Baydhabo (Caasimada Online) – Agaasimaha Guud ee Madaxtooyada Qaranka Xuseen Sheekh Maxamuud iyo wafdi uu hogaaminayo ayaa maanta gaaray magaalada Baydhabo ee xarunta gobolka Baay, halkaasi oo si weyn loogu soo dhaweeyay.

Wafdiga uu horkacayo Agaasimaha ayaa hordhac u ah wafdiga madaxweyne Xasan Sheekh oo lagu wado inuu gaaro magaalada Baydhabo, halkaas oo uu ka furmayo shirka dib-u-heshiisiinta Koonfur Galbeed.

Guddiga Farsamada shirka dib-u-heshiisiinta Koonfur Galbeed ayaa Jimcihii ku dhawaaqay in shirka looga arrinsanayo xiisada siyaasadeed ee maamulka uu furmi doono maalinta Isniinta oo berri ah.

Guddiga ayaa sheegay in isfaham hordhac ah laga gaaray ka qeyb-galka shirkaasi, taasi oo ka dhigan in dhinacyada dhamaantooda ay kasoo qeyb-gali doonaan shirkan.

“Si aan u dhameystirno geedi-socodka qabsoomida shirka arrimaha dib-u-heshiisiinta Koonfur Galbeed, wada-tashi dhinacyo badan kadib waxaa u asteeynay furitaanka shirka maalinta Isniinta oo ay taariikhdu tahay 16-ka bisha Janaayo,” ayaa lagu yiri warka kasoo baxay guddiga.

Guddiga ayaa waxa uu faray “madaxda, siyaasiyiinta, culimada iyo odayaasha dhaqanka inay Baydhabo soo galaan ka hor inta uusan furmin shirka”, taasi oo ka dhigan in xubnaha ka qeyb-galaya shirkan ay badankooda ku sugan yihiin magaalada, inta kalena ay saacadaha soo socda gaari doonaan.

Shirkan ayaa sidoo kale waxa qeyb ka ah xubnaha Beesha Caalamka, kuwaasi oo si weyn uga dhiidhiyay shaqaaqadii kal hore ka dhalatay xiisadda siyaasadeed ee ka taagan maamulka Koonfur Galbeed.

Shirka berri ka furmaya Baydhabo ayaa lagu wadaa in heshiis looga gaaro xiisadda siyaasadeed ee ka dhalatay muddo kororsiga madaxweyne Lafta-gareen.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ugu yaraan 15 qof ayaa ku dhintay in ka badan 50 kalena waa ay ku dhaawacmeen saddex qarax oo shalay ka dhacay degmooyinka Buula-burte iyo Jalalaqsi ee gobolka Hiiraan.

Laba qarax oo gawaari loo adeegsaday ayaa waxay ka dhaceen meel u dhow saldhigyo ay ciidamada dowladda iyo kuwa Midowga Afrika ay ku leeyihiin degmada Jalalaqsi.

Guddoomiye ku-xigeenkii hore ee degmada Jalalaqsi oo la hadlay VOA ayaa sheegay in labadaan qarax ay waxyeelo kasoo gaartay Askar, hase yeeshe aysan jirin masuuliyiin ay wax kasoo gaareen.

“Afar qof indhahayga ayaa saaray, dadka ku dhintay askar waa ku jirtay oo nimankii xabadeeyay gaariga leyla-calaawiga ah darawalkiisi waa la dilay, sidaas ayuu ku qarxay,” ayuu yiri.

Sidoo kale qarax is-miidaamin ah ayaa waxa uu ka dhacay saldhiga Booliska ee bartamaha degmada Buula-burte, kaasi oo geystay khasaare iskugu jira dhimasho iyo dhaawac.

Yuusuf Xagar oo kamid ah howl-wadeenada caafimaad ee degmada Buula-burte ayaa VOA uga waramay sida ay wax u dhaceen, isaga oo sheegay in gaariga qaraxa laga soo buuxiyay uu qarxay kadib markii rasaas ku fureen ciidamada.

“Qarax weyn ayaa dhacay, kaasi oo ah gaari Surf ah. Jid uu maro ayuu garan waayay luuqyadii ayuu marba mid madaxa ku dhuftay markii dambe waa la dareemay. Degmada ayaa xabado looga soo riday halkii xabadaha laga soo riday ayuu toos u abaaray oo xabadihii waa kari waayeen Proof muu aha ma aqaan, meesha irideeda ayuu ku qarxay,” ayuu yiri.

Waxa uu sii raaciyay hadalkiisa “Xaalada magaalada korontada waa go’an tahay, aanteenada 20 daqiiqo ka hor ay imaatay, dab majiro oo jidkasta ciidamo ayaa xiray wax ganacsi ah ma socdo.”

Qaraxyadan ayaa waxay kusoo beegmayaan xili muddo bil ka hor ay sidan oo kale qaraxyo is-miidaamin ah uga dhaceen Buula-burte iyo Jalalaqsi, kuwaasi oo geystay khasaare nafeed.

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaan Maxamed Ibraahim Macalimuu ayaa si adag uga horyimid hindise-sharciyeedka Cunaqabateynta Maaliyadeed ee Cayiman, kaasi oo guddoonka Golaha Shacabka uu sheegay in la ansixiyay.

Xildhibaanka ayaa sheegay in hindise-sharciyeedkan oo markii hore ahaa sharci darro, lagu ansixiyay sharci darro kale, ayada oo aan la marsiin saddex aqrin, sida uu dhigayo xeer hoosaadka Golaha Shacabka.

“Hadaba iyada oo shalay ay aheyd aqrintii labaad oo lixdameeyo Xildhibaan ay Golaha ku hareen, kooram sharci ansixin karaa aanu fadhiyin waxa uu guddoonkii shirka ku dhawaaqay in sharcigii Cunaqabateynta Maaliyadda ee Cayiman la ansixiyay aqrin sadaxaad iyo kooram ku filan midna aan loo baahneyn,” ayuu ku yiri Xildhibaan Macallimuu qoraal uu soo dhigay bartiisa Facebook.

Waxa uu arrin laga xumaado ku tilmaamay in baarlamaanka oo ah cunsurka koowaad ee dowladnimada, lana rabay in laga toosiyo ku xad-gudubka shuruucda iyo korjoogteynta hay’addaha fulinta, uu asagii ku kaco sharci darro.

“Waxaa muuqata sharciyo kale oo badan oo hadda Golaha horyaalla oo liddi ku ah Dastuurka, Diinta iyo Qawaaniinta kale ee dalku leeyahay in waddadan ay mari doonaan.”

Waxa uu sii raaciyay qoraalkiisa “Hal booli ah nirig xalaal ah ma dhasho ,natiijada iyo maxsuulka ka dhalan kara sharciga oo la baal maro qof kasta oo weyn waa garan karaa. Dadka Soomaaliyeedna Allahooda ayay qabaan.”

Guddoomiye ku-xigeenka labaad ee Golaha Shacabka BJFS ayaa shalay cod galiyay sharcigaaan, waxaana u codeeyay 140 xildhibaan, halka ay diideen 3 xildhibaan wax ka aamusayna majirin, sida lagu sheegay qoraal kasoo baxay guddoonka Golaha.

Ansixintan ayaa la sheegay inay timid kadib markii guddoomiyaha guddiga Maaliyada & Miisaaniyada iyo wasiirka wasaarada Maaliyada ay xildhibaanada ka codsadeen in ay anisxiyaaan, maadaama intooda badani ay dooddoodu ku saleysneyd in waxtar uu u leeyahay sharcigaan dalka.

Guddoomiye ku-xigeenka labaad ee Golaha Shacabka Cabdullaahi Abshirow oo shir-guddoomiyay kalfadhigii shalay ayaa uga mahad-celiyay mudanayaasha golaha ansixinta hindise-sharciyeedkan.

“Waxaan u mahad-celinayaa mudanayaasha Golaha Shacabka oo dood wax gal ah ka dib ansixiyay hindise sharciyeedka cunaqabateynta maaliyadeed ee cayiman oo ay xildhibaanada horey Akhrinta koowaad usoo marsiiyeen,” ayuu yiri.

“Ugu dambeyn waxaan u mahad-celinayaa wasaaradda maaliyadda oo hindise-sharciyeedkan soo diyaarisay iyo guddiga maaliyadda ee Golaha Shacabka oo hindise-sharciyeedkan howl badan kasoo qabtay.”

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidamada dowlada iyo kuwa dadka deegaanka ayaa gacanta kusoo dhigay Sarkaal ka tirsan kooxda Al-Shabaab, kadib markii ay howl-gal xoogan kula wareegeen deegaanka Baraag Sheekh Caamir oo u dhaxeysa Galcad iyo Masagawaay ee gobolka Galgaduud.

Sarkaal Shabaabka ah ee ciidamada huwanta gacanta ku dhigeen ayaa la sheegay in kooxda u qaabilsanaa deegaanka Baraag Sheekh Caamir, waxaana magaciisa lagu sheegay Cabdi Cali-gadiid.

Saraakiil ka tirsan ciidamada dowladda oo la hadlay warbaahinta ayaa sheegay in xilliga la qabanayay sarkaalka ka tirsan Shbaab uu raashin u waday xubno ka tirsan kooxda.

Ciidankaan oo ka baxay magaalada Masagawaa ayaa sii maray dhowr deegaan oo ay isaga carareen maleeshiyaadkii horay u joogay ee Al-Shabaab, iyaga oo gaaray illaa deegaanka Cigo oo ay ku taallo deked macmal ah.

Deegaanada kala ah Dhabaqle, Xuseen-Cagey, Cigo iyo deegaano kale ayaa laga raacdeeyey Al-Shabaab, waxaana maanta ku sugan ciidamada dowladda.

Deegaanadaan ayaa waxaa mudo dheer maamuleysay kooxda Al-Shabaab, waxaana la sheegay in ciidankii ka xoreeyey ay hadda kaabiga ku hayaan magaalada Ceeldheer ee gobolka Galgaduud.

Intii uu socday howl-galkaan ayaa sidoo kale waxay ciidamadu qabteen dad la sheegay in looga shakiyey inay ka tirsan yihiin kooxda Al-Shabaab.

Ciidamada xoogga dalka ayaa maalmahaan dardar-gelinaya howl-galada ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab, waxayna ciidankii xoreeyey Shabeellaha Dhexe hadda kaabiga ku hayaan Ceel-dheer oo Galgaduud ka tirsan.

Dhanka Mudug waxaa Hobyo, Wisil iyo Baxdo ka soo baxay ciidankii ugu xooganaa oo Danab, PSF-ta Puntland, daraawiishta Galmudug iyo xoogagga hubka qaatay ee deegaanka isugu jira, wuxuuna duulaankaas ku jiheysan yahay degmada muhiimka ah ee Xarardheere.

Muqdisho (Caasimada Online) – Shirka Banbaxa maamulka gobolka Banaadir oo maalmihii dambe ka socday magaalada Muqdisho ayaa waxa laga soo saaray war-murtiyeed ka kooban 18 qoddob.

Shirka ayaa waxa looga hadlay intii uu socday wadiiqooyinka lagu xaqiijin karo ahdaafta guud ee gobolka Banaadir oo ku saleysan; Amaanka, Dimuqaraadiyeynta iyo dhismaha maamul hufan oo u adeega bulshada degan caasimada iyo dhameystirka adeegyada kaabayaasha dhaqaalaha.

War-murtiyeedka kasoo baxay shirkaan ayaa lagu sheegay in la isku faray in si xoogan looga shaqeeyo amniga Muqdisho, gaar ahaan xuuraanka iyo xog-wadaaga la xiriira khataraha, si looga hortago dhagarta kooxda Khawaarijta ah oo la joogo maalmihii ugu dambeeyay ee jiritaankooda.

Waxaa la faray maamulada degmooyinka in ay xoojiyaan wacyi-gelinta dadweynaha ee ku aadan ka digista fikirka xagjirnimada iyo in meel looga soo wada jeesto kooxda argagixisada ee Khawaarijta, lalana shaqeeyo hay’addaha amaanka.

“Waxa uu shirweynaha isla qaatay qorshaha hawl-qabad ee maamulka gobolka Banaadir sanadka 2023 kaas oo ka kooban 5 tiir oo kala ah; Amniga & Cadaaladda, Siyaasadda loo dhanyahay, Horumarinta dhaqaalaha & dib-u-dhiska kaabayaasha, Adeegyada bulshada sida (caafimaadka, waxbarashada, xal u helidda barakacayaasha iyo bilic soo celinta magaalada) iyo Qodobo Qubane ah.”

Sidoo kale waxa lagu sheegay in qorshaha sanadka uu ka kooban yahay illaa 113 hiigsiyo oo ay tahay in la gaaro sanadka 2023-ka, kuwaasi oo ay hoos imaan doonaan illaa 565 hawlood oo lagu gaari karo hiigsiyadaasi.

“Shirka Banbaxa ayaa la isla gartay in ay muhiim tahay dhameystirka QAAB-DHISMEEDKA MAAMULKA gobolka Banaadir iyo Dowladda Hoose, si lo gaaro shaqo wanaag, waxqabad iyo isla-xisaabtan, waxaana la go’aamiyay in dhawaan la soo saari doono qaab-dhismeedka kuna soo bixi doono xeer guddoomiye.”

Shirka ayaa lagu go’aamiyay in la awood siiyo lana tayeeyo ciidanka Ilaalada Deegaanka Xamar, iyadoo dib u qaabayn lagu sameyn doono sharciga ay ku dhisan yihiin iyo in loo sahlo agabka iyo aqoon dhiska ay u baahan yihiin si ay u gutaan waajibaadkooda shaqo.

Ugu dambeyntiina waxa lagu sheegay war-murtiyeedkan in shirka la iskula qaatay in la dardar-geliyo hanaanka samaynta doorashooyinka golaha deegaanka degmooyinka gobolka Banaadir.

Hoos ka aqriso war-murtiyeedka oo dhameystiran

Muqdisho (Caasimada Online) – Maxamed Cabdinuur Jiirow (Dr Fanax) oo la sheegay in uu dhakhtarnimo kaga howl-gali jiray gudaha magaalada Muqdisho ee caasimadda dalka, ayaa maanta kasoo hor-muuqday maxkamadda ciidamada qalabka sida.

Dr Fanax ayaa loo haysta dilal, qaraxyo iyo been abuur la xiriira darajooyin ciidan iyo takhasuska uu sheegtay ee mudada uu kaga shaqeysan jiray bulshada dhexdeeda, waxayna maxkamadeyntiisa maanta ka bilaabatay magaalada Muqdisho.

Maxkamadda Ciidamada Qalabka Sida Darajadeeda koowaad oo uu kasoo hor-muuqday Dr Fanax ayaa waxa uu sheegay in gudaha dalka uu ka soo shaqeeyay magaalooyinka Muqdisho, Baardheere, Kismaayo, Xudur iyo Beled-Xaawo.

Ninkaan ayaa lagu eedeynaya in sanado badan uu jilayay Dhakhtar, uuna Al-Shabaab kasoo tirsanaa tan iyo 2009-kii, isaga oo kaga biiray Beledweyne ee gobolka Hiiraan.

Waxa uu ka qeyb qaatay fulinta dilal iyo qaraxyo ka dhacay gudaha Muqdisho, sida ay xeer ilaalinta ka hor sheegtay maxkamadda ciidamada qalabka sida.

“Eedeysanaha wuxuu xirtay dharkii ciidamada qalabka sida oo wuxuu xirtay garaadadii Gaashaanle, waa sarkaal been abuur ah oo isticmaalayay ID-cardkii ciidanka xoogga dalka Soomaaliya,” ayuu yiri ku-xigeenka xeer ilaaliyaha ciidamada qalabka sida.

Xeer Ilaaliyaha guud ee ciidamada qalabka sida, Generaal Cabdullaahi Buula-kamey ayaa maxkamadda ka codsaday in ninkaan lagu rido xukun dil toogasho ah.

“Qadar ayuu sheegay in uu ka shaqeeyay waligiis kama shaqeyn. Maxamed Cabdinuur waligeen nama soo marin ayey dhah jaamacada uu sheegay in uu ka sito shahaadada (dhakhtarnimada). Sidaas darteed waxay ku tuseysa intaas oo dhan waxay u ahaayeen wax uu ku qaraabanayay oo shaqadiisa ku fushanayay,” ayuu yiri.

Waxa uu sii raaciyay hadalkiisa “Waa dilaa arxan darran, oo nooc walba dadka u dila waxaa maxkamadda weydiisaneyna in lagu xukumo ciqaabta u qalanta si bulshada uga badbaado wixiisa, oo ah dil toogasho ah.”

Qareenka u doodayay ninkaan eedeysanaha ah ayaa sheegay in uusan jirin markhaati la keenay maxkamadda, oo arkay eedeysanaha oo weerar ama dhibaato geysanaya.

“Dad dhaawacan waaye, oo dhamaantood dhibanayaal waaye, mid walba waa dhaawacan yahay marka maxkamadda uma aqoonsan karto markhaatiyaal ee waa dhibanayaal.”

Guddoomiyaha Maxkamadda darajada koowaad ee ciidamada Soomaaliya Korneyl Xasan Cali Nuur Shuute oo ugu dambeyntiina soo xiray dacwad dhageysigii eedeysane Dr Fanax ee maanta ayaa sheegay in maxkamadda ay go’aan kasoo saari doonto.

Muqdisho (Caasimada Online) – Maxkamadda Darajada Koowaad ee Ciidamada Qalabka Sida ee dowladda federaalka ah ee Soomaaliya ayaa maanta xukun toogasho ah ku ridday Qaasim Ducaale Cabdi oo ahaa askarigii dhawaan shanta kun ee shilin Soomaaliga aheyd u dilay Marxuum Abuubakar Sheekh Maxamed Nuuraani oo ku noolaa degmada Xamarweyne.

Maxkamadda Ciidamada oo si deg deg ah loo horgeeyay askarigaan oo ka tirsan ciidamada ilaalada deegaanka ayaa saaka ku ridday xukun dil toogasho oo ah qisaasta marxuumka.

Fadhiga Maxkamadda ayaa waxaa goobjoog ahaa ehellada marxuumka, shacab iyo mas’uuliyiinta maamulka Xamarweyne oo uu ugu horreeyo guddoomiyaha degmadaas.

Dhammaan ka qayb-galayaasha oo ay ugu horreeyaan ehellada dhibanaha ayaa soo dhaweeyey xukunka ay ridday Maxkamadda Darajad 1-aad ee Ciidamada Qalabka Sida.

Dilka Marxuum Nuuraani oo hadal heyn badan dhaliyay ayaa yimid kadib markii isaga iyo askariga maanta la xukumay uu soo kala dhex-galay isfaham wa’ waxayna ku murmeen lacag canshuur ah oo askarigaas uu aruurinayay oo aheyd shan kun Shillin Soomaali ah.

Intaas kadib dadaal ay sameeyeen Booliska Soomaaliyeed ee Xamarweyne iyo maamulka degmada ayaa waxa gacanta lagu soo dhigay askarigii geystay dilkaas oo ugu dambeyn maanta dil lagu xukumay, kadib markii la horgeeyay Maxkamadda Ciidamada Qalabka Sida.

Tallaabadan ayaa ah mid horey loo sii qaaday oo cadaalad ah, waxaana soo dhoweeyey dadka Soomaaliyeed, maadaama ay cadaalad heleen qoyska Abuubakar Nuuraani oo maalmihii u dambeeyay cadaalad ka dalbanayey hay’adaha dowladda Soomaaliya.

“Canshuurta waa ku siina dukaanka wax kasoo baxsana ayuu ku dhahay, sidee ii dhihi kartaa illaa inta ayey isla soo bursadeen uu xabad sujuuda uga dhuftay. Cadaalad haddey jirto waxaa dowladda ka codsaneyna, madaxweyne Xasan Sheekh, ra’iisul wasaaraha guddoomiyaha baarlamaanka in ninkaan cadaalad naloo soo saaro,” ayuu horay u yiri marxuumka walaalkiis oo ka soo muuqday qalabka warbaahinta, kadib dilka walaalkiisii.

Wuxuu hadalkiisa sii raaciyay “Booliska waxa uu qoriga u haysta nabadgelyada. Laakiin Manashiibiyada inta uu qori kusoo qaato uu kugu dilo qorigii dhib weyn ayaa ku jirna.”

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynihii hore ee Galmudug Cabdikariin Xuseen Guuleed ayaa qoraal uu soo saaray wuxuu ku bogaadiyey dagaalka ay dowladda Soomaaliya ku qaaday Al-Shabaab, gaar ahaan dhanka dhaqaalaha oo dowladdu ay shalay xaqiijisay inay xirtay in ka badan 250 Banki oo lacagaha kooxda lagu shubi jiray.

Madaxweyne Guuleed ayaa natiijo wanaagsan oo dagaalka laga gaaray ku tilmaamay in dowladdu ay ku guuleysatay inay xayirto malaayiin dollar oo lacagihii Al-Shabaab ah.

“Waa bogaadinayaa si guud dagaal dhinacyada badan leh ee ay laamaha kala duwan ee dowladdu kula jiraan kooxaha Argagaxisada ah. Gaar ahaanna waxaan si weyn u bagaadinayaa dagaalka dhanka dhaqaalaha ee kooxdaas lagu qaaday, taas oo sababtay in laga xiro in ka badan 250 xisaab bank oo ay si toos ah iyo si aan toos aheynba u isticmaaliyeen, kuwaas oo ay ku jiraan malaayiin doolar oo la doonayey in lagu gumaado shacabka Soomaaliyeed,” ayuu yiri Cabdikariin Guuleed.

Qoraalka Guuleed ayaa intaas ku sii daray, “Waxaa shacab weynaha Soomaaliyeed laga doonayaa inay dowladda iyo laamaheeda kala duwan si buuxda ugu gacan siiyaan dagaalka dhan kasta ah oo ay kula jirto kooxahaas Argagaxisada ah oo har iyo hoyaad u diiday umadda Soomaaliyeed.”

Wasiirka Maaliyadda Soomaaliya oo ay wehliyaan wasiir ku xigeennada warfaafinta iyo amniga ayaa shalay shir jaraa’id qabtay, waxayna sheegeen in dowladdu ay natiijo weyn ka gaartay dagaalkii dhaqaalaha ee kooxda lagu qaaday.

Sidoo kale waxaa lasoo bandhigay ugu yaraan 70 lambar oo kooxda ay ugu dhici jireen lacagaha canshuurta ah ee dadka ay uga qaado sida xoogga ah, kuwaas oo qaar kood ay dadka ka soo wici jireen, qaarna lacagaha ku keydsa jireen.

Dowladda ayaa deg deg guulo uga soo hoysay dagaalka ay la gashay Al-Shabaab, si gaar ah mid ka socda furimaha ayaa hadda maraya meel dhexe, ciidanka oo ka gudbay HirShabeelle ayaa u talaabay Galgaduud, waxayna bilihii lasoo dhaafay Al-Shabaab ka xoreeyeen dhul aad u baaxad weyn.

Hadda gulufka dagaal ee ugu culus wuxuu ka jiraa Galmudug oo ugu yaraan afar jiho dagaal looga qaaday Al-Shabaab, waxayna ciidamadu qorsheynayaan in maalmaha soo socda kooxda laga xoreeyo magaalooyinka ay ka joogaan gobolkaas, sida Ceeldheer, Ceelbuur iyo Xarardheere oo ka tirsan Mudug.

Muqdisho (Caasimada Online) – Faahfaahino dheeraad ah ayaa ka soo baxaya howlgal qorsheysan oo xalay ciidamada Booliska ka sameeyeen xaafado ka tirsan degmada Yaaqshiid ee gobolka Banaadir.

Howlgalka ayaa waxaa lagu soo qabtay illaa 5 nin oo hubeysnaa, kuwaas oo dhac ka geysanayat xaafadda Kooka-Koola ee degmadaasi.

Sidoo kale waxaa kooxdan burcadda ah lala soo qabtay mooto Bajaaj ay wateen, sida uu shaaciyay taliska Booliska gobolka Banaadir.

“Ciidanka Booliska Qeybta Guud gaar ahaan Ciidanka Saldhigga Degmada Yaaqshiid ayaa hadda qabtay koox burcad hubaysan ah, oo watay Moota Bajaaj isla Markaana falal dhac ah ka geysanayey xaafadaha Degmada Yaaqshiid” ayaa lagu war qoraal ah oo ka soo baxay Taliska Booliska gobolka Banaadir.

Waxaa kale oo uu intaasi kusii daray talisku in raggan oo lagu xiray saldhigga Yaaqshiid loo sii gudbin doono maxkamad, si looga qaado tallaabo adag oo sharciga waafaqsan.

Booliska gobolka Banaadir ayaa ugu dambeyn u mahadceliyay shacabka ku dhaqan magaalada Muqdisho, isaga oo ku boggaadiyay wada-shaqeynta kala dhexeysa ciidamada ammaanka dowladda Soomaaliya.

“Taliska Qeybta Guud ee Booliiska gobolka Banaadir waxa uu Shacabka caasimada uga Mahadcelinayaa sida ay markasta ula shaqeeyaan ciidanka Amniga” ayaa mar kale lagu yiri qoraalka Booliska gobolka Banaadir.

Habeen ayey hore ayey aheyd markii degmada Howlwadaag, gaar ahaan Suuqa Bakaaraha laga soo qabtay laba nin oo mindiyo watay, kuwaas oo dhac ka geysanayey suuqaasi, waxaana sidoo kale kasii horreeyay 4 nin oo kale oo iyaguna burcad ah oo laga soo qabtay degmada Heliwaa ee gobolka Banaaadir.

Si kastaba, ciidamada Booliska iyo kuwa Nabad Sugidda dowladda oo iskaashanaya ayaa kordhiyay howlgallada ka socdo caasimada, kuwaas oo sidoo kale habeen hore lagu soo qabtay haweeney iyo hub tiro badan oo lagu kaydiyay guri ku yaallo gudaha  degmada Dharkenley ee gobolka Banaadir.

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha Maxkamadda darajada koowaad ee ciidamada Soomaaliya Korneyl Xasan Cali Nuur Shuute ayaa markii u horeysay sheegay “in xal sharci ah” loo baahan yahay, si meesha looga saaro cabashada ay dadka la tagaan warbaahinta, ayada oo kiiskooda uu ku jiro maxkamadda.

“Mushkilad u baahan in loo helo xal sharci ah ayaa dig soo tiri oo ah qofka dacwo ayaa maxkamadda ka taalla, qof ayaa la dilay ama dhib ayaa dhacay, waa soo baxa warbaahinta iyo baraha bulshada ayuu taga oo halkaas ayuu qeylo dhiga.”

Guddoomiye Shuute ayaa sheegay in arrintaan ay tahay caqabad haysata maxkamada iyo dacwadaha ay qaado, isaga oo xusay in marka uu qofka geeyo kiiska warbaahinta, una dhigo sida uu jecel yahay ay dadka ‘gardaro’ ku xakumayaan maxkamadda, sida uu sheegay.

“Bulshadeena waa ogtihiin indhaha waxba kama aragto ee dhagaha ayay wax ka aragta, macnaha qofkii qeyliyay ayay rumeysane, yaa qeylilyay? Ninkaan ayaa qeyliyay Aleyle waa laga gar-daran yahay ayaa la’leeyahay, la iska qodxa bixin maayo oo maxay tahay la dhihi maayo.”

Sidoo kale waxa uu warbaahinta iyo baraha bulshada ku tilmaamay “isbaaro casriyeysan,” oo wixii la rabo si fudud lagu marsan karo, waa sida uu hadalka u dhigaye.

“Waagii hore reeraha iyo maleeshiyaadka marka ay xanaaqan marka ay magaalo iyo gobol ha joogaan wadada dheer ee laamiga ah ama wadada hormarta ayay xiran jirin oo ha lagu kala tago dhihi jireen.”

Waxa uu sii raaciyay hadalkiisa “Hadda dowlad ayaa timid waddooyinka lama xiran karo, magaaladii ayaa la jooga oo dowladda xoog ayay ku leedahay, Isbaaro kale ayaa soo baxday xaga uu soo istaaga oo warbaahintii uu ka qeylina, tii hore xoog ayaa lagu suuliyay tan waxay u baahan tahay xal sharci ah.”

Mesagawaa (Caasimada Online) – Ciidanka xoogga dalka iyo xoogagga hubka qaatay ee deegaanka ayaa maanta howlgallo culus oo ka dhan ah kooxda Al-Shabaab waxay kula wareegeen Dekedda qadiimiga ah ee Cigo oo aad ugu dhow magaalada Ceeldheer ee gobolka Galgaduud.

Ciidankaan oo ka baxay magaalada Mesagawaa ayaa sii maray dhowr deegaan oo ay isaga carareen maleeshiyaadkii horay u joogay ee Al-Shabaab, waxayna ugu dambeyntii gaareen deegaanka Cigo oo ay ku taallo deked macmal ah.

Deegaanada kala ah Baraag-Sheekh Caamir, Dhabaqle, Xuseen-Cagey, Cigo iyo deegaano kale ayaa maanta laga raacdeeyey Al-Shabaab, waxaana caawa ku sugan ciidamada dowladda.

Deegaanadaan ayaa waxaa mudo dheer maamuleysay kooxda Al-Shabaab, waxaana la sheegay in ciidankii ka xoreeyey ay hadda kaabiga ku hayaan magaalada Ceeldheer ee gobolka Galgaduud.

Intii uu socday howlgalkaan waxay ciidamadu qabteen dad la sheegay in looga shakiyey inay ka tirsan yihiin kooxda Al-Shabaab.

Deegaanka muhiimka ah ee Cigo oo ka mid ah deegaanada maanta laga xoreeyey Al-Shabaab ayaa waxaa loogu tegay dad badan oo kalluumeysato ah.

Xeebta deegaankaas iyo nawaaxigiisa waxaa la sheegay in aad looga helo Aar-goosatada loo iib keeno magaalada Muqdisho ee caasimadda Soomaaliya.

Ciidamada xoogga dalka ayaa maalmahaan dardar gelinaya howlagallada ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab, waxayna ciidankii xoreeyey Sh/Dhexe hadda kaabiga ku hayaan Ceeldheer oo Galgaduud ka tirsan.

Dhanka Mudug waxaa Hobyo, Wisil iyo Baxdo ka soo baxay ciidankii ugu xooganaa oo Danab, PSF-ta Puntland, daraawiishta Galmudug iyo xoogagga hubka qaatay ee deegaanka isugu jira, wuxuuna duulaankaas ku jiheysan yahay degmada muhiimka ah ee Xarardheere.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta warqadaha aqoonsiga danjirenimo ka guddoomay safiirrada cusub ee dalalka, Faransiiska, Netherlands iyo Slovakia ee loo soo magacaabay Soomaaliya.

Munaasabad ku qabsoomtay Madaxtooyada Qaranka ayaa madaxeweynuhu kaga guddoomiye waraaqaha aqoonsiga danjireyaasha kala ah;

1. Mudane Arnaud Suquet – Danjiraha cusub ee dalka Faransiiska ee Soomaaliya
2. Mudane Maarten Brouwer – Danjiraha cusub ee Boqortooyada Netherlands iyo
3. Marwo Katarina Zuffa Leligdonova oo ah Danjiraha cusub ee Jamhuuriyadda Slovakia u fadhin doonta Soomaaliya

Danjireyaasha ayaa madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud la wadaagay farriimo ay ka sideen Boqorrada iyo hoggaanka dalalkooda.

Waxay soo bandhigeen dadaalka ay ku bixin doonaan adkaynta xiriirka taariikhiga ah ee ay la wadaagaan dowlada iyo shacabka Soomaaliyeed.

Madaxweynaha iyo Danjireyaasha ayaa si gaar-gaar ah uga wada-hadlay xoojinta xiriirka diblomaasiyadeed iyo iskaashiga ay dowladda federaalka Soomaaliya la leeyihiin dalalkoodu.

Sidoo kale waxa uu xusay ahmiyadda ay leedahay in ay xoojiyaan garab istaagga dowladda Soomaaliya iyo shacabkeeda, si guul looga gaaro dowlad-dhiska iyo horumarinta dalka.