San Mateo (Caasimada Online) – YouTube ayaa Arbacadii ku dhowaaqday in tirada “dislike” ee la saaro muuqaallada aysan hadda kadib arki doonin dadweynaha, si dadka muuqaallada sameeya looga ilaaliyo dhibaateynta iyo weerarada beegsiga ah.

Tirada like ama dislike ee la saaro waxyaabaha lasoo dhigo baraha bulshada ayaa dadka dhaliila waxay sheegaan inay dhaawac ku yihiin bad qabka dadweynaha.

Dadka adeegsada YouTube, oo ay leedahay shirkadda Google, ayaa weli awoodi doona inay dislike saaraan muuqaallada, balse waxaa laga qarin doonaa tirada guud ee inta dislike ee la saaray muuqaalka. 

“Si loo xaqiijiyo in YouTube ay sare u qaado fal-celinta u dhaxyesa muuqaal sameeyayaasha iyo daawadayaasha, waxaan tijaabo ku sameynay badhanka dislike, si aan u eegno haddii isbeddelkan uu caawin karo muuqaal sameeyayaasha, kana ilaalin karo dhibaateynta, oo uu yareyn karo weerarada dislike,” ayey YouTube ku tiri bayaan ay soo saartay.  

“Tijaabadeena waxaa kasoo baxay inuu yaraaday dhaqankii weerarada dislike.” 

Dadka muuqaallada sameeya – sida xidigaha baraha bulshada – ayaa weli awoodi doona inay arkaan tirada like ama dislike ay muuqaalkooda la saaray, si ka duwan shacabka kale.

YouTube waxay sheegtay in tiro muqaal sameeyayaal ah oo kooban ay ku warrameen in lagu beegsado weeraro ujeedkoodu ahaa in dislike badan lagu dilo muuqaalladooda.

Nidaamka YouTube ayaa ah in muuqaallada hela like badan la tuso dad badan, halka kuwa ay ku badan tahay dislike aan sidaas loo sii baahin.

Isbedelka ay sameysay YouTube ayaa imanaya ayada oo shabakadaha baraha bulshada iyo kuwa muuqaallada ay cambaareyn xoogan kala kulmayaan sharci-dejiyayaasha Mareykanka iyo Yurub, oo ah inaysan wax badan ka qaban inay la dagaalamaan tacaddiyada online-ka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaan Sakariye Xaaji Maxamuud oo ka hadlay xaaladda cakiran ee dalka Itoobiya ayaa sharaxaad ka bixiyey khataraha iyo fursadaha Soomaaliya ka soo wajihi kara dadka Itoobiyaanka ah hadii dalkoodu burburo, isagoo sheegay in talooyin muhiim ah uu u gudbiyey madaxweyne Farmaajo.

Xildhibaanka ayaa sidoo kale fariin u diray Madaxweynaha Jabuuti Ismaaciil Cumar Geelle, waxuuna sheegay in hadii Itoobiya ay burburto ay fursado badan ka heli karto umadda Soomaaliyeed, oo haatan wajaheysa kala qoqobnaan aad u baahsan.

Sakariye Xaaji Maxamuud waxuu soo jeediyey in shanta Soomaaliyeed hadii ay iska kaashadaan khataraha ka imaan kara umadda Itoobiyaanka ah ee qaran jabka wajaheysa.

“Waxaan u tegay madaxweynaha, waxaana ku iri aqoonyahano Soomaaliyeed waa buuxaan, 10 ilaa 20 qof oo qubaro ah oo baaritaan sameeya oo dejiya qorshaha sida ay umadda Soomaaliyeed ula fal-geli karto khataraha nooga imaan kara Itoobiya iyo faa’iidooyinka dalkeena ugu jira burburka ku soo wajahan dalkaas aan diyaarino,” ayuu yiri Xildhibaan Sakariye.

Sidoo kale waxuu soo bandhigay sida quburadaas looga soo dhex-xuli karo umadda Soomaaliyeed, ee degta Geeska Afrika.

“Madaxweynaha waxaan kula taliyey Jigjiga, Gaarisa, Hargeysa, Jabuuti iyo shanta gobo lee kale, min laba qof hasoo direen, dadkaas oo qubaro lasoo xulay ah, hasoo dejiyeen barnaamij Soomaaliweyn looga badbaadi karo khatarta ka soo wajihi karta burburka Itoobiya,” ayuu yiri Xildhibaan Sakariye.

Sidoo kale waxa uu sheegay in faa’iido badan ay Soomaaliya uga imaan karto burburka Itoobiya, maadaama uu dalkaasi yahay ‘cadawga Soomaaliya’.

“Maanta waxaa banaanka taalla fursad ay ku midoobi karto shanta Soomaaliyeed, waxaan noqon karnaa dowladda koowaad ee gobolkan Geeska Afrika, dhul, dad badi iyo kheyraadba waxaan noqa doonaa dalka ugu horeeya Geeska Afrika, balse nasiib darro, waxaas dhan looma jeedee, hoos ayaan isku eegeynaa,” ayuu hadalkiisa ku sii daray.

Xildhibaanka ayaa madaxweynaha dalka Jabuuti Ismaaciil Cumar Geelle waxa uu ka dalbaday in arrintaan uu hoggaamiyo oo isagu uu aruuriyo quburo Soomaaliyeed oo heli kara xalka khatarta iyo faa’iidada nooga soo wajahan burburka Itoobiya.

“Waxaan ugu baaqayaa Ismaaciil Cumar Geelle oo madaxweyne ah, oday Soomaaliyeed-na ah, inuu arrintaas la wareego oo isagu u yeero dad Soomaali ah oo aqoonyahano ah oo arrintaan kasoo shaqeeya, waxaa suurta geleysa inaan ogaano, maxaa khatar ah iyo sidee uga badbaadnaa, maxaa faa’iido ah iyo sidee uga faa’iideysanaa? Waa sida lagu badbaadiyo umaduhu markii ay khatar galaan,” ayuu yiri.

Xildhibaan Sakariye waxuu qabaa in Soomaalidu madoobi karto, kadib burburka Itoobiya, “Waxaan ogaa doonaa inaan isku doon saaranahay oo fursadaha iyo khataraha aan wada leenahay, waxyaabo badan oo hadda Soomaalidu isku heysato kor ayaa looga bixi lahaa, hadii umadi khatar wada dareento wixii dhex yiilay waa ilaabeysaa, marka faa’iidooyin aan toos aheyn, laakiin faa’iidooyin waa weyn ah ayaan ka heli karnaa burburka Itoobiya,” ayuu yiri Xildhibaan Sakariye.

Balcad (Caasimada Online) – Ra’iisul wasaaraha xukuumadda federaalka ah ee Soomaaliya, Mudane Maxamed Xuseen Rooble iyoi wafdi uu hoggaaminayo ayaa maanta safar dhinaca dhulka ah ku tegay degmada Balcad oo ka tirsan gobolka Shabeelaha Dhexe.

Rooble ayaa waxaa safarkan ku wehlinaya madaxweynaha dowlad goboleedka HirShabelle Cali Cabdullaahi Xuseen (Guudlaawe) wasiiro ka tirsan xukuumaddiisa iyo saraakiil ciidan, waxaana halkaasi si weyn ugu soo dhoweeyey bulshada iyo maamulka Shabeelaha Dhexe.

Ra’iisul wasaaraha ayaa booqashadan ugu kuurgalaya xaaladaha amni iyo mida nololeed ee degmada Balcad iyo deegaannada ku xeeran.

Sidoo kale Rooble iyo wafdigiisa ayaa kormeeray dhismaha waddada dheer ee xiriirisa magaalooyinka Muqdisho iyo Jowhar ee xarunta dowlad goboleedka HirShabelle.

Mudane Maxamed Xuseen Rooble ayaa sidoo kale la kulmi doono saacada uu joogo gudaha Balcad waxgaradka iyo qeybaha kala duwan ee bulshada ku dhaqan degmadaasi.

Ammaanka ayaa dhinaca kale si weyn loo adkeeyey, waxaana ciidamo dheeraad ah la dhigay magaalada iyo duleedkeeda, si ay u sugaan amniga wafdiga ra’iisul wasaaraha.

Waa booqashadiisii ugu horreysay ee uu Rooble ku tegay Balcad, tan iyo markii loo magacaabay ra’iisul wasaaraha xukuumadda Soomaaliya.

Si kastaba, safarka Rooble ee Balcad ayaa dad badan ku noqday lama filaan, maadaama ay magaaladan u nugushahay weerarada ay ka fuliyaan xoogaga Al-Shabaab.

Muqdisho (Caasimada Online) – Safiirka Masar u qaabilsan Itoobiya, isla-markaana horkacyey wafdiga ka socda golaha nabadda iyo amniga ee Midowga Afrika, Danjire Maxamed Cumar Gad ayaa faah faahin guud ka bixiyey kulamii ka dhacay Muqdisho.

Danjiraha iyo xubnii kale ee la socday oo booqashadooda maanta soo gaba-gabeeyey ayaa marka hore uga mahadceliyey dowladda iyo shacabka, sida ay u soo dhoweeyeen.

Gad ayaa tilmaamay in inta ay ku sugnaayeen Muqdisho ay kulamo la qaateen madaxda ugu sarreysa dalka, siyaasiyiinta iyo qeybaha kala duwan ee bulshada Soomaaliya.

Sidoo kale guddiga nabadda iyo amniga ee AU-PSC uu marweliba daneynayaan in go’aan mid ah laga gaaro mustaqbalka AMISOM ee Soomaaliya, iyada oo loo marayo wada-hadal.

‘Waxaabn aaminsanahay inaan go’aan mideysan ka gaari doono mowqif guud iyo heshiis mustaqbalka AMISOM, kadib 2021-ka haddii aan wada-hadal iyo dood ka yeelano arrimaha howl-galka AMISOM,” ayuu yiri Danjiraha Masar ee Itoobiya Dr. Maxamed Cumar Gad.

Ugu dambeyn wuxuu hoosta ka xariiqay in Midowga Afrika uu dadaal iyo taageero la garab taagan yahay Soomaaliya, si ay uga gudubta xaaladda kala guurka ah ee ay ku jirto.

Hadalkan ayaa ku soo aadayo, iyadoo dhankeeda dowladda federaalka ah ee  Soomaaliya ay dabcisay mowqifkeeda ku aadan qaab dhismeedka howl-galka AMISOM ee dalka, waxayna xustay inay diyaar u tahay inay sii waddo wada-xaajoodka Ururka Midowga Afrika

Kismaayo (Caasimada Online) – Wararka laga helayo gobolka Jubbada Hoose ee koonfurta Soomaaliya ayaa sheegaya in maanta ciidamada kumaandooska Danab oo kaashanaya kuwa Jubbaland ay howlgallo ka sameeyeen galbeedka magaalada Kismaayo.

Howl-gallada oo ahaa kuwa qorsheysan ayaa waxaa si gaar ah looga fuliyey deegaanada kala ah Labi-Kus, Qudus, Yaaq-Dabeyl, Dharkeyn oo hoostaga degmadaasi.

Saraakiisha Danab ee hoggaamineysay howl-gallada ayaa warbaahinta u sheegay in khasaare xoogan ay gaarsiiyeen dagaalyahanada Al-Shabaab ee ku sugnaa halkaasi.

Sidoo kale saraakiisha ka hadlay howl-galladaas ayaa shaaca ka qaaday in ay burburiyeen goobo ay sheegeen inay Al-Shabaab lacago ku qaadi jireen iyo xarun u aheyd maxkamad.

Xaaladda deegaanada laga sameeyey howl-gallada ayaa haatan u aad kacsan, waxaana laga dareemayaa dhaq-dhaqaaqyo iska soo horjeeda oo ay wadaan labada dhinac.

Dhanka kale ma jiro wax hadal ah oo ka soo baxay dhinaca kooxda Al-Shabaab oo ku aadan howl-galladaasi ee ay guulaha ka sheegteen ciidamada Xoogga dalka.

Muddooyinkii u dambeeyey ayaa waxaa deegaanada Jubbaland ka socday howl-gallo ballaaran oo ka dhan ah Al-Shabaabka ku sugan gobollada Jubbooyinka ee maamulkaas.

Kismaayo (Caasimada Online) – Faah faahino dheeraad ah ayaa waxaa laga helayaa khasaaraha ka dhashay weerar culus oo loo adeegsaday madaafiica oo saacadihii lasoo dhaafay xoogaga Al-Shabaab ay ku qaadeen Jaziiradda Kudhaa oo ka tirsan gobolka Jubbada Hoose ee Jubbaland.

Weerarka ayaa sheegaya in madaafiica oo ahaa kuwa culus lagu weeraray saldhig ay ciidamada Kenya ee qeybta ka ah AMISOM ay ku leeyihiin halkaasi.

Ilo wareedyo lagu kalsoon-yahay ayaa innoo sheegay in tirada ugu madaafiica la riday ay ku hoobteen gudaha xerada, halka ay kuwa kale ay ku dhaceen bannaanka saldhigga.

Sidoo kale wararka ayaa intaasi ku daraya in ciidamada Kenya ay dhankooda rideen madaafiic jawaab u ah weerarka lagu qaaday saldhigooda Kudhaa ee Jubbada Hoose.

Dhinaca kale war ka soo baxay Al-Shabaab ayaa waaa lagu sheegay in xoogagooda ay 50 madfac la heleen saldhigga Kudhaa ee Kenya, ayna gaarsiiyeen khasaare xoogan.

Xaaladda ayaa weli aad u kacsan, waxaana dhaq-dhaqaaqyo iyo howl-gallo ay ka socdaan Jaziiradda Kudhaa iyo agagaarkeeda, kuwaas oo ay wadaan ciidamada huwanta.

Inta badan kooxda Al-Shabaab ayaa weeraro ku dhufo oo ka dhaqaaq ah ku qaada saldhigyada ciidamada dowladda iyo kuwa AMISOM ee kooonfurta Soomaaliya.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynihii hore ee Soomaaliya ahna guddoomiyaha golaha midowga musharaxiinta Shariif Sheekh Axmed ayaa walaac hor leh ka muujiyey qabashada doorashooyinka dalka oo cago jiid badan ka muuqdo.

Sheekh Shariif ayaa sheegay in si rasmi ah loo ogeyn xilliga ay bilaabanayaan doorashooyinka iyo xilliga ay soo idlaanayaan, midaasi oo hubanti la’aan dalka halis gelin karta.

“Dalka waxa ka jirta xaalad doorasho oo aan la hubin xiliga ay dhaceyso, run weeye in doorasho bilaabatay Aqalka Sare, laakiin Aqalka Sare oo lambarkiisa aad u kooban yahay waxa uu socday waqti dheer oo ka badan saddex bilood ah. Aqalka Hoose oo aad uga badana waxaa laga doortay labo xubnood waxaa la ogeyn goorta si dhab ah wax u bilaabanayaan,” ayuu yiri Sheekh Shariif.

“Lama ilaalin waqtigii doorashooyinka, taasi oo mugdi galineysa meesha wax u socdaan iyo meesha ay ku dhamaan karaan. Waxaa wada ognahay dhibaatada dalka ka jirta Dhaqaale ahaan, Amni iyo bulsho ahaan dhibaatooyinka ka jirta waxaas oo dhan waxa fure u ah doorasho xor iyo xalaal ah oo cad waqtiga ay dhaceyso.”

Sidoo kale waxa uu sheegay in mas’uuliyada qabsoomida doorashooyinka ay saaran tahay dowladda federaalka, maamul goboleedyada iyo Guddiyada doorashooyinka labada heer oo ayagu gacanta ku haya habsami u socodka doorashooyinka.

Waxa uu carabka ku adkeeyay in si dhaqso leh loo qabto doorashooyinka dhiman oo muddo dhac badan ku yimid, islamarkaana ay lagama maarman tahay inay u dhacdo hanaan lagu kalsoonaan karo.

“Dalalka burburaya ee Afrika iyo meelaha kale ku yaala asbaabta u weyn waxay la xiriiran arrimo doorasho, Soomaaliya waxaa dhibaato ku filan intii ay soo martay.”

Ugu dambeyntiina waxa uu sheegay in markasta oo lagu sii dheeraado xaalada kala guurka in fursad siin karto kooxaha argagixisada iyo Al Shabaab oo ka faa’iideysanaya hubanti la’aanta doorashada.

Muqdisho (Caasimada Online) – Todobaadyadii lasoo dhaafay dadka ku nool magaalada Muqdisho ee caasimadda Soomaaliya waxay la jiifeyn xanuun aan la aqoon waxa uu yahay, oo dad badan oo xaqiijiyeen inuu ku dhacay.

Cudurkaan cusub ayaa ah mid shabaha hargabka inkastoo dadka uu ku dhacay cudurkaan ay sheegeyn inuu hargabka ka daran yahay, islamarkaana uu leeyahay madax xanuun aad u daran.

Cudurkaan ayaa ah mid ku cusub magaalada, wuxuuna yahay mid ay dadka isku gudbiyaan sida ay saxaafadda u sheegeyn qaar kamid ah dadkii uu ku dhacay cudurkaan.

“Waxaa magaalada maalmahaan ku faafay cudur xun, dadkii dhan Isbitaalada ayey la jiifaan, qaarkoodna guryaha ayey iska joogaan, waxaan dhaqaatiirta ka codsaneynaa inay cudurkaan baaraan islamarkaana ay waqti geliyaan,” ayey tiri gabaar la hadashay taleefishinka qaranka.

“Maalmahaan waxaa magaalka soo galay cudur xoogaa Garabka u eg oo dadka ay hadda la jiifaan, culeys ayuu ku hayaa magaaalada,” ayuu yiri qof kale oo ka hadlay telefishinka.

“Aniga ahaan cudurkaan wuu igu dhacay, seddex maalin ayuu i hayey, horey uma arkin xanuun noocaan oo kale ah, waxaan Allah uga baryayaa dadka uu cudurkaan ku dhacay inuu caafimaad deg deg ah siiyo,” ayuu yiri qof kamid ah dadka uu cudurkaan ku dhacay.

Dadka ka hadlay cudurkaan ayaa sheegay in caalamadihiisa ay kamid tahay qandho joogto iyo qufac xanuun wata.

Wasaaradda Caafimaadka Xukuumadda Soomaaliya weli kama aysan hadlin cudurka cusub ee lagu arkay Magaalada Muqdisho.

Cudurkaan ayaa kusoo aadayo xilli uusan adduunyada weli ka dhammaan cudurka COVDI19, lamana xaqiijin karo haddii uu cudurkaan yahay COVID-19 oo soo rogaal celiyey iyo haddii uu yahay mid cusub.

Muqdisho (Caasimada Online) – Golaha Midowga Murashaxiinta ayaa galabta la shiray guddiga Nabada iyo Amniga ee Midowga Afrika oo xubno ka tirsan ay maalin ka hor soo gaareen Soomaaliya, si ay dowladda Soomaaliya ugu qanciyaan in howlgalka AMISOM lagu soo kordhiyo ciidamo ka socda Qaramada Midoobey, taas oo dowladda Soomaaliya ay aad u diidan tahay.

Golaha ayaa guddigaas kala hadlay seddax qodob, waxayna u gudbiyeen warqad ay ku cadeeyeen mowqifkooda ku aadan dooda ka dhex-taagan dowladda Soomaaliya iyo Midowga Afrika, sida uu sheegay Ridwaan Xersi Maxamed oo Golaha Midowga Murashaxiinta u hadlay.

Golaha waxaa shirkaas ku casuumay guddiga ka socda AU-da ee ku sugan Muqdisho, waxaana looga hadlay seddax qodob oo kala ah, amniga, siyaasadda iyo doorashooyinka ka socda dalka oo dib u dhac baahsan wajahaya.

“Kulankii aan la yeelanay guddiga AU-da waxaa aad looga dooday qorshaha ay wataan oo ah in wax laga bedelo howlgalka AMISOM oo lagu soo kordhiyo ciidamo ka socda UN-ka, arrintaas si qota dheer ayaan u faaqidnay, waxaan u sheegnay in qorshaha ay wataan uusan suurta-gal ka aheyn dalkeenna, waxaan u sheegnay in Soomaaliya aysan aqbaleyn in lagu celiyo ‘Jabtar 7,” ayuu yiri Ridwaan Xersi Maxamed oo u hadlay Midowga Murashaxiinta.

Waxuu intaas ku sii daray, “Guddiga Nabada iyo Amniga ee Midowga Afrika waxaan u cadeynay in ka hadalka arrintaas loo baahan yahay in lagu simo oo lala sugo dowladda cusub ee lasoo dooranayo, oo go’aan ka gaaridda arrintaan dib loo dhigo, maadaama aysan hadda suurta-gal aheyn, Soomaaliya-na ay ku jirto xilli doorasho.”

Sidoo kale waxa uu sheegay in dib u dhaca doorashooyinka dalka ay kala hadleen guddigaas, “Waxaan u sheegnay dalka hadii aysan doorasho ka dhicin inay khatar ku jirto nabad geliyadiisa, iyadoo laga tusaale qaadanayo dal kasta oo doorashadiisa ay dib u dhacdo ama musuq maasuq hareeyo, in halis uu wajaho, waxaa noo muuqata inuusan jirin jadwal cad oo lagu qaban karo doorashada dalka oo intaas soo jiitameysay, wax badana aysan ka qabsoomin, waa in doorashada BF lagu soo gabagabeeyo sanadkaan inta ka dhiman,” ayuu yiri Ridwaan Xersi.

Afhayeenkaan u hadlay Midowga Musharaxiinta sidoo kale waxa uu sheegay in guddigaas ka socda golaha Nabadda iyo Amniga ee Midowga Afrika ay kala hadleen xaaladda ammaan ee dalka, isla markaana ay la wadaageen walaacooda ku aadan in kooxaha ka soo hor jeeda dowladnimada ay qabsanayaan dhul hor leh oo aan horay gacantooda ugu jirin.

“Waxaan ugu baaqnay Midowga Afrika inay ciidanka Soomaaliyeed ku taageeraan hanashada amniga Qaranka, waxaan sidoo kale guddiga u gudbinay warqad uu ku cadyahay mowqifka Golaha Midowga Musharaxiinta ee aan ka taaganay arrimaha aan soo xusay, waxayna naga balan qaadeen inay sii socon doonaan wadahadallada aan ka yeenaneyno arrimaha taagan,” ayuu yiri Ridwaan Xersi oo u hadlay Golaha Midowga Musharaxiinta.

Hoos ka daawo

Muqdisho (Caasimada Online) – Booliska Soomaaliya ayaa faahfaahin ka bixiyey weerar shalay guddoomiye ku-xigeenka siyaasadda degmada Wadajir Ciise Sharaawe Cabdi uu sheegay in lagu dili rabay kadib markii kooxo hubeysan ay rasaas ku fureen gaarigii uu saarnaa.

Afhayeenka ciidanka Booliska Soomaaliyeed Cabdifataax Aadan Xasan ayaa beeniyey inuu jiray qorshe degan oo la doonayey in lagu dilo Ciise Sharaawe Cabdi.

Cabdifataax ayaa sheegay in ciidanka booliska oo hawlgal ka waday bar kontorool oo ku taalla Wadajir ay qabteen Mooto Bajaaj taargo la’aan ah kadibna uu milkiilihii lahaa Mootada dalbaday ciidamo hubeysan, taasoo sababtay inuu dagaal ka dhex qarxo ciidamada Booliska iyo kuwa uu dalbaday ninkii watay Mootada.

Taliyaha ayaa sheegay in dagaalka u dhaxeeyey booliska iyo ciidamada weerarka soo qaaday uu kusoo dhex dhacay guddoomiyaha siyaasadda degmada Wadajir, isagoo carabka ku adkeeyey inuusan aheyn qorsho isaga ka dhan ah.

“Gudoomiye ku-xigeenka siyaasadda Wadajir waxaa uu si lama filaan ah uu kusoo galay shaqaaqo u dhaxeysay militariga iyo Booliska, waxayna ciidamada ilaalada guddoomiyaha sameeyeen iska caabin,” ayuu yiri afhayeenka booliska.

Afhayeenka Booliska ayaa sidoo kale sheegay in shaqaaqada dhacday uu ku geeriyooday askari ka tirsan ciidanka booliska iyo askari ka tirsan militeriga oo kamid ahaa ragga weerarka soo qaaday halka laba qof oo kale ay ku dhaawacmeen.

Sidoo kale, afhayeenka ayaa sheegay in dhacdadaan loo soo qabtay illaa seddex qof islamarkaana ay booliska ku wadaan baaritaan dibna ay kasoo sheegi doonaan natiijada kasoo baxda.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul wasaaraha xukuumadda federaalka ah ee Soomaaliya, Maxamed Xuseen Rooble ayaa sheegay in markale uu safar ku tagi doono gobollada dalka, isaga oo booqan doono magaalooyinka qaar ee maamul goboleedyada.

Rooble ayaa shaaca ka qaaday in socdaalkiisa uu la xiriiro goobaha ay ka dhacayaan doorashooyinka dalka, gaar ahaan mida Golaha Shacabka Soomaaliya.

”Wixii ka bilowda Jimcaha ama Sabtiga waxaan diyaariyey safaro aan ku tagayo goobaha ay ka dhacayaan doorashooyinka Xildhibaanada Golaha Shacabka,” ayuu yiri Rooble.

Ra’iisul wasaaraha oo ah mas’uulka ugu sarreeya doorashooyinka ayaa u kuur -geli doona goobaha loo qorsheeyey inay ka dhacaan doorashooyinka, si uu u qiimeeyo xaaladda guud.

Sidoo kale Rooble ayaa warbixino ka dhageysan doono guddiyada doorashooyinka iyo saraakiisha qaabilsan sugidda ammaanka magaalooyinka loo qorsheeyey doorashada.

Ujeedka ugu weyn ee Ra’iisul wasaaraha ayaa la xiriira sidii loo dardar-gelin lahaa doorashada Golaha Shacabka oo haatan si rasmi ah uga bilaabatay Muqdisho.

Doorashadan ayaa ah mid xiiso badan, kana adag mida Aqalka Sare ee Soomaaliya, maadaama xildhibaanada cusub ay soo xulayaan ergo gaareysa 101 xubnood.

Si kastaba, Soomaaliya waxaa ay weli ku jirtaa xaalad kala guur ah oo ka dhalatay daaha doorashooyinka dalka ee 2021-ka, kuwaas oo haatan maraya meel wanaagsan.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha muddo xileedkiisu dhammaaday, Maxamed Cabdullahi Maxamed (Farmaajo) ayaa lagu soo warramayaa in maalmaha soo socda uu u bixi doono safar dalka dibaddiisa ah, kaas oo uu ku tegayo Uganda, sida uu xaqiijiyey wasiirka arrimaha dibadda xukuumadda federaalka Soomaaliya.

Maxamed Cabdirisaaq Maxamuud oo la hadlay BBC-da ayaa sheegay in Farmaajo uu magaalada Kampala uga qeyb-gali doono shirweyne looga hadlayo xaaladda Itoobiya iyo mida Sudan, kaas oo qabsoomaya 15-ka beshan ayenu ku jirno November ee 2021-ka.

Wasiirka ayaa shaca ka qaaday in shirkaas ay sidoo kale tegi doonaan dhammaan madaxda dalalka dhaca Bariga Afrika ee ku jira  Urur Goboleedka IGAD.

“15-ka November waxaa magaalada Kampala ka dhici doona shir ay isugu imaanayaan Urur Goboleedka IGAD oo uu ka qaybgeli galayo Madaxweynaheena, waxaa looga hadlayaa Inqilaabkii ka dhacay Suudaan & Xaaladda Itoobiya” ayuu yiri wasiirka arrimaha dibadda.

Sidoo kale wasiirka ayaa tilmaamay in muhiimadda shirkaasi uu yahay sidii looga hortagi lahaa colaadaha iyo qalaalasaha dhiiga uu ku daadanayo ee ka jira labadaasi dal.

Mudane Maxamed Cabdirasaaq oo hadalkiisa sii wata ayaa xusay in Soomaaliya ay ku baaqeyso in wax weliba lagu dhammeeyo wada-hadal iyo deganaan.

“Wadahadalka iyo wax isla meel dhigidda ayaa ka wanaagsan in dad aan wax galabsan ay ku dhintaan, in dhaqaalaha & Dalka uu ku burburo, sidaas darteed waxa aan soo jeedineynaa in la wada hadlo” ayuu sii raaciyey wasiirka arrimaha dibadda Soomaaliya.

Safarka Farmaajo ee Kampala ayaa ku soo aadaya, xilli xasaasi ah, isla-markaana ay Soomaaliya ku jirto xaalad kala guur ah iyo sidoo kale marxalad doorasho.

Si kastaba, madaxweynaha muddo xileedkiisu dhammaaday ayaa saaxib dhow la’ah ra’iisul wasaaraha wadanka Itoobiya Abiy Axmed oo haatan dagaal adag kula jira jabhadda TPLF.

Garoowe (Caasimada Online) – Maamulka Puntland ayaa soo saaray diginin ku aadan in dowladda federaalka Soomaaliya ay heshiisyo kusoo gasho shirka shidaalka Afrika ee ka socda magaalada Dubai, oo lasoo geba-gebeyn doono maalinta Khamiista.

Shirkaaas oo ay kasoo qayb-galeen dalal badan, oo Soomaaliya ay ka mid tahay, ayaa lagu soo bandhigayaa shidaalka dabiiciga ah ee dalalka Afrika.

Qoraal kasoo baxay madaxtooyada Puntland ayaa lagu yiri Africa “Dowladda Puntland ee Soomaaliyeed iyadoo ka duulaysa mowqifkeeda hore ee 9th – January iyo 11- February 2020, waxay cadaynaysaa in aysan qayb ka ahayn fulinta Sharciga Shidaalka ee la saxiixay 8th February 2020, maadaama uusan wafaqsanayn Dastuurka ku-meel gaarka ah ee Federaalka iyo hannaanka qaybsiga khayraadka dalka oo aan wali lagu heshiin.”

“Dowladda Puntland waxa ay ka digaysaa in Dowladda muddo xileedkeedu dhammaaday ay xilligan gasho heshiisyo aan waafaqsanayn sharciga ee lagu xaraashayo khayraadka wadanka, kaas oo ay ka dhalan karto xasilooni daro,” ayaa lagu yiri qoraalka

“Sidoo kale, Dowladda Puntland waxay uga digaysaa Shirkadaha Caalamiga ah in aysan heshiis sharci-daro ah la gelin Dowladda wakhtigeedu dhammaaday.”

Shirkii golaha wasiirada Soomaaliya ee 31-kii October ayaa lagu ansixiyey guddoonka hay’adda batroolka Soomaaliyeed oo loo magacaabay Cabdulqaadir Aadan Maxamuud.

Ansixintaas ayaa timid toddobaad kahor shirka Dubai, waxaana ka dhashay deg degtaas shaki ku saabsan in dowladdu qorsheyneyso heshiisyo ka gaarsiin ah, oo laga cabsi qabo in shirkado shisheeye lacago looga qaato kahor inta aanay iman xukuumad cusub.

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha maamulka degmada Wadajir ee gobolka Banaadir, Bashiir Maxamed Cali  oo maanta shir jaraa’id u qabtay wariyeyaasha ayaa ka hadlay falkii shalay lagu rasaaseeyey Ciise Sharaawe Cabdi oo ah guddoomiye ku xigeenka dhinaca siyaasadda ee Wadajir, kaas oo lagu weeraray degmadaasi.

Bashiir Maxamed Cali ayaa marka shaaca ka qaaday inuu ka xun-yahay falkaas oo ahaa ‘isku day dil’ oo la doonayey in lagu khaarijiyo guddoomiye ku xigeenkiisa siyaasadda.

“Annaga ka maamul ahaa waan ka xunahay falkii halkaasi ka dhacay, sababtoo ah annaga oo waajibaadkeena shaqo gudaneyno oo Ummadda u shaqeyneyno waa waxa dhibaatada soo gaartay waa maamulka, haddii boolis yahay ama maamulka mid ayaan ka nahay dhibaatadii shalay halkaasi ka dhacday,” ayuu yiri guddoomiye Bashiir Maxamed Cali

Sidoo kale wuxuu si adag isaga fogeeyey eedeyntii uu guddoomiye ku xigeenka la weeraray u jeediyey maamulka degmada Wadajir, wuxuuna yiri “Ma aqbaleyno in la eedeeyo maamulka oo la yiraahdo waa ka dambeeyey, sababtoo ah maamulka wax uu shaqo ku leeyahay  falkii shalay dhacay ma jirto,”.

Guddoomiyaha degmada Wadajir oo hadalkiisa sii wata ayaa xusay in Ciise Sharaawe ay tahay inuu caddeeyo dadka uu tuhmaayo ee ku jira maamulka, si baaris loogu sameeyo.

“Waxaan rabaa haddii guddoomiye ku xigeenku ka tabanaayo dad ka mid ah maamulka ha caddeeyo, si ay laamaha amniga u baaraan” ayuu markale yiri guddoomiyuhu.

Ugu dambeyn Bashiir Maxamed Cali ayaa ka dalbaday maamulka gobolka Banaadir inuu arrintan soo fara-geliyo, isla-markaana u saaro guddi gaar ah oo xaqiiqo raadin ah.

“Markale waxaan leeyahay maamulka gobolka Banaadir waxaan ka rajeyneynaa inuu noo soo diro guddi xaqiiqo raadin ah,” ayuu Bashiir ku soo gaba-gabeeyey shirkiisa.

Hadalkan ayaa ku soo aadaya, iyada oo shalay guddoomiye ku xigeenka siyaasadda maamulka degmada Wadajir uu shaaciyey in xubno ay is kala tirsan yihiin maamulka ay weerar ku qaadeen, kaasi oo uu sheegay inuu ahaa ‘isku day dil’ oo uu ka bad-baaday.

Dhuusamareeb (Caasimada Online) – Guddiga hirgelinta doorashada ee dowlad goboleedka Soomaaliyeed ee Galmudug ayaa soo saaray jadwalka doorashada labada kursi ee ka harsan Golaha Aqalka Sare ee Soomaaliya ee ka imaanaya dhinaca maamulkaasi.

Warqad kasoo baxday guddiga ayaa waxaa lagu sheegay in maanta ay bilaabaneyso diiwaan-gelinta xubnaha musharixiinta, isla-markaana ay beri ku eg-tahay.

Sidoo kale guddiga doorashada Galmudug ayaa shaaca ka qaaday in hadal jeedinta iyo doorashada ay dhici doonto 13-ka bishan November oo ku beegan Sabtida soo socota.

Jadwalkan ayaa ku soo aadayo, iyada oo xalay Qoor Qoor uu soo saaray liiska afar musharrax u tartamaya labada kursi ee haatan ku harsan dowlad goboleedka Galmudug.

Labadan kursi ayaa waxaa ku tartamaya  1. Cabdi Xasan Cawaale (Qaybdiid), Cawil Nuur Cali, 2. Cabdi Cismaan Xareed iyo Mahad Aadan Guuleed.

Qabashada doorashada labadan kursi ayaa sidoo kale dhammeystir u noqon doonto doorashada xubnaha Golaha Aqalka Sare ee Baarlamaanka Soomaaliya.

Si kastaba, waxaa haatan la guda-galay oo billow ah doorashada Golaha Shacabka oo aad uga culus mida Aqalka Sare, waxaana xildhibaankii soo dooran doono illaa 101 ergo ah.