Muqdisho (Caasimada Online) – Golaha Midowga Murashaxiinta Soomaaliya ayaa war-saxaafadeed ay soo saraeen uga horyimid qaabka loo wado doorashada golaha shacabka, waxayna ka digeen cawaaqibka ka dhalan kara haddii xaaladda ay sidan ku socoto.

Hoos ka aqriso war-saxaafadeedka 

Golohu wuxuu dadaal xooggan ku bixiyey in uusan muddo kororsi dalka ka hirgelin, wuxuuna weli u taaganyahay in uu hor istaago muddo kororsi dadban iyo doorasho boob ah, taasoo baalmarsan dastuurka dalka, caddaalada iyo habraacyada doorasho.

Xaaladda uu maanta dalkeenna ku suganyahay ma aha mid xamili karta doorasho loo daahiyo dano gurracan ama la boobo, sababtoo ah daaha doorashada ama boobka doorasho waxey dalka u horseedaysaa xaalad cakirnaan iyo colaad sokeeye.

Goluhu wuxuu ku boorinayaa Raysal Wasaare Maxamed Xuseen Rooble in uu dalka ku hoggaamiyo sida dastuurka waafaqsan oo ay dalka ka qabsoomaan doorasho xor iyo xalaal ah, daahfurnaan leh, waqtigooduna cayimanyahay.

Ra’iisul Wasaaraha waa inuu tixgeliyaa kalsoonidii ay shacabka Soomaaliyeed iyo saamileyda siyaasadeed siiyeen, masuuliyadiisana uu si dhab ah uga soo dhalaalo.

Midowga Musharaxiinta ayaa soo jeediyay Lixdaan qodob.

1- In la helo jadwal doorasho oo mideysan oo ay ku caddahay taariikhda billawga doorashada xubnaha Golaha Shacabka iyo dhammaadkeeda.

2- In ay doorashu noqoto mid si daahfurnaan leh ku dhacda, loona madaxbanneeyo odayaasha dhaqanka beesha kursiga ku astaysan soo xulista ergada, fursad simanna loo siiyo tartamayaasha oo idil, goobta doorashadu ka dhacaysana loo sinnaado.

3- Madaxda Dowlad Goboleedyadu waxay awood u lahaayeen magacaabista kuraasta Aqalka Sare. Shacabka Soomaaliyeed iyo beesha caalamkaba waxay marag ka ahaayeen sidii loogu takrifalay doorashadii Aqalka Sare marka laga reebo meelo kooban.

4- Goluhu wuxuu ka dhigayaa cawaaqib xumida ka dhalan karta in la boobo doorashada kuraasta Golaha Shacabka. Dalkeenu wuxuu ka soo kabanayaa colaad sokeeye, doorasho la boobana natiijadeedu waa colaad sokeeye, sidaas darteed waa in aan si wadajir ah uga hortagnaa boobka doorashada.

5- In la helo korjoogto ka socota bulshada rayidka ah iyo beesha caalamka, si loo hubiyo hufnaanta doorashada.

6- Goluhu ma aqbali doono doorasho aan jadwalkeedu caddeyn oo maalinba kuraas tiro yar la shaacinayo. Wuxuu kaloo aqbali doonin doorasho la boobo, lagu shubto oo beelihii xaqa u lahaa kursiga la dulsaaro dad aysan iyagu soo dooranin.

Garoowe (Caasimada Online) – Madaxweynaha Jubaland Axmed Maxamed Islaam ayaa si rasmi ah u xaqiijiyey damaca madaxweynaha Puntland Saciid Cabdullahi Deni ee ah inuu isku sharxo xilka madaxweynaha Soomaaliya, sida laga soo xigtay xubno uu la hadlay.

Saciid Deni iyo Axmed Madoobe ayaa xalay kulan deg deg ah la qaatay Madaxweyne ku xigeenka iyo Guddoonka baarlamanka Puntland, kulankaas oo qorshaha Deni lagu shaaciyey

Madaxweynaha Jubaland, Axmed Maxamed Islaam oo kulanka hadal ka jeediyay ayaa sheegay in Madaxweyne, Siciid Deni uu yahay Musharrax u tartamaya xilka Madaxweynaha Soomaaliya, islamarkaana u baahan in la garab Istaago.

Axmed Madoobe waxa uu sheegay in Madaxweyne ku xigeenka iyo Guddoonka Baarlamanka loogu yeeray in ay taageeraan Musharraxnimada Madaxweyne Siciid Deni, sida ay xaqiijiyeen ilo wareedyo ka tirsan Madaxtooyada oo diiday in magacyadooda la xigto iyo qaar ka mid ah xubnihii ka qeyb galay kulanka.

Axmed Madoobe ayaa sidoo kale sheegay in Puntland iyo Jubaland ay sida ugu dhaqsaha badan u bilaabayaan Doorashada Golaha Shacabka, balse wax faahfaahin ah ma raacin.

Dhinaca kale, Madaxweyne ku xigeenka iyo Guddoonka Baarlamanka, ayaa soo dhoweeyay qorshaha Musharraxnimada Madaxweyne Siciid Cabdullaahi Deni, waxaana ay u ballan-qaadeen taageero buuxda.

Madaxweyne Siciid Deni kama hadin wax ku saabsan Musharraxnimadiisa balse wuxu sheegay in kulanku xiranyahay habeenka Jimcuhu soo galayana (Caawa) ay jirto Casha Sharaf lagu sagootinayo Madaxweyne Axmed Madoobe.

Hoggaamiyaha maamulka Puntland waxa uu bisha January ee sanadka soo socdo u dabaal dagi doonaa seddex sano guurada kasoo wareegtay madaxtinimadiisa Puntland, waxaana markaas xafiiska uga harsan laba sano.

Doorashada heer Federaal waa dhaafi doontaa xilliga uu Deni xusayo saddex guuradiisa, wuxuuna kamid yahay ragga xilligaan soo gaarsiiyey doorashada heer Federaal. Waxaa lagu eedeeyaa inuu dhowr xaaladood isku aadinayey.

Saciid Deni waa musharax madaxweyne oo heer Federaal ah, dhowr bilood ka hor si qarsoodi ah ayaa loo dhihi jiray kalmadaas, laakiin muddooyinkii lasoo dhaafay si toos ah ayuu u bilaabay ololihiisa, wuxuuna soo saartay xildhibaano.

Saciid Deni wuxuu ku doodaa haddii uusan tartamin inuu kursiga mar kale kusoo noqon doono madaxweynaha hadda talada ka dhammaatay ee Maxamed Cabdulalahi Farmaajo, taasoo ka dhigan inuu isku arko ninka qura ee Farmaajo ka hor istaagi kara kursiga.

Isha: Puntland Post 

Nairobi (Caasimada Online) – Dowladda Kenya ayaa shaacisay inay dib gacanta ugu dhigtay saddex maxbuus oo loo heesto falal la xiriira argagixisanimo oo Axadii lasoo dhaafay ka baxsaday xabsiga sida weyn loo ilaaliyo ee Kamiti ee ku yaalla Nairobi.

Ciidamada Booliska Kenya ayaa eedeysanayaashan oo baxsad ahaa ku qabtay bariga dalka Kenya, sida lagu sheegay war kasoo baxay dowladda Kenya.

Raggan ayaa waxaa xilliga la qabanayey la sheegay in ay doonayeen inay usoo baxsadaan dhinaca Soomaaliya, sida ay shaaciyeen saraakiil ka tirsan laamaha ammaanka Kenya.

Saddexda nin oo uu mid ka mid ah yahay Soomaali ayaa waxaa lagu kala magacaabaa Maxamed Cali Abiikar, Musharraf Abdalla iyo Joseph Juma.

Maxamed Cali ayaa waxaa lagu helay inuu ka qeyb qaatay weerarkii 2015-kii ee  Jaamacadda Gaarisa, kaas oo lagu dilay 148 qof, halka mid ka mid ah ragga kale ee la soo qabtay oo la xiray 2012-kii lagu eedeeyay weerar lagu fashiliyay baarlamaanka Kenya

Sidoo kale eedeysanaha saddexaad ayaa isna loo heestaa inuud doonayey ku biirista kooxda Al-Shabaab ee ka dagaalanta Soomaaliya iyo sidoo kale wadanka Kenya.

Baxsashada raggan ayaa xiisad weyn ka dhex abuurtay dowladda kenya, waxaana ay keentay in madaxweyne Uhuru Kenyatta uu shaqada ka eryo taliyihii xabsiyada dalkaasi Wycliffe Ogallo, wuxuuna u magacaabay taliye cusub oo la yiraahod John Warioba.

Si kastaba, eedeysanayaasha ayaa haatan loo soo gudbin doonaa magaalada Nairobi ee caasimada dalka Kenya, si dib loogu celiyo xabsiga.

Dhuusamareeb (Caasimada Online) – Ra’iisul wasaaraha xukuumadda Soomaaliya, Mudane Maxamed Xuseen Roobe oo xalay khudbad ka jeediyey munaasabad ka dhacday magaalada Dhuusamareeb ayaa weerar afka ah ku qaaday Ahlu Suna Waljamaaca.

Rooble ayaa marka hore soo hadal qaaday shaqaaqooyinkii iyo dadaalladii dhowaan ka dhacay Galmudug, kadib dib u soo rogaal celintii xoogaga Ahlu Sunna Waljamaaca.

Ra’iisul wasaaraha ayaa sidoo kale tilmaamay inuu aad uga xun yahay in xilligan arko Galmudug dad caqabad ku ah horumarkeeda iyo midnimadeeda, sida uu hadalka u dhigay.

“Sidaad la socoteen Galmudug caqabado yaryar ayaa qabsaday isbuucyadii u dambeeyey, taasoo ay keeneen kooxo ama group aan ka shaqeynin nabadda runtiina aad ayaan yga xumahay in Galmudug lagu dhex arko dad carqalad ku ah midnimada, dowladnimada iyo jiritaanka Galmudug,” ayuu yiri ra’iisul wasaaraha xukuumadda federaalka Soomaaliya.

Sidoo kale wuxuu ku goodiyey in dowladda Soomaaliya ay ka hortagi doonto cid kasta oo isku deyda inay carqaladeyso Galmudug, ayna ku qaban doonto gacan bir ah.

“Haddaa nahay dowladda federaalka waxaan naga go’an cid kasta oo isku deydo oo Galmudug ku deydo inay caqabad ku noqoto jiritaankeeda, kana hortimaada midnimada iyo dowladnimada Galmudug inaan gacan bir ah ku qabano,” ayuu hadalkiisa sii raaciyey.

Ugu dambeyn Rooble ayaa xusay in dowladda federaalka aha aysan aqbali doonin cid kasta oo ka hortimaada nabadda Soomaaliya, isla-markaana ay ka hortagi doonaan.

Dowladda Soomaaliyeed ma aqbaleyso, mana aqbali doonto cid kasta oo ka hortimaada nabadda Soomaaliya,” ayuu markale yiri ra’iisul wasaaruhu.

Hadalkan ayaa ku soo aadayao, iyada oo dhowaan dagaallo u dhexeeyey Ahlu Sunna iyo Galmudug ay ka dhaceen Guriceel, kuwaas oo sababay khasaare isugu jiro dhimasho, dhaawac iyo burur, waxaana Ahlu Sunna ay ku sugan tahay duleedka Dhuusamareeb.

New York (Caasimada Online) – Dowladda UK ayaa kula safatay dowladda federaalka Soomaaliya inay ka hortimid qorshaha howlgalka AMISOM loogu beddelayo howlgal wadajir ah oo ka kooban QM iyo Midowga Afrika, sida uu dhowaan soo jeediyey Golaha Ammaanka iyo Nabadda Midowga Afrika. 

Go’aankan ayaa waxaa shaacisay safiirka UK ee QM Barbara Woodward oo shalay khudbad ka jeediyey kulan uu Golaha Ammaanka QM ka yeeshay xaaladda Soomaaliya.

Barbara Woodward ayaa sheegtay in aragtidooda ay tahay in taageerada amniga ee caalamka uu siiyo Soomaaliya ay noqoto mid la awoodi karo oo suurta-gal ah, ayna taageeraan u gudbidda hanaan amni oo Soomaaliya ay hogaamineyso, taasi oo qeyb ka ah Qorshaha Kala-guurka Soomaaliya (Somalia Transition Plan), marka ay baxaan AMISOM.

“Aragtideenu waxay tahay in hanaanka howlgalka dhinacyada badan ee ka kooban Midowga Afrika iyo QM ee ay soo jeediyeen Golaha Ammaanka iyo Nabadda Midowga Afrika uusan middaas ku guuleysaneyn,” ayey tiri Barbara.

“Wuxuu ka hor-imanaya fikradda horusocdka ah ee u gudbidda mas’uuliyad amni oo si buuxda ay u leeyihiin Soomaalida.” 

Safiirka UK ayaa sheegtay in heshiis laga gaaro hindisaha Midowga Afrika iyo QM, ayada oo wadatashi lala sameynayo dowladda federaalka, ay ka dhigan tahay in laga gudbo is-mari waaga hadda taagan, lana helo heshiis horey loogu dhaqaaqo. 

“Hindisaha noocan ah wuxuu ka tarjumayaa hadafyada aan wadaagno ee ah inaan ilaalino guulaha lagu soo dhibtooday ee AMISOM ay gaartay balse aan billowno ka gudbidda taageero dibedda ah iyo u gudbidda in Soomaalida ay si buuxda u qaataan mas’uuliyadda amniga, si waafaqsan qaraarkii Golaha Ammaanka ee 2568,” ayey tiri safiirka UK ee QM Barbara Woodward. 

Safiirka ayaa dhinaca kale sheegtay inay muhiim tahay in Soomaaliya ay soo gaba-gebeyso hanaanka doorasho ee hadda socda, taasi oo ay sheegtay inay muhiim u tahay amniga iyo barwaaqada dalka ee muddada fog. 

Go’aanka UK ayaa garab weyn u ah dowladda federaalka oo horey ugu gacan seertay in howlgalka AMISOM loo beddelo mid QM iyo Midowga Afrika ah, islamarkaana dalka ka ceyrisay ku-xigeenkii eregyga Midowga Afrika ee Soomaaliya Simon Mulongo, sababo ay arrintan qeyb ka tahay. 

Dhuusamareeb (Caasimada Online) – Guddiga hirgelinta doorashada ee Galmudug ayaa goor dhow shaaciyey liiska kuraasta ugu horreyso ee doorashada xubnaha Golaha Shacabka ee ka imaanaya maamulkaasi, isla-markaana lagu dooranayo deegaanada maamulkaasi.

Warqad kasoo baxday guddiga ayaa waxaa lagu shaaciyey illaa 5 kursi oo lambaradooda ay kala yihiin HOP#043, HOP#054 ,HOP#104, HOP#067 iyo HOP#026, kuwaas oo ay horay ugu kala fadhiyeen xildhibaanada kala ah Xuseen Qaasim Yuusuf, Cabdishakur Cali Mire, Mahad Cabdalle Cawad, Cabdullahi Cali Axmed (Cadow Cali Gees) & Ikraan Aadan Absuge.

Sidoo kale guddiga ayaa sheegay in maalmaha soo socda la guda-geli doono qabashada doorashada shantaasi kursi oo ka mid ah Golaha Shacabka ee Soomaaliya.

Guddiga ayaa sidoo kale tilmaamay in maanta wixii ka dambeeya uu guda-gali doono diiwaan-gelinta odayaasha dhaqanka, bulshada rayidka iyo ergada wax dooraneysa.

Arrintan ayaa daba socota khudbaddii uu xalay jeediyey Qoor Qoor oo ku dhawaaqay in maamulkiisa uu qabanayo doorashada shan kursi oo ka mid ah Golaha Shacabka.

“Anigoo ku hadlaya magaca Dowladda Galmudug, waxaan diyaar u nahay in aan maalinta barri ah guda gali doono 5-ta xubnood ee ugu horreysa doorashada Aqalka hoose. Guddiga doorashada ayaan ka sugeynaa dardargelinta doorashada golaha shacabka BFS,” ayuu yiri.

Si kastaba, waxaa shaacinta liiska shantan kursi ka imaanaya Galmudug ay ku soo aadeysaa, iyada oo haatan Rooble uu ku sugan yahay magaalada Dhuusamareeb.

Dhuusamareeb (Caasimada Online) – Senator Yuusuf Geelle Ugaas oo dadku badi u yaqanaan Dhageey Geelle ayaa ka tagay kursigii Aqalka Sare ee dhawaan dib loogu doortay.

Warqad uu 15-kii bishan u diray madaxweynaha Galmudug, oo ay heshay Caasimada Online, ayuu sababta uu kursiga isaga casilay waxaa uu ku sheegay inuu rabo inuu reerkiisa ka dhex sameeyo siyaasad caafimaad qabta.

“Anigoo dareensan mas’uuliyadda iga saaran dalka, gaar ahaan Galmudug oo aan matalo iyo reerka aan kursiga xisaabtooda ku fadhiyay, anigoo raba in bulshadu kuwada qanacdo hab maamulka madaxda Galmudug, anigoo jecel in la daaweeyo dhammaan walaallaha kursigan ka dhaxeeyo, waxaan go’aansaday in aan ka tanaasulo kursigii Aqalka Sare ee dib la iigu doortay 12-kii bishii August ee sanadkan, si aan tolkeyga dhexdiisa uga abuuro jawi siyaasadeed oo caafimaad baba,” ayuu Senator dhagey ku yiri qoraalka uu isku casilay.

“Madaxweyne Axmed Cabdi Kaariye, guddoonka baarlamanka Galmudug iyo dhammaan xildhibaannada waxaan idinka rajeynaya in aad aqbali doontaan is-casilaadeyda iyo inaad dib ugu laaban doontan reerkii kursigan xisaabta u lahaa si loo helo xubintii buuxin laheyd booskan,” ayuu sii raaciyey.

Sida ay xog ku heshay Caasimada Online, Dhagey ayaa la filayaa inuu u tartamo Aqalka Hoose, waxaana la filayaa inuu kamid noqdo shanta xubin ee uu maanta ku dhawaaqayo guddiga doorashada Galmudug.

Halkaan hoose ka akhriso waraaqda uu isku casilay oo ay nuqul kamida heshay Caasimadda Online

Muqdisho (Caasumada Online) – Iyada oo lasoo gabagabeeyey doorashadii  aqalka sare ee baarlamaanka 11-aad,  qaadatayna 4 bil ayaa waxaa dhaqaaqi la’ middii golaha shacabka ee ka kooban ilaa 275 xildhibaan taasi oo loo aaneynayo sababo badan oo isbiirsaday.

Haddaba, Halkan Ka Akhriso ilaa 4 Sabab oo ugu Waawweyn sababaha hortaagan doorashada:

Diidmada Labo Deegaan Doorasho: Xogo aanu ka helnay madaxtooyooyinka maamul goboleedyada qaar ayaa sheegaya in doorashada aqalka hoose ay u bilaaban la’dahay sababo la xiriira labo oo deegaan doorasho, iyada oo maamul goboleedyada intooda badan ay doonayaan in doorashada golaha shacabka lagu qabto caasimadaha maamul goboleedyada, oo laga daayo labada deegaan doorasho.

Maalgelinta La’aanta Doorashada: Dowladda Soomaaliya iyo maamul goboleedyada waxaa muuqata in aaney dooneyn maalgelinta doorashada Soomaaliya iyo iney jeebkooda wax kasii qabtaan iyada oo la sugayo $27 Milyan ee maalgelinta doorashada halka kooxda beesha caalamiga ahna ay lacagta doorashada bixinteeda ku xirtay shuruud  ah in ay aragto doorasho hufan, oo ugu yaraan saddex maamul goboleed si caadi ah uga socota.

Amniga iyo Awood Laáanta maamullada: Caqabada 3-aad ee doorashada heysato waa khilaafaadka iyo arrimaha amniga iyada oo maamulka Jubbaland aanu tagi karin Gedo, Hirshabellana ku adagtahay Beledweyn, waxaa intaa dheer dagaallada ka socda Galmudug, Baraawe oo go’doon ah iyo arrimo kale.

Kalsooni La’aan DF iyo Dowlad Goboleedyada ah: Waxaa jirta kalsooni darro u dhaxeysa dowladda federaalka ah iyo dowlad goboleedyada oo la xiriirta xoogista kuraasta golaha shacabka, cid gaar ah in loo xiro, hufnaanta iyo arrimo kale.

Waxaa jirta cabsi laga qabo in doorashada golaha shacabka ay gaarto ilaa Febraayada 2022, taasi oo ka dhigan in Farmaajo uu Villa Somalia joogayo sanad dheeraad ah, keeni kartana in midowga musharaxiinta ay ku fekeraan tallaabooyin ka dhan ah muddo kordhintaas dadban.

Dhuusomareeb (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya Maxamed Xuseen Rooble, oo xalay khudbad ka jeediyey casho sharaf loogu sameeyey magaalada Dhuusomareeb, ayaa sheegay inuu ku guuleysatay qorshihii uu u tegay deegaanada Galmudug.

“Howlihii aan u imid Galmudug ee arrinta doorashadu ugu muhiimsaneyd waxay ku dhammaadeen guul. Waan ku ammaanayaa madaxweyne Qoor Qoor in uu xilli dhow u qabtay bilaabista doorashada xildhibaannada Golaha Shacabka,” ayuu yiri Rooble.

“Dowlad-goboleedka Galmudug waxaan garab ugu nahay hirgelinta dowladnimada, nidaamka iyo kala dambeynta si bulshada deegaanku horumar u gaarto.”

Rooble ayaa ugu baaqay madaxda dowlad goboleedyada kale inay sida ugu dhaqsiyaha badan u billaabaan qabashada doorashada golaha shacabka.

Rooble ayaa la filayaa in sidoo kale uu booqasho ku tago caasimadaha maamul goboleedyada kale, si u u dhiiri-geliyo in la billaabo doorashada golaha shacabka.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa sheegay in Soomaalida ay ceeb kala kulantay doorashooyinka daba dheeraaday, isaga oo sheegay in maalin kasta ay beesha caalamka weydiinayaan sababta ay u qaban la’yihiin doorashada. 

Xubnaha beesha caalamka ayaa dalbaday in doorashada golaha shacabka lagu soo dhammeeyo kahor dhammaadka sanadkan 2021, taasi oo aad u adag marka la eego muddada ay qaadatay doorashada Aqalka Sare. 

Dhinaca kale, Golaha Midowga Murashaxiinta ayaa ka fakaraya inay ku dhowaaqaan gole qaran oo dalka maamula haddii aan doorashada golaha shacabka lagu soo geba-gebeyn illaa dhammaadka sanadkan. 

Hargeysa (Caasimada Online) – Ciidamo badan oo ka tirsan Somaliland ayaa maanta u goostay dhanka ciidanka Jabhada SSC ee gobolada Sool, Sanaag iyo Ceyn, halkaasi oo si weyn loogu soo dhaweeyay.

Boqolaalka Askari ee kasoo goostay Soamlialnd ayaa watay hub fara-badan iyo Gaadiid dagaal, waxayna si rasmi ah Jabhada SSC uga biireen magaalada Buuhoodle.

Saraakiil ka tirsan Jabhadda SSC oo la hadlay Warbaahinta ayaa waxay sheegeen in duruufo kala duwan oo jira ay uga soo baxeen kamid ahaanshaha Ciidamada Somaliland.

SSC ayaa waxay goobo kala duwan uga sugan taahy gobolka Cayn, tan iyo markii la aas-aasay oo ay isku fidineysay deegaanadaas, waxayn dagaal adag kula jirta xukuumadda Somaliland.

Ciidamadaan u goostay dhanka SSC ayaa waxay Somaliland uga howl-gali jireen deegaano ka tirsan gobolka Sool. Mana aha markii u horeysay ee ciidamo ka tirsan maamulka uu u goosto jiho kale.

Ankara (Caasimada Online) – Dowladda Turkiga ayaa dhawaan amar cusub kusoo rogay Ganacsatadda Soomaaliyeed ee dalkaas, gaar ahaan kuwa magaalada Ankara.

Ganacsatadda Soomaaliyeed ee Ankara qaarkood ayaa waxay laamaha amaanka ku wargeliyeen iney ka guuraan xaafada lagu magacaabo Kizilay oo ku taal badhtamaha magaaladaas, taasi oo noqotay xuddunta ganacsiyada Soomaalida ee garabka isku wada haya.

Dhibta u weyn ee xiligan wajahayaan Ganacstada Soomaaliyeed ee Ankara ayaa ah arrimo dhanka sharciga ah, waxaana la xiray tiro meherado ganacsi ah, halka dadkii ka shaqaynayeyna qaarkood xabsiga loo taxaabay, kuwa kalena la masaafuriyey.

Sidoo kale Soomaalida ku ganacsta Kizilay ayaa lagu haysta wax lagu macneeyay hab-dhaqan xumo ay bulshada Soomaalida iskugu timaado xaafadaas ku badatay, kuwaasi oo ay tabiyeen qaar kamid ah warbaahinta Turkiga.

“Sababta Kizilay loo beegsaday waa in aan ku badanay, waxaa la iisheegay in meesha wax qalad ah lagu gado,” ayuu yiri Guddoomiyaha rugta ganacsiga Soomaaliyeed oo ka hadlay waxyaabaha maamulka uu ku haysto ganacsatada Soomaalida ee xaafada Kizilay.

Guddoomiyaha rugta ganacsiga Soomaaliyeed ee magaalada Ankara ayaa sidoo kale sheegay inay furan yihiin qaar kamid ah ganacsatada Soomaalida, halka kuwa qaarkood albaabada la iskugu dhuftay.

“Anaga oo u socona si xayn-xayn ah, marka aad tagto Kizilay waxaa loo socdo afar iyo qof, jidadkii Turkida ay marayeen ayaa la taagan yahay, shaaf ayaa meesha lagu cabayaa bakeerigii Shaaha laga cabay ayaa meesha lagu tuuraya.”

Si kastaba, Soomaalida ganacsiyada ku leh dalka Turkiga ayaa muddooyinkii dambe wajahayay culeyso badan, ha ugu darnaato dhanka sharciga iyo baaritaano kala duwan oo isdaba-joog ah.

Dhuusomareeb (Caasimada Online) – Madaxweynaha maamulka Galmudug Axmed Cabdi Kaariye Qoor Qoor ayaa xalay ku dhowaaqay in maamulkiisa uu qabanayo doorashada shan kursi oo ka mid ah golaha shacabka.

Qoor Qoor ayaa hadalkan kaga dhowaaqay xafalad casho sharaf ah oo xalay loo sameeyey ra’iisul wasaare Maxamed Xuseen Rooble, wuxuuna sheegay in doorashadaas la guda galayo maanta.

“Anigoo ku hadlaya magaca Dowladda Galmudug, waxaan diyaar u nahay in aan maalinta barri ah guda gali doono 5-ta xubnood ee ugu horreysa doorashada Aqalka hoose. Guddiga doorashada ayaan ka sugeynaa dardargelinta doorashada golaha shacabka BFS,” ayuu yiri Qoor Qoor. 

Qoor Qoor ayaa intaas ku daray in shantaas kursi ay calaameysan yihiin, islamarkaana soo saaristooda aysan qaadan doonin wax ka badan saddex maalmood.

Waxa uu faray guddiga doorashada heer gobo lee Galmudug inay isla maanta billaabaan isku keenista odayaasha qabaa’ilka shantaas kursi, si loogu dhowaaqo murashaxiinta. 

“Doorashada dalku waxay u tahay dawada kaliya ee maaanta hortaalla dowladnimada Soomaaliya, waa in doorashu dhacdo, oo doorashadu qabsoonto,” ayuu yiri madaxweyne Qoor Qoor.

Maamulka Galmudug ayaa ahaa kii ugu dambeeyey ee dhameystira doorashada Aqalka Sare, waxaana Qoor Qoor lagu eedeeyey inuu si ula kac ah u dheereeyey doorashada Aqalka Sare isaga oo muddo kororsi dadban kala shaqeynaya Villa Somalia oo ay xulufo yihiin. 

Muqdisho (Caasimada Online) – Ergeyga gaarka ah xoghayaha guud ee Qaramada Midoobay u qaabilsan arrimaha Soomaaliya, James Swan ayaa khudbad xasaasi ah ka jeediyey shir gaar ah oo ay golaha ammaanka ka yeesheen xaaladda cakiran ee Soomaaliya.

James Swan ayaa khudbaddiisa inta badan uga hadlay arrimaha doorashooyinka, isaga oo soo dhoweeyey dhammeystirka Aqalka Sare iyo bilaabista Golaha Shacabka.

“Horumar ayaa laga gaaray hannaanka doorashada, in kasta oo ay gaabis yihiin oo aan sinnayn. Waxaan soo dhaweynayaa doorashada dhawaan la soo gaba gabeeyay ee dhammaan 54-ta kursi ee Aqalka Sare ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya,” ayuu yiri.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray “Waxaa dhiirigelin leh in ay bilaabatay doorashada Golaha Shacabka, iyadoo 2 ka mid ah 275-tii kursi la soo dhameystiray, iyadoo toddobaadkaan lagu dhawaaqay in doorashada kow iyo toban kursi oo dheeri ah ay bilaabaneyso,”.

Dhinaca kale wuxuu ergeygu aad u dhiiri-geliyey 14-ka haween ee loo doortay Aqalka Sare ah, isla-markaana dhowaan la wareegi doono xilalkooda.

“Waxaa dhiirigelin leh in 14 haween ah ay dhawaan la wareegi doonaan xilalka Senatarrada, kuwaas oo ka dhigan 26 boqolkiiba Aqalka Sare,” ayuu sii raaciyey.

Gabagabadii Swan ayaa dhanka kale soo hadal qaaday doorashadii golaha deegaanka ee bishii October ka dhacday Puntland, taas oo aheyd qof iyo cod, isla-markaana lagu tijaabiyey saddex degmo oo ka tirsan maamulkaasi, wuxuuna tilmaamay inay muujisay suurtagalnimada in doorasho qof iyo cod ah ay ka dhici karto guud ahaan Soomaaliya.

Shirka golaha ammaanka QM ay ka yeesheen xaaladdaSoomaaliya ayaa ku soo aadaya, xilli xasaasi ah, isla-markaana ay dalka ka jiraan daruufo adag oo laga dhaxlay kala guurka.

Cape Town (Caasimada Online) – Faah faahino dheeraad ah ayaa waxaa laga helaya dil wiil Soomaali ah saacadihii lasoo dhaafay loogu geystay gudaha wadanka Koonfur Afrika, kaas oo  magaciisa lagu soo koobay Suleymaan, wuxuuna ka mid ahaa dhalinyarada Soomaaliyeed ee ku ganacsada duleedka magaalada Cape Town ee dalkaasi.

Wararka ayaa sheegaya in dilka marxuumka ay ka dambeeyeen koox burcad Afrikaan ah, kuwaas oo toorey u adeegsaday dilka muwaadinkaasi Soomaaliyeed.

Mid ka mid ah ganacsatada Soomaalida oo ka warbixinayey dhacdadaasi ayaa sheegay in ay falkan geysteen laba nin oo ku hubeysnaa Mindiyo, wuxuuna intaasi ku daray in Suleymaan uu markii hore soo gaaray dhaawac, balse oo mar dambe uu u dhintay.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray inay baxsadeen raggii ka dambeeyey dilkaasi, iyaguna ay soo wajahday cabsi xoogan oo la xiriira ammaankooda.

” laba Nnn oo aan la garanayn ayaa soo galay dhismaha, iyagoo Tooriyeeyey Marxuumka, ka dibna waxay goobta uga baxsadeen jiho aanan garaneyn, iyaga oo wata cadad lacageed, walwal ayaana na soo wajahay,’ ayuu yiri mid ka mid ah Soomaalida ku nool halkaasi.

Dhacdadan ayaa ka dhacday deegaanka lagu magacaabo Vrygtrond oo ku dhow xeebta Muizenberg ee magaalada Cape Town, halkaas oo uu marxuumka ku lahaa goob ganacsi.

Ciidamo ka tirsan kuwa Booliiska ee Koonfur Afrika ayaa sidoo kale meesha ay wax ka dhaeen gaaray, kuwaas oo haatan wada baaritaano dheeraad ah oo ku aadan falkaasi.

Koonfur Afrika waxaa inta badan ka dhaca dilal, dhaawac, dhac iyo boob loo geysto ganacsatada Soomaaliyeed ee ku dhaqan magaalooyinka waa weyn ee wadankaasi.