Afmadow (Caasimada Online) – Wararka laga helayo gobolka Jubbada Hoose ayaa sheegaya in haatan xaalad adag  ay taagan tahay degmada Afmadow ee gobolkaasi, kadib markii uu ka dilaacay cudurka shuban biyoodka oo sababay dhimasho fara badan.

Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Gargaarka iyo Maareynta Masiibooyinka Maamulka Jubbaland, Mudane Maxamed Cismaan Jeemis oo la hadlay warbaahinta ayaa ka deyriyay xaaladda degmada Afmadow, gaar ahaan dadka uu soo ritay cudurka shuban biyoodka.

Jeemis ayaa xaqiijiyay in cudurka ay u dhinteen illaa 17 qof oo isugu jiro carruur iyo dad waa weyn, isla-markaana ay sii kordhinayaan tirada dadka uu soo ridanayo cudurka.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay inay gureen Ceelashii biyaha macaanaa ee ku yaallay degmada, taasina ay uga sii dareyso xaaladda ka jirta galkaasi.

“Dhimashada haatan waxay mareysa 17 ruux dad badana way la ildaran yihiin Shubanka oo mar walba dadka uu soo ridanayo ay sii kordhayaan, maadama Ceelashii biyaha macaan ay gureen oo biyaha la cabo haatan ay yihiin kuwa dhanaan ah taas oo sii kordhineysa in cudurka uu kordho dadka uu soo rosanayo” ayuu yiri Wasiir Maxamed Cismaan Jeemis.

Wasiirka ayaa sidoo kale farriin u diray hay’adaha gargaarka, ganacsatada iyo shacabka, isaga oo ka codsaday inay u gurmadaan dadkaasi.

Dhanka kae Wasaaradda Gargaarka iyo Maareynta Masiibooyinka Jubbaland ayaa sidoo kale booqday Afmadow, waxayna gaarsiiyeen deeq daawo ah iyo raashin.

Xaaladda Afmadow ayaa haatan mid adag, waxaana sidoo kale magaalada dareemayaa xaalado bani’aadanimo, sida ay innoo sheegeen dadka deegaanka.

Afmadow ayaa waxaa sidoo kale dhibaato ku haya kooxda Al-Shabaab oo ku sugan hareeraha degmadaas oo dhowr jeer oo hore ay weeraro culus kusoo qaadeen.

Muqdisho (Caasimada Online) – Taliyaha Ciidanka Dhulka ee Xoogga Dalka, Jeneral Maxamed Tahliil Biixi, ayaa sheegay in heer geba-gabo uu marayo gulufka ay damacsan yihiin in lagu xoreeyo dalka, xilli la guda galayo wejiga labaad ee dagaalka.

Taliyaha ayaa sheegay in ciidamadu ay toddobaadyada soo socda qaadi doonaan hawlgal ballaaran, oo yoolkuna yahay in maleeshiyada Al-Shabaab lagaga sifeeyo dhulka ay maamulaan.

Taliyaha ayaa sheegay in hawlgalkan uu daaran yahay, sidii kooxaha argagixisada looga suulin lahaa deegaanada ay gacanta ku hayaan oo idil.

“Toddobaadyada soo socda qorsheyaasha u degsan Shabaab, waxaan ugu talagalnay dhammaan inaan uga sifeyno dhulka ay ku jiraan, marar badan baana dhahnay waan ka sifeynaynaa, wayna dhacday oo sidii bay u dhacday oo uga sifeynay,” ayuu yiri Taliyaha.

Taliyaha ayaa ku hadalqabsaday “Haddana ciidamada guluf xoog leh, ayagoo garbo siman u socda ayay ku wajahan yihiin meelaha ay haystaan oo dhan.”

Jananka ayaa intaasi ku daray “Waxaan bilaabaynaa duulaan iyo guluf colaadeed, waana maqli doontaan, haddii Ilaahay yiraahdo.”

Maalmihii ugu dambeysay abaabul iyo diyaargarow ciidan ayaa laga soo sheegayay Gobolada Koonfurta & Bartamaha Soomaaliya.

Wejigii hore ee hawlgalka ayaa Shabaabka lagaga saaray, inta badan deegaanadii ay kaga sugnaayeen Dowlad Goboleedyada Hirshabelle iyo Galmudug.

Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa geed gaaban iyo mid dheerba u fuulaya, sidii dowladdiisu ay dalka kaga ciribtiri laheyd mintidiinta Al-Shabaab.

Shabaabka ayaa wajahaya gulufkii ugu ballaarnaa, ka dib muddo dhowr iyo toban sano ah oo ay dalka ka dagaalamayeen.

Jowhar (Caasimada Online) – Axmed Canshuur Xasan Shiiqoow oo ka tirsanaa kooxda Al-Shabaab ayaa isku soo dhiibay ciidanka Xoogga dalka iyo kuwa deegaanka ee ka howl-gala galbeedka Jowhar.

Axmed Canshuur oo magaciisa afgarashada ee kooxda uu ahaa Jacfar ayaa waxa uu Al-Shabaab ka tirsanaa muddo 8 sano ah, sida uu ku sheegay wareysi uu siiyay warbaahinta dowladda.

Ninkan ayaa waxa uu sheegay in kooxda Al-Shabaab uu jab xooggan kasoo gaaray dagaalka socda, “Markii ay maqlaan erayga Macaawisley deegaanka ay joogaan ayay usii go’aan meel u jirto dhowr iyo soddan kiloomitir.”

Jacfar ayaa ka qeyb-galay dagaalo badan oo ka dhacay Koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya, wuxuuna sheegay in Shabaab ay markii hore ku maran-habaabiyeen Diinta, oo uu sheegay inay ka dhiganayaan marmarsiyo ay kusoo gambanayaan, sida uu hadalka u dhigay.

“Marka hore waxay ku sheegayaan in waxa ay wadaan ee u dagaalamayaan inay yihiin wax xaq ah oo Diin ah. Markii aad gudahooda tagto waxa ku arke waxyaabo kale oo badalan oo diinba aheyn oo meel kala imaadeen la kaseyn,” ayuu yiri ninkaan sanadaha badan ka tirsanaa kooxda Al-Shabaab.

Sidoo kale waxa uu sheegay in uu ka tirsanaan jiray Jabhaadka ee gobolka Hiiraan, oo uu sheegay in uu amiir ka yahay nin lagu magacaabo Cabaas, “waxay deganaan jireen buurta Hiya-sooman oo ciidanka ka kiciyeen.”

“Anigoo fahansaneyn waxyaabaha dadka ku qaldayaan ayay igu duufsadeen oo waxay igu yiraahdeen Jihaad ayaa jiree kusoo biir, waxaa ka qeyb qaatay dhowr dagaal oo kala duwan, kuwa ugu waaweyn waxaa kamid ahaa gobolka Mudug, Bacaadweyne iyo Wisil.”

Masuuliyiin ka tirsan maamulka Shabeellaha Dhexe oo ka hadlay goobta lagu soo bandhigayay Axmed Canshuur ayaa waxay ugu baaqeen in dhalinyarada weli ka barbar dagaalameysa kooxda ay isa-soo dhiibaan ayna kusoo dhaweynayaan gacmo furan.

“Axmed Canshuur Xasan Shiiqoow waxaa lagu wareejin doona hay’adda Nabad-sugida si loo soo marsiiyo dhaqan-celin.”

Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa muddooyinkii dambe soo bandhigaysay xubno ka tirsanaa kooxda Al-Shabaab oo isku soo dhiibay, xilli uu dalka ka socdo dagaal ka dhan ah kooxda, kaasi oo deegaano horleh looga qabsaday.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha dowladda federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo xalay jeediyay khudbad ku aadan dhalashada bisha barakeysan ee Ramadaan ayaa farriin culus u diray guud ahaan dadka Soomaaliyeed.

Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa ku baaqay in laga faa’iideysto barakada iyo khayrka bisha Ramadaan, ayada oo Alle SWT loo dhowaanayo.

“Ramadaan fursad waayay sanadkii hal mar ayey timaadaa dadka Soomaaliyeed waxaan ugu baaqaynaa inay ka faa’iideystaan oo ay Alle ugu dhowaadaan waxa ay Alle ugu dhowaanayaana ay noqdaan dalka, dadka iyo diinta u hiilinteedam” ayuu yiri Xasan Sheeh.

Sidoo kale madaxweynaha Soomaaliya ayaa ku baaqay in la’isku gurmado, si loo caawiyo dadka danta yar ee ku nool gudaha waddanka, isla-markaana aan heysan afurka.

“Dadka Soomaaliyeed ee walaalaha ah ee gacantooda gaaban tahay waxa ay heystaan ay yar yihiin haloo gargaaro, hana laga garab istaago,’ ayuu hadalkiisa sii raaciyay.

Waxa kale oo uu ku baaqay in sidoo kale la’is cafiyo, maadaama la guda galay bishii barakeysan ee Ramadaan.

“Bishaan waa bishii barakeysneyd hala is cafiyo waalkaa ay wax kaa soo gaareen cafi, cid kasta oo wax kaa tirsaneysana cafis weydiisyo, adiguna cafi” ayuu madaxweynuhu.

Ugu dambeyn Xasan Sheekh Maamuud ayaa soo jeediyay in laga wada shaqeeyo maslxadda, nadda iyo isku soo dhoweynta dadka Soomaaliyeed ee wax kala tirsanaya.

Toronto (Caasimada Online) – Faahfaahino dheeraad ah ayaa waxaa laga helayaa weerar lagu dilay wiil Soomaali ah oo ka dhacay bariga magaalada Toronto ee dalka Canada.

Weerarkan ayaa waxaa waxaa sidoo kale lagu dhaawacay laba qof oo marxuumka la socotay, walow aysan boolisku shaacin halka ay asal ahaan kasoo jeedaan.

Wararka qaar ayaa sheegaya in mid kamid ah labada la dhaawacay uu Soomaali yahay, kaas oo loola cararay isbitaaka.

Marxuumka la dilay ayaa waxaa lagu magacaabi jiray Madar Xasan oo 21 sano jir ahaa, waxaana la toogtay isaga oo ku sugnaa goob laga dukaameysto oo ku taalla Toronto.

Booliska ayaa haatan wada baaris ku aadan dhacdadaasi, waxaana falkan loo soo xiray Axmed Maxamed iyo Samiir, kadib markii ay soo bexeen tuhuno muujinaya inay ku lug lahaayeen weerarkan.

Saraakiisha booliska ma shaacin sawirrada labada eedeysane ee lasoo xiray iyo sidoo kale wadamada ay u dhasheen.

Sidoo kale waxa ay baarayaashu codsadeen in lasoo xiriiraan dadkii ka agdhowaa goobta uu falka ka dhacay, si ay ula wadaagaan xogaha ay hayaan, una fududaato in gacanta lagu soo dhigo danbiilayaasha.

Waa dilkii labaad oo maalmo gudahood loo geysanayo Soomaalida ku nool dalka Canada, waxayna aheyd todobaadkii hore markii magaalada Edmonton lagu aasay Usaama Ibraahim oo kamid ahaa dhalinyarada Soomaaliyeed ee ku dhaqan dalkaasi.

Si kastaba bulshada Soomaaliyeed ee ku dhaqan Canada, gaar ahaan dhalinyarada ayaa la daala dhacaya dhibaatooyin, ayada oo uu sii kordhay beegsiga iyo dilalka lagu haayo.

Addis Ababa (Caasimada Online) – Midowga Afrika ayaa Arbacadii dalbaday lacag ku dhow 90 milyan oo doolarka Mareykanka ah oo loogu talagalay ciidamadooda nabad ilaalinta u jooga Soomaaliya, kuwaas oo taageero siiya ciidamadooda milateriga ee dagaalka kula jira Al-Shabaab.

Danjire Bankul Adewe oo ah Guddoomiyaha Siyaasadda, Nabadda iyo Amniga ee Midowga Afrika ayaa laba wariye u sheegay in 19,600-askari oo ka tirsan Midowga Afrika aysan si wanaagsan u shaqeyn karin oo aysan caawin doonin Soomaalida, haddii aan dhaqaale loo helin.

Sanad ka hor, Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa si aqlabiyad leh u ansixiyay howlgalka cusub ee Midowga Afrika ee ku meel gaarka ah ee Soomaaliya, oo loo yaqaan ATMIS, si ay u taageeraan Soomaalida ilaa inta ay ciidamadoodu ay si buuxda ula wareegayaan mas’uuliyadda amniga dalka dhammaadka 2024-ka.

“Haddii ciidamada Midowga Africa aysan helin dhaqaale ay si hufan ugu howlgalaan 21-ka bilood ee soo socda ka hor inta aysan masuuliyada amniga wareejin, waxa ay la macno noqon kartaa in al-Shabaab ay ugu dambeyn la wareegi doonto mas’uuliyadda dowladnimo ee Soomaaliya.” ayuu yiri Danjire Bankul Adewe.

Waxa uu sheegay in mid ka mid ah sababaha ugu weyn ee dhibaatada dhaqaale ee Midowga Afrika ay tahay in 60 milyan oo dollar oo Midowga Yurub uu ka dhimay dhaqaalihii uu ku bixin jiray sababo la xiriira waxa uu ugu yeeray ‘dano tartamaya.”

Adeoye ayaa ka qaybgalay kulan heerkiisu sarreeyay oo ay kasoo qeyb galeen waddamada xubnaha ka ah Qaramada Midoobay kaas oo ku saabsanaa maalgelinta ATMIS.

Wuxuu rajo ka muujiyay in dhammaan dalalkan ay gacan ka geysan doonaan taageerada dhaqaale ee $89 milyan ah, gaar ahaan dalalka Khaliijka iyo Midowga Yurub.

VOPA + AFP.

Kismaayo (Caasimada Online) – Ciidamada xoogga dalka, gaar ahaan Kumaandooska Danab iyo ciidanka Nabad-sugida maamulka Jubbaland ayaa howl-gal qorsheysan ku dilay xubno ka tirsan kooxda Al-Shabaab.

Ciidamada iskaashanaya ayaa howl-galkaan xooggan ka sameeyay deegaano dhowr ah oo ka tirsan gobolka Jubbada Hoose, kuwaasi oo kala ah Biibi, Maalka dhaqajo, Beerxaani, Qudus, Yaaq-dabayl.

Howl-galkan ayaa lagu dilay shan xubnood oo kamid ah dagaalamayaasha kooxda Al-Shabaab, sida uu warbaahinta dowladda u sheegay taliyaha ururka 5-aad guutada 16-aad ee Kumaandooska Danab.

Taliye Carab Dheeg Axmed ayaa sidoo kale waxa uu shaaciyay inay nolosha kusoo qabteen xubno Al-Shabaab ah, ayna sidoo kale howl-galadaasi ku furteen 5 qori oo ah nooca Soomaalida u taqaan AK-47.

“Howl-galada lagu ciribtirayo Khawaarijta Al-Shabaab waa sii wadeyna illaa inta dhulkeena ka xoreynayno Khawaarijta,” ayuu yiri taliyaha ururka 5-aad guutada 16-aad ee Kumaandooska Danab.

Howl-galada ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab ayaa ka billowday deegaanada dowlad-goboleedka Jubbaland, ayada oo kooxda Al-Shabaab ay weli xoogan yihiin deegaano kamid ah maamulkaasi.

Dowladda ayaa guulo horleh ka sheegatay dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab, waxayna shaacisay in tan iyo markii uu billowday wajiga koowaad ee howl-galada socda in lagu dilay illaa 3,000 oo ka tirsanaa Al-Shabaab, laguna dhaawacay 3,700 oo kale.

“Khasaarihii loo geystay cadowga inta lagu guda jiray howlgallada guuleystay waxaa ay kala yihiin waxaa ka geeriyooday 3,000 oo maleeshiyo ah, dhaawacyada gaarana waa 3,700 oo qaarkood dhibaatada gaartay la daala dhacaya” ayuu yiri Wasiirka Wasaaradda Gaashaandhigga Cabduqaadir Maxamed Nuur (Jaamac).

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa soo saartay war-saxaafadeed ka kooban 21 qodob, qodobadaas ayaa lagu soo koobay waxyaabihii u qabsoomay dowladda todobaadkaan gabagabada ah, bayaankaan oo ka soo baxay wasaaradda warfaafinta ayey Arbaco kasta soo saartaa dowladdu.

Hoos ka akhriso qodobada bayaanka todobaadlaha ah ee dowladda:

1- Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa sheegay in kheyraadka uu dalka leeyahay sida shidaalka iyo kalluunka looga faa’ideysan doono horumarka iyo dib u dhiska dalka.

2- Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa sheegay in Soomaalida looga baahan yahay inay ka wada shaqeeyaan hiigsiga 2060 ee sameynta Soomaaliya horumarsan oo casri ah, xilligaas oo ku began 100-Guurada markii ay Soomaaliya xorrowday.

3- Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa ku ammaaney Xukuumadda Federaalka Soomaaliya dhaqanka cusub ee ay bilowday ee ku aaddan isla xisaabtanka kadib markii Muqdisho daaha looga rogay bandhigga waxqabadka dowladda iyo isla xisaabtanka.

4- Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa sheegay in loo baahan yahay in dadka Soomaaliyeed loo diyaariyo barashada xirfadaha kala duwan ee caalamka ka jira si ay dunida ula tartamaan.

5- Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya Mudane Xamza Cabdi Barre ayaa sheegay in xukuumaddiisa ay shacabka Soomaaliyeed u ballanqaadeyso waxqabad iyo isla xisaabtan isla socda si loo xoojiyo dowladnimada iyo kalsoonida shacabka.

6- Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka  Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo uu wehliyo Madaxweynaha Uganda Yowero Museveni ayaa tababar u soo xiray cutubyo ka tirsan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed  oo Uganda tababar ku qaadanayey.

7- Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa kulan uu magaalada Kampala kula yeeshay Madaxweynaha Uganda Yoweri Museveni kaga wadahadley barnaamijka fulinta wejiga labaad ee dagaalka agu ciribtirayo Khawaarijta Al Shabab.

8- Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa saxiixay siddeed sharci oo cusub oo kala ah a) Sharciga La Dagaalanka Argagixisada. b) Sharciga Dhismaha Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda. c) Sharciga Socdaalka. d) Sharciga Dhowrista Xogta Dadweynaha. e) Sharciga Nidaamka Lagu Hagayo. Kheyraadka Dhulka Hoostiis. f) Sharciga Dhowrista Maalgashiga iyo Maalgashadayaasha. g) Sharciga Aqoonsiga Iyo Diiwaangelinta Dadweynaha. h) Sharciga Horumarinta iyo Maareynta Kalluumeysiga Soomaaliyeed.

9- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud oo mar kale ku baaqey in la joojiyo dhiigga ku qubanaya Laascaanood.

10- Soomaaliya iyo Mareykanka oo kala saxiixday heshiis is-afgarad oo la xiriira dhanka horumarinta Ciidanka Xoogga Dalka.

11- Hay’adda Isgaarsiinta Qaranka, Bankiga Dhexe iyo Xarunta Warbixinada Maaliyadda oo kala shiray shirkadaha isgaarsiinta iyo adeegyada telefonnada gacanta fulinta go’aanadii Guddiga Qaran ee Ka-hortagga Lacag-dhaqidda & La-dagaallanka Maalgelinta Argagixisada (NAMLC) ee soo baxay 14-kii Febraayo 2023.

12- Taliyaha Ciidanka Xoogga Soomaaliya oo Kenya kulamo kula qaatey madaxda milateriga dalkaasi, kana wadahadley iskaashiga labada dal ee dhanka amniga.

13- Shirka Golaha Wadatashiga Qaran oo ay ka qeybgaleen madaxda DFS iyo kuwa Dowlad Goboleedyada ayaa lagu soo gabagabeeyay magaalada Baydhabo. Qodobada ka soo baxay ayaa waxaa ugu muhiimsanaa federaaleynta nidaamka maaliyadda dalka iyo dhameystirka heshiiska qaab dhismeedka amniga qaranka.

14- Xukuumadda Soomaaliya oo sheegtay in degaanno kor u dhaafaya 70 laga xoreeyay argagixisada Khawaarijta Al Shabab tan iyo markii ay bilowdeen hawlada ka dhanka ah argagixisada.

15- Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliya oo in ka badan 30 ka mid ah Khawaarijta Al Shabab ku dilay Shabeellahe Dhexe.

16- Dowladaha Soomaaliya iyo Suudaan oo kala saxiixday heshiis iskaashi maalgashi ah.

17- Wasiiradda Warfaafinta DFS iyo Dowlad Goboleedyada oo shir ku saabsan iskaashiga warbaahinta dalka ugu soo gabagaboobey magaalada Kismaayo.

18- Wasaaradda Dhallinyarada ee Soomaaliya ayaa diyaarineysa qorshe lagu soo bandhigayo siyaasadda ka hortagga maandooriyaha.

19- Wasaaradda Maaliyadda Soomaaliya oo xeer nidaamiye ka soo saartey lacagaha laga qaadayo adeegyada maxkamadaha.

20- Bankiga Dhexe ee Soomaaliya oo ku guuleystay abaal marin caalami ah oo lagu siiyey hufnaanta shaqo iyo adeegga.

21- Dowladda Soomaaliya ayaa dalka dib ugu soo celisay 11 dhalinyaro Soomaali ah oo ku xirnaa xabsiyada dalka Libya.

=========== DHAMMAAD==========

Muqdisho (Caasimada Online) – Dhawaqa Madaafiic ayaa caawa laga maqlay qeybo kamid ah degmooyinka Gobolka Banaadir, kuwaa oo baqdin xooggan ay ka muujiyeen dadka ku nool caasimadda Muqdisho.

Madaafiicda jugtooda la maqlay oo tira ahaan toban ku dhow ayaa waxay ku dhaceen degmooyin kala duwan oo ka tirsan caasimadda, kuwaasi oo aan la ogayn halka ay sida rasmiga ah ugu dhaceen.

Sidoo kale weli lama ogaan hadii uu jiro khasaare ay geysteen madaafiicdaas.

Inta badan kooxda Al-Shabaab ayaa Muqdisho ka geysata weerarrada noocaan ah, iyagoo kaga dan leh arbushaad amni, maadaama aysan wax bartilmaameed ah laheyn madaafiicda ay ku garaacaan caasimadda.

Shacabka magaalada Muqdisho ku nool ayuu khasaaraha ugu badan ka soo gaaraa weerarrada madaafiicda ah ee kooxda Al-Shabaab ay Muqdisho ka geysato, balse waxay ku faanaan inay bartilmaameedsadeen masuuliyiin dowladda ka tirsan.

Weerarkaan madaafiicda loo adeegsaday ee caawa Muqdisho ka dhacay ayaa ku soo aadaya, iyadoo ay bilatay bisha barakeysan ee Ramadaan.

Inta badan Al-Shabaab waxay kordhiyaan weerarradooda markii la gaaro bisha barakeysan ee Ramadaan oo ah bil cibaado oo umadaha Islaamka ah ay aad u jecelyihiin.

Dowladda Soomaaliya, weli kuma guuleysan inay xakameyso weerarrada madaafiicda loo adeegsado ee Al-Shabaab ay ka geystaan Muqdisho, waxaana la aaminsan yahay in gudaha ama daafaha dhow ee caasimadda laga soo rido hoobiyaha lagu garaaco shacabka reer Muqdisho.

Muqdisho (Caasimada Online) – La-taliyaha Amniga Qaranka Madaxweynaha Soomaaliya Xuseen Macalin ayaa maanta soo xiray shirka sannadlaha ah ee maareynta hubka iyo rasaasta, kaasi oo looga arrinsanayay qaadista xayiraadda hubka ee saaran Soomaaliya.

Shirkaan ayaa waxaa la iskula meel dhigay habraacyada loo marayo qaadista cuna-qabataynta hubka ee saaran Soomaaliya sanadaha badan.

La-taliyaha oo xiritaanka shirka khudbad ka jeediyay ayaa sheegay in dhinacyadu isla qaateen dardar-galinta qorshayaal muddeysan iyo habraacyo loo marayo geeddi socodka qaadista cuna-qabateynta hubka ee waqtiga dheer saaran dalkeenna.

‘’Waxaan ku guuleysannay gaaridda in badan oo kamid ah halbeegyadii loo baahnaa, kuwa dhimana sanadkan gudihiisa ayaan dhammeystiri doonaa,” ayuu yiri La-taliyaha Amniga Qaranka Xuseen Macalin.

Waxa uu sii raaciyay hadalkiisa “Ma ahan riyo iska fudud in la qaado cuna-qabataynta hubka ee waa arrin lagama maarmaan ah si aan ula wareegno mas’uuliyadda amniga Qarankeenna.”

Shirka ayaa waxaa qeyb ka ahaa xubno ka socday beesha caalamka, xubno ka socda dowlad-goboleedyada iyo dowladda federaalka Soomaaliya oo hoggaamineysay shirkaan.

Waa shirkii afaraad ee noocaan oo lagu qabto Muqdisho, kaasi oo dowladda Soomaaliya ay garwadeen ka tahay, iyada oo sanad kasta shirkaan looga doodo sidii cuna-qabataynta hubka looga qaadi lahaa Soomaaliya.

Sanadkii 1991-kii ayaa Soomaaliya la saaray cuna-qabateyntaan, 32-sano kadib waxay dowladda Soomaaliya si weyn ugu ololeyneysaa in laga qaado, maadaama lasoo dhisay dowlad qaadi karta masuuliyadda xakameynta hubka, sida ay ku doodeyso Soomaaliya.

Si kastaba, Soomaaliya ayaa guulo wax ku ool ah ka gaartay bartilmaameedyo ku xusnaa halbeegyada qaadista cuna-qabataynta hubka iyada oo la dhisay guddi sare oo ka shaqeeya dhammeystirka sharuudaha ku xiran geeddi socodka qaadista cuna-qabataynta hubka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Xamse Cabdi Barre ayaa galabta soo xiray tartanka kubadda cagta ee degmooyinka iyo deegaanada gobolka Banaadir oo sanadkaan ay koobka qaadeen cayaartoyda degaanka Gubadley ee waqooyiga magaalada Muqdisho.

Ra’iisul wasaaraha ayaa  u hambalyeeyey xulka deegaanka Gubadley oo ku guuleystay Koobka degmooyinka iyo deegaannada Gobolka Banaadir oo ka socday Caasimadda Muqdisho maalmihii lasoo dhaafay, isagoo guddoonsiiyey Koobka tartanka.

Ra’iisul Wasaaraha oo bogaadiyey xulka degmada Warta-Nabadda oo soo gaaray cayaarta kama danbeysta ah, ayaa tilmaamay in cayaartoyda, macallimiinta iyo maamulka Kubadda Cagta ee degmooyinka iyo deegaannada Gobolka Banaadir ay muujiyeen xirfad sare, isku xirnaan iyo dadaal ballaaran.

“Waxaan rajeynayaa  in cayaaruhu ay dhallinyarada ka ilaaliyaan ku biirista fekerka xagjirnimada, ma shaqeyste-nimada iyo daroogada, jidka toosanna ku hagaan,” ayuu yiri.

Ra’iisul Wasaaraha oo sii hadlayey ayaa yiri, “Waxaan kuligeen u xil saarannahay inaan nabadda ka shaqeyno oo isku xirnaanno guryaheenana garan waaga ka saarno.”

Sidoo kale, Ra’iisul Wasaaraha dalka ayaa ku tilmaamay tartanka ciyaaraha degmooyinka Gobolka Banaadir astaan nabadeed oo bulshadu isku arkayso, kana tarjumaya qiimaha nabadda iyo is-dhexgalka bulshadu ay u leeyihiin horumarka caasimadda.

Ra’iisul Wasaare Xamse Cabdi Barre ayaa bogaadiyey qabanqaabada iyo hannaanka maamulka Koobka ee Wasaaradda Dhallinyarada iyo Ciyaaraha XFS, Xiriirka Kubadda Cagta Soomaaliyeed iyo Maamulka Gobolka Banaadir oo si mugleh isaga kaashaday qabsoomidda tartankan.

Hoos ka daawo

Muqdisho (Caasimada Onlie) – Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya Mudane Xamza Cabdi Barre ayaa ka hadlay caqabadihii kala duwana ee uu la kulmay markii uu xilka qabtay ayaa waxa uu sheegay inuu la kowsaday iyada oo dalka ku jiro go’doon siyaasadeed.

“Waxaa la ii magacaabay xilka ra’iisul wasaaraha dalka oo ku jiray wax lagu tilmaami karo go’doon siyaasadeed oo aan xiriir wanaagsan la laheyn in badan oo kamid ah caalamka oo ay ku jiraan qaar kamid ah dowladaha deriska,” ayuu yiri.

Mudane Xamza ayaa sidoo kale waa uu sheegay in xilka uu yimid xilli ay dadka la qabsadeen dhaqan ah la-noolaanshaha Al-Shabaab, taasi oo cinwaankeedu yahay af-daboolan dahab, sida uu sheegay.

“Waxaa jirtay amni darro baahsan oo sababtay in cadowga Khawaarijta si buuxda u kontaroolaan noloshada bulshada, gaar ahaan Ganacsiga iyo Garsoorka oo waxaa daafaha caasimada ka furna maxkamado ku sheeg loo dacwoodo iyo xarumo dadka lagu boobo, xoolahoodana si baad ah looga qaato.”

Xukuumadda uu hoggaamiyo ayuu sheegay inay yeelaneysa dhaqan ka gedisan xukumadihii ka horeeyay, kaasi oo dhabaha u xaaraya isla xisaabtan ku dhisan in xilku yahay masuuliyad ee uusan ahayn meel la isku sharfo.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa sidoo kale waxa uu xusay in wasiiradiisu diirada saari doonaan deyn cafinta, qabyo-tirka dastuurka iyo dib-u-heshiiinta, suulinta kooxda Al-Shabaab iyo daryeelka dadweynaha.

“Waxaa ogolnahay haddaan nahay xukuumadda Dan-Qaran in nala xisaabtan madaxweynaha Jamhuuriyada, labada Aqal ee BF iyo dhamaan shacabka Soomaaliyeed meel kasta oo ay joogan, diyaarna u nahay in aan dhageysano taladooda iyo toosintooda oo ka jawaabno su’aalahooda.”

Hadalkan oo Xamza uu ka sheegay munaasabad ay xukuumadiisu kusoo bandhigeysay waxqabadkeeda ayaa loo arkaa mid uu ku durayo xukuumadihii ka horeeyay, gaar ahaan tii u dambeysay ee uu hoggaaminayay madaxweyne Farmaajo.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Xasan Shiikh Maxamuud ayaa shacabka Soomaaliyeed ugu hambalyeeyay bilashada bisha barakaysan ee Ramadaan, isagoona u rajeeyay iney nabad iyo caafimaad ku soomaan.

Madaxweynaha ayaa umadda Soomaaliyeed ku baraarujiyey inay ka faa’iideystaan fursadaan oo si fiican ay u cibaadeystaan, “Bishaan Ramadaan waa fursad sanadkiiba halmar nasoo marta,” ayuu yiri.

Sidoo kale Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa dadka Soomaaliyeed ugu baaqay inay is cafiyaan, “Walaalkaaga ay wax kaasoo gaareen iska cafi, cid kasta oo wax kaa tirsatana cafis weydiiso,” ayuu madaxweynuhu kula dardaarmay umadiisa.

Madaxweynaha ayaa codsaday in la gargaaro dadka Soomaaliyeed ee aan waxaba heysan, kuwaas oo macquul ay tahay in afurka ay waayaan, isagoo xusuusiyey inta wax heysata inay gacantoodu gaarto inta liidata.

“Wax siiya inta aan heysan, si Ilaahey noogu wada gargaaro, aan u naxariisano dadkeena danyarta ah oo aan ku kaalmeyno wixii aan awoodno,” ayuu yiri madaxweyne Xasan Sheekh.

Guddoomiyaha Aqalka Sare ee BFS Cabdi Xaashi ayaa isna yiri, “Fadliga bisha barakaysan ee Ramadaan awgeed waxaan ugu baaqayaa dhammaan shacabka Soomaaliyeed meel walba oo ay joogaan in ay xoojiyaan caawinta iyo garab istaaga, qoysaska danta yar, gaar ahaan kuwa u nugul culayska dhaqaale ee bishan.”

Bisha barakeysan ee Ramadaan ayaa caawa dhalatay waxaana laga arkay gobollada Soomaaliya qaar, sida Gedo iyo Mudug, sida ay Caasimada Online u xaqiijiyeen dadka arkay bisha.

Bishii dhamaatay ee Shacbaan ayaa maanta la buuxiyey 30-keeda, waxaana la isku raacsanaa in Khamiista berri ay tahay maalinta 1-aad ee Ramadaan.

Boqortooyada Sacuudi Carabiya oo dowladaha Islaamka ugu weyn ayaa shalay ku dhawaaqday in Khamiista la soomayo, maadaama Arbacadii maanta la buuxiyey 30-ka Shacbaan, kadib markii shalay la arki waayey bilashada bisha Ramadaan.

Hoos ka daawo

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa maanta la wareegtay gawaari nooca qufulan ah oo xabaddu karin, kuwaasi oo ay ugu deeqday dowladda Talyaaniga.

Munaasabad kooban oo ka dhacday xarunta safaaradda Talyaaniga ee magaalada Muqdisho ayaa waxaa gaadiidkan la wareegay Wasiiru-dowlaha Amniga iyo Taliyaha Booliska Soomaaliyeed.

Gaadiidkan ayaa waxaa loogu tala-galay ciidamada Booliska Daraawiishta Soomaaliyeed, kuwaasi oo qeyb ka ah howl-galada ka socda dalka.

Taliyaha Booliiska Soomaaliyeed General Sulub Axmed Firin oo ka hadlay munaasabadda gadiidka ay dowladda kula wareegayso ayaa sheegay inay wax badan ka tari doonaan dagaalka socda ee ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab.

“Talyaanigu waxa uu qeyb weyn ka yahay dhismaha ciidanka Daraawiishta oo waxay gawaaridan wax badan ka tarayaan howl-galada socda, sidii goobo fog fog oo ciidanka ka howl-galaan oo aan ugu gaari laheyn, si kalsooni leh oo ciidanku wataan gaadiid ay xabadu karin, ayna wax badan ka badalaan howl-galka ciidanka ku jiraan,” ayuu yiri.

Wasiiru-dowlaha Wasaaradda Amniga Maxamed Cali Xaggaa ayaa dhankiisa u mahad-celiyay dowladda Talyaaniga, isaga oo xusay inn ay taageero hagar la’aan ah la garab taagan yihiin ciidanka booliska.

“Waxaa ka mahad-celinayna baabuurta xabaddu karin, waxaa codsaneyna in ciidanka Daraawiishta ah ee Jabuuti noogu tababartaan lambarkooda noo kordhisaan, sababta oo ah waxaan u baahanahay ciidan fara badan oo ciidamadii meeshii ay xoreeyaan kala wareega oo suga amnigooda deegaanadaasi,” ayuu yiri.

Safiirka Talyaaniga Roberto Vechi ayaa ugu dambeyntiina waxa uu sheegay in Talyaanigu taageerayo codsiga madaxweynaha Soomaaliya, kaasi oo ujeediyay madaxda Talyaaniga si ay gacan uga geystaan howl-galada ka dhanka kooxaha argagixisada.

Talyaaniga ayaa dowladda federaalka Soomaaliya ka gacan siiya dhanka tababarada ciidamada, ayada oo dhawaan taliska Booliska uu Jabuuti u diray ku dhawaad 100 askari oo usoo tababarayo Talyaanigu.

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha Golaha Shacabka Soomaaliya, Sheekh Aadan Madoobe ayaa ka hadlay xaaladda amaan ee dalka, gaar ahaan amniga caasimada Muqdisho oo uu sheegay in weli ay sareyso khatarta ka taagan, xilli uu socdo dagaal ka dhan ah Al-Shabaab.

Guddoomiyaha ayaa waxa uu xukuumadda uu hoggaamiyo ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre usoo jeediyay in wasaaradaha laga saaro “dilinta cagaaran” ee ay ku jiraan, islamarkaana xarumahooda gudaha magaalada loo soo saaro.

“Dilinta cagaaran in aad qaadan ayaa la idinka rabaa wasiirada oo la dago magaalada, Deyniile iyo Warshadaha in aad degtaan ayaa ka idinka baahan yahay. Shacabka magaalada diyaar ayuu idin yahay,” ayuu yiri guddoomiye Sheekh Aadan Madoobe.

Waxa uu sheegay in arrintaan ay horseedayso in si wada-jir ah looga shaqeeyo amniga caasimada, isaga oo tusaale usoo qaatay isbeddalka ka hirgelay dalka Ciraaq oo uu dhawaan ku tegay socdaal.

“Nimankaas dadka waa laga garanaya shacabka ma qarinayaan ee caasimadda amaankeeda aan meel saarno, taas ayaa ku darsanaya amniga dalka,” ayuu yiri Guddoomiye Aadan Madoobe oo hadal ka jeediyay munaasabad lagu soo bandhigayay waxqabadka xukuumadda Dan-Qaran.

“Aniga iyo wafdi aan hoggaaminayo waxaa aadnay Ciraaq – Baghdad. Waa ogtihiin marxalado badan ayay soo mareen. Dilin cagaaran ayay sameeyeen oo magaalada qeyb yar kaga koobnaayeen laakiin hadda waa ka gudbeen dilintii cagaaran, kadib markii ay usoo dhexgaleen bulshada.”

Guddoomiyaha Golaha Shacabka Sheekh Aadan Madoobe ayaa ugu dambeyntiina waxa uu sheegay in dowladda federaalka ay hayso dhabihii dalka looga xoreyn lahaa kooxda Al-Shabaab, oo khatar amni ku ah Soomaaliya.

“Runtii sida uga jawaabteen waa idinka mahad-celinaya, waa la dadaalay dhanka amniga oo ciidamada qalabka sida iyo madaxdeenaba waa dadaaleen oo argagixisada waa lala dagaalay.”

Hoos ka daawo

Muqdisho (Caasimada Online) – Taliyaha qaybta guud ee Booliska gobolka Banaadir Gaashaanle Sare, Mahdi Cumar Muumin (Macalin Mahdi) oo maanta qaaday tallaabo culus ayaa isbeddal ku sameeyay inta badan taliyeyaasha Booliska ee magaalada Muqdisho.

Macallin Mahdi ayaa isku shaandheyn uu sameeyay waxa ay saameysay taliyeyaasha qaybaha iyo kuwa saldhigyada ee degmooyinka gobolka Banaadir, ayada oo sidoo kale saraakiisha qaar ay xilalkoodii waayeen, halka kuwa kale oo cusubna la magacaabay.

Wareegtada kasoo baxay xafiiska taliyaha guud ee Booliska ee gobolka Banaadir ayaa waxaa xilka taliyaha qaybta Waliyow Cadde loogu magacaabay Gaashaanle Daa’uud Caraale, halka taliyaha qaybta Bari ee gobolka Banaadir loo magacaabay, Macallin Aadan.

Sidoo kale Gaashaanle Maxamed Cabduqaadir Mooshin ayaa isna loo magacaabay taliyaha qaybta Galbeed, ayada oo xilkaas laga qaaday Yaasiin Farey.

Sidoo kale waxaa la’isku beddalay qaar kamid ah taliyeyaasha saldhigyada degmooyinka gobolka Banaadir, waxayna wareegtada u saameysay sidatan:-

Taliyaha saldhigga degmada Kaaraan ayaa loo magacaabay degmada Dharkenley, halka taliyaha saldhigga Dharkenley isna loo beddalay degmada Cabdicasiis.

Dhankiisa taliyaha saldhiga degmada Cabdicasiis ayaa waxaa la geeyay saldhigga Waaberi, ayada oo xilkaas laga qaaday taliyihii horay u hayey

Sidoo kale taliyaha saldhigga degmada Shibis ayaa waxaa loo beddalay degmada Yaaqshiid, sida ku cad wareegtada.

Dhinaca kale waxaa taliyeyaal cusub loo magacaabay saldhigyada booliska ee degmooyinka Xamarweyne & Xamarjajab, kadib xilalka laga qaaday taliyeyaashii joogay degmooyinkaas.

Si kastaba, isbeddalkan ayaa kusoo aadayo, ayada haatan dowladda Soomaaliya ay qorshe gaar ah u dajisay sugidda amniga caasimada, maadaama la galayo bisha Barakeysan ee Ramadaan, si looga hortago weeraro ay bishaan gudadeeda fuliso kooxda Al-Shabaab.