Xarardheere (Caasimada Online) – Taliyaha ciidanka dhulka ee xoogga dalka Jeneraal Maxamed Tahliil Biixi oo ku sugan magaalada Xarardheere ayaa shaaciyay in dagaal xubno ka wada tirsan Al-Shabaab ku dhexmaray deegaan u dhow magaaladaasi.

Waxa uu sheegay in xubnahaas uu dagaalka ku dhexmaray duleedka Xarardheere kadib markii 10 xubnood oo kamid ah ay rabeen inay isku soo dhiibaan dowladda, halka kuwa kale ay kasoo horjeedeen go’aankaasi, taasi oo keentay in ay is rasaaseeyan.

“Shalay ugu dambeysay halkan ayay ku dirireen meel aan aad nooga dheereyn, waxaa isoo gaartay in 14 iska dileen. 10 ayaa soo fakatay waa laga daba yimid, tobankiiba waa la dilay oo iyaguna afar ayay dileen dhowr iyo toban kalena wey dhaawaceen,” ayuu yiri.

Waxa uu sii raaciyay hadalkiisa “Waa rag la yaqaano oo xataa la iisheegay meelihii markii hore ka imaadeen magacyadooda, taasi waxay muujineysa Shabaab jabka iyo niyad xumada ku dhacday.”

Sidoo kale waxa uu sheegay in dhalinyarada u dagaalameysa kooxda Al-Shabaab badankooda lagu qasbay dagaalka, oo aysan raali ka aheyn, “Niman ayaa noo soo galay oo noo warbixiyay waxay yiraahdeen inta dagaalka diyaarka u ah iyo inta la qasbayo waxaa badan inta la qasbayo. Shan nin haddii ay meel yar gaadheyso qoryaha waa laga dhigaya oo laba nin oo qori wata ayaa geesaha laga raacinaya.”

Jeneraal Biixi ayaa sheegay in dad sidaas loo qasbayo aysan muddo badan dagaalami karin, isaga oo tilmaamay in ciidamada dowladda iyo kuwa deegaanka ee ku sugan Xarardheere ay awood u leeyihiin inay difaacaan deegaanka, ayna xoreeyaan kuwa kale ee weli ku jira gacanta kooxda.

Ugu dambeyntiina waxa uu ka dalbaday dowladda federaalka Soomaaliya in si deg deg ah u xasiliyaan deegaanada ay ciidamadu qabtaan, si ay hore uga sii socdaan, islamarkaana ay lagama maarman tahay in la helo Boolis kala wareega deegaanadaasi, si howl-galka uu hore ugu sii socdo.

Sabtii unbay aheyd markii kooxda Al-Shabaab ayaa toogatay 6-xubnood oo ka mid ahaa dagaalamayaashooda ku sugan duleedka degmada Xarardheere ee gobolka Mudug, kadib markii laga shakiyey.

Sida ay xog ku heshay Caasimada Online, lixda dagaalame ee la toogtay Sabtidii waxay ku tashadeen inay kooxda ka goostaan, laakiin waxaa ka war helay amiiradooda oo tallaabo deg deg ah ka qaaday.

Lixda xubnood waxaa lagu toogtay goob fagaare ah, waxaana lagu hor dilay raggii ay horay uga tirsanaayeen oo ay ka soo goosa rabeen, si ayaguna ay ugu quus qaataan. Toogashadaas ayaa ka dhacday tuulo lagu magacaabo Wadaariq oo hoostagta degmada Xarardheere ee gobolka Mudug oo Al-Shabaab ay maamulaan.

Muqdisho (Caasimada Online) – Waxaa magaalada Muqdisho ka socda dagaal u dhaxeeya ciidamada dowladda federaalka iyo koox Al-Shabaab ah oo weerar ku qaaday guri ku yaalla xaafadda Mirinaayo ee degmada Cabdicasiis.

Guriga ayaa waxaa lagu qaaday weerar ku billowday qarax xooggan, waxaana kadib xigay weerar ay maleeshiyo ku galeen guriga. Qarax ka dhacay afaafka guriga ayaa sidoo kale saraakiisha amnigu aamisan yihiin inuu ahaa qof ismiidaamiyey. 

Dablayda guriga gashay ayaa laamaha amnigu aamisan yihiin inay gaarayaan ilaa afar qof. 

Guriga ayaa xog aan helnay waxay sheegeysaa inay ku sugnaayeen qaar ka mid ah ciidanka deegaanka ee Macawiisleyda oo kusoo dhaawacmay dagaalka dowladda kula jirto Al-Shabaab ee gobolka Hiiraan. 

Wararka qaar ayaa sheegaya inuu guriga ku sugnaa taliye ka mid ah kuwa hogaaminayey dagaalka gobolka Hiiraan

Wararka ayaa sheegaya in ciidamada Amniga ee dawladda Soomaaliya ay dagaal kula jiraan maleeshiyaad ka tirsan kuwa Al-Shabaab oo weerar ku qaaday guri ku yaalla degmada Cabdulcasiis. 

Waxaa la arkayey ciidamada oo ku xeeran gurigaasi iyo rasaas dhacaysa. Qaar ka mid ah dadka ku sugnaa gurigaasi ayaa ciidanka dawladdu ay soo badbaadiyeen. 

Kooxda Al-Shabaab ayaa warbaahinteeda ku sheegtay in maleeshiyada kooxda ay fuliyeen weerarka, islamarkaana ay gudaha u galeen guriga oo sida ay sheegeen ay ku sugan yihiin saraakiil sare.

Al-Shabaab waxay sheegteen inay tobannaan Macawiisley ah ku dileen weerarka, sheegashadaas oo aan weli si madax-bannaan loo xaqiijin. Dawladda Soomaaliya ayaan weli rasmi ah uga hadlin weerarkan. 

Ciidamada dawladda Soomaaliya oo taageero ka helaya kuwa degaanka ayaa olole milatari oo ka dhan ah Al-Shabaab ka wada gobollo ka mid ah dalka, hawlgalladaasi oo dhul ballaaran dawladdu ku qabsatay. 

Goor hore oo maanta ahna qarax kale oo ka dhacay magaalada Muqdisho ayaa waxaa ka badbaaday sarkaal ka tirsan laamaha amniga ah.

Ammaanka magaalada Muqdisho ayaa sii xumaanayey dhowrkii toddobaad ee tegay, waxaana soo kordhay dilalka iyo qaraxyada ay kooxda Al-Shabaab ka gaysato caasimada.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya Mudane Xamza Cabdi Barre oo maanta furay shirka Midowga Bangiyada Soomaaliyeed ayaa waxa uu ka dalbaday ganacsatada Somaaliyeed laba arrin oo muhiim ah, xilli uu dalka ku jiro dagaal ka dhan ah kooxaha argagixisada.

Mudane Xamza ayaa waxa uu sheegay in dowladdu ay dagaal saddex jiho ah kula jirto Khawaarijta, sidaas darteedna ganacsatada Soomaaliyeed looga fadhiyo in ay kaalintooda qaataan, isaga oo ka dalbaday inay gacan ku siiyaan ka hortagga lacagaha danbiyada lagu galo.

Waxa kale oo uu ra’iisul wasaaraha ka dalbadya ganacsatada Soomaaliyeed in ay maalgashi ku sameeyaan kaabayaasha dhaqaalaha, gaar ahaan dekedaha Soomaaliyeed, si ay ugu adeegaan dadweynaha gobolka oo uu sheegay inay u baahan yihiin furdooyin ay ka-waaridaan ganacsigooda.

Dhinaca kale, Ra’iisul Wasaaraha ayaa waxa uu boggaadiyey dadaallada ganacsatada Soomaaliyeed ee ku aadan horumarinta dhaqaalaha, gaar ahaan barnaamijka lacag bixinta mideysan ee qaranka oo faa’iido u leh maaliyadda dalka.

Waxa uu xusay in dhaqaalaha dalku uusan horumar sameyn karin haddii aan la helin bangiyo la aamini karo, isaga oo hoosta ka xariiqay in xukuumadda Dan-Qaran ay ka go’an tahay ilaalinta hantida, sumcadda iyo ganacsiga dadka Soomaaliyeed.

Ra’iisul Wasaare Xamza ayaa waxa kale oo uu tilmaamay in si taas loo xaqiijiyana xukuumaddiisa ay meel-marisay sharuucdii hageysey hawlaha bangiyadu qabtaan.

Midowga Bangiyada Soomaaliyeed oo la aasaasay 2016-kii ayaa waxa xubno ka ah 13 bangi oo gaarka loo leeyahay, ruqsadna ka haysta Bangiga Dhexe ee Soomaaliya, waxaana shirka maanta u furmay looga hadlaya fursadaha iyo caqabadaha horyaal Bangiyada Soomaaliyeed.

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa maanta shaacisay in howl-gal qorsheysan lagu dilay in ka badan 42 kamid ah kooxda Al-Shabaab, kaasi oo ka dhacay gobolka Shabeellaha Dhexe.

War-saxaafadeed kasoo baxay wasaaradda warfaafinta ayaa waxa lagu sheegay in howl-galkan ay iska kaashadeen ciidanka dowladda, kuwa deegaanka iyo saaxiibada Caalamiga ah, ayna ka fuliyeen deegaanka Cadalay ee hoostaga degmada Mahadaay ee gobolka Sh/Dhexe.

Dowladda ayaa sheegtay in howl-galkaan uu socday in ka badan 30 saacadood, islamarkaana lagu beegsaday horjoogayaal iyo maleeshiyaad ka tirsan kooxda Al-Shabaab oo isku abaabulayay deegaankaasi.

“27 kamid ah meeshiyaadka la laayay waxaa xalay lagu dilay hal goob, halka 15 kalana maanta lagu dilay goob kale oo ay godad ka qoteen oo ku taala isla deegaankaan Cadalay,” ayaa lagu yiri qoraalka kasoo baxay wasaaradda warfaafinta.

Ciidanka dowladda iyo kuwa dadka deegaanka ayaa la wareegay deegaanka Cadalay, ayada oo gacanta lagu dhigay hub iyo saanad ciidan oo ay lahaayeen kooxda Khawaarijta ah.

Howl-galkaan ayaa daba socday howl-gal maalmo ka hor ka dhacay deegaannada Iji iyo Afcad, kuwaasi oo lagu laayay boqolaal ka tirsan kooxda Al-Shabaab.

Dowladda Soomaaliya ayaa ugu dambeyntiina sheegtay inay ka go’an ciribtirka Khawaarijta ka been sheegtay Diinta ee duulaanka ku ah dalka iyo dadka Soomaaliyeed iyo inay cadaaladda marsiiso kuwa adkaysta inay ka sii mid ahaadaan Khawaarijta, sida lagu yiri qoraalka.

Dagaalka Al-Shabaab ka dhanka ah ayaa tan iyo markii uu billowday waxaa kooxda lagu gaarsiiyay jab xoogan, ayada oo laga xoreeyay deegaano horleh oo sanado badan ku jiray gacantooda.

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha golaha shacabka ee baarlamaanka federaalka Soomaaliya Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Aadan Madoobe) ayaa ka hadlay mooshin ay xildhibaanada qaar keeneen golaha, si go’aan baarlamaani ah looga soo saaro xiisadda ka taagan magaalada Laascaanood.

Xildhibaanada ka soo jeeda gobolka Sool ayaa golaha shacabka hor geeyey qaraar ay ku dalbanayaan in go’aan laga soo saaro xiisadda Laascaanood oo noqotay qadiyad qaran, maadaama la isku heysto gooni u goosadka Somaliland iyo midnimada Jamhuuriyadda Soomaaliya.

Guddoomiyaha golaha shacabka ayaa dalbaday in arrintaas loo daayo madaxda ugu sareysa dalka oo meel fiican uu u marayo wadahadal u socda, kaas oo golaha uu ku soo celi doono go’aankii ka soo baxa.

Sheekh Aadan Madoobe ayaa xildhibaanadii qaraarka ku qanciyey in isaga, madaxweynaha iyo ra’iisul wasaaraha oo u fadhiya arrinta Laascaanood uu safar deg deg ah soo galay Madaxweynaha, isla markaana ay meel fiican wax u marayaan.

“Daraad aniga, madaxweynaha iyo r/wasaaraha ayaa ka fariisanay arrintaas, madaxweynaha ayaa safar naga aaday, wax kasta oo aan qaba karno looma kala haraayo, si dadkaas loo badbaadiyo, xildhibaanka deegaankaas ka yimid mas’uuliyadda saaran mid lamid ah ayaa anagana naga saaran dadkaas,” ayuu yiri Sheekh Aadan.

Sidoo kale guddoomiyaha ayaa xildhibaanada u sheegay in qadiyadda arrintaas aysan ayaga oo kaliya taabaneyn oo go’aan aad looga baaraan degay ay u baahan tahay, maadaama ay tahay qadiyad qaran, sida uu sheegay Sheekh Aadan Madoobe.

Mar uu soo hadal qaaday sida ay uga go’antahay inay maslaxada dadka Sooimaaliyeed ka shaqeeyaan ayuu tusaale u soo qaatay safar uu mudo bil ah u jiray Koonfur Galbeed oo khilaaf culus uu ka taagnaa, kaas oo xalintiisa ay ku guuleysteen.

“Intii karaan keena ah waxaba lama hari doono xalka u raadinta xiisadda Laascaanood, markii hore waa ogtihiin waxaa socday wadahal aan Somaliland tabashadeeda xal ugu raadineyno, hadana tan ayaa soo korortay, marka waan ka fariisanay xalkeeda ayaana ku jirnaa,” ayuu yiri guddoomiye Sheekh Aadan Madoobe.

Shiikha ayaa sheegay in madaxweynaha Somaliland ay la xariiri doonaan, “Qorshaheenu waa in madaxda qaranku ay go’aan rasmi ah ka soo saarto, madaxweyne Xasan Sheekh ayaan ku laabanayaa go’aan ayaan idinku soo celi doonaa,” ayuu yiri Sheekh Aadan Madoobe.

Hoos ka daawo

Muqdisho (Caasimada Online) – Faah-faahino dheeraad ah ayaa waxaa laga helayaa qarax baraqnimadii maanta ka dhacay qaybo ka mid ah magaalada Muqdisho, kaas oo geystay khasaare kala duwan oo isugu jiro dhimasho iyo dhaawac intaba.

Qaraxa oo ahaa mid xoogan ayaa waxaa lagu soo warramayaa inuu ka dhacay aagga waddada Jaalle Siyaad, sida ay Caasimada Online u xaqiijiyeen goobjoogayaal.

Sida aan xogta ku helnay waxaa qaraxan lala bartilmaameedsaday kolonyo gaadiid ah oo uu la socday Taliyaha guutada ilaalada madaxda qaranka ee ciidanka Booliska Soomaaliya Gaashaanle Sare Maxamed Daahir, kaas oo waddada marayay xilliga uu dhacayay qaraxa.

Wararka ayaa sheegaya in taliyaha uu ka bad-baaday weerarkan, balse waxaa dhimasho iyo dhaawac ku noqday qaar ka mid ah askartii ilaalada ee la socday kolonyadiisa.

Sidoo kale waxaa lagu soo warramayaa in qaraxaan ay ku dhinteen 2 qof, sidoo kalena ay ku dhaawacmeen in ka badan 5 kale oo isugu jiro askar iyo dad shacab ah.

Xaaladda goobta uu qaraxu ka dhacay ayaa haatan deggan, waxaana si caadi ah ku soo laabtay isku socodka gaadiidka iyo dadweynaha, daqiiqo kadib markii uu qaraxu dhacay.

Waa qaraxii labaad ee muddo 24 saac gudahood ka dhacay caasimada, waxaa kii u dambeeyay uu shalay ka dhacay agagaarka Zoobe, kadib gaari lagu soo xiray qarax uu ku qarxay afaafka hore ee Isbitaalka Aadan Cadde oo ku yaalla Laami yaraha Zoobe.

Qaraxaas ayaa waxaa ku dhaawacmay hal qof, waxaana sidoo kale jira burbur soo gaaray baabuurka lagu xiran miinada oo la sheegay inuu lahaa mas’uul ka tirsan dowladda.

Weeraradan ayaa qayb ka noqonayo qaraxyo kale oo horay uga dhacay Zoobe, kuwaas oo illaa iyo hadda sameyntooda laga dareemo waddadaas, maadaama ay dad badan ku dhinteen, kuwa kalen ay ku dhaawacmeen, dhismayaal badana ay ku burbureen hakaasi.

Weerarkan cusub ayaa sidoo kale qayb ka noqonayo falalka ammaan dari ee haatan ka dhacaya gudaha caasimada, kuwaas oo maalmihii lasoo dhaafay oo aad u kordhay.

Si kastaba, kooxda Al-Shabaab ayaa haatan culeys xoogleh soo saartay caasimada, markii lagu jabiyay inta badan dagaallada culus ee ka socda koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya.

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka arrimaha dibadda xukuumadda federaalka ah ee Soomaaliya, Mudane Abshir Cumar Jaamac (Huruuse) oo maanta qoraal kooban soo saaray ayaa ka hadlay wararka sheegaya in gaadiid ay leedahay wasaaraddiisa ay u gacan galeen kooxda Al-Shabaab, kadib markii lagu baahiyay baraha bulshada ee Internet-ka.

Huruuse oo warbixin ku aadan arrintan soo galiyay bartiisa Facebook-ga ayaa marka hore beeniyay in gaadiid uu leeyahay isaga ama ay leedahay wasaaradda arrimaha dibadda xukuumadda Soomaaliya uu maqan yahay ama uu u gacan galay kooxda Al-Shabaab.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in Ummadda Soomaaliyeed uu ogeysiinayo in weerarkaas ay yihiin waxba kama jiraan, wuxuuna cadeeyay in uusan jirin baabuur ka maqan wasaaradda.

“Waxaan Ummadda Soomaaliyeed ogeysiinayaa in aanu jirin gaadiid aan leeyahay ama wasaaradda arrimaha dibadda leedahay oo ka maqan gacantayada ama u galay Al-Shabaab,” ayaa yiri wasiir Abshir Cumar Jaamac, kadib war qoraal ah oo uu soo saaray.

Wasiirka arrimaha dibadda ayaa sidoo kale intaasi ku daray in ujeedka warkan loo faafiyay uu yahay in lagu jahwareeriyo shacabka Soomaaliyeed, isaga oo arrintaasi ka digay

“Warka arrintaas la xiriira ee baraha bulshada lagu faafiyay waa been abuur lagu jahwareerinayo Ummadda Soomaaliyeed,” ayuu sii raaciyay.

Jawaabta kasoo baxday Huruuse ayaa meesha ka saareysa hadal-heyntii ka taagneyd baraha bulshada ee ku aadaneyd in gaadiid lagala goostay wasaaradda arrimaha dibadda.

Ma’a markii ugu horreysay ee uu soo baxay kiis la xiriira arrintan waxaana horay u dhacday in gaadiid ay leedahay dowladeed lala aaday dhanka xoogaga kooxda Al-Shabaab.

Horay darawalka wasiir ku xigeenka wasaaradda Biyaha & tamarta ee maamulka Jubbaland Mustaf Xaaji ayaa u goostay dhnaka Al-Shabaab, isaga oo iska dhiibay magaalada Jilib ee gobolka Jubbada Dhexe, wuxuuna horay ula tegay gaari ay laheyd wasaaradaas, kaas oo noociisa lagu sheegay Hardtop, waana gawaarida lagu isticmaalo dhulka bacaadka ah.

Waxaa sidoo kale ka horreeyay darawalka guddoomiyihii hore Golaha Shacabka, Maxamed Mursal Sheekh Cabdiraxmaan oo isna isku dhiibay kooxda Al-Shabaab. Darawalkaas oo muddo 4 sanno ah la shaqeeyay Mursal ayaa dhowaan u goostay Al-Shabaab, isaga oo markaas uun ka tegay guriga guddoomiyaha, waxaana arrintaasi ka dhashay shaki xoogan iyo sidoo kale walaac amni, maadaama aan xog badan laga helin baxsashadiisa.

Garoowe (Caasimada Online) – Warar dheeraad ah ayaa kasoo baxaya khasaaraha ka dhashay dagaal u dhexeeyay ciidamo ka wada tirsan Puntland oo xalay ka dhacay bartamaha magaalada Garoowe ee xarunta gobolka Nugaal, kaasoo dhaliyay dhaawacyo.

Iska hor imaadka ayaa yimid, kadib markii ay isku dhaceen ciidamo ka tirsan ciidamada saldhigga Booliska magaalada Garoowe iyo kuwa kale uu watay taliyihii hore ee Ciidamada Booliska dowlad goboleedka Soomaaliyeed ee Puntland Janaraal Muxiyadiin Axmed Muuse.

Wararka ayaa sheegaya in is-rasaaseynta ay socotay ku waad 20 daqiiqado, isla-markaana ay keentay in lagu kala cararo agagaarka barxadda Garoowe oo ah meel mashquul ah.

Inta la xaqiijiyey waxaa dagaalkan ku dhaawacmay in saddex qof oo shacab ah iyo sidoo kale askari ka tirsan ciidanka Puntland, sida ay xaqiijiyeen ilo wareedyo lagu kalsoonyahay.

Iska hor imaadka ayaa lagu soo warramayaa in xoogan looga dareemay, balse haatan xaaladda ayaa ah mid deggan, waxaana caadi ku soo laabtay dhaq-dhaqaaqa guud

Dhinaca kale ma jiro war rasmi ah oo kasoo baxay saraakiisha laamaha ammaanka ee maamulka Puntland oo ku aadan shaqaaqadaasi khasaaraha dhalisay.

Dhacdadan ayaa qayb ka noqoneyso dhibaatooyinka amni ee mararka qaar ka dhaca magaalada Garoowe oo xarunta gobolka Nugaal, sidoo kalena ah caasimada Puntland.

Ammaanka Garoowe ayaa habeenadii ugu dambeeyey faraha kasii baxayey, waxaana magaalada ka dhacay rasaas aan la ogeyn waxa ay ahayd & burcad dhac geysaneysay.

Puntland ayaa sidoo kale dagaal adaga kula jirta kooxaha ka ganacsada maandooriyaha ee ku sugan magaalooyinka maamulkaas, isla-markaana dhibaatada ku haya bulshada.

Muqdisho (Caasimada Online) – Warar kala duwan ayaa kasoo baxaya khasaaraha ka dhashay weerar qorsheysan oo ay xalay xubno ka tirsan Al-Shabaab ku qaadeen xerada Guulwade oo ku taalla xaafadda Shiirkoole ee magaalada caasimada ah ee Muqdisho.

Weerarkan oo loo adeegsaday bam-gacmeed ayaa waxaa qaaday rag hubeysan, kuwaas oo dhowr bam ku tuuray gudaha xeradaasi, sida ay sheegeen dad goobjoogayaal ah.

Sidoo kale weerar kadib ayaa waxaa xigay is rasaaseyn u dhexeysay labada dhinac, mana cadda illaa iyo hadda khasaaraha rasmiga ah ee ka dhashay weerarkaasi.

Sidoo kale waxaa lagu soo warramayaa in xubnaha ka tirsan Al-Shabaab ee weerarka qaaday inay goobta isaga baxsadeen, kadib falkaasi.

“Illaa rubi saac wax ka badan ayey rasaasta socotay. Qalqal iyo walaac ayaa jiro waxaad arkeysaa ganacsi dadkii lahaa ay ka carareen oo cidlo ah,” ayuu yiri qof goobjooge ah.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in ciidamada ku sugnaa xerada la weeraray ay jawaab bixiyeen, kadibna ay howlgallo kooban ka sameeyeen halkaasi.

Dhanka kale ma jiro wax hadal ah oo kasoo baxay saraakiisha laamaha ammaanka oo ku aadan weerarkan, mana cadda illaa iyo hadda khasaaraha rasmiga ah ee ka dhashay.

Xaaladda ayaa haatan ah mid deggan, waxaana si caadi ah u socda dhaq-dhaqaaqa ganacsiga iyo sidoo kale gaadiidka.

Si kastaba, weerarkan ayaa qayb ka noqonayo falalka ammaan darri ee ka dhacaya magaalada Muqdisho oo ay haatan culeys xoogan soo saartay kooxda Al-Shabaab.

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa awood dheeraad ah siisay ciidamada ka howl-gala bar-kontaroolada laga ilaaliyo magaalada Muqdisho ee caasimada dalka.

Taliska Booliska oo fulinaya amar kasoo baxay madaxda sare ee dalka, ayaa waxa lagu faray ciidamada ku sugan bar-kontorooladaasi in ay awood u leeyihiin baarista gaari kasta oo kasoo gudbaya.

Afhayeenka Booliska Soomaaliya Sadiiq Doodishe oo maanta la hadlay warbaahinta ayaa sheegay in madaxda wata ilaalada iyo gaadiidka gaashaman ay tahay inay u hogaansamaan awaamiirta ciidamadaas, islamarkaana ay ku gacan siiyaan gudashada waajibaadkooda shaqo.

“Ciidamada amaanka ee ku sugan chek waxay ku amran yihiin faritaano cadna u haystaan inay hubiyeen gaadiid kasta oo soo galaya Checkpoint-ga si loo hubiyo amniga iyo xasiloonida umadda Soomaaliyeed, maadama waajibka dowladda ay ilaalineyso ay tahay,” ayuu yiri.

“Ciidankaas faritaanada noocaas haysta ayaa waxa dhacda in dad wata gaadiid iyo ciidan ay mararka qaar isku-dayaan si xoog ah ku jiiraan kontoroolada, sidaas daraadeed waxaan uga digeyna dadka wata ciidamada waxay doonaan ha ahaadeen meesha ay doonaan ha ka shaqeeyaan in ay u dhago nuglaadan ciidamada jooga baraha hubinta gaadiidka.”

Ciidamada NISA ayaa bishii hore la geeyey dhammaan kontoroolada magaalada Muqdisho, ayaga oo beddelay booliska kadib markii booliska ay noqdeen kuwa musuq-maasuq badan, oo la iibsan karo, taasi oo halis gelisay amniga caasimadda.

Awooda dheeraadka ah ee la siiyay ciidamada ku sugan bar-kontoraalada magaalada Muqdisho ayaa looga dan leeyahay si wax looga qabto amni darada caasimada, maadama ay jiraan tuhuno la xiriira in saraakiil ka tirsan dowlada ay argagixisada ku gacan siiyaan falalka amni darro, gaar ahaan soo gelinta qaraxyada.

Laba maalin ka hor unbay aheyd markii sarkaal sare oo ka tirsan ciidamada xoogga dalka oo wata ciidamo iyo hub uu isku-dayay in uu xoog ku maro bar-kontarool oo ku yaalla isgoyska Siinaay, taasi oo dhalisay iska hor-imaad u dhaxeeyay ciidamadii halkaasi ku sugan iyo maleeshiyaadka hubeysan ee la socday sarkaalka.

Xarardheere (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya degmada Xarardheere ee gobolka Mudug ayaa sheegaya in degmada lagu soo rogay bandow, kadib kulan ay yeesheen saraakiisha ciidamada xoogga dalka iyo kuwa Galmudug.

Kulankan ay yeesheen saraakiisha amniga ayaa waxaa lagu go’aamiyay in habeenkii laga bilaabo lixda fiidnimo illaa waaberiga la joojiyay dhamaan isku socodka iyo dhaq-dhaqaaqyada bulshada.

Sidoo kale waxaa la sheegay in ciidamada ku sugan gudaha degmada lagu amray inay ka baxaan oo ay ku laabtaan xeryahooda, marka laga reebo kuwa sida gaar ah ugu xil-saaran sugida amniga.

Saraakiisha amniga ee Xarardheere ayaa waxa kale oo ay go’aamiyeen in dadka kusoo laabanay degmada ee horay uga barakacay ama raacay kooxda Al-Shabaab inay soo maraan saldhiga booliska kahor inta aysan usoo gudbin gudaha degmada, si loo marsiiyo baaritaan amni.

Arrimahan ayaa looga dan leeyahay sidii loo xoojin lahaa amniga Xarardheere oo dhawaan laga xoreeyay kooxda Al-Shabaab, oo ay marin muhiim ah u aheyd howlahooda argagixiso,

Tallaabooyinkan ay qaadeen saraakiisha amniga ayaa sidoo kale looga hortagaya weeraro gaadmo ah oo kooxda ay kusoo qaado degmada, si kal hore ka dhacday deegaano muhiim ah oo laga qabsaday.

Si kastaba, tan iyo markii uu dagaalka Al-Shabaab ka billowday deegaanada maamulka Galmudug, waxaa kooxda gacantooda ka baxay laba kamid ah saddexdii magaalo ee ugu waaweyna ee ay Galmudug ka haysatay waa Xarardheere iyo Ceeldheer.

Muqdisho (Caasimada Online) – Hanti-dhowraha cusub ee Qaranka Mudane Axmed Ciise Guutaale oo gelinkii dambe ee shalay xilka kala wareegay Hanti-dhowrihii hore Mudane Maxamed Maxamuud Cali (Afgooye) ayaa shaaciyay arrimaha xafiiskiisa hor-tebinta u leh.

Munaasibadda xil-wareejinta oo ka dhacday Madaxtooyda ayaa waxaa ka soo qeyb-galay ra’iisul wasaare ku-xigeenka dalka Saalax Axmed Jaamac, guddoomiyaha Bangiga dhexe, qaar ka mid ah golaha wasiirrada xukuumadda, xildhibaannada labada Aqal iyo masuuliyiin kale.

Hanti-dhowraha cusub ee Qaranka Abuukaate Axmed Ciise Guutaale oo khudbad ka jeediyay munaasibadda ayaa waxa uu ballan-qaaday in uu ka shaqeyn doono inta uu joogo horumarinta xafiiska hanti-dhowrka.

“Alle-na waxa aan weydiisanayaa in uu i waafajiyo in aan si daacadnimo iyo ammaano leh ayna kujirto danta dalka, dadka iyo diinta,” ayuu yiri Hanti-dhowraha cusub ee Qaranka.

Mudane Guutaale ayaa sidoo kale waxa uu sheegay shan qodob oo muhiimaad gaar ah uu siin doono, taasi oo kor u qaadi doonto shaqada uu xafiiskan u hayo Qaranka, kuwaasi oo kala ah;

1. Dhameystirka howlaha qabyada ka ah XHGQ sida dhammeystirka xeerka xafiiska Hanti-dhowrka Guud ee Qaranka iyo habraacyada baarista iyo korjoogteynta
2. Hirgelinta Nidaam daahfuran oo shaqo kaas oo xafiisku ku guto waajibaadkiisa, islamarkaana ay mas’uuliyiinta dowladda, shaqo wadaagga iyo shaqaaluhu ogyihiin una tababaran yihiin.
3. Hirgelinta tababar quseeya howlaha xafiiska iyo sida uu u gudanayo waajibkiisa, kaasi oo xafiisku siinayo agaasimeyaasha guud, maareeyeyaasha agaasime-waaxeedyada iyo baarayaasha gudaha ee wasaaradaha iyo hey’adaha kale ee dowladda
4. Dhisidda iyo kordhinta kalsoonida dadweynaha iyo saaxiibada Soomaaliya ka taageera kabka miisaaniyadda, mashaariicda iyo hannaanka deyn cafinta
5. In Laga billaabo aniga iyo shaqaalaha xafiiskuba aan raacno habraac anshax iyo howlgal oo aan tusaale u noqono xaqiijin,  daah-Furnaan isla-xisaabtan, ammaano iyo dhex-dhexaadnimo

Golaha Wasiirada ayaa 9-kii bishaan Guutaale u magacaabay Hanti-dhowraha cusub, kaasi oo ay si aqlabiyad leh ku ansixiyeen xubnaha Golaha Wasiirada.

Hanti-dhowraha Guud ee Qaranka ayaa waxa uu horay u soo noqday La-taliyaha arrimaha sharciga ee Madaxweynaha JFS iyo La-taliye Ra’iisul Wasaare, wuxuuna sidoo kale ka soo shaqeeyey shirkado iyo hay’ado warbaahineed oo isugu jira kuwo caalami ah iyo kuwo maxali ah.