dib loo dhigo kulanka golaha, balse waxaa qoraalka lagu xusay in sababo ay jiraan, waxaana kulankaas loo bedalay maalinta Axada ah.

Fariinta loo diray xildhibaanada ayaa lagu yiri, “Xildhibaano, arrimo jira awgeed ,Shirkii bari loo balansanaa, waxaa dib loogu dhigey maalinta Axada oo taariikhdu tahay 21 August.”

Ajendayaasha loo qorsheeyey kulanka baaqday waxaa ka mid ahaa in Farmaajo loo dhaari lahaa xubin ka tirsan golaha shacabka, kursigaan ayaa ah xubin sharafeed uu Farmaajo ku helay xilkii madaxweynaha ee dalka uu ka soo qabtay.

Inkastoo guddoonka golaha shacabka uusan shaacin sababta loo baajiyey kulankii golaha ee berri, hadana waxaa xusid mudan in caawa uu weerar toos ah ka socdo Hotelka Hayat oo ku yaalla isgoyska KM 4 ee magaalada Muqdisho, halkaas oo dagaalyahano hubeysan ay gudaha u galeen.

Muqdisho (Caasimada Online) – Kooxda Al-Shabaab ayaa si deg deg ah u sheegatay qaraxyo iyo weerar toos ah oo caawa ka socda Hotelka Xayaat oo ku yaalla agagaarka isgoysaka KM 4 ee bartamaha magaalada Muqdisho.

Bayaan kooban oo ay baahisay warbaahinta taageerta kooxda ayaa lagu sheegay in dagaalyahano ka tirsan Al-Shabaab ay gudaha u galeen Hotel Xayaat, kuwaas oo wada toogasho toos ah oo lagu beegsanayo masuuliyiin ka tirsan dowladda oo Hotelka ku sugnaa.

Sidoo kale warka Al-Shabaab waxaa lagu sheegay in qarax kale ay sarakiil boolis ah kula beegsadeen agagaarka xarunta CID-da, kuwaas oo gurmad ahaan ugu socday goobta, waxaana halkaas ka dhashay khasaare kale.

Markii laga soo tago sheegashada Al-Shabaab ugu yaraan seddax qarax oo labo la xaqiijiyey inay kala ahaayeen gaari iyo nin kaligiis si toos ah isku qarxiyey ayaa Hotel Xayaat ka dhacday.

Intaas kadib waxaa Hotelka gudaha u galay rag aad u hubeysan oo aan weli tiradooda la aqoonsan, kuwaas oo gudaha Hotelka ka dagaalamaya.

Ciidamo xoog leh ayaa gaaray goobta, waxaana socda howlgal la doonayo in lagu soo afjaro kooxdaas, waxaana la maqlayaa rasaas iyo qaraxyo bam-baano oo dhinacyadu ay is weydaarsanayaan.

Khasaare culus ayaa jira in kastoo aan weli la helin tiro koob rasmi ah, sidoo kalena uu socdo weerar toos ah oo ciidamada ammaanku ay la tacaalayaan.

Wixii kasoo kordha kala soco Caasimada Online

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaanada golaha shacabka ee baaralamaanka Soomaaliya ayaa berri yeelanaya kulan lagu dhaarinayo Madaxweynihii hore ee dalka Maxamed Cabdullahi Farmaajo.

Farmaajo ayaa berri markii la dhaariyo wixii ka dambeeya wuxuu xubin ka noqonayaa golaha shacabka, kursigaan ayaa ah xubin sharafeed uu ku helay xilkii madaxweynaha ee dalka uu ka soo qabtay.

Sidoo kale kulanka golaha shacabka ayaa berri lagu dhaarinayaa xubin ka tirsan Guddiga Madaxa Banaan ee Hirgalinta Dastuurka, sida lagu shaaciyey ajendaha.

Intaas kadib xildhibaanada golaha shacabka ayaa berri guda gelaya doorashada guddoonka guddiyada Golaha Shacabka, kuwaas oo gaaraya 14 guddi.

Laba habeen ka hor guddoomiyaha golaha shacabka Sheekh Aadan Madoobe ayaa soo saaray liiska 14-ka guddi ee golaha shacabka loo kala qeybiyey, kuwaas oo berri oo dooranaya guddoonadooda.

Muqdisho (Caasimada Online) – Waxaa maanta magaalada Muqdisho soo gaaray ciidamo cusub oo Boolis ah, kuwaasi oo qeyb ka noqonaya howl-galka Midowga Afrika ee ATMIS.

Ciidamada cusub oo ka yimid wadanka Nigeria oo kamid ah dalalka ciidamadu ka joogaan Soomaaliya yaa ku biiraya dadaalada ku aadan Nabadda iyo Xasiloonida, iyaga oo ka qeyb qaadan doona ilaalinta goobaha muhiimka ah, sida lagu sheegay war kasoo baxay howl-galka Midowga Afrika ee ATMIS.

Ka hor inta aan ciidamada la keenin magaalada Muqdisho waxaa munaasabad tababar ay qaateen loogu soo xirayay ay ka dhacday dalka Nigeria, ayada oo saraakiisha ciidamada booliska dalkaas ay fareen inay si wanaagsan ula dhaqmaan bulshada Soomaaliyeed.

Taliyaha Ciidamada Booliska Nigeria ee ka tirsan howl-galka Midowga Afrika ee ATMIS ayaa uga mahad-celiyay ciidamada iyo saraakiishooda tababarka ay qaadeen loogana baahan yahay inay waajibaadkooda si waangsan u gutaan.

Ciidamada maanta soo gaaray magaalada muqdisho ayaa kamid noqonaya Ciidamada Booliska ATMIS ee ku sugan magaalada Muqdisho, kuwaasi oo ka kala socda qaar kamid ah dalalka ay ciidamada ka joogaan Soomaaliya.

Dowladda Soomaaliya ayaa in muddo ahba dooneysay in howl-galka Midowga Afrika uu noqdo mid ka turjumaya baahida dhismaha ciidamada iyo amniga Soomaaliya, si ay ugu suurta gasho dowladda inay ciidamada shisheeye kala wareegto mas’uuliyadda amniga.

Nairobi (Caasimada Online) – Madaxweynaha la doortay ee Kenya William Ruto ayaa sheegay inaan la joogin xilli waqti lagu lumin karo doorashadii dhacday, islamarkaana ay sugayaan wax ka qabashada dhibaatooyinka dhaqaale.

Hadalkiisa ayaa yimid kadib murashaxii laga adkaaday ee Raila Odinga uu diyaariyay loolan xagga sharciga ah oo uu ku doonayo inuu kaga hortago guul-darradii ka soo gaartay doorashadii dhacday 9-kii Agaust.

Guddoomiyaha guddiga doorashada Kenya ayaa Isniintii ku dhawaaqay in Ruto yahay madaxweynaha dalkaas, kadib tartan adag oo uu ku doonayay inuu ku hoggaamiyo waddanka ugu qanisan bariga Afrika, balse afar ka mid ah toddobada guddiga doorashada ayaa kasoo horjeestay natiijada uu ku dhawaaqay guddoomiyaha guddiga doorashada.

Odinga ayaa sheegay in go’aankan uu kaga hor imaan doono maxkamadda, isagoo ku tilmaamay natiijada doorashadii dhacday mid ‘waxba kama jiraan ah”

Si kastaba ha ahaatee, Ruto ayaa sheegay inuu dhisayo maamul uu hoggaamiyo, isaga oo ballan-qaaday in aan qof Kenyaan ah looga reebi doonin siyaasad qaab isir ahaaneed.

“Runtii waxaan rabaa inaan ogaanno in rajada shacabka Kenya ay tahay mid aad u weyn, ma haysanno raaxo waqti lumis ah,” ayuu yiri Ruto, oo hadda ah madaxweyne ku xigeenka, kadib markii uu gurigiisa kula kulmay xubnaha lasoo doortay ee ka tirsan isbaheysigiisa.

Ruto oo ah 55-jir, si toos ah ugama hadlin qorshaha Odinga uu kaga hortagayo guushiisa, balse wuxuu si dadban u yiri: “Haddii ay jiri doonaan hannaan maxkamadeed, waan ku lug yeelan doonnaa sababtoo ah waxaan u hoggaansanahay sharciga.”

Kulan gaar ah oo ka dhacay caasimadda Nairobi, ayaa saraakiisha la doortay ee isbahaysiga Odinga waxaa kulankoodu ku saabsanaa sidii ay u jaangooy lahaayeen tillaabada xigta ee ay qaadi karaan oo noqon karta dagaal sharciyeed.

Odinga kama aanu hadlin xaflada, balse ku xigeenkiisa Martha Karua, wasiirkii hore ee cadaalada ayaa tiri: “Guulsheena waa dib ayaa loo dhigay.”

Odinga ayaa markii dambe bartiisa twitterka ku soo qoray: “Waxaan ku kalsoonnahay inaan kasoo kaban doonnoo khiyaanadan, oo aan dib u soo ceshan doonno guusheenna waqtiga ku habboon.”

Odinga, oo 77 jir ah, horena u soo noqday Ra’iisal Wasaare ayaa madaxweyne u tartamay markii shanaad, wuxuuna haystaa illaa Isniinta inuu dacwad u gudbiyo Maxkamadda Sare.

Guddoomiyaha guddiga doorashada Wafula Chebukati ayaa ku gacan seyray eedeynta afarta xubnoodd oo ka tirsan guddigan oo diiday habka tirinta codadka oo ay sheegeen inuu mugdi ku jiro.

Maxkamadda sare ayaa sheegtay Arbacadii inay diyaar u tahay inay qabato codsi kasta oo ay diyaargarow ugu jirto haddii ay dhacdo.

REUTERS + VOA

Muqdisho (Caasimada Online) – Golaha Wasiirada ra’iisul wasaare Xamza oo todobaadkaan yeeshay kulan ayaa diirada lagu saaray arrimaha gurmadka abaaraha xilli ay Soomaaliya weli ku jirto waqti adag oo abaar ah.

Ra’iisul Wasaare Xamza oo kulanka kadib hadlay wuxuu ujeedka kulanka ku sheegay xoojinta qeyla dhaanta dowladda Soomaaliya ee arrimaha abaaraha iyo in si dhab ah wax looga qabto dhibaatada taagan.

Wuxuu dul istaagay halka uu marayo xaalka dadka ay abaartu saameysay, waxaana gabagabada kulanka lasoo nooleeyey hey’adda maareynta musiibooyinka waxaana la dhisay guddi heer wasiir ah.

Tallaabooyinkaas kadib waxaa baraha bulshada qabsaday su’aalo la xiriira in laga maarmay ergeygii gaarka ahaa ee arrimaha abaaraha oo uu madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud u magacaabay Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame.

Afar arrimood ayaa muhiim ah in la dul istaago.

Midda koowaad waa ujeedka kulanka

Sida uu Ra’iisul Wasaare Xamza sheegay ujeedka kulanka ayaa ahaa in dowladda Soomaaliya ay muujiso ahmiyadda ay siineyso abaaraha iyo in la xoojiyo qeylo dhaanta. Marka sidaasi loo aqriyo ma jiro culeys badan.

Midda labaad waa soo nooleynta hay’adda maareynta musiibooyinka

Hay’adaan waa mid sharci ah kal hore ayey martay baarlamaanka Soomaaliya, maadaama xilli adag oo abaaro ah lagu jiro waxaa muuqata in baahi loo qabo dib u howlgelinteeda.

In hay’adaan si rasmi ah loo shaqo geliyo waxay dhimi kartaa in gargaarka la musuq-maasuqo oo waxaa la heli doonaa cid lagula xisaabtamo wixii qaldama.

Midda seddexaad waa dhismaha guddiga heerka wasiir ah

Guddiga la shaaciyey oo uu horkacayo ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre wuxuu ka kooban yahay 12 xubnood oo kamid ah xukuumadda, hay’adda culumada Soomaaliyeed, rugta ganacsiga, ururada bulshada rayadka ah iyo ergeyga gaarka ah ee arrimaha abaaraha.

Ra’iisul Wasaare Xamza, oo sharaxay waajibaadka guddigaan, wuxuu sheegay inuu yahay mid u taagan ka shaqeynta gurmadka, taaba gelinta iyo jiheynta arrimaha abaaraha.

Marka intaas la qaato, sida ugu fufud waa in dowladda federaalka ah ay heerkii qeylo dhaanta kor u qaaday oo ergeygii gaarka ahaa lagu kabay wasiiro, culumo, ganacsato iyo qeybaha kale ee bulshada.

Haddaba su’aasha ay dad badan jawaabtau raadinayaan waxay tahay maxay noqon doontaa kaalinta ergeyga gaarka ah ee madaxweynaha u qaabilsan arrimaha abaaraha?

Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame waxa uu dhowr jeer sheegay in waajibaadkiisa aysan ku jirin raashin qeybin, si kale markii loo dhaho Warsame wuxuu horey isaga leexiyey maamulidda gargaarka la keeno.

Wuxuu doorkiisa kusoo koobay inuu dadka dhibaateysan dunida wax u weydiiyo. Hay’adda maareynta musiibooyinka qaranka oo fulin ah iyo ergeygaan loo diray inuu dunida u qeylo dhaamiyo isma saameyn karaan.

Nairobi (Caasimada Online) – William Ruto wuxuu sugayaa aqbalaad madaxweyne oo ka timaada dhinacyadii la tartamay ama maxkamad sharci ah.

Kumanaan Soomaali ah ayaa ka qeybgashay codeyntii doorashada Kenya. Ishabeysiga Raila Odinga ayaa guul aan la fileyn kasoo hooyey gobolka woqooyi bari ee Kenya halkaas oo ay Soomaalida dagto.

Ismaamulada Gaarisa, Wajeer iyo Mandheera waxaa hoggaankooda ku guuleystay xubnihii ka socday isbakeysiga xisbiyada ku jiraan ee Azimio.

Marka codeynta madaxweynaha laga hadlo sida uu faafiyey guddiga IEBC 79% codadka Gaarisa, 56% codadki i Wajeer iyo 71% codadkii Mandheera ayuu helay isbaheysiga uu hoggaaminayo Raila Odinga kaasoo ay xisbiyo badan u kulmeen.

Inkastoo Soomaalida Woqooyi bari aysan xoog badan ka gelin William Ruto haddana wuxuu u muuqdaa inuu kusii siqaayo inuu xukunka qaato haddii aysan maxkamad sharci ah burin natiijadii la faafiyey 15-kii bishaan.

Haddaba waxaan dib u eegeynaa seddex arrimood oo taabanayo Soomaalida iyo waxa uu William Ruto ka damacsan yahay ama ka damacsanaa markii uu madaxweyne ku xigeenka ahaa.

1- Ciidanka Kenya ee ku jira gudaha Soomaaliya

Dad badan oo Soomaali ah kuma qanacsana ciidanka Kenya ee ku jira gudaha Soomaaliya, waxaa lagu eedeeyaa ciidankaasi tacadiyo badan oo ay ka geysteen gobolka Gedo.

Sanadkii 2019 William Ruto wuxuu BBC u sheegay inay tahay mas’uuliyad darro weyn in ciidanka Kenya laga soo saaro Soomaaliya inta ay ka xaqiijinayaan amnigooda iyo midka Soomaaliya sida uu hadalka u dhigay.

Ruto waxa uu ku jiraa siyaasiyiinta sida weyn u taabacsan qadiyadda askarta Kenyanka ah ee kusii joogayaan Soomaaliya taasoo dhinaca kale aysan Soomaali badan jecleyn.

2- Ganacsiga qaadka

Ganacsiga maandooriyahaan oo dhowr jeer xaalado ka dhex abuuray labada dal ayuu ka hadlay William Ruto. Wuxuu sanadkii 2021 sheegay xilliga dowladda federaalka ee Soomaaliya ay joojisay qaadkii loosoo dhoofin jiray Soomaaliya in haddii la doorto uu Qaadka u keeni doono suuq cusub oo looga maarmo Soomaaliya.

Inkastoo aysan Soomaali badan ku faraxsaneyn daroogada Qaadka ee loo soo dhoofiyo dalkooda, haddana inuu William Ruto ka fakarayo ka talo bixidda Suuq Soomaaliya macno ayaa ku jira ayey leeyihiin falanqeeyaashu.

3- Xiritaanka xirada Qaxootiga ee Dhadhaab

Dhadhaab waxaa ku nool nus Milyan qof oo Soomaali ah oo qaxooti ah, William Ruto wuxuu sanadkii 2016 ugu baaqay beesha caalamka inay ka taageerto go’aanka ay dowladda Kenya ku dooneyso inay albaabada isugu dhufato xirada qaxootiga ee Dhadhaab.

William Ruto oo xilligaasi ka hadlayey shir arrimaha bini’aadanimada la xiriira oo ka dhacay Turkiga ayaa ka codsaday beesha caalamka inay bixiyaan dhaqaalaha dib u dajinta loogu sameenayo qaxootiga ku sugan xirada Dhadhaab.

Dowladda Kenya ayaa sanadkii hore sheegtay inay si rasmi ah ugu gudbisay hey’adda Qaramada midoobay u qaabilsan arrimaha qaxootiga ee UNCHR inay xiri doonto qiryaha qaxootiga ee Dhadhaab iyo Kaakuma wixii loo gaaro 30 Bisha June 2022, balse arrintaas illaa iyo hadda ma shaqeyn.

Istanbul (Caasimada Online) – Turkish Airlines ayaa shaacisay inay qorsheyneyso duulimaad toos ah oo ay ku tagto magaalada Hargeysa (HGA), taasi oo qeyb ka ah dadaal ay ku ballaarineyso duulimaadyadeeda Afrika.

Turkish Airlines ayaa hadda Soomaaliya ka tagta kaliya magaalada Muqdisho, balse waxay shaacisay inay dhowaan qorsheyn doonto inay duulimaadyo ka billowdo Hargeysa bilaha soo socda.

Shirkaddan laga leeyahay dalka Turkiga waqti rasmi ah uma qaban xilliga ay billaabeyso duulimaayada Hargeysa.

Duulimaadka Hargeysa ayaa qeyb ka noqon doona saddex duulimaad oo cusub oo Afrika ah oo Turkish Airlines ay billaabeyso bilaha soo socda ayada oo labada kale ay yihiin Aswan (ASW) oo Masar ah iyo Port Sudan (PZU) oo Sudan ah. 

Go’aanka ay Turkish Airlines ku ballaarineyso duulimaadyadeeda qaaradda ayaa yimid kadib markii ay shaacisay in dakhligeeda lixdii bil ee ugu horreeyey ee sanadka uu kordhay 27.5% oo uu gaaray $7.6 bilyan, islamarkaana ay xareysay faa’iido ah $664 milyan.

Turkish Airlines ayaa hadda u duusha 62 magaalo oo ku kala yaalla 41 dal oo Afrika ah.

Bishii May, Shirkadda diyaaradaha Turkish Airlines ayaa billowday duulimaad si toos ah isugu xiraya Muqdisho iyo Istanbul, ayada oo meesha ka saartay hakadkii ay ku sameyn jirta Jabuuti. 

Turkish Airlines waxay si toos ah uga shaqo billowday Soomaaliya 6-dii March 2012, ayada oo isaga kala gooshi jirtay garoonkii hore ee Atatürk iyo Muqdisho. Duulimaadkaas ayaa billowday toddoba bilood un kadib markii madaxweyne Erdogan oo xilligaas ahaa ra’iisul wasaare uu booqday dalka markii ugu horreysay. 

Waxay markii horey Muqdisho tegi jirtay laba maalin toddobaadkii, ayada oo ku hakan jirta Khartoum, balse waxay kadib hakashada u wareejisay Jabuuti bishii August 2012.