Muqdisho (Caasimada Onine) –  Guddiga doorashooyinka ee heer federaal ayaa farriintii ugu dambeysay u diray maamullada aan weli ku dhawaaqin liiska xildhibaanada lasoo dooranayo ee Golaha Shacabka, maadaama doorashada golahan ay ka bilaabatay dalka.

Axmed Safiina oo ah afhayeenka guddiga doorashooyinka dadban ayaa sheegay in looga baahan yahay Puntland, Jubbaland iyo HirShabelle inay sida ugu dhaqsiyaha badan u guda-galaan doorashada xildhibaanada Golaha Shacabka Soomaaliya, si waqtiga looga faa’iideesto.

Afhayeenka ayaa sidoo kale shaaca ka qaaday in doorashada Golaha Shacabka aysan ka dib mari doonin 24-ka December ee sanadkan 2021-ka.

“Waxaan halkan fariin uga direynaa, saddexda maamul goboleed ee haray Jubbaland, Puntland iyo Hirshabeelle, inay ku soo dhaqsadaan liisaska kuraasta ugu horeeya ee doorashada, dhamaan doorashada dalka 24-ka December ka gadaal mari-meyso inshallah,” ayuu yiri Safiina.

Ugu dambeyn afhayeenka ayaa farriin u diray odayaasha dhaqanka ee Koonfur Galbeed, wuxuuna ka dalbaday inay soo shaqo galaan, si loo siiyo tababaro ku aadan doorashada.

Soomaaliya ayaa waxaa aad ugu dheeraatay xaaladda kala guurka ah ee ka dhalatay doorashooyinka, hayeeshee waxaa haatan meel wanaagsan maraya doorashada baarlamaanka, iyada oo qorshuhu yahay in lasoo gabagabeeyo dhammaadka December.

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda federaalka ah ee Soomaaliya iyo Qaramada Midoobay ayaa si wadajir warsaxaafadeed uga soo saaray xaaladaha bani’aadanimo ee haatan ka jira gudaha Soomaaliya, gaar ahaan deegaanada ay saameeyeen abaaraha.

Qoraalkan oo kasoo baxay wasaaradda gargaarka Soomaaliya iyo hay’adaha samafalka ee QM ayaa marka hore walaac looga muujiyey xaaladaha kasii daraya ee ka dhashay abaaraha.

“Qoysaska waxay luminayaan xoolahooda oo ah isha ugu muhiimsan ee nolosha waxaa laga yaabaa inay Gaajo u dhintaan bilaha soo socda,” ayaa lagu yiri warsaxaafadeedka.

Sidoo kale waxaa warbixintan lagu shaaciyey in iyaastii 2.3 Malyan ay haatan wajahayaan xaalad nololeed oo aad u adag, gaar ahaan  biya la’aan iyo cunta yari baahsan.

Dowladda federaalka iyo Qaramada Midoobay ayaa shaaca ka qaaday in arrintan ay sabab u tahay korora dayaca xilliga tirada u baahan gargaar iyo badbaadin gudaha Soomaaliya.

Qoraalka ayaa sidoo kale lagu sheegay in loo bahanyahay u istaagida sidii looga hortegi lahaa abaarta, si aysan uga sii darin xaaladda bani’aadanimo ee haatan ka jira dalka.

“Waa inaan hadda wax ka qabanaa, si aan uga hortegno abaar na cuuryaamiso,” ayaa mar kale lagu yiri warsaxaafadeedka.

Xaaladda ugu daran ayaa waxaa lagu soo sheegaya gobollada dalka, gaar ahaan gobollada Gedo iyo Jubbooyinka ee dowlad goboleedka Soomaaliyeed ee Jubbaland.

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddiga maamulaya doorashada kuraasta gobollada waqooyi ee Somaliland ayaa maanta si rasmi ah u bilaabay diiwaan-gelinta xubnaha musharixiinta Golaha Shacabka, gaar ahaan kuraasta ay liiskooda horay u shaaciyeen.

Guddiga ayaa sheegay in diiwaan-gelinta xubnaha musharixiinta ay maanta bilaabaneyso, isla-markaana ay ku eeg-tahay illaa 22-ka bishan November ee sanadkan 2021-ka.

Sidoo kale guddiga ayaa faray inay diyaar garoobaaan musharixiinta u tartameysa lixda kursi ee kala ah HOP#233, HOP#208 HOP#2010, HOP#202, HOP#225 iyo HOP#272.

“Guddiga maamulka doorashooyinka labada aqal ee Somaliland waxay ogeysiinayaan musharixiinta u tartameysa kuraasta tirsigooda uu yahay HOP#233, HOP#208 HOP#2010, HOP#202, HOP#225 iyo HOP#272 inay u diyaar garoobaan diwaan-gelinta kuraasta sumadooda kor ku xusan yihiin maalmaha soo socda,” ayaa lagu yiri qoraalka.

Doorashada ayaa ka dhaceysa  magaalada Muqdisho oo haatan laga dareemayo diyaar garowga doorashada xubnaha Golaha Shacabka ee baarlamaanka Soomaaliya.

Guddiga maamulaya kuraasta gobollada waqooyi (Somaliland) ayaa horay ugu guuleystay qabashada doorashada laba kursi oo ka mid ah Golaha Shacabka ee Soomaaliya.

Si kastaba, doorashada xildhibaanada Golaha Shacabka ayaa qorshuhu yahay in lasoo gabagabeeyo 24-ka bisha soo socota ee December ee sanadkan sii dhammaanaya 2021.

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka Arimaha dibadda Soomaaliya Maxamed Cabdirisaaq Maxamuud oo wareysi siiyey TV-ga Dalsan ayaa ka hadlay arrimo dhowr ah oo badankood ku saabsan xaaladaha arrimaha dibadda ee siyaasadda Soomaaliya, oo dad badan ay qabaan inay ku jirto xiliyadii ugu adkaa.

Arrimaha wax laga weydiiyey wasiirka waxaa ka mid ah, ceyrinta ku xigeenkii ergayga Midowga Afrika ee Soomaaliya , qorshaha ka bixitaanka AMISOM ee  Soomaaliya, wadahadallada Al-Shabaab iyo dawladda Soomaaliya, dhalinyaradii tababarka loogu qaaday dalka Eritrea, xaaladda cakiran ee ka jirta dalka Itoobiya iyo saameynta go’aanada wasiir Maxamed Cabdirisaaq uu ku leeyahay dalka Mareykanka oo dhalasho labaad uu ka heysto.

Ugu horeyn wasiirka ayaa ku celiyey in ku xigeenkii la ceyriyey ee wakiilka Midowga Afrika ee Soomaaliya Simon Mulongo ay ku saxneyd dowladda Soomaaliya go’aankii ay ku ceyrisay, hase yeeshee wasiir Maxamed Cabdirisaaq waxuu aad uga gaabsaday inuu faahfaahiyo dembiyada uu dalka ka galay ergaygaas la ceyriyey.

Mar wax laga weydiiyey xaaladda cakiran ee dalka Itoobiya waxuu sheegay in dhibaatadii ka dhacda dalkaas ay wada saameyn doonto guud ahaan wadamada Geeska Afrika, isagoo u rajeeyey in aysan meesha ka bixin kala dambeynta iyo dowladnimada Itoobiya.

Sidoo kale wasiirka waxaa la weydiiyey halka ay ku dambeeyeen dhalinyaradii tababarka loo geeyey wadanka Eritrea, balse waxa uu ku dooday in arrimaha ciidanka ay u xil-saaran tahay wasaaradda gaashaandhigga, sidaas darteedna arrinta dhalinyaradaas aysan khuseyn wasaaradda arrimaha dibadda.

Wasiir Wasiir Maxamed Cabdirsaaq ayaa la weydiiyey sida uu isugu keeni karo u daacad noqoshada danaha Soomaaliya iyo Mareykanka oo labadaba uu dhalasho ka geysto, waxuuna ku dooday in danaha Soomaaliya iyo Mareykanka aysan is diidaneyn, sidaas darteed uu diyaar u yahay ilaalinta danta qaranka ee uu u dhaartay.

Hoos ka daawo wareysiga wasiirka

Muqdisho (Caasimada Online) – Qoraal ka soo baxay xafiiska Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya Maxamed Xuseen Rooble ayaa lagu soo dhaweeyey iclaamintii doorashada 11 kursi oo laga soo dooranayo deegaanada Koonfur Galbeed, waxuuna Rooble tallaabadaas uga mahad celiyey Madaxweyne Lafta Gareen iyo guddiga doorashada heer dowlad goboleed ee Koonfur Galbeed.

Sidoo kale Ra’iisul wasaaraha ayaa fariin u diray madaxda kale ee dowlad goboleedyada, isagoo sheegay inay hadii ay yihiin golaha wadatashiga qaran ay ku balameen in doorashada golaha shacabka lagu soo gabagabeeyo bil gudaheed, waxuuna ka dalbaday inay ilaaliyaan balantaas.

“Sida ay isku waafaqeen Golaha Wadatashiga Qaran kulankoodii ugu dambeeyay ee ay ku yeesheen aaladda fogaan arraga 11-kii Nofeembar, doorashada Golaha Shacabka waa in lagu soo gabgabeeyaa muddo bil ah oo ka bilaabaneysa 20ka November kuna eg 20ka December, sidaa awgeed Ra’iisul Wasaare Maxamed Xuseen Rooble waxa uu ku boorrinayaa Dowlad Goboleedyada kale ee iyaguna ku jira diyaar garowga in sida ugu dhaqsiyaha badan ay u bilaabaan si looga fogaado dib u dhac kale oo hor leh,” ayaa lagu yiri qoraalka ka soo baxay xafiiska Rooble.

Sidoo kale qoraalkaan ayaa lagu dalbaday in qabashada doorashadaan ay noqoto mid xiriirsan oo aan kala go’ laheyn, “sidii dhacday doorashadii Aqalka sare oo waqti dheer qaadatay.”

“Ra’iisul Wasaare Maxamed Xuseen Rooble waxa uu ugu baaqayaa shacabka Soomaaliyeed meel kasta oo ay joogaan in ay garab istaagaan Guddiyada Doorashooyinka iyo Madaxda Dowlad Goboleedyada, si doorashadu ay u noqoto mid hufan,daah-furan oo xalaal ah,” ayaa lagu soo gabagabeeyey qoraalak ka soo baxay xafiiska Ra’iisul Wasaaraha.

Guddiga doorashooyinka heer dowlad goboleed ee Koonfur Galbeed ayaa caawa iclaamiyey doorashada11-ka kursi ee ugu horreysa doorashada xildhibaanada Golaha Shacabka ka soo gelaya deegaanada uu ka arrimiyo maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya.

Koonfur Galbeed ayaa noqotay maamulkii labaad ee iclaamiyey doorashada kuraas ka mid ah xildhibaanada golaha shacabka, waxaana ka horeysay Galmudug oo iclaamisay doorashada shan kursi, halka guddiga doorashada kuraasta Somaliland uu qabtay doorashada labadii kursi ee ugu horeysay xildhibaanada golaha shacabka ee baarlamaanka 11-aad.

Baydhaba (Caasimada Online)-Guddiga doorashooyinka heer dowlad goboleed ee Koonfur Galbeed ayaa caawa iclaamiyey doorashada11-ka kursi ee ugu horreysa doorashada xildhibaanada Golaha Shacabka ka soo gelaya deegaanada uu ka arrimiyo maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya.

Qoraalka ka soo baxay guddiga ayaa lagu yiri, “Waxaan guddiga doorashada heer federal ee FEIT ku war-gelineynaa liiska kuraasta xildhibaanada golaha shacabka ee aan qorsheyneyno inaan qabano todobaadka soo socda, kuwaas oo kala ah:

1 – Hop#182
2 – Hop#042
3 – Hop#041
4 – Hop#103
5 – Hop#170
6 – Hop#171
7 – Hop#213
8 – Hop#180
9 – Hop#154
10 – Hop#189
11 – Hop#193

Guddiga ayaa warqadaan ku socodsiiyey guddiga doorashooyinka heer federaal ee FEIT, kaas oo lagu wado inuu dhawaan qoraal ka soo saaro doorashada la iclaamiyey ee 11-kaas kursi.

Koonfur Galbeed ayaa noqotay maamulkii labaad ee iclaamiyey doorashada kuraas ka mid ah xildhibaanada golaha shacabka, waxaana ka horeysay Galmudug oo iclaamisay doorashada shan kursi, halka guddiga doorashada kuraasta Somaliland uu qabtay doorashada labadii kursi ee ugu horeysay xildhibaanada golaha shacabka ee baarlamaanka 11-aad.

Ankara (Caasimada Online) – Mas’uuliyiin Turkish ah ayaa Somaliland oo sheegata inay ka go’day Soomaaliya waxay ugu yeereen inay tahay dal madax-banaan, sida ku cad dokumenti cusub oo ay heshay Caasimada Online.

 Warqaddan oo ah mid maxkamad oo ku taariikheysan December 13, 2018, ayaa dacwad-oogaha dadweynaha ee Ankara, Birol Tufan wuxuu ku billaabayaa baaritaan argagixisanimo oo ka dhan ah dad Turkish ah oo dhalleeceeya madaxweyne Erdogan oo deganaa xilligaas Somaliland.

Warqadda ayaa Birol wuxuu Somaliland ku magacaabayaa dal madax-banaan, si la mid ah dalalka kale ee ku xusan dokumentiga.

Ma cadda sababta uu dacwad-oogaha ugu yeeray Somaliland dal madax-banaan. Hase yeeshee, haddii aanay sidaas sameyn wasaaradda arrimaha dibedda way adag tahay in dacwad-oogaha uu Somaliland ula macaamilo sida dal madax-banaan. 

Sidoo kale, haddii aan Somaliland loo diiwaan-gelin laheyn dal madax-banaan, magacyada dadka la baarayey waxay aheyd in loo qoro inay ku sugan yihiin dalka Soomaaliya, balse waxaa warqadda ku qoran “Dalka Somaliland.”

Turkey ayaa xiriir wanaagsan la leh dowladda federaalka Soomaaliya. Turkey waa dalka ugu weyn ee caawiya Soomaalida, aad ayeyna dadka koonfurta u jecel yihiin dal ahaan iyo madaxweyne Erdogan intaba.

Ankara ayaa Soomaaliya ka fulisay mashruucyo badan oo bani’aadaminimo iyo kaabayaasha ah, oo ay ka mid yihiin dhismaha garoonka Aadan Cadde iyo isbitaalka Digfeer ee Muqdisho.

Turkish-ka sidaas looga jecla deegaanada Somaliland, waxaana qaar ka mid ah siyaasiyiinta Hargeysa ay walaac ka muujiyaan taageerada ay siiso ciidanka dowladda federaalka oo ay ka cabsi qabaan in loo adeegsan karo.

Sidaas oo ay tahayna, Ankara iyo Somaliland waxaa ka dhaxeeya xiriir, waxaana Turkish-ka ay qunsul ku leeyihiin Hargeysa.  

Hoos ka arag warqadda ku taariikheysan December 13, 2018 (Magacyada iyo xogaha qaar waxaan u qarinay sababo amni dartood.)

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka Arrimaha Dibadda Soomaaliya Maxamed Cabdirisaaq ayaa markale ka hadlay arrimaha ay isku hayaan Midowga Afrika, islamarkaana ay ku diidan yihiin qorshaha la xiriira hawl-galka AMISOM.

Wasiirka ayaa sheegay inaysan waxba ka ogeyn ayna aqbali doonin qorshaha uu ansixiyey Midowga Afrika ee dhigaya inay si wada-jir ah hawl-galka u maamulaan Qaramada Midoobay iyo Midowga Afrika.

“Si adag ayaa uga hor imaanay (qorshaha Midowga Afrika), waxaana u sheegnay qorshe kale oo ka duwan oo la yiraahdo qorshaha Soomaalida kumeel gaarka ah ee AMISOM looga gudbayo Soomaali,” ayuu yiri Wasiirka arrimaha dibadda Soomaaliya.

“Ujeedo mideysan ayaa leenahay oo ah in amnigeena aan gacanteena ku qabano, inta ka horeysa wixii caawimo ah sida aan anaga u rabno aan u helno ee aysan noo siin sida ay dadka kale u rabaan.”

Wasiirka ayaa sidoo kale sheegay in uusan jirin heshiis ay wada gaareen Soomaaliya iyo Midowga Afrika, tan iyo markii ay shaacisay qorshaha cusub ee sii fogeynaya in AMISOM ka baxdo dalka.

“Waxaa muhiim ah in Soomaaliya iyada ay darawal ka noqoto kursiga laga wado baska oo sidaa loola shaqeeyo oo aysan aheyn qorshe nalaga kor keenay aan qaadano oo iska dabo socono.”

Ugu dambeyntiina waxa uu sheegay in qorshaha Midowga Afrika aysan u diidaneyn xukuumad ahaan ee uu yahay mid ay uga hortagayaan in dowlad kasta oo Soomaaliyeed loo keeno qorshayaal dad kale kasoo shaqeeyen oo dan ugu jirin Soomaalida.

Mowqifka dowladda federaalka Soomaaliya ayaa taageero ka helay shirkii Golaha Ammaanka QM uu ka yeeshay xaaladda Soomaaliya, xili ay dalka uga ceyrisay arrintaan ku-xigeenkii eregyga Midowga Afrika ee Soomaaliya Simon Mulongo.

Bardaale (Caasimada Online) – Ugu yaraan toddoba qof oo shacab ah ayaa ku dhintay, 10 kalena waa ay ku dhaawacmeen qarax maanta ka dhacay magaalada Bardaale ee gobolka Baay ee maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya.

Qaraxa ayaa waxa uu ka dhacay suuqa khaatka lagu iibiyo oo ku yaalla magaalada, xilli ay dad badan ku sugnaayeen, sida laga soo xigtay goobjoogeyaal.

Illaa iyo hadda ma cadda waxa sababay qaraxa iyo cidda fulisay. Waxaan sidoo kale caddeyn nooca qaraxa, ayada oo warar kala duwan ay kasoo baxayaan. Wararka qaar ayaa sheegaya inuu ka dhashay miino suuqa khaatka la dhigay, balse weli lama xaqiijin.

Saddex qof oo ka mid ah 10-ka qof ee dhaawaca ah ayaa lagu warramay in xaaladdooda ay aad u liidato, sida ay xaqiijiyeen saraakiisha caafimaadka.

Weli ma jirto cid sheegatay mas’uuliyadda qaraxa. Sidoo kale saraakiisha maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya ayaan ka hadal qaraxa.

Muqdisho (Caasimada Online) – Faah-faahino dheeri ah ayaa waxaa laga helayaa dil qorsheysnaa oo maanta kooxo hubeysan ay ka geysteen magaalada Muqdisho.

Toogashada oo ka dhacday degmada Deyniile ee gobolkaan Banaadir ayaa waxaa loo geystay Nabadoon lagu magacaabi jiray Cabdi Gaaboow Cali Jimcaale.

Nabaddoonka oo kamid ah kuwa ugu caansan degmadaas ayaa xilligii la dilayay ku sugnaa gudaha gurigiisa oo ku yaal Xaafada Gubta Barwaaqo gaar ahaan agagaarka xoola-qalkii hore ee degmada Deyniile.

Rag ku hubeysnaa Bistoolado ayaa ka dambeeyey dilkiisa, ayaga oo Nabaddoonka toogtay xili uu si caadi ah ugu sugnaa hoygiisa, sida ay sheegen dad deegaanka ah.

Dableydii fulisay toogashada ayaa goobta isaga baxsaday, ayada oo halkaasi ay gaareen ciidamo ka tirsan kuwa dowladda Soomaaliya oo meydka Nabaddoonka u qaaday xarunta Hay’adda dambi baarista ee CID-da.

Ma jiro weli wax hadal ah oo ka soo baxay maamulka degmada Deyniile iyo laamaha amaanka oo ku aadan dhacdadaan, oo qeyb ka ah dilalka qorsheysan ee toddobaadyadii u dambeeyay kusoo badanayay magaalada Muqdisho.

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka Amniga Soomaaliya Cabdullaahi Maxamed Nuur ayaa maanta ka hadlay xaaladda amni ee xilligan qorshaha uga degsan wasaaradda Amniga iyo tallaabooyinka dhanka amniga ah ay u qaadeen.

Waxaa uu Wasiirka qiray inay weli jiraan caqabado dhanka amniga balse wax laga qaban doono ayna socdan qorshooyin lagu tayeynayo ciidamada booliska ee ka howlgalla muqdisho si ay u xoojiyan amniga caasimadda maadaama lagu guda jiro xilli dooraho

Garoowe (Caasimada Online) – Ra’iisul wasaaraha Soomaaliya Maxamed Xuseen Rooble ayaa la filayaa inuu Sabtida safar ku tago magaalada Garoowe ee xarunta Puntland, taasi oo qeyb ka ah socdaal uu ku tegayo dhammaan caasimad maamul goboleedyada.

Garoowe ayaa waxaa saddexdii maalin ee tegay ku sugnaa madaxweynaha maamulka Jubaland Axmed Madoobe, oo ay xulufo siyaasadeed yihiin Saciid Deni.

Sida aan xog ku helnay, Rooble ayaa ka codsaday madaxweynaha Jubaland oo xalay loo sameeyey casho sharaf sagootin ah, inuusan ka tegin Garoowe, si ay wada-hadallo saddex geesoo ah u yeeshaan. 

Xogta aan helnay ayaa intaas ku dareysa in Axmed Madoobe uu aqbalay codsiga ra’iisul wasaare Rooble kuna sii sugnaan doono caasimadda Garoowe, waxaana shir wadajir ah yeelan doona Axmed Madoobe, Saciid Deni iyo ra’iisul wasaare Rooble.

Ma cadda haddii kulanka Garoowe uu ka dhigi doono in Rooble uu ka kaaftoomo socdaalkii uu u qorsheeyey Kismaayo. 

Rooble ayaa ku cadaaddin doona Saciid Deni iyo Axmed Madoobe inay dedejiyaan doorashada golaha shacabka, waxaana xoogeysanaya dadaallada lagu doonayo in lasoo geba-gebeeyo kahor dhammaadka sanadkan, inkasta oo ay aad u adag tahay.

Xildhibaanada golaha shacabka ayaa waxaa illaa hadda la doortay laba xubnood oo kaliya oo ah kuwa gobollada waqooyi, ayada oo Galmudug ay shalay shaacisay shanta kursi ee ugu horreysa ee ay qabaneyso doorashadooda.

Hase yeeshee, Golaha Midowga Murashaxiinta Soomaaliya ayaa war-saxaafadeed ay soo saraeen uga horyimid qaabka loo wado doorashada golaha shacabka, ayaga oo sheegay inaysan aqbali doono doorasho aan jadwalkeedu caddeyn.

Golaha ayaa ku baaqay in la helo jadwal doorasho oo mideysan oo ay ku caddahay taariikhda billawga doorashada xubnaha Golaha Shacabka iyo dhammaadkeeda.

“Goluhu ma aqbali doono doorasho aan jadwalkeedu caddeyn oo maalinba kuraas tiro yar la shaacinayo. Wuxuu kaloo aqbali doonin doorasho la boobo, lagu shubto oo beelihii xaqa u lahaa kursiga la dulsaaro dad aysan iyagu soo dooranin,” ayaa lagu yiri qoraalka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Hay’adda caalamiga ah ee xasaradaha aduunka ee magaceeda loo soo gaabiyo ICG ayaa digniin culus kasoo saartay in Ciidamada AMISOM laga saaro gudaha Soomaaliya iyadoo aan la heyn ciddii Amniga kala wareegi laheyd.

Hey’adda ayaa sheegtay inay walaac xoog leh ka qabto hubanti la’aanta ka jirto mustaqbalka ciidamada AMISOM maadaama waqtiga howlgalkaan uu ku egyahay 31-ka December 2021.

ICG ayaa xustay in kooxda Al-Shabaab ay durba la wareegi doonto guud ahaan Soomaaliya haddii ay ciidamada AMISOM isaga baxaan Soomaaliya, waxayna ku baaqday in laga fiirsado tallaabadaas oo ay sheegtay inay saameyn ku yeelan doonto Soomaaliya iyo guud ahaan Qaaradda Africa.

Hey’adda waxay sheegtay in Deeq-bixiyayaasha taageera AMISOM ay rabaan dib-u-habayn iyo in la dhimo tirada ciiddamada, halka AU iyo dawladdaha ciidamada ku deeqay ay raadinayaan maaliyad la isku halayn karo iyo in howlgalka lasii ballaariyo.

“AMISOM waxay lama huraan u tahay ilaalinta cabbirka xasilloonida Soomaaliya. Ka bixitaankeeda degdega ah waxa ay dhiirigelinaysaa kacdoonka Al-Shabaab, waxaana laga yaabaa in dalka uu galo fowdo. Laakiin deeq-bixiyayaashuna waxay ka caga jiidayaan hawl-gal aan horumar yar ka samayn dagaalka ka dhan ka ah xagjirnimada ee ka socda Soomaaliya,” ayaa lagu yiri qoraal kasoo baxay ICG.

Hey’adda ayaa ku talisay in illaa lix bil oo dheeri ah loogu daro howlgalka Midowga Africa ee AMISOM si saaxiibada AMISOM ay waqtigaas ku diyaariyaan qorsho dib u habeyn ah oo socon doono muddo 5 sano ah.

Waxay sheegtay inay lagama maarmaan tahay in howlgalka AMISOM dhaqaale looga raadiyo Qaramada Midoobay, Midowga Africa iyo dhinacyada kale ee ka qeyb qaadan karo sii socosashada howlgalka AMISOM.

Howlgalka Midowga Africa ee AMISOM ayaa Soomaaliya ka socday ku dhawaad 15 sano illaa haddana laguma guuleysan ujeedadii loo bilaabay oo aheyd in laga adkaado kooxda Al-Shabaab.

Muqdisho (Caasimada Online) – Prof. Xasan Sheekh Cali oo ka mid ah aqoonyahanada sida weyn u faaqida arrimaha Siyaasadda Soomaaliya ayaa ka hadlay caga jiidka ka jira qasoomidda doorashada Federaalka Soomaaliya.

Prof. Xasan ayaa xusay in sida ay wax ku socdaan ay muujineyso in doorashada ay dhaafi doonto bisha February ee sanadka 2022, markaasi oo ku beegan laba sano kadib markii uu dhammaaday muddo xileedka Farmaajo, sida uu hadalka u dhigay.

“Doorashada waqtigeeda wuxuu ahaa 2020, waxay soo gaartay 2021, waxaana rumeysannahay inay gaari doonto illaa 2022, waxaana caddeyn u ah sida ay hadda wax u socdaan, waxaana la isla dhaafi doonaa 8 February,” ayuu yiri Prof. Xasan Sheekh.

Prof. Xasan, oo sharaxayey macnaha ay ka dhigan tahay in qofka kursiga ku dhafiyo uu muddo dheeri ah ku darsado, ayaa sheegay inaysan jirin farqi u dhaxeeyo 1 maalin iyo 100 maalin.

“Inaad hal maalin ku darsato iyo inaad 100 maalin ku darsato wax macno ah oo u dhaxeeyo malahan, waa in damiirkaaga uu kuu sheego inaad meel qaldan joogto oo aadan u qaadan inaad tahay nin caqli badan oo meesha iska sii joogi kara,” ayuu yiri.

Mar uu doorashada sida ay u socotay ka hadlayey ayuu sheegay in doorashada aysan kaliya hab raac aheyn iyo qoraalo lasoo saaro balse ay u baahan tahay fullin.

“Doorashada sida ay ku socoto haddii ay dadka ku qanci waayaan, hadhow sharci uma aqoonsan doonaan waxa kasoo baxa, waxaana taas ka dhallan karta xasilooni la’aan siyaasadeed,” ayuu hadalkiisa sii raaciyey.

Wuxuu sheegay in haddii doorashada la isku dayo in la masuq-maasuqa ay ka dhallin doonto inay soo baxdo natiijo lamid ah middii doorashadii 1969-kii, oo uu dalka geli doono dhibaato horleh.

Muqdisho (Caasimada Online) – Afhayeenka Gudiga Doorashooyinka Heer Federaal Axmed Safiina oo shir jaraa’id ku qabtay magaalada Muqdisho ayaa soo dhaweeyay liiska kuraasta ugu horeysay ee doorashada xubnaha Golaha Shacabka ee uu ku dhawaaqay maamulka Galmudug.

Afhayeenka ayaa uga mahad-celiyay guddiga doorashooyinka Galmudug, oo noqday guddigii u horeeyay ee heer dowlad goboleedka ah oo soo saara liiska kuraas kamid ah Golaha Shacabka.

Waxa uu faray Beelaha leh kuraastaas iyo dhaqankooda inay sida ugu dhaqsiyaha badan u soo xulaan Ergooyinka kuraastaas, si loo tobabaro doorasho ka hor, sida uu sheegay.

“Sidoo kale waxaa u mahad-celineyna garwadeenka doorashada Ra’iisul Wasaaraha dalka Maxamed Xuseen Rooble oo runtii dadaal dheeraad ah ka muujiyey isaga iyo wafdiga uu hogaaminayo oo uu kamid yahay guddoomiyaha guddiga doorashooyinka heer federaal,” ayuu yiri Afhayeen Safiina.

Warqad shalay kasoo baxday guddiga ayaa waxaa lagu shaaciyey illaa 5 kursi oo lambaradooda ay kala yihiin HOP#043, HOP#054 ,HOP#104, HOP#067 iyo HOP#026, kuwaas oo ay horay ugu kala fadhiyeen xildhibaanada kala ah Xuseen Qaasim Yuusuf, Cabdishakur Cali Mire, Mahad Cabdalle Cawad, Cabdullahi Cali Axmed (Cadow Cali Gees) & Ikraan Aadan Absuge.

Sidoo kale guddiga ayaa sheegay in maalmaha soo socda la guda-geli doono qabashada doorashada shantaasi kursi oo ka mid ah Golaha Shacabka ee Soomaaliya.

Guddiga doorashooyinka Galmudug ayaa maanta wixii ka dambeeya si rasmi ah u guda-gali doono diiwaan-gelinta odayaasha dhaqanka, bulshada rayidka iyo ergada wax dooraneysa.

Muqdisho (Caasimada Online) – Shir looga hadlayey doorashooyinka dalka, gaar ahaan xaqiijinta qoondada Haweenka ee Golaha Shacabka ayaa shalay lagu soo geba-gebeeeyey magaalada Muqdisho, kaasi oo looga hadlay kuraasta gobolada Waqooyi iyo kuwa Banaadiriga oo yaalla caasimada.

Kulanka oo ay kasoo qeyb-galeen haween iskugu jira musharaxiin kuraasta baarlamaanka, xildhibaano ka tirsanaa baarlamaankii 10-aad iyo xubno ka socday wasaaradda haweenka Soomaaliya.

Shirka ayaa laga soo saaray digniin ku aadan in haweenka la duudsiiyo kuraasta Golaha Shacabka, ayaga oo sheegay in Sagaal kursi oo ah kuwa gobolada Waqooyi, islamarkaana dhawaan la shaaciyey ay ku jiraan labo kursi oo mad-madow badan ku gadaaman yahay.

“Waxaa Sagaalkaas ku jira afar gabdhood, labo kamid ah sagaalkaas koontada ayey ku xaqiijisan yihiin oo wax muran ah kama jiro laakiin labadii kale weeyi, waxaa leenahay koontada ay ku fadhiyaan gabdhaha ha ku tartamaan gabdhaha Soomaaliyeed.”

“Haweenka ayaa ilaalin kara qoondada oo Nin ma ilaalin karo,” ayey sidoo kale tiri haween kamid ah mas’uuliyiinta iskugu yimid shirkaan oo lagu eegayay xaqiijinta qoondada Haweenka 30%.

Waxay sheegen in doorashadii Aqalka Sare ay u dhacday si wanaagsan, islamarkaana uusan jirin xad-gudub ka dhan ah qoondada Haweenka, islamarkaana loo baahan yahay in doorashada Golaha Shacabka la doodsiin koontadooda.

Heshiiskii doorashada ee ay hore u gaareen madaxda sarre ee dalka iyo kuwa dowlad goboleedyada ayaa qeyb ka ahaa ilaalinta qoondada oo markale looga arrinsanayey magaalada Muqdisho.

Muqdisho (Caasimada Online) – Senator Yuusuf Geelle Ugaas oo loo yaqaan Dhagey Geelle ayaa 15-kii bishan qaaday tallaabo lama filaan oo uu uga tegay kursigii Aqalka Sare ee uu ku guuleystay bishii August, sida ku cad warqad uu u diray madaxweyne Qoor Qoor oo shalay soo shaac baxday.

Yuusuf Geelle oo sharxaya sababta uu kursiga uga tegay ayaa qoraalkiisa ku yiri “Anigoo dareensan mas’uuliyadda iga saaran dalka, gaar ahaan Galmudug oo aan matalo iyo reerka aan kursiga xisaabtooda ku fadhiyay, anigoo raba in bulshadu kuwada qanacdo hab maamulka madaxda Galmudug, anigoo jecel in la daaweeyo dhammaan walaallaha kursigan ka dhaxeeyo, waxaan go’aansaday in aan ka tanaasulo kursigii Aqalka Sare ee dib la iigu doortay 12-kii bishii August ee sanadkan, si aan tolkeyga dhexdiisa uga abuuro jawi siyaasadeed oo caafimaad qaba.”

Caasimada Online ayaa ogaatay in is-casilaadda Yuusuf Geelle ay ugu wacan tahay xiisad iyo dood dhowaanahan ka dhex jirtay beesha Duduble oo ku aadan hab qeybsiga shanta kursi oo ay ku leeyihiin baarlamanka (Afar golaha shacabka ah iyo hal aqalka sare ah.)

Jufada hoose ee uu kasoo jeedo Yuusuf Geelle ayaa isku haysatay laba kursi oo mid uu ku fadhiyey Yuusuf Geelle, halka mid kale oo ah golaha shacabka ay ku fadhiso Ikraan Aadan Absuge.

Kadib markii Yuusuf Geelle uu ku guuleystay kursiga Aqalka Sare markii labaad, ayaa waxaa dood culus ay dhex-martay beesha Duduble, waxaana lasoo jeediyey in jufada Yuusuf Geelle ay sanadkan ka tagto kursiga golaha shacabka.

Yuusuf Geelle ayaa kadib jufadiisa kala hadlay arrintan, hase yeeshee, sida aan xogta ku helnay waa ay ku gacan seereen, taasi oo keentay in Yuusuf Geelle uu isaga tago kursiga Aqalka Sare si loogu qanciyo jufooyinka kale.

Yuusuf Geelle oo ah nin magac iyo sumcad ku dhex leh beesha, sidoo kalena ah reer Ugaas, ayaa khalad u arkay in kursigiisa uu cuqad iyo xiisad ka dhex-abuuro beesha Duduble.

Yuusuf Geelle ayaa hadda qorsheynaya inuu u tartamo kursiga #HOP26 ee golaha shacabka oo ay ku fadhiso Ikraan Aadan Absuge.