Dhuusamareeb (Caasimada Online) – Shir looga soo horjeedo maamulka Galmudug ayaa maanta ka qabsoomay degmada Caabudwaaq ee gobolka Galgaduud, taasi oo beelaha Waqooyiga Galgaduud uga tashaneayeen sidii maamul cusub u sameysan lahaayeen.

Shirkan oo ay ka qeyb-galeen Odayaasha, Waxgaradka iyo Aqoonyahanka beelahaas ayaa waxay sheegen in maamulka Galmudug uu ku fashilmay isku haynta beelaha dega deegaanadaas, islamarkaana ay ka waayeen xuquuqdoodii.

“Galmudug waxaa wax uga dhisanay xuquuqdeeda in aan wax ku yeelano, haddii aan ka weynay xuquuqdeena waalid nooma aha oo xaq naguma laha in aan tashano ayaa xaq u leenahay,” ayuu yiri Oday kamid ah Odayaasha beelahaas oo ka hadlay shirkaas.

Waxay sheegen in maamulka Galmudug ee uu hogaamiyo madaxweyne Qoor-Qoor uu dhageysan waayey tabashadooda, islamarkaana aysan maamulka ku haysan adeegyadii aasaasiga ahaa, sida ay hadalka u dhigeen.

“Mar haddaan shaqaalaheeda xataa waxba ka laheyn, marti ma nihin aan tashano oo maamul aan dhisano, sabirnay oo isbedel weynay waxaana laguma jiri karo. Oday beeleedkeena la dhageysan maayo oo Ugaaskeena la dhageysan maayo.”

Sidoo kale waxay sheegen in maamulka Galmudug uu ku fashilmay qabashada doorasho xor iyo xalaal ah, taasina ay horseeday inay iska horyimaadan beelaha maamulkaas, oo ayadu hore u sii kala fogeysay, sida ay sheegen.

Maamulka Galmudug ayaa muddooyinkii dambe wajahayay dhibaatooyin dhowr ah oo dhanka amniga iyo maamulka ah oo sida la fahamsan yahay ay horseed u yahay maamulka madaxweyne Qoor-Qoor.

Caasimada Online waxay leedahay App casri ah, waxaadna kala soo degi kartaa link-yada hoose:

iPhone: Halkan Click sii
Android: Halkan Click sii

Muqdisho (Caasimada Online) – Golaha Midowga Musharaxiinta Soomaaliya oo maalmihii dhowaa shirar ku lahaa magaalada Muqdisho ayaa qoraal ay caawa soo saareen ku dalbaday in la hakiyo doorashada golaha shacabka, oo ay horey u sheegeen in la boobayo.

Golaha ayaa sidoo kale dalbaday in la isugu yimaado shir wadatashi ah, si loo joojiyo, bay yiraahdeen, boobka, lana xalliyo tabashooyinka laga qabo sida ay ku billawdeen doorashooyinka Golaha Shacabka, lana saxo habraaca iyo habdhaqanka doorashada lagu wado.

Si ay taasi u hirgasho golaha ayaa dalbaday arrimaha soo socda:

a) In Ia faafiyo Iiiska odayaasha dhaqanka 135, iyo guddi-beeleedka soo xulaysa ergada kursi kasta. 

b) In la xaqiijiyo ergada wax dooranaysa in ay yihiin kuwii ay soo xuleen odayaasha dhaqanka, Ia diiwan geliyo, la faafiyo magacyadooda. 

c) In kursi kasta lagu tartamo islamarkaana la mamnuuco malxiiska iyo in shakhsi loo xiro. 

d) In goob kasta oo doorasho ay joogaan korjoogayaal Soomaali ah iyo kuwo caalami ah, iyo saxaafadda madaxa bannaan. 

e) In dib loogu laabto doorashada kuraasta Ia boobey lana waafajiyo habraaca doorasho ee lagu heshiiyo.

f) In markii la saxo habraaca doorashada, la soo saaro jadwal midaysan oo ay ku caddahay maalinta ay billaabaneyso iyo maalinta ay dhammaaneyso doorashada. 

g) In aan baaritaan lagu celin karin xubnihii Baarlamaankii hore, halka tartamaha cusub ee xilka xildhiban looga joojin karo oo keli ah fal danbiyeed ay Maxkamad xukuntay, iyo in lagu hayo fal argagixiso oo caddayn leh. 

h) In murarashaxiinta u tartamaysa kursi kasta ay helaan fursado siman oo ay ergada kursiga kula kulmi karaan, ergadana aan loo diidin inay si siman u arki karaan murashaxiinta kursiga 

i) In aan Muqdisho loo soo wareejin karin kuraas deegaan doorasho kale. 

j) In la xaqiijiyo qoondada haweenka lana qeexo sida ay ku imaaneyso, si meesha looga saaro hab hawo-raac ah oo qoondaynta loogu beegsanayo murashax gaar ah. 

Qoraalka ayaa ugu danbeyn lagu yiri “Goluhu wuxuu diyaar u yahay in uu doorashooyinka ka qaybgalo haddii la waafajiyo shuruudaha kor ku xusan, haddiise la baal maro, lana sii wado boobka doorashada, Goluhu isagoo ka duulaya waajibaadka qaran ee saaran, wuxuu qaadayaa tallaabooyinka lagama maarmaanka u ah samatabixinta qaranka iyo qabashada doorasho hufan.”

Garoowe (Caasimada Online) – Maxkamadda Ciidamada Qalabka sida iyo Danbiyada Culus ee maamulka Puntland ayaa war ka soo saartay Ilaalinta dhammaan Hantida hay’adda ciidamada PSF, oo garab ka mid ah ay xiisad xooggan kala dhaxeyso madaxweyne Saciid Cabdullaahi Deni.

Qoraal ka soo baxay Maxkamadda ayaa lagu amray Agaasimaha hay’adda PSF S/Guuto Amiin Cabdullaahi Xaaji Khayr in uu mas’uuliyad iska saaro Ilaalinta dhammaan Hantida Ciidanka PSF. Hoos ka aqriso qoraalka maxkamadda.

KU: AG/Guud ee Ciidamada PFS S/Guuto Aamiin Cabdullahi Xaaji Khayr
OG: Madaxweynaha Dowladda Puntland
OG: Wasiirka Amniga Dowladda Puntland
OG: Taliyaha Ciidanka Difaaca Dowladda Puntland
OG: Xeer Ilaaliyaha Guud ee Ciidamada Qalabka Sida ee Dowladda Puntland 

Anigoo tixraacaya qodobada xeerka ciqaabta ciidamada qalabka sida ee Dowladda Puntland iyo Soomaaliya, sida qodobada soo socda:- (B) 289. (T) 290. (J) 291. (X) 305/306/307. 

Kuwaas oo tilmaamaya xariga, ganaaxa iyo ciqaabta Saraakiisha ciidamada qalabka sida ee Dowladda Puntland. Qodobadan soo socda waxay fiira gaar ah u lee-yihiin Saraakiisha ciidamada qalabka sida iyo dembiyada ay galaan 308/309/310/311, qodobadaasi waxay qeexayaan Xilkaqaadista, Xariga iyo ganaax ay mutaystaan dhammaan saraakiisha ciidamada ee gala dembi in laga qaado Xilka, in Xabsi loo diro iyo in Ia Ganaaxo.

Qodobada Xeerka ciidanka oo lala akhriyo qodobada dastuurka dowladda Puntland, sharciga iyo kala dambaynta wixii amardiido Dowli ah Ia yimaada ayaa lagu qaadayaa qodobada kor kuxusan.

Madaxweynaha Dowladda Puntland ayaa ah Taliyaha Guud Ciidamada Qalabka Sida Ahna Illaaliyaha Sharciga, Dastuurka, Qawaaniinta iyo Shuruucda Dalka u yaalla. Xil Magacaabis iyo Xilkaqaadis waxaa iska leh Taliyaha Guud ee Ciidmada Qalabka sida ee Dowladda Puntland waana Madaxweynaha Dowladda Puntland.

QODOBKA 1-AAD ee kala saraynta ciidamada Qalabka sida ee dowladda Puntland, cidkastoo ka hortimaada qawaaniinta, shaciga iyo kala dambaynta dowliga ah waxaa lalatiigsanayaa xeerka ciqaabta ciidamada qalabka sida iyo Maxkamad ciidan oo Ia horkeeno cidkasta oo ku xad gudubta Dastuurka Dowladda Puntland iyo ilaalinta Dartuurka sharciga ciidanka u yaalla. Cidkasta oo ku xad gudubta waxay la kulmaysaa ciqaab Maxkamadeed, qofkasta wuxuu Ia kulmayaa ciqaabta u dhiganta qodobada kor ku xusan.

Waxay Maxkamadda Ciidamada Qalabka sida iyo Dembiyada Culus soo gudbinaysaa, kuna Amraysaa Agaasimaha Guud ee ciidanka PSF S/Guuto Amiin Cabdullahi Xaaji Khayr inuu ilaaliyo, masuuliyad dhammaystirana iska saaro Hubka, Gaadiidka, Dareeska iyo dhammaan hantida ciidamada PSF wax Bad ku jira iyo wax Beriyaalaba, isla- markaana uga guto waajibaadkiisa sida uu qabo dastuurka Dowladda Puntland ee dhawrista hantida Dowliga ah. 

S/GUUTO MAXAMUUD CABDI MAXAMED

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynihii hore ee maamulka HirShabelle Dr Maxamed Cabdi Waare oo wareysi siiyey telefishanka Universal ayaa sheegay in madaxweynaha muddo xileedkiisa uu dhamaaday ay wax walba uga muhiimsan yihiin inuu meel-mariyo labadii sano ee muddo kororsiga.

Waxa uu sheegay in go’aanka muddo kororisga uu yahay mid xataa kala weyn in uu markale dib loo doorto oo uu soo laabto, maadama uu si buuxda u hubin waxa kasoo bixi doona doorashooyinka.

“Aniga aqoon ayaa u leeyahay xaalad walba ayaa isla so marnay, wax walba waxaa uga muhiimsan in uu meelmariyo labadii sano, go’aankaas xataa in isaga uu madaxweyne soo noqdo waa uga muhiimsan tahay,” ayuu yiri.

Sidoo kale waxa uu sheegay in dooda ka taagan kuraasta qaarkood iyo hadal haynta ka taagan ay tahay mid dabooleysa hanaanka qaldan ee doorashada iyo muddo dhaafkeeda, taasi oo uu sheegay inay si dadban ugu meelmarinayso muddo kororsiga uu rabo madaxweynaha muddo xileedkiisa uu dhamaaday, Maxamed Cabdullahi Farmaajo.

“In kuraasta lagu mashquulo aniga waxaa u arkaa inay tahay istaraatijiyada ay wadato dowladda oo ujeedada tahay yaan la fiirin wax weyn oo haleysan, ha lagu mashquulo kursiga Yaasiin Farey iyo kursiga hebelow, markay qir iyo qir gaarto ha la fasaxo.

Hadalkan ayaa imanaya xili ay doorashada Golaha Shacabka ka dhasheen cabashooyin badan oo la xiriira kuraas si gaar ah loogu xiray shaqsiyaas, ayada oo laga hor istaagay musharaxiin u taagna iyo nabaddoonadii saxiixahooda rasmiga laha.

Inkasta oo ay socota doorashada haddana waxaa jira gaabis badan oo ku yimid jadwalka loo asteeyay, taasi oo muddo kale ugu sii daraya in madaxweyne Farmaajo uu sii dhex fadhiyo Villa Somalia, midaasi oo si adag uga horyimaadeen mucaaridka.

Caasimada Online waxay leedahay App casri ah, waxaadna kala soo degi kartaa link-yada hoose:

iPhone: Halkan Click sii
Android: Halkan Click sii

Muqdisho (Caasimada Online) – Axmed Cabdikariin Gabeyre oo ka mid ahaa musharaxiintii kursiga Hop067 ee Yaasiin Farey uu ku soo baxay ayaa sheegay in guddiga xalinta khilaafaadka ay u dhigeen dabin iyo shirqool halis ah.

Musharaxaan ayaa sheegay in guddiga uu u gudbiyey dacwad ka dhan ah Yaasiin Farey, balse ay u ballamiyeen Yaasiin Farey oo si khasab ah warqad uga saxiixay.

Axmed Cabdikariin oo ka sheekeeyey qaabkii loo shir qoolay ayaa sheegay in xubnaha guddiga xalinta khilaafaadka ee dacwada uu u gudbiyey ay ku balamiyeen goob uu joogo Yaasiin Farey, kadibna mudo 10 daqiiqo ah uu la shiray Yaasiin oo ku qasbay inuu ka laabto dacwada kursigaas.

“Xubnihii guddiga markii aan u tegay waxay i geeyeen goob xero ciidan ah oo Yaasiin Farey uu joogo, goobtaas waa xarunta NISA ee garoonka u dhaw, aniga iyo Yaasiin halkaas ayaan iska raacnay, markii aan tagnay xafiiskii guddiga khilaafaadka, waxay nagu yiraahdeen ma wada socotaan? Shaki badan ayaa i galay aniga, waxaana ku adkeystay in dacwadii aan watay,” ayuu yiri Axmed Cabdikariin.

Waxa uu sheegay in isaga iyo Yaasiin Farey ay goobtaas ku murmeen, isla markaana guddigu ay uga baxeen xafiiska, taas oo ugu dambeyn ku qasabtay in warqad dacwad ka noqosho ah laga saxiixo.

“Yaasiin waxuu igu yiri ka laabo dacwadaan waxaba kama dheefeyside, guddigii waxay nagu dhaheen 10 daqiiqo shira, waana nooga baxeen xafiiskii, wax aan 10 daqiiqo dhameyn ayaan wada fadhinay, waxaana go’aansaday in ammankeyga aan ka shaqeeyo, dareenkeygu waxuu isiiyey in warqad dacwad ka noqosho ah aan qoro, warqadii guddigaa soo qoray, ana waan u saxiixay, si aan u badbaadiyo nafteyda,” ayuu yiri Musharax Axmed Cabdikariin.

Intaas kadib waxa uu sheegay in dib uu uga laabtay warqadii uu saxiixay ee dacwad ka noqoshada aheyd, oo guddigii uu dib ugu laabtay, haatana ay dacwo kale u furan tahay.

“Guddigii ayaan ku laabtay, waxaana ku iri arrinkii aad igu sameyseen mid sax ah ma aheyn, waad i shir qoosheen, anigoo badbaadinaaya nafteyda ayaad warqadaas iga saxiixdeen, laakiin hada waxaan diyaar u ahay in dacwadeydii aan dib ugu noqdo, hadda waxaa ii socota dacwadeyda, laakiin waxaan aaminsanahay in aysan ku dhamaa doonin si xaq iyo xalaal ah,” ayuu yiri Musharax Axmed Cabdikariin.

Sidoo kale waxa uu ka hadlay go’aanka guddiga xalinta khilaafaadka ay ku hakiyeen natiijada kursigaas, isagoo sheegay in waxba aysan kasoo baxi diinin oo hadaba lasii ogyahay natiijada soo socota.

Hoos ka daawo shirka jaraa’id ee musharax Axmed Cabdikariin

Muqdisho (Caasimada Online) – Isaga oo ka qeyb galaya Munaasabadda Maalinta Caalamiga ah ee La dagaalanka Musuqmaasuqa, ayuu Ergeyga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Soomaaliya, James Swan, hoosta ka xarriiqay muhiimadda ay leedahay dhismaha hay’ado isla xisaabtanka iyo hufnaanta leh, wuxuuna soo dhoweeyay horumarka uu dalka ka sameeyay dhinacyadan.

“Musuqmaasuqu wuxuu caqabad wayn ku yahay horumarka. Wuxuu wiiqayaa dedaallada ku aaddan dowlad-dhisidda, nabadda iyo dib-u-heshiisiinta. Sidoo kale wuxuu wiiqayaa kalsoonida shacabka, wuxuuna wiiqayaa hay’adaha dowliga ah iyo awooddooda ay ugu adeegayaan shacabka Soomaaliyeed,” ayuu yiri Mr. Swan.

“Ayadoo taa la eegayo, Qaramada Midoobay waxaa dhiirigeliyey ku biirista Soomaaliya ay dhowaan ku biirtay Axdiga Qaramada Midoobay ee ka hortagga musuqmaasuqa,” ayuu raaciyay. “Tani waa tallaabo muhiim ah oo horay loo qaaday.”

Axdiga Qaramada Midoobay ee ka dhanka ah musuqmaasuqa (UNCAC), oo ay Soomaaliya ka noqotay xubin-Dowladeed 11-kii Agoosto 2021, waa aalad caalami ah oo muhiim ah oo lagu joogteeyo, lagu maareeyo lagulana socdo dagaalka waddamada ee ka dhanka ah musuqmaasuqa. Waa aaladda kaliya ee si sharci ah ugu xiran adduunka ee la dagaalanta musuqmaasuqa.

“Qaramada Midoobayda Soomaaliya waxa ay soo dhowaynaysaa sida ay uga go’an tahay Dowladda Faderaalka ah dhanka hirgelinta dib-u-habaynta lagu xoojinayo dawladnimada iyo in la yareeyo u nuglaanshaha musuqmaasuqa. Ballanqaadkan waxa caddaynaya magacaabista guddiyada madaxa bannaan ee la dagaalanka musuqmaasuqa bishii Maajo 2021,” ayuu yiri Swan.

“Waxaan ku boorineynaa dhammaan laamaha dowladeed inay qaadaan tallaabooyin dheeraad ah si loo ilaaliyo daacadnimada iyo isla xisaabtanka maamulka maaliyadda iyo tas-hiilaadka dadweynaha iyadoo la xoojinayo qaababka sharciga iyo hay’adaha ee ka dhanka ah musuqmaasuqa islamarkaana la adeegsanayo dhaqangelin adag iyo tallaabooyin ciqaabeed,” ayuu yiri Mr. Swan.

Guud ahaan caalamka, Maalinta Caalamiga ah ee La dagaallanka Musuqmaasuqa ayaa laga xusayaa 9-ka Diseembar iyadoo ujeedadu tahay sidii kor loogu qaadi lahaa wacyiga ku saabsan arrimaha musuqmaasuqa iyo doorka UNCAC ee ka hortagga iyo la dagaalanka.

Caasimada Online waxay leedahay App casri ah, waxaadna kala soo degi kartaa link-yada hoose:

iPhone: Halkan Click sii
Android: Halkan Click sii

Muqdisho (Caasimada Online) – Tan iyo markii ay bilaabatay doorashada Golaha Shacabka ayaa waxaa isa-soo tarayay Musharaxiinta laga hor istaagayo inay isku soo taagan kuraasta ay xaqa u leeyihiin inay ku tartamaan.

Sidoo kale waxaa soo baxayay in kuraasta qaarkood si gaar ah loogu xiray shaqsiyaad gaar ah, ayada oo meesha laga saaray saxiixayaashii rasmiga ahaa ee kuraastaas.

Siyaasi Cabdiraxmaan Cabdishakuur oo kamid ah Midowga Musharaxiinta ayaa sheegay in Musharaxiinta laga hor istaagayo doorashada ay ka dhalan karto cawaaqib adag oo saameyn ku yeelata deganaanta dalka.

“Ruuxa tartama ee laga guulaysto, xanuun guuldarro oo keli ah ayuu xambaartaa, laakiin haddii tartanka loo diido, ama la xoogo, waa ciishoodaa, ciilkuna wuxuu keenaa aargudasho, waana tan sababaysa colaadda iyo in wixii yaraa ee inoo dhoobdhoobnaa ay dumaan, lana waayo cid u ooyda, kolkaana kii wax boobay, kii la boobay iyo kii ku fiirsadayba ay cidla isku warsadaan,” ayuu yiri.

Sidoo kale waxa uu sheegay in Guddiga doroashada ay qeyb ka tahay wax is-daba-marinta ka taagan doorashada, kuwaasi oo aduun lacageed ku badalanaya boobka kuraasta, sida uu sheegay.

Waxa uu intaas kusii daray in musharaxa u taagan tartanka kursiga waajib looga dhigay inuu bixiyo lacag dhan Kun dollar, si uu u helo shahaadada dembi la’aanta.

“Waxaa la yiri ergada wax dooranaysa waa in qofkiiba uu $30 bixiyo si loo siiyo shahaado danbi la’aan ah, haddana waa in uu $50 bixiyo si uu shahaadada COVID19 u helo. Murashaxa kursiga u xiran yahay ee loo boobayana waa in uu bixiyaa $1000 si uu shahaado danbi la’aan ah u helo, waana in uu qarashka ka bixiyaa ergada, welina lacag kale oo dheeraad ah siiyaa, si ay ugu codeeyaan. Si boobka loo xalaaleeyo waa in uu guddiga doorashada afgartaa.”

Ugu dambeyntiina waxa uu sheegay in sida ay wax u socdaan lagu tilmaami karin doorasho ee yihiin “boob, xaraash, laaluush iyo awood sheegaso bareer ah”.

“Madaxweynaha Dowlad Goboleedka waa in uu isagu kuraasta boobo haddii uu musharrax yahay, ama uu murashax kale u boobaa. Taasi doorasho maaha ee waa boob, xaraash, laaluush iyo awood sheegasho. Horaa loo yiri “ Wan ilaa la gowraco indhihiisa cirka ma arkaan”

Caasimada Online waxay leedahay App casri ah, waxaadna kala soo degi kartaa link-yada hoose:

iPhone: Halkan Click sii
Android: Halkan Click sii

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidamada ammaanka ee dowladda Soomaaliya, gaar ahaan kuwa Booliska ayaa xalay howl-gal ballaaran ka sameeyey qeybo ka mid ah gudaha magaalada Muqdisho, gaar ahaan xaafado ka tirsan degmada Kaaraan ee gobolka Banaadir.

Howl-galka oo ahaa mid qorsheysan ayaa waxaa horkacayey taliyaha cusub ee saldhigga Kaaraan Salaad Caraale, waxaana lagu soo qab-qabtay tiro dad ah oo u badan dhalinyaro.

Wararka ayaa sheegaya in dadka lasoo qab-qabtay ay ku jiraaan kooxo burcad ah oo dhac baahsan habeenadii ka geysan jiray gudaha degmadaasi, kuwaas oo xabsiga la dhigay.

Sidoo kale ciidamada ayaa gacanta ku dhigay dhalinyaro koox koox isugu xiran oo ciyaal weero ah, kuwaas oo iyaguna ay dhubaato ku qabeen dadka deegaanka.

Saraakiisha laamaha ammaanka oo ka hadlay howl-galkan ayaa shaaca ka qaaday in ujeedka uu yahay sidii loo sugi lahaa amniga degmada Kaaraan oo muddooyinkii lasoo dhaafay ay ka dhacayeen falal lidd ku ah amniga, una badan dhaca dadka shacabka ah.

Laamaha ammaanka ayaa sidoo kale intaasi ku daray inay sii wadi doonaan howl-gallada ka bilowday halkaasi, si looga hortago burcadda iyo dadka ku howlan amni darrada.

Kaaraan ayaa muddooyinkii lasoo dhaafay ka mid aheyd degmooyinka ugu badan ee laga soo warinayey falalka amni darada ah waxaana ay qaylo dhaan kasoo yeereysay shacabka.

Si kastaba, ciidamada Booliska ee Soomaaliya ayaa habeenadii lasoo dhaafay iyaguna xoojiyey howl-gallada magaalada Muqdisho o ay ka socota doorashada Golaha Shacabka.

Caasimada Online waxay leedahay App casri ah, waxaadna kala soo degi kartaa link-yada hoose:

iPhone: Halkan Click sii
Android: Halkan Click sii

Boosaaso (Caasimada Online) – Xaalad deganaasho ah oo aan caga badan ku taagneyn ayaa maanta laga dareemayaa gudaha magaalada Boosaaso ee xarunta gobolka Bari, halkaas oo ay weli isku horfadhiyaan ciidamada Puntland iyo kuwa PSF-ta ee maamulkaasi ee taabacsan agaasimihii xilka qaadista lagu sameeyey ee Maxamuud Cismaan Diyaano.

Wararka ayaa sheegaya in jawiga magaalada uu yare dagan yahay, waxaana haatan dhaq-dhaqaaq ciidan laga dareemayaa oo kaliya agagaarka madaxtooyada Puntland ee Boosaaso.

Sidoo kale waxaa jira dadweyne isaga barakacay xaafadaha ka agdhow xeryaha ay ku sugan yihiin ciidamada Puntland Security Forces, kadib cabsi dagaal oo soo wajahday.

Waxaa sidoo kale billowday dadaallo ay wadaan siyaasiyiin ka soo jeeda magaalada Qardho oo dhex-dhexaadin ka dhex bilaaban labada dhinac, si loo qaboojiyo xiisadda taagan.

Siyaasiyiinta ayaa kulamo kala duwan la yeeshay mas’uuliyiinta is-haya, balse ma jiro illaa iyo hadda wax natiijo ah oo kasoo baxay wada-hadallada oo lagu ballamay inay sii socdaan.

Xiisaddan ayaa kasii dartay, kadib markii madaxweyne Saciid Deni uu ku gacan seeray go’aankii ay soo saareen isimada Puntland oo maalmihii lasoo dhaafay ku howlanaa xal ka gaarida xaaladda ka taagan Boosaaso oo kala dhalatay xilka qaadista bishii lasoo dhaafay lagu sameeyey agaasimaha taliska PSF-ta Puntland General Maxamuud Cismaan Diyaano.

Si kastaba, ma cadda sida ay wax noqon doonaan, halka ay ku dhammaan doonto xiisaddan, waxaana labada garab ee is haya ay weli dhaq-dhaqaaq ka wadaan magaalada dekadda leh ee Boosaaso, isla-markaana xarun ganacsi u ah Puntland, Soomaaliya.

Caasimada Online waxay leedahay App casri ah, waxaadna kala soo degi kartaa link-yada hoose:

iPhone: Halkan Click sii
Android: Halkan Click sii

Muqdisho (Caasimada Online) – Ugaas Cabdillaahi Ugaas Aadan Ugaas Xaaji Xuseen oo ah Ugaaska guud ee beesha Cabdale ayaa si adag uga horyimid doorashada kursiga HOP#104, oo la sheegay inuu ku soo baxay Guddoomiye kuxigeenka koowaad ee baarlamaanka, Mahad Cawad.

Waxa uu sheegay inaysan jirin wax la yiraahdo doorasho, midda uu ku soo baxay Mahad Cawad “ay tahay been la dhoodhoobay iyo boob cad”, sida uu hadalka u dhigay.

“Ugaasyada Soomaaliyeed kuwa ugu caansan ayaa kamid ahay, Kursigaas ergo ma dooran, Ugaaskii guud aniga ah oo ma saxiixin, Odayaal aan soo xulay iyo wax habraac ah oo Dastuurka ogol yahay looma marin,” ayuu yiri.

Sidoo kale waxa uu sheegay in kursigaas uu saxiixay Nin Askari ah oo lagu magacaabo Dhakow, kaasi oo sharci darro ku ah hanaanka doorashada iyo Dastuurka dalka.

“Musharaxiinta waa loo diiday shahaadadii tartanka marqaati baa ugu nahaya Saleebaan Cabdalle waa loo diiday Kursiga, aniga oo ah Ugaaskii waa la iga hor istaagay. Dacwad ayaa ka gudbinay.”

Waxa uu intaas kusii daray inay ka go’an tahay in si gaar ah u sameystaan doorashada kursigaas, haddii wax laga qaban waayo doorasho ku sheega uu ku soo baxay Guddoomiye kuxigeenka koowaad ee baarlamaanka.

Kursiga HOP#104 ayaa waxaa sida la fahamsan yahay waxaa si gaar ah loogu xiray Mahad Cawad, wuxuuna ka mid yahay kuraasta ay ka taagan tahay cabashada ugu culus, waxaana isa-soo taray mad-madow ku gadaaman doorashada Golaha Shacabka ee ka socota dalka.

Caasimada Online waxay leedahay App casri ah, waxaadna kala soo degi kartaa link-yada hoose:

iPhone: Halkan Click sii
Android: Halkan Click sii

Beledxaawo (Caasimada Online) – Maxkamadda ciidamada qalabka sida ee Soomaaliya, qeybta 27-aad ayaa maanta soo gaba-gabeysay dacwad ka dhan ah Maxamed Cali Xuseen oo ka tirsan hay’adda nabad sugida, isla-markaana lagu soo eedeeyey dilka laba ciyaartoy oo dhowaan ka dhacay garoon ku yaalla magaalada Beledxaawo oo ka tirsan gobolka Gedo.

Maxamed ayaa lagu xukumay dil toogasho oo ah qisaasta marxuumiinta kala ah Sakariye Axmed Gaarane iyo Axmed Sharmaake Cabdullahi oo ka mid ahaa dhalinyarada deegaanka.

Maxamed Amiin Cabdulle Aadan oo ah guddoomiyaha maxkamadda ciidamada qalabka sida, qeybteeda 27-aad oo ku dhawaaqay go’aanka maxkamadda ayaa shaaca ka qaaday in dable Maxamed Cali Xuseen lagu helay dacwadda dilka ah ee lagu soo eedeeyey, wuxuuna sheegay inuu si bareer ah u furay rasaasta isla-markaana lagu xukumay dil toogasho ah.

Dilka labada dhalinyarada ah oo caan ka ahaa Beledxaawo ayaa dhaliyey caro xoogan, maadaama uu ka dhacay garoon ay ciyaar ka socotay, kuna sugneyd bulsho badan.

Aadan Cumar Barkhadle oo ka mid ah waxgaradka deegaanka, isla-markaana aqoon qoto dheer u lahaa dhalinyarada la dilay ayaa wuxuu sheegay inay ahaayeen ubaxa hadda soo kacaayey, islamarkaana aad u firfircoonaa, bulshaduna ay si weyn uga  muuqdeen.

“Labada wiil ee ka midka ahaa dhalinyarada ciyaartoyda ee degmada Beled-xaawo weliba kuwooda la oran karo waa ubaxii hadda soo kacaayey oo ugu yar yar laba nin oo maashaa allaah oo firfircoon-bey ahaayeen oo aad u wanaagsan, aad loo jecelyahay,” ayuu yiri.

Si kastaba, xukunka ay maanta ridday maxkamadda ciidamada oo aad loo soo dadajiyey ayaa waxaa soo dhoweeyey ehellada marxuumiinta & inta badan shacabka Beledxaawo.

Caasimada Online waxay leedahay App casri ah, waxaadna kala soo degi kartaa link-yada hoose:

iPhone: Halkan Click sii
Android: Halkan Click sii

Jowhar (Caasimada Online) – Xoogag ka tirsan kooxda Al-Shabaab ayaa waxaa lagu soo warramayaa inay xalay weerar madaafiic ah ku qaadeen garoonka diyaaradaha magaalada Jowhar ee xarunta gobolka Shabeelaha Dhexe, halkaas oo ay ku sugan yihiin ciidan ka tirsan kuwa AMISOM.

Wararka ayaa sheegaya in weerarka oo ahaa mid culus uu ku billowday madaafiic, waxaana xigay hub waa weyn oo ay iyaguna ku jawaabeen ciidamada Burundi ee ku sugan halkaasi.

Ilo dadka deegaanka ah ayaa innoo sheegay inay maqlayeen dhawaqa hubka ay is-weydaarsanayeen labada dhinac iyo dagaalka toos ah oo xigay.

Ma cadda illaa iyo hadda khasaaraha rasmiga ee ka dhashay weerarkaasi hoobiyeyaasha ku billowday iyo dagaalka dhex-maray Al-Shabaab iyo ciidamada AMISOM.

Al-Shabaab oo qoraal kooban soo saartay ayaa shaacisay inay dagaal dhowr jiho ah ay ku qaaday garoonka Jowhar oo ay sheegtay in xilligaas ay ku sugnaayeen saraakiil Cadaan ah, kuwa Afrikaan ah iyo ciidamo ka tirsan kuwa Bangaraafta, sida ay hadalka u dhigay.

Dhanka kale ma jiro wax hadal ah oo kasoo baxay saraakiisha ammaanka ee HirShabelle iyo kuwa AMISOM oo ku aadan dagaalkaas iyo khasaaraha rasmiga ah ee ka dhashay.

Xaaladda ayaa maanta deggan, balse waxaa lagu soo warramayaa inay ciidamada huwanta oo iskaashanaya ay bilaabeen howl-galo lagu baadi goobayo ragii ka dambeeyey weerarka.

Jowhar ayaa waxaa ay ka mid ah tahay magaalooyinka waa weyn ee loo qorsheeyey inay ka dhacaan doorashooyinka dalka, waxaana badi weeraro ku soo qaado Al-Shabaab.

Caasimada Online waxay leedahay App casri ah, waxaadna kala soo degi kartaa link-yada hoose:

iPhone: Halkan Click sii
Android: Halkan Click sii

Baydhaba (Caasimada Online) – Cumar Cabdi Axmed oo ka mid ahaa musharaxiinta kursiga Hop103 ee laga boobay guddoomihiyii hore ee golaha shacabka Prof. Maxamed Sheekh Cusmaan Jawaari ayaa ka sheekeeyey qaabkii loogu diiday tartanka isaga iyo Guddoomiye Jawaari.

Cumar ayaa sheegay inuu ahaa musharaxii ugu horeeyey ee shaaciyey inuu u tartamayo kursigaas, isla markaana mudo shan jeer ah uu la kulmay madaxweynaha Koonfur Galbeed Cabdicasiis Lafta Gareen.

“Markii doorashadu bilaabatay Baydhabo ayaan tagnay, Madaxweyne Cabdicasiis waxaan is aragnay ugu yaraan shan jeer, fursad uma aana yeelan in aan la shiro oo habeen kasta balan hor leh ayuu ii qabanayey, laa ay dhacday doorashadii kursiga lagu boobay,”  ayuu yiri.

Waxa uu sheegay in habeenkii ugu dambeeyey ee fursada uu u helay inuu la shiro madaxweynaha uu ugu bishaareeyey in kursiga uu ka diray Prof. Jawaari, taas oo sida uu sheegay ay ku murmeen isaga iyo Lafta Gareen.

“Habeenkii ugu dambeysay oo ay ii suurta gashay in aan kulano Lafta Gareen, markii aan u galay xafiiska ayuu igu yiri bishaaro Prof. Jawaari waan ka diray kursiga, waxaan ku iri Madaxweyne soo muwaadin maaha, oo xaq uma laha inuu  tartamo, sidee uga dirtay kursiga? Kadibna waxuu igu yiri arrintaas odayaasha cida ayaan kala hadlaa ee habeen dambe ii soo laabo,” ayuu yiri  Cumar Cabdi.

Waxa uu sheegay in habeenkii xigay uu ku soo laabtay madaxtooyada si uu ula kulmo Lafta Gareen, “Habeenkaas waxuu igu yiri odayaashii waxay i dhaheen kursi in qof loo diido qofna loo ogolaado inuu u tartamo wax aan ogolaa karno maaha, waana iga tageen,” ayuu yiri Musharax Cumar Cabdi.

Intaas kadib waxa uu sheegay in habeenkii dambe ay ka war heleen in la diiwaan geliyey musharaxa kursiga loo boobay oo ahaa wasiir ka tirsanaa xukuumaddaLafta Gareen, sidaasna ay maalinkii ku dhacday doorashadu.

“Waxaan u tegay guddiga doorashada, guddoomiyaha ayaa igu yiri wax lacag ah ha iska bixin, anaga madaxweyne Lafta Gareen waxuu nagu yiri qofkii aan idiin soo diro siiya kursiga oo diiwaan geliya, Cabdicasiis waxa uu noo soo diray qofkaas ee lacag ha iska bixin,” ayuu yiri.

Waxa uu sheegay in xilli habeen ah la diiwaan geliyey musharaxii loo boobay kursiga, kadibna uu malxiis ka dhigtay askari ilaalo u ahaa, sidaasna lagu boobay kursigii uu afartii sano ee lasoo dhaafay ku fadhiyey guddoomiye Maxamed Sheekh Cusmaan Jawaari.

Hoos ka daawo

Nairobi (Caasimada Online) – Dowladda Kenya ayaa qorsheynaysa in xilliga kama dambeysta ah ee ay xireyso xeryaha qaxootiga ee Kakuma iyo Dhadhaab ay noqon doonto June 2022-ka, xilli ay Qaramada Midoobay ay waddo dadaalo ay ku dooneyso inay weli sii furnaadan xeryahaasi.

Wada-hadalo ku aadan xirista xeryahaas ayaa u socda Dowladda Kenya iyo Qaramada Midoobay waxay yeelanayaan kulan looga heshiinayo waqtiga kama dambeysta ah ee qorsheynayso Kenya.

Walaaca xirista xeryahaas ayaa kasii daraya kadiba markii ay hay’adda dhakhaatiirta aan Xuduudka lahayn ee MSF ay ka digtay in dadkaas lagu riixin inay ku laabtaan Soomaaliya oo uga sii dari karto arrinta, aysan ahayna mid keeni karta xal waara.

Warbixinta MSF ayaa sheegaysa in xiritaanka xeryaha qaxootiga ay horseedi karto dhibaato cusub oo barakac ah, maadaama ay gabi ahaanba ku qasbi doonto hay’adaha samafalka in ay ka baxaan gobolka, taasina ay keenayso in dhaqaalaha xerada uu burburo.

“Xiritaanka xeryaha qaxootiga ee la qorsheeyay bisha Juun 2022 waa inay noqotaa fursad lagu dardargelinayo geeddi-socodka xal-u-helidda qaxootiga,” ayay tiri Dana Krause oo ah madaxa MSF ee Kenya.

Wasiirka arrimaha gudaha Fred Matiang’i ayaa bishii Juunyo ee sannadkii hore ayaa ku dhawaaqay in la xirayo xeryaha Kakuma iyo Dhadhaab, oo ay qeyb ka yihiin Soomaali badan.

Caasimada Online waxay leedahay App casri ah, waxaadna kala soo degi kartaa link-yada hoose:

iPhone: Halkan Click sii
Android: Halkan Click sii

Muqdisho (Caasimada Online) – Waxaa maanta magaalada Muqdisho ka furmay shir lagu howlgelinayey guddiga hoggaaminaya qorshaha ay ciidanka xoogga Soomaaliya ammaanka dalka ay ugala wareegayaan ciidamada AMISOM.

Taliyeyaasha ciidamada xoogga, booliska iyo wasiirro ka tirsan xukuumadda Soomaaliya ayaa ka qeyb galay furitaankii shirkaas, iyagoo halkaas hadallo koo-kooban ka jeediyey.

Wakiillo ka socda hey’adaha ammaanka ee dowladda dhexe, dowlad goboleedyada iyo xubno ka socda xafiisyada sare ee hey’adaha dowladda federaalka ayaa qeyb ka ah guddigaan oo ka shaqeyn doona dejinta istaraatiijiyad ay Soomaaliya ku hana karto ammaanka guud ee dalka waqti dhow.

Wasiirka gaashaandhigga XFS Xasan Xuseen Xaaji oo ka hadlay furitaankii shirkaas ayaa yiri, “14-sano ciidamo ajanabi ah ayaa dalkeena joogay, intaas ciidamo qaran ayaa noo dhismaayey, hada waxaan leenahay ciidamo  aad u firfircoon, xubnaha guddiga waxaa laga rabaa labadaan maalmood inay dejiyaan qorshe culus oo caalamka aan la hor tagno oo aan dhahno Soomaaliya qorshahaan ayey qaadatay.”

Taliyaha ciidanka xoogga dalka Odawaa Yuusuf Raage ayaa kulankaas ka yiri, “Waxaan laga hadlayaa amniga dalka, waxaana la rabaa in dhammaan hey’adaha ammaanka ee dowladda dhexe iyo dowlad goboleedyada ay hal aragti ka wada yeeshaan, kulankaan waxuu sal u noqon doonaa mideynta iyo jiheynta awoodaha aan heysano, taasina waxay fursad noo sii doontaa in hal dhinac loo jiheeyo ammaanka Soomaaliya.”

Wasiirka Arrimaha Dibadda XFS Cabdisaciid Muuse Cali ayaa kulankaas ka yiri, “Hawl-gelinta Guddigai waxay caddayn u tahay sida ay Soomaaliya uga go’an tahay la wareegidda amnigeeda qaran. Guddigaan waa goobta looga doodaayo, lagana jihaynayo qorshaha la wareegidda mas’uuliyadda amnigeenna qaran. Waxaa la idiinka fadhiyaa inaad qiimayn ku samaysaan wax-yaabaha ka hirgalay qaybihii hore ee qorshaha, caqabadaha iyo waayo-aragnimada laga bartay, si aad u soo gudbisaan tubta dhammaystirka qaybaha danbe ee qorshahan.”

Dhankiisa wasiirka amniga XFS Cabdullahi Maxamed Nuur ayaa yiri, “14-sano ka hor waxaa laga hadlaayey sidii dalkaan ciidamo shisheeye loo keeni lahaa, maanta waa qaangaar ah caruurtii dhalatay markii lasoo bilaabay ka hadalka ammaanka Soomaaliya, waxaan ka rajeynayaa saraakiishaan aadka u dhisan inay howshaan loo xil-saaray si taxadar leh u gutaan.”

Mas’uuliyiintii ka hadashay furitaanka shirkaas oo Muqdisho ka socon doona labada maalmood ee soo socota ayaa waxay cadeeyeen in dowladda Soomaaliya aysan aqbali doonin in loo meeriyo go’aan aan aheyn kan ay soo gaaraan guddiga maanta fariistay ee ka socda dowladda federalka iyo dowlad goboleedyada dalka.

Muran culus oo caalami ah ayaa ka dhashay qorshaha ay dowladda Soomaaliya dooneyso in AMISOM ay ugala wareegto ammaanka dalka, Midowga Afrika oo ciidamo ay ka joogaan dalka ayaa u ololeynaya in waqtiga joogitaanka AMISOM ee Soomaaliya la kordhiyo, sidoo kalena dalka la keeno ciidamo hor leh oo ka socda Qaramada Midoobey, balse dowladda Soomaaliya ayaa si adag ugu gacan seyrtay soo jeedintaas, waxaana weli ka taagan khilaaf culus.