Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga Soomaaliya Abshir Cumar Huruuse ayaa kulan kula qaatay Magaaladda Belgrade ee Dalka Serbia Wasiirka Ganacsiga Jamhuuriyadda Serbia Mudane Tomislav Momirović.

Kulanka ayaa looga hadlay iskaashi Ganacsi oo dhexmara labada dal sida isku xirka Ganacsatada labada dal iyo labada Rug Ganacsi ee Soomaaliya iyo Serbia si ay isku weydaarsadaan wax soo saarka Labada dal.  

Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Soomaaliya Abshir Cumar Huruuse ayaa sheegay in Soomaaliya ay tahay dal leh wax soo saar halka Serba ay tahay dal leh Warshado ayna muhiim tahay is dhaafsi Ganacsi oo dhexmara labada dal si ay uga faa’iideystaan Ganacsatada labada dal. 

Labada Wasiir ayaa gaaray Heshiis is afgarad ah taas oo ah in horaanta sanadka 2023 lagu qabto Magaaladda Belgrade ee Dalka Serbia shir ay isugu imaanayaan Ganacasatada labada dal si ay uga doodaan ka faa’iideysiga iyo fursadaha Ganacsi ee labada dal.  

Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga Abbshir Cumar Huruuse ayaa sidoo kale kulan miro dhal ah la qaatay Wasiirka Arrimaha Gudaha Jamhuuriyadda Serbia Mudane Bratislav Gašić, isagoo mar hore ugu hambaliyeeyay xilka wasiirnimo ee dhawaan loo magacaabay. 

Kulanka ayaa looga hadlay sidii dowladda Serbia ay uga qeyb qaadan laheyd dhismaha iyo tayeynta Ciidanka Booliska Soomaaliyeed , waxaana Wasiirka Arrimaha Gudaha Serbia uu sheegay in ay Dowladda Serbia diyaar u tahay taageerida Dowladda Soomaaliya gaar ahaan Dhinacyada Amniga iyo Tababarada Ciidanka Booliska, sida ka hortagga dambiyada abaabulan iyo Baarista Dambiyadda rayidka  

Wasiir Huruuse ayaa sheegay in Ahmiyad gaar ah ay Dowladda Soomaaliya siisay sidii dalka looga ciribtiri lahaa Khawaarijta ayna muhiim tahay Taageerada Saaxiibada Soomaaliya.

Kulanka waxaa goob joog ahaa Danjiraha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya u qaabilsan Dalka Serbia Mudane Maxamed Cabdullaahi Axmed.

Wasiirka Arrimaha Dibadda ayaa sidoo kale Kulan gaar ah la qaatay Wasiirka Dhaqaaalaha Jamhuuriyadda Serbia Mudane Rade Basta. Kulanka ayaa diirada lagu saaray Xiriirka ka dhexeeya labada dal iyo Saaxiibtinimo sida Siyaasadda, Dhaqaalaha iyo is dhexgalka Ganacsiga.

Inta Kulanka uu socday Wasiirka Arrimaha Dibadda Serbia ayaa Dadka soomaaliyeed ku Ammaanay Fir-fircoonida Ganacsiga iyo shaqo abuurka Maadaama Soomaaliya ay tahay Dal leh dhul beereed iyo Xeeb dheer oo muhiim u ah kobaca dhaqaalaha Soomaaliya, waxaana Mudane Reda Basta uu ku taliyay In Soomaaliya ay u guurto Habka Casriga ee Canshuuraha lagu uruuriyo ee loo yaqaano (E-Government). 

Wasiirka Arrimaha Dibadda XFS Mudane Abshir Cumar Huruuse ayaa sheegay in ay ka faa’iideysan doonaan khibrada dowladda Serbia ay u leedahay Dhaqaalo Abuurka, ayna labada dal iska kaashan doonaan Horumarinta Dhaqaalaha.

Labada dhinac ayaa isla gartay in la is dhaafsado khuburo dhaqaalaha ah oo labada dal ka socda kuwaas oo tagi doonna Magaalooyinka Muqdisho iyo Belgrade 

Kulamadan iyo qorshaha iskaashiga ganacsi ee labada dal ayaa waxaa kasoo shaqeeyey safiirka Soomaaliya ee Serbia Maxamed Cabdullaahi.

Dhuusamareeb (Caasimada Online) – Wafdi ka socda dowladda Mareykanka ayaa maanta gaaray magaalada Dhuusamareeb ee caasimada dowlad goboleedyada Galmudug, kuwaas oo si ballaran loogu soo dhaweeyey garoonka diyaaradaha ee magaaladaasi.

Wafigan ayaa waxaa hoggaaminayey saraakiil ka socotay howlgalka Mareykanka ee Afrika waxayna kulan la yeesheen wasiirka amniga Galmudug, Maxamed Cabdi Aadan (Gaboobe).

Wasiirka iyo saraakiisha Mareykanka ayaa ka wada-hadlay arrimo ku aadan ammaanka, gaar ahaan dagaalka ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab ee ka socda halkaasi.

Galmudug ayaa sidoo kale ka codsatay Mareykanka inuu ku garabsiiyo howlgallada haatan ka socdo gobollada Galgaduud iyo Mudug ee bartamaha Soomaaliya.

Sidoo kale dhankooda xubnaha ka socda AFRICOM ayaa ballan-qaaday inay laba jibaari doonaan taageeradooda ku aadan ciidamada Soomaaliya ee dagaalka kula jira Shabaab.

Kulankan ayaa ku soo aaday, xilli haatan Galmudug ay is hayaan Al-Shabaab, waxaana howlgallada xoogooda ay ka socdaan gobolka Galgaduud ee bartamaha dalka.

Mareykanka ayaa ka mid ah dalalka ka qayb qaaday dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab, wuxuuna duqeyno dhanka cirka ah ka fuliyaa koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya.

Muqdisho (Caasimada Online) – Magaalada Muqdisho ee caasimada Soomaaliya waxaa maanta ka furmay shirweyne u dhexeeyo dowladda federaalka Soomaaliya iyo Bangiga Adduunka, kaas oo diiradda lagu saarayo hannaanka wadashaqeynta ee labada dhinac.

Shirka ayaa waxaa daah-furay ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre, waxaana sidoo kale goobjoog ahaa inta badan Golaha Wasiirada iyo xuno ka socda Bangiga Adduunka.

Ra’iisul wasaaraha oo khudbeeyey ayaa ka hadlay arrimo dhowr ah, wuxuuna cadeeyay in dalka uu kasoo gudbay dhibaatooyin badan haddana la hiigsanayo horumar.

Sidoo kale wuxuu soo bandhitay qorshaha xukuumaddiisa, gaar ahaan siyaasadda  ku aadaan dib u habeynta hay’addaha dowladda si loo gaaro hiigsiga cusub ee nabadda.

“Somalia waxay maanta taagan tahay marxalad kala guur ah oo taariikhdeeda ku suntan. Dalkuna wuxuu ka soo baxayaa xaaladdii loo yaqiin ‘dowlad fashilantay’ oo dagaallo sokeeye hareeyeen, wuxuuna hiigsanayaa waa cusub oo nabad, degenaansho iyo dimuqraadiyad ku asteysan, kaas oo diyaar u ah in uu soo jiito maalgashi ballaaran” ayuu yiri.

Dhanka kale ra’iisul wasaaraha Soomaaliya ayaa taageerada hagar la’aaneed uga mahadceliyey maamulka Bangiga Adduunka, gaar ahaan geeddi-socodka dhammeysirka hannaanka deyn cafinta oo haatan maraya meel wanaagsan oo gabagabo ku dhow.

Ugu dambeyn ra’iisul wasaare Xamza ayaa hoosta ka xariiqay in lixda tiir ee mudnaanta u leh barnaamijka siyaasadeed ee xukuumaddiisa uu mudnaan gaar ah siinayo Xoreynta deegaannada iyo qaab-dhismeedka amniga, caddaaladda iyo garsoor madax-bannaan, Soomaali heshiis ah, kobaca dhaqaalaha, horumarinta arrimaha bulshada, iyo helitaanka Soomaali dunida heshiis la ah.

Cadale (Caasimada Online) – Ciidanka Xoogga Dalka oo kaashanaya dadka deegaanka ayaa maanta ururka Al-Shabaab kala wareegay deeggaanka Cadcadeey oo hoostaga magaaladda Ruun-nirgood ee gobolka Shabeellaha dhaxe oo in muddo ah maamulayeen.

Gen. Axmed Maxamed Tareedisho oo ka mid ah saraakiisha hoggaaminayay howlgalka ayaa sheegay in ciidanka xoogga saakay ay si nabadgelyo ah gudaha u galeen deegaanka Cadcadeey kadib markii ay isaga baxeen Al-Shabaab.

Waxaa uu sheegay in howlgallada ay siwadajir ah u sii wadi doonaan Ciidanka Xoogga dalka oo kaashanaya dadka deegaanka guud ahaan dalkana laga saari doono Al-Shabaab, wuxuuna ugu baaqay shacabka Soomaaliyeed in qof walba uu u kaco sidii uu ula dagaalami lahaay Al-Shabaab.

La-wareegistan ayaa imaneysa ayada oo maalmihii ugu danbeeyey uu gaabis xooggan ku yimid kacdoonka ka dhanka ah Al-Shabaab oo bilihii tegay kooxda looga saaray deegaano badan oo ka tirsan gobollada Hiiraan iyo Shabeellaha Dhexe. 

Xildhibaan Maxamed Ibraahim Macalimuu oo kamid ah xildhibaanada baarlamaanka Soomaaliya ayaa sheegay in hakad ku yimaada dagaalka Khawaarijta ay fursad u siineyso dib usoo rogaal celinta argagixisada jabka xoogan lagu gaarsiiyay dagaalka ay iska kaashanayaan ciidamada dowladda iyo dadka deegaanka.

“Hakad uu galo dagaalka ka dhanka ah Khawaarijta, waxeey siineysaa fursad ay dib isugu urursadaan, kadib jabkii cuslaa ee soo gaaray. Geeso lo’aad kuleylkaa lagu gooyaa!,” ayuu yiri Xildhibaan Macalimuu.

Madaxweynaha oo Talaadadii khudbad ka jeediyay furitaanka kalfadhigga baarlamanka ayaa ballan-qaaday in dagaalka uu sii socon doono oo aanay jirin meel dib loogu laabto.

“Waxaan soo waayay ka Madaxweyne ahaan jid aan ahayn inaan difaacno karaamadeena, Islaamnimadeena iyo qaranimadeena. Dalka iyo dadkuba waxay innooga baahan yihiin xil gudasho dhameystiran, oo ah in aan dhinac uga soo wada jeedsano halka cadow ee Soomaaliyada maanta ay leedahay. Waa inaan isku garabsiino shacab iyo dowladba, sidii aan dalka oo dhan uga xoreyn lahayn halkaas cadow ee maanta aan leenahay,” ayuu yiri Madaxweyne Xasan Sheekh.

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasaaradda shaqada iyo arrimaha bulshada dowladda federaalka ah ee Soomaaliya ayaa maanta soo saartay go’aan culus oo ay ku mamnuucday in dalka laga dhoofiyo shaqaale Soomaaliyeed, si ay uga soo xoosadaan dalalka caalamka.

Qoraal ka soo baxay wasaaradda, islamarkaana uu soo saaray wasiirka shaqada, Mudane Biixi Iimaan Cige ayaa lagu sheegay in wixii ka dambeeya 15-ka beeshan oo Talaadadii ku beegneyd la joojiyey in dibadda loo diro shaqaale ama xoogsato Soomaaliyeed.

Wasaaradda ayaa sidoo kale ku amartay dhammaan hay’adaha iyo shirkadaha bixiya adeega shaqo-siinta in aysan shaqaale qoran karin dalkana ka dhoofin karin.

Sidoo kale waxay intaasi kusii dartay in tallaabadaan ay qaaday kadib markii ay u cadaatay inay jiraan shirkado si sharci darro ah dalka uga dhoofiya shaqaale Soomaaliyeed, taas oo aysan ka war qabin wasaaradda shaqada kadibna ay dhibaato la kulmaan muwaadiniintaas.

Amarkan ayaa sidoo kale lagu socod siiyey hay’adaha ay quseyso, sida hay’adda duulista, hay’adda socdaalka & jinsiyadda, wasaaradda Amniga iyo wasaaradda Arrimaha dibadda.

Dhanka kale wasaaradda ayaa ruqsadihii iyo shatiyadii ay horay bixisay lala laabatay iyada oo baabi’say, kuna amartay shirkadaha ka shaqeeya arrimahaan in aysan ku shaqeyn garin.

Tallaabadan ayaa kusoo beegmeysa, xilli maalmihii u dambeeyey lasoo warinayey tacadiyo ay la kulmaan gabdho Soomaaliyeed oo shaqaale ahaan loo geeyey dalka Sacuudiga.

Kismaayo (Caasimada Online) – Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud iyo hogaamiyaha Jubbaland Axmed Maxamed Islaam ayaa si hoose heshiis uga gaaray qadiyadd muddo badan cakir-neyd, sidda ay xusayaan warar soo baxaya.

Sida ay muujinayaan warbixinadda, heshiiskan lagu gaarey daaha gadaashiisa ayaa wuxuu ku saabsan yahay qeybta 43 aad ee ciidanka xoogga dalka oo fadhigoodu yahay Jubbaland.

Maamulka Jubbaland ayaa muddo dheer ka biyo diidanaa qaabka loo wajahayo xaaladda ciidanka xoogga dalka qeybtiisa Jubbaland iyada oo uusan jirin wax heshiis ah oo u dhaxeeya iyaga iyo federaalka.

Axmed Madoobe ayaa doodiisu ahayd in laga talogaliyo qofka loosoo magacaabayo taliyaha qeybta 43-aad, hubka ay helayaan, hawlgalada ay qaadanayaan, askarta la qorayo, iyo waliba mushaarka la siinayo.

Heshiiska labada mas’uul, oo aanan faahfaahintiisa la haynin, ayaa waxaa ka dhashay in markii ugu horeysey muddo 4 sano ah uu Kismaayo tago taliyaha qeybta 43-aad ee ciidanka Xoogga dalka Jeneraal Bagmadoow.

Jeneraal Bagmadoow ayaa sanadka markii uu ahaa 2019-kii waxaa laga soo celiyey garoonka diyaaradaha magaalada Kismaayo sababo ku aadan in Jubaland aysan raali ka ahayn.

Jeneraal Bagmadoow ayaa waxaa horey u magacaabay madaxwaynihii hore Farmaajo. Magacaabidan waxay kusoo beegantay iyada oo Jubaland ay cabashooyin badan ka tirsaneyso maamulkii 15-kii May laga adkaadey.

Tabashooyinka Jubaland waxaa ugu waaweynaa in maamulkii Farmaajo ku sameeyay beegsi gaar ah iyo in uu madaxdii waqtigaas jirtay si gaar ah u doonayeen in ay meesha ka saaraan Axmed Maxamed Islaam.

Warbixinada qaar ayaa muujinaya in maamulka Farmaajo uu dowladaha Itoobiya iyo Kenya kala hadlay qadiyaddan hase ahaatee Nairobi ay si xoogan uga hor-timid ayna halkaas isku seegeen.

Hadda Bagmadoow waxa uu bilaabay kulamo iyo kormeer uu ka samaynayo xeryaha ciidanka xoogga dalka ee Kismaayo, halkaas oo askarta joogta ay aad u yartahay, uusana oolin saad ciidan oo tiro badan.

Heshiiska cusub ee Axmed Madoobe iyo Xasan Sheekh ayaa kusoo beegmaya xilli waddanka uu dagaal ku jiro isla markaana degaanada Jubaland aysan wali ka bilaaban howlgalada lagu soo afmeerayo maleyshiyaadka Al-Shabaab.

Isha: GO

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirada Boostada iyo Isgaarsiinta maamul goboleedyada dalka ayaa bayaan ay soo saareen xiriirka ugu jaray Wasiirka Isgaarsiinta Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Jaamac Xasan Khaliif, oo ay ku eedeeyeen inuu dhowr jeer baajiyey shir lagu madalsanaa inay labada dhinac yeeshaan.

Khilaafkan ayaa salka ku hayo maamulka iyo qeybsiga dhaqaale laga helayo Bankiga Adduunka, gaar ahaa Mashruuca Digital Integration, kaasoo la sheegay inay ku baxeyso lacag gaareysa 80 milyan oo dollar.

Hos ka akhriso war-saxaafdeedka
Tr: 16/Nov/2022
War-saxafadeed wadajir ah. 

Ku: Wasiirka Isgaarsiinta iyo Teknolojiyadda XFS
Og: Madaxweynayaasha Dowladaha Xubnaha ka ah DFS
Og: Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federalka Soomaliya
Og: Madaxweynaha Jamhuuriyadda Soomaliya 

Ujeeddo: Joojinta wadashaqeynta Wasaaradda Isgaarsiinta iyo Teknolojiyadda X.F.S 

Maanta oo Taariikhdu tahay 16/Nov/2022, Shir ay ku yeesheen aaladda fogaan aragga dhammaan Wasiirrada Wasaaradaha Boostada, Isgaarsiinta iyo Teknlojiyadda ee Dowladaha Xubnaha ka ah Dowladda Federalka, waxa ay ku joojiyeen wadashaqeynta ay la leeyihiin Wasaaradda Isgaarsiinta iyo Teknolojiyadda Xukuumadda Federalka Somalia. 

Dhammaan Wasiirrada ayaa qaatay go’aankan kadib markii ay arkeen in Wasiirka isgaarsiinta iyo Teknolojiyadda X.F.S Jaamac Xasan Khaliif uu lumiyay Xiriirka labadda heer ee Wasaaradaha isla markaana uu kaligiis qaaday Talaabooyinka hoos ku xusan. 

1: in uu bajiyay dhowr jeer shir lagu madalsanaa in labada dhinac ay yeeshaan, si wadatashi loo dhanyahay looga yeesho Siyaasadaha lagu maamulayo Isgaarsiinta iyo Teknolojiyadda Dalka. 

2: in Mashaariicdii hormarineed ee loogu talagalay Wasaaradaha isgaarsiinta iyo Teknolojiyadda ee heer Dowlad Goboleed uu ku qortay shaqsiyaad gaar oo xafiskiisa ka shaqeeya, uuna ku takrifalay masuuliyadii lagu aaminay. 

3: in dhammaan Tababarada ay xaqa u lahaayeen Shaqaalaha Wasaaradaha Isgaarsiinta iyo Teknolojiyadda ee heer Dowlad Goboleed uu joojiyay kuna koobay kaliya Wasaaradda heer Federal. 

4: in si musuq maasuq baahsan ah oo u maamulayo Mashruuca Digital Integration oo World Bank dhowaan bilaabeyso, kuna baxeyso lacag gaareysa 80 milyan oo Dollar, kaas oo loogu talagalay inta badan dhismaha iyo horumarinta Wasaaradaha Isgaarsiinta iyo Teknolojiyadda ee Dowladda Xubnaha ka ah Dowladda Federalka, waxa uuna si cad uga horyimid in Wasaaraduhu soo qortaan baahiyahooda muhiimka u ah.

Sidaa darteed waxan ugu baaqeynaa Madaxda sare ee DFS iyo Hey’adaha naga taagyeeraya Mahariicda in si dhow ula socdaan in aysan jirin wax wadashaqeyn ah oo ka dhaxeeya Wasaaradaha Isgaarsiinta iyo Teknolojiyadda ee Dowlad Goboleedyadda iyo Wasaaradda Isgaarsiinta iyo Teknolojiyadda XFS, kana fogadaan in heshiis gooni ah la galaan shaqsi kaligiis ah. 

War-saxafadeedkan waxaa si wadajir ah usoo saaray. 

1: Eng Maxamuud Caydiid Dirir, Wasiirka Igaarsiinta, Teknoljiyadda, Warfaafinta, Hidaha, Dhaqanka iyo Dalxiiska ee Dowladda Puntand. 

2: Abdullahi Shiikh Dahir, Wasiirka Wasaaradda Boostada, Igaarsiinta iyo Teknolojiyadda ee Dowladda Koofur Galbeed. 

3: Abdifatah Hassan Farah, Wasiirka Boostada, Isgaarsiinta iyo Teknolajiyadda ee Dowladda Hirshabelle: 

4: Abdirashid Mohamed Du’ale, Wasiirka Boostada, Isgaarsiinta iyo Teknolajiyadda ee Dowladda Jubbaland. 

5: Xill Abbas Hussein Ali, Wasiir ku xigeenka ahna kusimaha Wasiirka Boostada, lsgaarsiinta iyo Teknolojiyadda Dowladda Galmudug. 

Beledweyne (Caasimada Online) – Wararka ka imaanaya gobolka Hiiraan ayaa sheegaya in maanta ciidanka dowladda iyo kuwa deegaanka ee howlgallada ka wada gobolkaasi ay deegaano horleh kala wareegeen xoogaga Al-Shabaab, kadib dagaallo ay la galeen.

Ciidamada Xoogga dalka, qaybtooda 27-aad, kuwa Danab iyo Macawiisleyda ayaa si wadajir ah howlgalladan uga sameeyey inta u dhexeyso deegaanka Halgan iyo Beledweyne.

Wararka ayaa sheegaya in ciidamada huwanta ay gudaha u galeen deegaanada kala ah:-  Cabdi Cagweyn, Dhagaxyaxoor, Garasaani, Booco iyo Nuur fanax ee gobolka Hiiraan.

Sidoo kale ciidamada ayaa cagta mariyey saldhigyo iyo xarumo kale oo ay Al-Shabaab ku lahaayeen deegaanadaasi, sida ay shaaciyeen saraakiil ka tirsan milatariga Soomaaliya.

Taliyaha qaybta 27-aad ee ciidamada Xoogga dalka Korneyl Maxamuud Xasan Ibraahim (Baakaay) oo ka hadlay howlgalladii ugu dambeeyey ee ka dhacay Hiiraan ayaa sheegay in ay guullo ka gaareen, wuxuuna tilmaamay in ujeedka uu yahay sidii Al-Shababa looga saari jinka webiga, si looga hortago weerarada ay mararka qaar kasoo qaadaan halkaasi.

Baakaay ayaa sidoo kale xusay in aysan dib usoo laaban doonin ciidamada dowladda, ayna sii wadi doonaan howlgalka, inta la’isaga xirayo dhammaan deegaanada gobolka.

Hiiraan ayaa xudun u ah kacdoonka ka dhanka ah Al-Shabaab, kaa soo jab xoogan lagu gaarsiiyey maleeshiyada kooxdaasi oo haatan laga saaray deegaano dhowr ah.

New York (Caasimada Online) – Xubnaha Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa lagu wadaa inay kulan gaar ah ka yeeshaan cunaqabateynta hubka ee Soomaaliya la saaray saaran 1992-dii, taas oo hadda muhiim u ah dowlada federaalka ah ee Soomaaliya.

Ajendaha shirka oo ay soo gudbisay dowladda Ingiriiska oo heyso guddoonka Golaha ayaa soo bandhigtay wax ka beddel lagu sameynayo qaraarkan oo uu tirsigiisa yahay 751.

Golaha ayaa la filayaa inay dood adag ka yeeshaan arrintan, si Soomaaliya looga qafiifiyo xayiraadda dhanka hubka, si ay taageero iyo awood u helaaan ciidamada Soomaaliya.

Sidoo kale waxaa la filayaa in Goluhu ay dib ugu cusbooneysiinayaan shaqada guddiga khubarada ee u xil-saaran la socodka cunaqabateynta Soomaaliya loona gaarsiinayo waqtiga howlgalkiisa 15-ka December ee sanadka 2023-ka oo loo diyaar garoobayo.

Dowladda federaalka ayaa horey QM uga dalbaday in dib u eegis ballaaran lagu sameeyo cunaqabateynta hubka si ay hesho taageero milatari, maadaama ay dagaaleyso Shabaab.

Intii lagu guda jiray booqashadii kooxda farsamada ee Golaha Ammaanka ku timid Miqdisho 16 ilkaa 27 July, mas’uuliyiinta Soomaaliya waxay ku celiyeen codsigooda in laga qaado dalka cunaqabateynta hubka.

Si kastaba, Qaraarka ayaa u oggolaaday Hawlgalka Qaramada Midoobay ee Kaalmaynta Soomaaliya (UNSOM), Hawlgalka Ku-meel-gaarka ah ee Midowga Afrika ee Soomaaliya (ATMIS), hawlaha tababbarka iyo taageerada Midowga Yurub, Turkiga, UK iyo Mareykanka in ay taageero iyo tababarro siiyaan ciidamada dowladda federaalka ah ee Soomaaliya.

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha gobolka Hiiraan Cali Jeyte Cismaan oo maalmihii dambe ku sugna magaalada Muqdisho ayaa shalay booqday xarunta Aqalka Sare oo ay ku qaabileen guddoomiyaha Aqalka Sare, Senator Cabdi Xaashi, guddoomiye ku-xigeenka 1-aad Cali Shacbaan iyo guddoomiye ku-xigeenka 2-aad Cabdullaahi Timacadde.

Guddoomiye Cali Jeyte ayaa guddoonka Aqalka Sare uga warbixiyay halka ay marayaan howl-galada ka dhanka ah Al-Shabaab ee ka socda dalka, gaar ahaan gobolka Hiiraan ee uu ka yimid.

Jeyte ayaa waxa uu la wadaagay guddoonka muhiimada ay leedahay in dagaalka ka dhanka ah argagixisada la mideeyo oo saf ballaaran laga dhigo si meel kali ah aan culayska dagaalka loo saarin, islamarkaana looga guulaysto Al-Shabaab.

Guddoomiye Cabdi Xaashi ayaa uga mahad-celiyay Guddoomiyaha gobolka Hiiraan Cali Jayte Cismaan doorka muuqda ee uu ka qaatay dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab oo uu ku hogaamiyay shacabka gobolka Hiiraan oo gacan ka helaya ciidamada xoogga dalka.

Guddoomiye Jeyte ayaa dhowr bilood ka hor howl-galo guuleystay ka bilaabay meelo kamid ah gobolkaas, waxayna ciidamada dowladda iyo dadka deegaanka ay ku guuleysteen inay deegaano badan kala wareegaan Al-Shabaab.

Sidoo kale waxa uu guddoomiyaha qeyb ka yahay qorshaha la rabo in la iskugu xiro howl-galada gobollada Hiiraan iyo Shabeellaha Dhexe oo ay haatan ka socdaan howl-galo culus.

Hiiraan ayaa xudun u ah kacdoonka ka dhanka ah Al-Shabaab ee haatan ka socdo dalka, kaasi oo khasaare lixaad leh lagu gaarsiiyey kooxda argagixisada ah ee sanadaha badan ku xooganeyd deegaanadaasi.

Kismaayo (Caasimada Online) – Ciidamada ammaanka ee Jubbaland ayaa maanta meel fagaare ah ku toogtay laba askari oo ka tirsanaa ciidamada ammaanka, kuwaas oo horey dilal uga geystay maamulkaasi, kadibna lagu xukumay toogasho ugu dambeyn lagu fuliyey.

Maxkamadda ciidamada qalabka sida ee Jubbaland ayaa raggan oo labo ah ku heshay dilal ay horey si ula kac ah u geysteen, iyada oo maanta lagu qisaasay Kismaayo.

Labada nin ayaa waxaa lagu kala magacaabi jiray Yuusuf Cabdulle Ismaaciil oo laggu helay inuu dil bareer ah u geystay Marxuum Cabdicasiis Axmed Iimaan iyo Cabdi Xasan Isaaq oo oo isna lagu soo eedeyey inuu horey si bareer ah ugu dilay Axmed Xuseen Cismaan.

Sidoo kale goobta lagu toogtay raggaan oo uu mid kamida ahaa nin da’ ah m halka kan kale uu ahaa wiil dhalinyaro ah ku sugnaa mas’uuliyiinta maxkamadda iyo dadweyne. 

Gaashaanle Dhexe Mowliid Axmed Yaasiin oo ah xeer ilaaliya maxkamadda ciidamada qalabka sida ee Jubbaland oo toogashada kadib warbaahinta lahadlay ayaa shaaca ka qaaday in maxkamaddu ay gudatay waajibkeeda, islamarkaana ay sii wadi doonaan fulinta xukunada horey u rdday, si ay Ummaddau  ku kala nabad-gasho, cadaaladna loo helo.

Xeer ilaaliyaha ayaa dhanka kale digniin u diray askarta Jubbaland iyo kuwa dowladda ee ka howlgala deegaanada maamulkaasi, isaga oo ugu baaqay inay shacabka u turaan.

Jubbaland ayaa u muuqata inay qaaday dhabihii dowladda federaalka ee uu hoggaamiyo madaxweyne Xasan Sheekh, taas oo todobaadyadii ugu dambeeyey dardar-gelisay xukunnada dilka ah ee ay horey u ridday maxkamadda ciidamada qalabka sida, Somalia.

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka awqaafta iyo arrimaha diinta ee xukuumadda Soomaaliya Sheekh Mukhtaar Roobow ayaa sheegay in aysan suurta gal ahayn in la tiro koobo dadka Soomaaliyeed inta kooxda Al-Shabaab ka joogto.

Wasiir Mukhtaar ayaa soo jeediyey in kooxda Al-Shabaab laga xoreeyo dalka inta aan la sameyn tira koob ay qorshihiisa wado wasaaradda arrimaha gudaha Soomaaliya.

Kulanka uu Mukhtaar Roobow hadalkaan ka sheegay ayaa waxaa soo qaban qaabisay wasaaradda arrimaha gudaha, waxaana looga arrinsanayey sidii dadka Soomaaliyeed loogu sameyn lahaa tira koob sax ah.

Sidoo kale wasiir Mukhtaar Roobow ayaa qiray in tira koob lagu sameeyo dadka Soomaaliyeed ay muhiim u tahay nabad geliyada iyo hiigsiga dowladnimo ee dalka.

“Diiwaan gelinta waxaa ka horeysa in ammaanka dalkaan la sugo oo awooda la isugu geeyo, nolol ma jirto ilaa ammaan la helo, kadib ayaa diiwaan gelin howsheeda la geli doonaa,” ayuu yiri.

Wasiir Mukhtaar ayaa sheegay in adduun uu aragti aan sax aheyn ka heysto tirada dadka Soomaaliyeed, “Soomaalidu waa dad badan markii la diiwaan geliyana adduunku waa la yaabi doonaa,” ayuu hadalkiisa ku sii daray.

Ugu dambeyntii wuxuu sheegay in wasaaradda diinta ay waajib ku tahay in wax kasta oo la sameynayo ay shareecada waafajiso, “Wax kasta oo la sameynayo waa in la hubo shareecadeena ma waafaqsan tahay, wax kasta oo diinta khilaafsan ma soca doonaan,” ayuu yiri Mukhtaar Roobow.

Hoos ka daawo

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa Madaxtooyada kulan kula qaatay Sarreeye Guuto Ibraahim Jaabir Ibraahim oo ka tirsan Golaha Sare ee dalka Suudaan.

Madaxweynaha ayaa ka guddoomay Jeneraal Ibraahim farriin iyo dhambaal ku saabsan xiriirka labada dal iyo kor u qaadidda iskaashiga heer gobol.

Jananka ayaa fariintaan ka siday Guddoomiyaha Golaha Sare ee dalka Suudaan Cabdulfataax Al-burhaan, iyadoo uu ku bogaadiyey dowladda iyo shacabka Soomaaliyeed tallaabooyinka wax ku-oolka ah ee ay u qaadeen nabadda, horumarka iyo wadajirka.

Sidoo kale, dowladda Suudaan oo haatan ah Guddoonka Urur-Goboleedka Horumarinta Dalalka Bariga Afrika ee IGAD ayaa bogaadisay howlgallada isku-dhafka ah ee ciidamada iyo shacabka Soomaaliyeed ay ku xoreynayaan deegaannada ay dadka ku dhibaateynayaan kooxaha argagixisada ah.

Suudaan ayaa ku faantay in door wanaagsan ay ka soo qaadatay dib u dhiska ciidamada xoogga dalka Soomaaliyeed.

“Madaxweynaha Jamhuuriyadda ayaa uga mahadceliyey wafdigan booqashada qiimaha badan ee ay ku soo gaareen walaalahooda Soomaaliya, waxa uuna uga warbixiyey guulaha muuqda ee laga gaaray dagaalka ka dhanka ah argagixisada iyo sida ay u soo dhaweynayso dowladda Soomaaliyeed dalalka walaalaha iyo saaxiibbada ah ee ka gacan siinaya in Gobolka laga dulqaado argagixisada curyaamisay xasilloonida iyo horumarka,” ayaa lagu yiri qoraal ay Villa Somalia ka soo saartay kulankaas.